Rèn luyện kỹ năng giải bài tập về phản ứng cộng hiđro vào hiđrocacbon không no

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm rõ tầm quan trọng của việc giải các bài tập hóa học trong việc dạy học Hóa học. Tìm ra phương pháp giải nhanh một số bài toán cộng H2 vào liên kết pi của hiđrocacbon không no và các bài toán liên quan.

S  GIÁO D C VÀ ĐÀO T O HÀ TĨNH Ở Ụ Ạ

phương phap giai quyêt cac dang bai tâp môt cach nhanh chong, chinh xac. ́ ̉ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̣ ́ ́ ́ ́

Trong h  th ng ki n th c hóa h c ph  thông thì hóa h c h u c  là n i dungệ ố ế ứ ọ ổ ọ ữ ơ ộ  

ki n th c khó đ i v i h u h t h c sinh vì v y vi c gi i các bài t p luôn là thách th cế ứ ố ớ ầ ế ọ ậ ệ ả ậ ứ  

đ i v i các em. Qua th c t  gi ng d y hóa h c 11, tôi nh n th y khi ố ớ ự ế ả ạ ọ ậ ấ gi i các bài t pả ậ  

h u c  h c sinh thữ ơ ọ ường g p nh ng khó khăn vì m i bài toán thặ ữ ỗ ường có nhi u ph nề ả  

toán. Do đó h c sinh thọ ường gi i r t dài dòng, n ng v  m t thu t toán, th m chí khôngả ấ ặ ề ặ ậ ậ  

gi i đả ược vì quá nhi u  n s  Vì v y khi d y ph n ki n th c hiđrocacbon không no,ề ẩ ố ậ ạ ầ ế ứ  tôi đã h  th ng các bài t p v  ph n  ng c ng Hệ ố ậ ề ả ứ ộ 2 vào liên k t pi và đ a ra phế ư ương pháp 

gi i chúng đ  rèn luy n kĩ năng gi i bài t p, nâng cao tính sáng t o và t o h ng thúả ể ệ ả ậ ạ ạ ứ  

h c t p cho các em. ọ ậ Xu t phát t  th c t  đó, tôi nghiên c u đ  tàiấ ừ ự ế ứ ề  "Rèn luy n k ệ ỹ   năng gi i bài t p v  ph n  ng c ng hiđro vào hiđrocacbon không no" ả ậ ề ả ứ ộ

H c sinh THPT l p 11, h c sinh ôn thi đ i h c, cao đ ng.ọ ớ ọ ạ ọ ẳ

­ Làm rõ t m quan tr ng c a vi c gi i các bài t p hóa h c trong vi c d y h c Hóaầ ọ ủ ệ ả ậ ọ ệ ạ ọ  

h c.ọ

­   Tìm   ra  phương  pháp   gi i   nhanh   m t   s   bài   toán   c ng  Hả ộ ố ộ 2  vào   liên  k t   pi   c aế ủ  hiđrocacbon không no và các bài toán liên quan

 IV. NHI M V  NGHIÊN C U: Ệ Ụ Ứ

 ­  Nghiên c u c  s  lý lu n v  các ph n  ng hóa h c c a các lo i hiứ ơ ở ậ ề ả ứ ọ ủ ạ đrocacbon

 ­ S p x p, phân d ng h  th ng câu h i, bài t p TNKQ v  ph n  ng c ng hiđro vàoắ ế ạ ệ ố ỏ ậ ề ả ứ ộ  

1 liên k t ế σ và m t liên k t ộ ế π ) ho c liên k t ba Cặ ế C (1σ  và 2π ). Liên k t ế π là liên 

k t kém b n v ng nên khi tham gia ph n  ng, chúng d  b  đ t ra đ  t o thành s nế ề ữ ả ứ ễ ị ứ ể ạ ả  

ph m ch a các liên k t ẩ ứ ế σ  b n v ng h n. Trong gi i h n c a đ  tài tôi ch  đ  c p đ nề ữ ơ ớ ạ ủ ề ỉ ề ậ ế  

2 2

2 2 2 , 2

Phương trình hoá h c t ng quát:ọ ổ

CnH2n+2­2k + kH2 0

xuc tac

t CnH2n+2  (k là s  liên k t ố ế π  trong phân t )ử

ho c hiđro d  ho c c  hai còn d  ặ ư ặ ả ư

D a vào phự ương trình ph n  ng t ng quát trên ta th y: ả ứ ổ ấ

­ 1 liên k t pi ph n  ng v i 1 phân t  H ế ả ứ ớ ử 2  V y 1 mol liên k t pi s  ph n  ng v i 1mol ậ ế ẽ ả ứ ớ   phân t  H ử 2

­ Trong ph n  ng c ng H ả ứ ộ 2 , s  mol khí sau ph n  ng luôn gi m (n ố ả ứ ả X  > n Y ) và  s  mol khí ố  

gi m chính b ng s  mol khí H ả ằ ố 2  ph n  ng: ả ứ

=> S  mol h n h p gi m b ng s  mol Hố ỗ ợ ả ằ ố 2 ph n  ng.ả ứ

      M t khác, theo đ nh lu t b o toàn kh i lặ ị ậ ả ố ượng thì t ng kh i lổ ố ượng các ch t trấ ướ  c

ph n  ng b ng t ng kh i lả ứ ằ ổ ố ượng các ch t sau ph n  ng. T c kh i lấ ả ứ ứ ố ượng h n h p Xỗ ợ  

b ng kh i lằ ố ượng h n h p Y (ỗ ợ mX = mY). 

­ Theo b o toàn nguyên t : Hai h n h p X và Y ch a cùng s  mol C và H nên:  ả ố ỗ ợ ứ ố

   + Khi đ t cháy h n h p X hay h n h p Y đ u cho ta các k t qu  sau:ố ỗ ợ ỗ ợ ề ế ả

Ph n  ng:      x       x      xả ứ

n ph n  ngả ứ  = nanken ph n  ng ả ứ = nankan = nX – nY   (8)

Ho c : ặ VH2 ph n  ngả ứ  = Vanken ph n  ng ả ứ = VX – VY

     Do đó khi bài toán cho s  mol h n h p trố ỗ ợ ước ph n  ng là nả ứ X và s  mol sau ph nố ả  

ng là n

ứ Y thì ta s  d ng k t qu  này đ  tính s  mol anken ph n  ng.ử ụ ế ả ể ố ả ứ

     N u 2 anken có s  mol a, b c ng hiđro v i cùng hi u su t h, ta có th  thay th  h nế ố ộ ớ ệ ấ ể ế ỗ  

h p hai anken b ng công th c tợ ằ ứ ương đương: 

0

Ni 2

2 2 2

n ph n  ng = x + 2y  => ả ứ nankin d  = a ­ (x + y); ư n H2 d  = b ­ (x + 2y)ư

nX  = a + b;  nY = nanken  + nankan + nankin d  + ư n H2 d   = (a + b) ­ (x + 2y) = nư X ­ (x + 2y)

L u ý: Trong tr ư ườ ng h p này,  ợ nH2 ph n  ng = ả ứ  x + 2y = nX ­ nY nankin ph n  ng ả ứ

Đ ng th i v i vi c d a vào đi m đ c bi t c a ph n  ng trên, khi gi i d ng nàyồ ờ ớ ệ ự ể ặ ệ ủ ả ứ ả ạ  

ta thường k t h p thêm phế ợ ương pháp t  ch n lự ọ ượng ch t đ  bài toán tr  nên đ n gi nấ ể ở ơ ả  

h n khi tính toán n u bài toán không cho lơ ế ượng c a các ch t ho c cho   dủ ấ ặ ở ướ ại d ng giá 

dﾭ

Cách gi i:ả   G m các b c:ồ ướ

­ N u bài toán cho giá tr    d i d ng t ng quát nh  a (gam), V (lít), n (mol) ho c choế ị ở ướ ạ ổ ư ặ  

t  l  th  tích hay t  l  s  mol ho c tỉ ệ ể ỉ ệ ố ặ ưởng nh  cho thi u d  ki n thì khi gi i ta có thư ế ữ ệ ả ể 

t  ch n lự ọ ượng ch t và ta thấ ường ch n 1 mol ch t ho c 1 mol h n h p các ch t ph nọ ấ ặ ỗ ợ ấ ả  

+ Vhiđrocacbon (Y)  = Vhiđrocacbon (X)  ho c nặ hiđrocacbon (X)  = nhiđrocacbon (Y).

các công th c (5), (6), (7), (8).ứ

­ Tính theo phương trình ph n  ng n u c n.ả ứ ế ầ

Ví d  1: ụ Tr n hiđrocacbon A v i Hộ ớ 2 có d  thu đư ược h n h p X có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 

t  kh i so v i Hỉ ố ớ 2 b ng 8. Công th c phân t  c a hiđrocacbon A làằ ứ ử ủ

H ướ ng d n gi i: ẫ ả

X

Ví d  2 (tụ ương t  ví d  1): ự ụ  Tr n h n h p g m 1 hiđrocacbon khí A và Hộ ỗ ợ ồ 2 (d ) thuư  

ph n  ng x y ra hoàn toàn thu đả ứ ả ược h n h p Y có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 b ng 13,6. Xácằ  

đ nh công th c phân t  c a hiđrocacbon A? (Đáp án: Cị ứ ử ủ 3H4)

Ví d  3: ụ H n h p khí X ch a Hỗ ợ ứ 2 và hai anken k  ti p nhau trong dãy đ ng đ ng. Tế ế ồ ẳ ỉ 

kh i c a X đ i v i Hố ủ ố ớ 2 là 8,3. Đun nóng X có m t xúc tác Ni thu đặ ược h n h p Y khôngỗ ợ  làm m t màu nấ ước brom và có t  kh i đ i v i Hỉ ố ố ớ 2 là 83

6  Công th c phân t  c a haiứ ử ủ  anken và ph n trăm th  tích c a Hầ ể ủ 2 trong X là

T  ch n lự ọ ượng ch t, ch n s  mol h n h p X là 1 mol (nấ ọ ố ỗ ợ X = 1 mol)   mX = 16,6 (g) 

c ng HBr cho s n ph m h u c  duy nh t. T  kh i c a X so v i Hộ ả ẩ ữ ơ ấ ỉ ố ủ ớ 2 b ng 9,1. Đun nóngằ  

m t màu nấ ước brom; t  kh i c a Y so v i Hỉ ố ủ ớ 2 b ng 13. Công th c c u t o c a anken làằ ứ ấ ạ ủ

A. CH3­CH=CH­CH3      B. CH2=CH­CH2­CH3.       C. CH2=C(CH3)2.       D. CH2=CH2

H ướ ng d n gi i: ẫ ả

X

T  ch n lự ọ ượng ch t, ch n s  mol h n h p X là 1 mol ấ ọ ố ỗ ợ mX = 18,2 gam = mY. 

D a vào kh i lự ố ượng h n h p X:    14n x 0,3 + 2 x 0,7 = 18,2 => n = 4 ỗ ợ

CTPT: C4H8. Vì khi c ng HBr cho s n ph m h u c  duy nh t nên ch n đáp án A.ộ ả ẩ ữ ơ ấ ọ

Ví d  5: ụ H n h p khí X ch a Hỗ ợ ứ 2 và m t ankin. T  kh i c a X đ i v i Hộ ỉ ố ủ ố ớ 2 là 3,4. Đun 

kh i đ i v i Hố ố ớ 2 là 34

6  Công th c phân t  c a ankin làứ ử ủ  

H ướ ng d n gi i: ẫ ả

no.T  ch n lự ọ ượng ch t, ch n s  mol h n h p X là 1 mol (nấ ọ ố ỗ ợ X = 1 mol) mX = 6,8 (g) 

Ví d  6: ụ H n h p khí X ch a Hỗ ợ ứ 2 và m t hiđrocacbon A m ch h  T  kh i c a X đ iộ ạ ở ỉ ố ủ ố  

m t   màu   nấ ước   brom   và   có   t   kh i   đ i   v i   Hỉ ố ố ớ 2  là   11,5   Công   th c   phân   t   c aứ ử ủ  hiđrocacbon là

V y A không th  là anken vì nậ ể anken = n hiđro p   ư= 0,6 mol (vô lý vì nX = 1 mol)  lo i C, D.ạ  

Ta th y phấ ương án A, B đ u có CTPT d ng Cề ạ nH2n­2. 

V i công th c này thìớ ứ

1

D a vào kh i lự ố ượng h n h p X: ỗ ợ (14n ­ 2)× 0,3 + 2× 0,7 = 9,2  

Ví d  8: ụ Trong m t bình kín dung tích không đ i   đi u ki n tiêu chu n ch a etilen vàộ ổ ở ề ệ ẩ ứ  

đ u. Cho bi t t  kh i h i c a h n h p đ u và h n h p sau ph n  ng so v i Hầ ế ỉ ố ơ ủ ỗ ợ ầ ỗ ợ ả ứ ớ 2 l nầ  

lượt là 7,5 và 9. Ph n trăm th  tích c a khí Cầ ể ủ 2H6 trong h n h p khí sau ph n  ng làỗ ợ ả ứ

đi u ki n tiêu chu n, ch a m t ít b t Ni. Nung nóng bình m t th i gian thu đề ệ ẩ ứ ộ ộ ộ ờ ược h nỗ  

h p khí Y. Bi t t  kh i c a X so v i Y là 0,75. S  mol Hợ ế ỉ ố ủ ớ ố 2 tham gia ph n  ng làả ứ

h p khi Y. Cac thê tích khí đo   cùng điêu kiên. Th  tích khí Hợ ́ ́ ̉ ở ̀ ̣ ể 2 trong Y là

ﾭ dﾭ

ﾭ dﾭ

mol H2 v i xúc tác Ni, sau m t th i gian thu đớ ộ ờ ược h n h p khí Y. D n toàn b  h nỗ ợ ẫ ộ ỗ  

h p Y l i t  t  qua bình đ ng dung d ch brom (d ) thì còn l i 0,448 lít h n h p khí Zợ ộ ừ ừ ự ị ư ạ ỗ ợ  (  đktc) có t  kh i so v i Oở ỉ ố ớ 2 là 0,5. Kh i lố ượng bình dung d ch brom tăng làị

2 2 2 4

2 2 6 Z/

C H d C H

Z : H , C H (0, 448 lit,d = 0,5)

Ví d  2: (tụ ương t  ví d  1)ự ụ  (Đ  TSĐH kh i A – 2010) ề ố  Đun nóng h n h p khí X g mỗ ợ ồ  0,02 mol C2H2 và 0,03 mol H2 trong m t bình kín (xúc tác Ni), thu độ ược h n h p khí Y.ỗ ợ  Cho Y l i t  t  vào bình nộ ừ ừ ước brom (d ), sau khi k t thúc các ph n  ng, kh i lư ế ả ứ ố ượ  ngbình tăng m gam và có 280 ml h n h p khí Z (đktc) thoát ra. T  kh i c a Z so v i Hỗ ợ ỉ ố ủ ớ 2 là 10,08. 

Giá tr  c a m làị ủ

A. 0,205 B. 0,585 C. 0,328 D. 0,620Đáp án: C. 

Ví   d   3:  ụ (Đ   TSCĐ   năm   2009) ề   H n   h p   khí   X   g m   0,3   mol   Hỗ ợ ồ 2  và   0,1   mol vinylaxetilen. Nung X m t th i gian v i xúc tác Ni thu độ ờ ớ ược h n h p khí Y có t  kh iỗ ợ ỉ ố  

so v i không khí là 1. N u cho toàn b  Y s c t  t  vào dung d ch brom (d ) thì có mớ ế ộ ụ ừ ừ ị ư  gam brom tham gia ph n  ng. Giá tr  c a m làả ứ ị ủ

vinylaxetilen và 0,6 mol H2. Nung nóng h n h p X (xúc tác Ni) m t th i ỗ ợ ộ ờ gian, thu đượ  c

h n h p Y có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 b ng 10. D n h n h p Y qua dung d ch brom d , sauằ ẫ ỗ ợ ị ư  khi ph n  ng x y ra hoàn toàn, kh i lả ứ ả ố ượng brom tham gia ph n  ng làả ứ

Gi i tả ương t  ví d  3 ta đự ụ ược đáp án: B

N u bài này gi i theo cách thông thế ả ường là vi t phế ương trình ph n  ng thì ph iả ứ ả  

vi t nhi u phế ề ương trình ph n  ng nên vi c gi i r t ph c t p, tính toán khó khăn doả ứ ệ ả ấ ứ ạ  

      Vì v y n u bi t đậ ế ế ược đi m đ c bi t c a ph n  ng thì vi c gi i bài toán s  trể ặ ệ ủ ả ứ ệ ả ẽ ở nên đ n gi n h n r t nhi u.ơ ả ơ ấ ề

L y m t lấ ộ ượng h n h p X cho qua ch t xúc tác nung nóng, thu đỗ ợ ấ ược h n h p Y g mỗ ợ ồ  

C2H4, C2H6, C2H2 và H2. S c Y vào dung d ch brom (d ) thì kh i lụ ị ư ố ượng bình brom tăng 10,8 gam và thoát ra 4,48 lít h n h p khí (đktc) có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 là 8. Th  tích Oể 2 (đktc) c n đ  đ t cháy hoàn toàn h n h p Y làầ ể ố ỗ ợ

2 2 2 4

2 2 6 Z/

C H d C H

Z : H , C H (4, 48 lit,d = 8)

 => n O2  = 5

2.0,5 +1

2  0,5 = 1,5 mol    => VO2 = 1,5.22,4 = 33,6 lít. Đáp án: D

v i xúc tác Ni, sau m t th i gian thu đớ ộ ờ ược h n h p khí Y g m Cỗ ợ ồ 2H6, C2H4, C3H8, C2H2 

d , Cư 3H6 d  và Hư 2 d  Đ t cháy hoàn toàn h n h p Y r i cho s n ph m h p th  h tư ố ỗ ợ ồ ả ẩ ấ ụ ế  

Ví d  3: ụ Cho 9,52 lít h n h p khí A (đktc) g m Hỗ ợ ồ 2 và hai anken k  ti p nhau trong dãyế ế  

đ ng đ ng đi qua b t Ni, nung nóng hoàn toàn thu đồ ẳ ộ ược h n h p khí B, gi  s  t c đỗ ợ ả ử ố ộ 

Vì hàm lượng c a C, H trong A và B là nh  nhau nên đ  đ n gi n khi tính toán thay vìủ ư ể ơ ả  

CO2 và 5,4 gam H2O. Công th c phân t  c a X làứ ử ủ

Ví d  5: (K t h p 2 d ng trên) ụ ế ợ ạ M t h n h p A g m 0,12 mol Cộ ỗ ợ ồ 2H2 và 0,18 mol H2. 

qua bình dung d ch Brị 2 d , thu đư ược h n h p khí X thoát ra. Đ t cháy hoàn toàn X r iỗ ợ ố ồ  cho toàn b  s n ph m cháy vào bình ch a dung d ch Ca(OH)ộ ả ẩ ứ ị 2 d , thu đư ược 12 gam k tế  

t a và kh i lủ ố ượng bình tăng lên 8,88 gam. Tính đ  tăng kh i lộ ố ượng c a bình dung d chủ ị  

III. M T S  BÀI T P ÁP D NG TỘ Ố Ậ Ụ ƯƠNG T :Ự

đi qua Ni nung nóng thu được h n h p Y có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 b ng 8. ằ Bi t A ph n  ngế ả ứ  

h t. Công th c phân t  ế ứ ử c a A làủ

ph n  ng hoàn toàn thu đả ứ ược h n h p Y có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 là 8. Hiđrocacbon A là

và H2 có t  kh i so v i Hỉ ố ớ 2 b ng 4,8. Nung nóng X v i xúc tác Ni đ  ph n  ng x y raằ ớ ể ả ứ ả  hoàn toàn thu được h n h p Y có t  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 b ng 8. Công th c và thành ph n %ằ ứ ầ  theo th  tích c a A trong X làể ủ

Bài 4: M t h n h p X g m m t ankin và Hộ ỗ ợ ồ ộ 2 có th  tích b ng 8,96 lít (đktc) và có kh iể ằ ố  

h p khí Y có t  kh i so v i h n h p X b ng 2. S  mol Hợ ỉ ố ớ ỗ ợ ằ ố 2 ph n  ng, kh i lả ứ ố ượng và công th c phân t  c a ankin làứ ử ủ

Bài 5: H n h p khí X ch a Hỗ ợ ứ 2 và m t anken. T  kh i c a X đ i v i Hộ ỉ ố ủ ố ớ 2 là 9. Đun nóng 

t  kh i đ i v i Hỉ ố ố ớ 2 là 15. Công th c phân t  c a anken làứ ử ủ

H n h p khí A ch a Hỗ ợ ứ 2 và m t anken. T  kh i c a A đ i v i Hộ ỉ ố ủ ố ớ 2 là 6,0. Đun nóng nhẹ 

t  kh i đ i v i Hỉ ố ố ớ 2 là 8,0. Xác đ nh công th c phân t  và ph n trăm th  tích t ng ch tị ứ ử ầ ể ừ ấ  trong h n h p A và h n h p B.ỗ ợ ỗ ợ

Đáp s : H n h p A: Cố ỗ ợ 3H6 (25%); H2 (75%)

       H n h p B: Cỗ ợ 3H8 (33%); H2 (67%)

H n h p khí A ch a Hỗ ợ ứ 2 và hai anken k  ti p nhau trong dãy đ ng đ ng. T  kh i c a Aế ế ồ ẳ ỉ ố ủ  

không làm m t màu nấ ước brom và có t  kh i đ i v i Hỉ ố ố ớ 2 là 11,80. Xác đ nh công th cị ứ  phân t  và ph n trăm th  tích c a t ng ch t trong h n h p A và h n h p B. ử ầ ể ủ ừ ấ ỗ ợ ỗ ợ

Đáp s : H n h p A: Cố ỗ ợ 3H6 (12%); C4H8 (18%); H2 (70%)

   H n h p B: Cỗ ợ 3H8 (17%); C4H10 (26%); H2 (57%)

Cho h n h p X g m etilen và Hỗ ợ ồ 2 có t  kh i so v i Hỉ ố ớ 2 b ng 4,25. D n X qua b t Niằ ẫ ộ  

t  kh i c a Y so v i Hỉ ố ủ ớ 2. Các th  tích khí đo   đktc.ể ở

Bài 9: Cho 8,96 lit h n h p khí X g m Ć ỗ ợ ồ 3H8, C2H2, C3H6, CH4 và H2 đi qua bôt Ni xúc̣  tác nung nóng đê ph n  ng x y ra hoan toàn, sau ph n  ng thu đ̉ ả ứ ả ̀ ả ứ ược 6,72 lit hôn h ṕ ̃ ợ  khi Y không ch a H́ ứ 2. Thê tích hôn h p các hiđrocacbon co trong X la ̉ ̃ ợ ́ ̀

Bài 10: Trong bình kín ch a 1 mol h n h p khí X g m Hứ ỗ ợ ồ 2, C2H4 và C3H6 và m t ít b tộ ộ  xúc tác. Đun nóng bình m t th i gian thu độ ờ ược h n h p khí Y. T  kh i so v i Hỗ ợ ỉ ố ớ 2 c a Xủ  

là 7,6 và c a Y là 8,445. S  mol Hủ ố 2 đã tham gia ph n  ng làả ứ

Bài 11: Cho 22,4 lit h n h p khí X (đktc) gôm CH́ ỗ ợ ̀ 4, C2H4, C2H2 và H2 co ti kh i đôi v í ̉ ố ́ ớ  

H2 là 7,3 đi châm qua  ng s  đ ng b t Ni nung nong ta thu đ̣ ố ứ ự ộ ́ ược hôn h p khi Y co tĩ ợ ́ ́ ̉ khôi đôi v i H́ ́ ớ 2 là 73

6  Sô mol H́ 2 đa tham gia phan  ng là̃ ̉ ứ  

Bài 12: Cho 22,4 lit h n h p khí X (đktc) gôm CH́ ỗ ợ ̀ 4, C2H4, C2H2 và H2 co ti kh i đôi v í ̉ ố ́ ớ  

H2 là 7,3 đi châm qua  ng s  đ ng b t Ni nung nong ta thu đ̣ ố ứ ự ộ ́ ược hôn h p khi Y co tĩ ợ ́ ́ ̉ khôi đôi v i H́ ́ ớ 2 là 73

10,08 lit (đktc) khí Z thoat ra và có ti kh i đôi v i H́ ́ ̉ ố ́ ớ 2 băng 12. Kh i l̀ ố ượng binh đ ng̀ ự  

nóng, ph n  ng hoàn toàn cho ra h n h p khí Y có th  tích 6,72 lít (trong Y có Hả ứ ỗ ợ ể 2 d ).ư  

Th  tích c a A trong X và th  tích c a Hể ủ ể ủ 2 d  l n lư ầ ượt là (các th  tích đo   đktc)ể ở

duy nh t.   cùng nhi t đ , áp su t trong bình trấ ở ệ ộ ấ ước khi nung nóng g p 3 l n áp su tấ ầ ấ  

th c phân t  c a X làứ ử ủ

0,4 mol h n h p Cỗ ợ 2H2, H2 trong bình kín có b t Ni làm xúc tác thu độ ược h n h p X baoỗ ợ  

g m Cồ 2H2 (d ), Cư 2H4, C2H6, H2 (d ). Đ t cháy hoàn toàn X, cho toàn b  s n ph m h pư ố ộ ả ẩ ấ  

th  h t vào dung d ch nụ ế ị ước vôi trong d  thu đư ược 20 gam k t t a. Thành ph n % theoế ủ ầ  

th  tích c a Hể ủ 2 trong h n h p ban đ u làỗ ợ ầ

(ho c Agặ 2O) trong dung d ch NHị 3 thu được 12 gam k t t a. Khí đi ra kh i dung d chế ủ ỏ ị  

ph n  ng v a đ  v i 16 gam brom và còn l i khí Z. Đ t cháy hoàn toàn khí Z thu đả ứ ừ ủ ớ ạ ố ượ  c2,24 lít khí CO2 (  đktc) và 4,5 gam nở ước. Giá tr  c a V b ng ị ủ ằ

C. K T QU  ĐI U TRA:Ế Ả Ề

      Qua gi ng d y c  th  trên các đ i tả ạ ụ ể ố ượng h c sinh, trong chọ ương trình sách giáo 

" Hiđrocacbon không no"; d y ôn t p, đ nh hạ ậ ị ướng cho h c sinh l p 11.ọ ớ

        các ti t d y giáo viên c n hỞ ế ạ ầ ướng d n h c sinh tái hi n lý thuy t c  b n   sáchẫ ọ ệ ế ơ ả ở  giáo khoa, kh c sâu nh ng ki n th c lý thuy t tr ng tâm t  đó giúp h c sinh nh nắ ữ ế ứ ế ọ ừ ọ ậ  

d ng bài t p qua các ví d  minh h a và h  th ng bài t p tr c nghi m tạ ậ ụ ọ ệ ố ậ ắ ệ ương  ng. ứ

      Qua ki m tra trên các l p có s  d ng phể ớ ử ụ ương pháp (ki m tra 10 câu tr c nghi mể ắ ệ  

d ng này trong th i gian 20 phút)ạ ờ . Tôi thu được k t qu  nh  sau: ế ả ư