Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm giúp học sinh nắm được kiến thức cơ bản của bài học, vừa rèn luyện kĩ năng phân tích qua các hình ảnh, bản đồ, video... và biết đánh giá nhận xét các biểu hiện của quy luật địa lí cũng như ý nghĩa của chúng, giúp học sinh rút ra kiến thức cho bản thân và vận dụng các quy luật tự nhiên vào cuộc sống, góp phần làm phong phú hiểu biết của bản thân về các hiện tượng tự nhiên.
Trang 1A M Đ UỞ Ầ
I Lý do ch n đ tàiọ ề
Hi n nay nệ ước ta đang trong th i k CNHHĐH đ t nờ ỳ ấ ước cùng v i vi c mớ ệ ở
r ng quan h h p tác qu c t và h i nh p v i n n kinh t th gi i, nh m đ yộ ệ ợ ố ế ộ ậ ớ ề ế ế ớ ằ ẩ
m nh phát tri n kinh t xã h i và nâng cao vai trò v th c a Vi t nam trên trạ ể ế ộ ị ế ủ ệ ườ ng
qu c t Đ ng th i c i thi n và nâng cao ch t lố ế ồ ờ ả ệ ấ ượng m t cách toàn di n v đ iộ ệ ề ờ
s ng kinh t xã h i c a nhân dân. Đ đ t đố ế ộ ủ ể ạ ược đi u đó, đòi h i ph i nâng cao năngề ỏ ả
l c, trình đ c a ngự ộ ủ ười lao đông, đ c bi t là th h tr , l c lặ ệ ế ệ ẻ ự ượng làm ch ch v nủ ủ ậ
m nh tệ ương lai c a đ t nủ ấ ước
Do đó nhi m v đ t ra cho giáo d c là r t l n, nh m đào t o đệ ụ ặ ụ ấ ớ ằ ạ ược nh ngữ con người m i đ có th dáp ng đớ ể ể ứ ược yêu c u ngày càng cao c a xã h i. Trongầ ủ ộ NQĐH Đ ng cũng đã đ ra: ph i xác đ nh rõ m c tiêu, n i dung đ i m i phả ề ả ị ụ ộ ổ ớ ươ ngpháp giáo d cdào t o. T ng bụ ạ ừ ước áp d ng các phụ ương pháp tiên ti n và phế ươ ng
ti n hi n đ i vào quá trình d y h c đ đào t o đệ ệ ạ ạ ọ ể ạ ược nh ng con ngữ ười lao đ ng tộ ự
ch , năng đ ng ,sáng t o có năng l c gi i quy t các v n đ do th c ti n đ t ra, tủ ộ ạ ự ả ế ấ ề ự ễ ặ ự
lo đ c vi c làm, l p nghi p và thăng ti n trong cu c s ng, qua đó xây d ng đ tự ệ ậ ệ ế ộ ố ự ấ
nước giàu m nh, xã h i công b ng, dân ch , văn minh.ạ ộ ằ ủ
Theo ngh quy t TW 4 khoá VII đã xác đ nh “ khuy n khích t h c”, ph iị ế ị ế ự ọ ả
“áp d ng nh ng phụ ữ ương pháp giáo d c hi n đ i đ b i dụ ệ ạ ể ồ ưỡng cho h c sinh năngọ
l c t duy sáng t o, năng l c gi i quy t v n đ ”. NQTW2 khoá VIII ti p t c kh ngự ư ạ ự ả ế ấ ề ế ụ ẳ
đ nh “đ i m i phị ổ ớ ương pháp giáo d c đào t o, kh c ph c l i truy n th m t chi u,ụ ạ ắ ụ ố ề ụ ộ ề rèn luy n t duy sáng t o c a ngệ ư ạ ủ ườ ọi h c. T ng bừ ước áp d ng các phụ ương pháp tiên
ti n và hi n đ i vào quá trình d y h c, đ m b o đi u ki n th i gian t h c, tế ệ ạ ạ ọ ả ả ề ệ ờ ự ọ ự nghiên c u cho h c sinh. V i ngh quy t này giáo viên d y b môn Đ a lý c n t pứ ọ ớ ị ế ạ ộ ị ầ ậ trung gi m t i m c t i đa nh ng yêu c u c n ghi nh máy móc, đ ng th i rènả ớ ứ ố ữ ầ ầ ớ ồ ờ luy n cho h c sinh nh ng kĩ năng phân tích, gi i thích s v t hi n tệ ọ ữ ả ự ậ ệ ượng đ a lýị trong quá trình d y và h c.ạ ọ
Trong nh ng năm tr l i đây, vi c tích c c đ i m i phữ ở ạ ệ ự ổ ớ ương pháp d y và h cạ ọ
là m t trong nh ng yêu c u tr ng tâm, quan tr ng và mang tính quy t đ nh đ n sộ ữ ầ ọ ọ ế ị ế ự phát tri n t duy h c sinh cho phù h p v i yêu c u m i. ể ư ọ ợ ớ ầ ớ Ch t lấ ượng d y và h cạ ọ
ph thu c vào nhi u y u song xét đ n cùng, y u t quy t đ nh nh t là cách gi ngụ ộ ề ế ế ế ố ế ị ấ ả
d y c a Th y và cách h c c a Trò. Do đó, vi c đ i m i phạ ủ ầ ọ ủ ệ ổ ớ ương pháp là t t y u tấ ế ố khách quan.
Trang 2Càng ngày, v i s h i nh p tình hình kinh t qu c t c ng v i nh ng giaoớ ự ộ ậ ế ố ế ộ ớ ữ thoa gi a các n n văn hóa khác nhau, h c sinh có r t nhi u c h i ti p c n v iữ ề ọ ấ ề ơ ộ ế ậ ớ
nh ng n n văn hóa tiên ti n c a các nữ ề ế ủ ước, có c h i đ t mình tìm thêm nh ngơ ộ ể ự ữ
ki n th c, nh ng k năng và đón nh n hàng lo t nh ng thách th c m i. V y, trế ứ ữ ỹ ậ ạ ữ ứ ớ ậ ướ ctình hình đó, chính b n thân m i giáo viên làm gì đ nâng cao h n n a hi u qu vàả ỗ ể ơ ữ ệ ả
ch t lấ ượng d y h c?ạ ọ
Trong quá trình ng d ng công ngh thông tin vào d y h c, tôi nh n th yứ ụ ệ ạ ọ ậ ấ
nh ng đi m hay, nh ng đi m m i trong cách trình bày, cách d n d t làm thay đ iữ ể ữ ể ớ ẫ ắ ổ
nh ng t duy và c nh ng cách nghĩ theo l l i bình thữ ư ả ữ ề ố ường. Ở đó, m i giáo viênỗ
th c s là ngự ự ườ ẫi d n d t, nh ng ngắ ư ườ ẫi d n d t đó đắ ược đ t m t v trí r t quanặ ở ộ ị ấ
tr ng, làm th nào đ h c sinh ti p c n ch đ ng v i tri th c. Và làm th nào đọ ế ể ọ ế ậ ủ ộ ớ ứ ế ể khai m t cách hi u qu ngu n tri th c, huy đ ng t i đa t duy tích c c c a h cộ ệ ả ồ ứ ộ ố ư ự ủ ọ sinh?
Thông qua vi c đ i m i n i dung, chệ ổ ớ ộ ương trình, phương pháp và phươ ng
ti n d y h c nh m nâng t o ra m t th h tr năng đ ng, linh ho t có đ năng l c,ệ ạ ọ ằ ạ ộ ế ệ ẻ ộ ạ ủ ự
ph m ch t, trí tu và b n lĩnh. Trong d y h c nói chung và đ i v i d y b môn Đ aẩ ấ ệ ả ạ ọ ố ớ ạ ộ ị
lí nói riêng c n t p trung gi m t i m c t i đa nh ng yêu c u ghi nh máy móc,ầ ậ ả ớ ứ ố ữ ầ ớ
đ ng th i rèn luy n cho h c sinh nh ng kĩ năng phân tích, gi i thích s v t hi nồ ờ ệ ọ ữ ả ự ậ ệ
tượng đ a lí trong quá trình d y và h c. N u th c hi n t t đi u đó, s có ý nghĩa r tị ạ ọ ế ự ệ ố ề ẻ ấ
l n trong vi c th c hi n s nghi p đ i m i trong giáo d c – đào t o c a đ t nớ ệ ự ệ ự ệ ổ ớ ụ ạ ủ ấ ướ c
Đ i v i b n thân, trong quá trình gi ng d y b môn Đ a lí t i trớ ớ ả ả ạ ộ ị ạ ường THPT, luôn trăn tr , băn khoan làm th nào đ năng cao ch t lở ế ể ấ ượng gi ng d y b môn c aả ạ ộ ủ mình, t o đạ ược hướng thú và lòng đam mê c a h c sinh là đi u tôi quan tâm l nủ ọ ề ớ
nh t.ấ
Trong d y b môn Đ a lí, đ c bi t là đ a lý l p 10 ban c b n: trình bàyạ ộ ị ặ ệ ị ớ ơ ả
nh ng hi n t nhiênkinh t và xã h i, các đ i tữ ệ ự ế ộ ố ượng này phân b r ng rái trongố ộ không gian, h c sinh không có đi u ki n quan sát th c t Vì th vi c s d ng côngọ ề ệ ự ế ế ệ ử ụ ngh thông tin vào quá trình d y h c s giúp các em ti p c n v n đ m t các dệ ạ ọ ẽ ế ậ ấ ề ộ ễ dàng, đ ng th i thông qua các thồ ờ ước phim, hình nh s ng đ ng trên màn hình cònả ố ộ
t o đạ ượ ự ấc s h p d n, h ng thú cho h c sinh trong quá trình h c t p, nh v y giúpẫ ứ ọ ọ ậ ờ ậ các em n m v ng ki n th c t t h n. ắ ữ ế ứ ố ơ
Trong đó bài 16: “ Sóng. Th y tri u. Dòng bi n” là bài h c trình bày vủ ề ể ọ ề
nh ng hi n tữ ệ ượng t nhiên di n ra xung quanh cu c s ng đ i thự ễ ộ ố ờ ường nh ng h cư ọ sinh không th quan sát hi n tể ệ ượng này di n ra m t cách tr n v n. Do đó, khi sễ ộ ọ ẹ ử
d ng công ngh thông tin vào gi ng d y bài này s t o đi u ki n giúp các em quanụ ệ ả ạ ẻ ạ ề ệ
Trang 3sát m t cách đ y đ v các hi n tộ ầ ủ ề ệ ượng : sóng, th y tri u và dòng bi n. T đó,ủ ề ể ừ
nh m m c đích giúp h c sinh n m đằ ụ ọ ắ ược ki n th c c b n c a bài h c, v a rènế ứ ơ ả ủ ọ ừ luy n kĩ năng phân tích qua các hình nh, b n đ , video và bi t đánh giá nh n xétệ ả ả ồ ế ậ các bi u hi n c a quy lu t đ a lí cũng nh ý nghĩa c a chúng, giúp h c sinh rút raể ệ ủ ậ ị ư ủ ọ
ki n th c cho b n thân và v n d ng các quy lu t t nhiên vào cu c s ng, góp ph nế ứ ả ậ ụ ậ ự ộ ố ầ làm phong phú hi u bi t c a b n thân v các hi n tể ế ủ ả ề ệ ượng t nhiên.ự
Xu t phát t th c ti n đó, tôi m nh d n ch n đ tài này v i mong mu nấ ừ ự ễ ạ ạ ọ ề ớ ố trình bày m t s kinh nghi m nh c a b n thân vào đ i m i phộ ố ệ ỏ ủ ả ổ ớ ương pháp d y h cạ ọ
b môn đ a lý nói chung và gi ng d y đ a lý l p 10 nói riêng. ộ ị ả ạ ị ớ
II Tình hình nghiên c u ứ
Trong quá trình gi ng d y đ a lí c p ả ạ ị ấ THPT, các giáo viên đã s d ng nhi uử ụ ề
phương pháp, phương ti n d y h cệ ạ ọ , tuy nhiên nh ng phữ ương pháp, phương ti nệ
d y h c m i ch a ch a có đi u kiên áp d ng m t cách r ng rãiạ ọ ớ ư ư ề ụ ộ ộ , hi u qu mà chệ ả ỉ
ng d ng m t s ti t thao gi ng, h i gi ng
Trong các tài li u tham kh oệ ả , có r t ít tác gi đã đ c p đ n phấ ả ề ậ ế ương ti nệ
d yạ h c dành cho vi c th c hi n đ i m i n i dungọ ệ ự ệ ổ ớ ộ , chương trình sách giáo khoa
Vi c nghiên c u và th nghi m đ tài này có ý nghĩa lí lu n và th c ti n r tệ ứ ử ệ ề ậ ự ễ ấ
ti n giáo d c c a đ t nễ ụ ủ ấ ước
Đ đ m b o tính chính xác, khoa h c, tăng cể ả ả ọ ường kh năng gây xúc c mả ả
c a các thông tin v các hiên tủ ề ượng. Trước h t c n chú ý đ n s trình bày sinhế ầ ế ự
đ ng, giàu hình nh c a giáo viên v n đ c th k t h p v i các phộ ả ủ ấ ề ụ ể ế ợ ớ ương pháp khác. Đ c bi t c n coi tr ng vi c s d ng phặ ệ ầ ọ ệ ử ụ ương ti n tr c quan: tranh nh, b nệ ự ả ả
đ , phim video, và t ng bồ ừ ướ ức ng d ng công ngh thông tin phù h p trong d yụ ệ ợ ạ
h c Đ a lý giúp các em có th lĩnh h i đọ ị ể ộ ược ki n th c nhanh nh t, chính xác, hi uế ứ ấ ệ
qu nh t.ả ấ
Bên c nh đó cũng c n ph i t n d ng m i c h i, kh năng h c t p g n v iạ ầ ả ậ ụ ọ ơ ộ ả ọ ậ ắ ớ
th c t đ h c sinh có đự ế ể ọ ược phương th c lĩnh h i ki n th c Đ a lý m t cách cứ ộ ế ứ ị ộ ụ
th các hi n tể ệ ượng t nhiên, kinh t xã h i . C n ph i t ch c cho h c sinh làmự ế ộ ầ ả ổ ứ ọ
Trang 4vi c nhi u h n v i các tài li u tham kh o do GV cung c p và HS s u t m, qua đóệ ề ơ ớ ệ ả ấ ư ầ
t ng bừ ước rèn luy n cho HS v phệ ề ương pháp h c t p teo họ ậ ướng nghiên c u .C nứ ầ
t ch c th o lu n dổ ứ ả ậ ưới nhi u hình th c khác nhau (làm vi c theo nhóm ho c đàmề ứ ệ ặ tho i chung c l p), t o đi u ki n đ h c sinh nêu lên các v n đ c n tìm hi u,ạ ả ớ ạ ề ệ ể ọ ấ ề ầ ể
đ c l p gi i quy t các v n đ , t đ t ra ho c do giáo viên cung c p qua đó, c nộ ậ ả ế ấ ề ự ặ ặ ấ ầ khuy n khích h c sinh bày t nh ng ý ki n riêng c a mình, tránh vi c làm cho h cế ọ ỏ ữ ế ủ ệ ọ sinh e ng i khi nêu ý ki n khác trạ ế ước gv và trướ ậc t p th T đó rèn luy n cho h cể ừ ệ ọ sinh kh năng trình bày( nói, vi t). Nh v y h c sinh s lĩnh h i ki n th c trong quáả ế ư ậ ọ ẽ ộ ế ứ trình h c tâpọ
2. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Giáo viên trong vi c gi ng d y.ệ ả ạ
T th c ti n d y h c môn Đ a lí trừ ự ễ ạ ọ ị ở ường THPT là giúp h c sinh có nh ngọ ữ
ki n th c c b n, c n thi t; góp ph n hình thành h c sinh th gi i quan khoaế ứ ơ ả ầ ế ầ ở ọ ế ớ
h c, giáo d c lòng yêu quê họ ụ ương, đ t nấ ước; b i dồ ưỡng các năng l c t duy, hànhự ư
Phân tích đ c nh ng unhự ữ ư ược đi m c vi c ng d ng công ngh thôngể ử ệ ứ ụ ệ tin vào d y h c môn đ a lý l p 10 .ạ ọ ị ớ
Gi i thi u các hình th c ng d ng công ngh thông tin vào d y h c mônớ ệ ứ ứ ụ ệ ạ ọ
đ a lý l p 10.ị ớ
IV Ph m vi c a đ tàiạ ủ ề
Các bài h c có trong chọ ương trình đ a lí c p ị ấ THPT
Gi i h n trong phớ ạ ương pháp thi t k và gi ng d y bài gi ng c th trongế ế ả ạ ả ụ ể
chương trình đ a lí l p 10.ị ớ
V. Giá tr s d ng c a đ tài ị ử ụ ủ ề
Đ tài dùng ng d ng tr c ti p cho công vi c so n ề ứ ụ ự ế ệ ạ gi ng c a giáo viênả ủ THPT nói chung ho c dùng làm tài li u tham kh o trong vi c h c t p c a h c sinhặ ệ ả ệ ọ ậ ủ ọ nói riêng trở ường THPT
VI Phương pháp nghiên c u ứ
Kinh nghi m th c t c a vi c gi ng d y đ a lí c p THPT qua nhi u năm,ệ ự ế ủ ệ ả ạ ị ấ ề
đ c bi t là trong nh ng năm g n đây n i dung, chặ ệ ữ ầ ộ ương trình, phương pháp,
phương ti n d yh c m i, hi n đ i.ệ ạ ọ ớ ệ ạ
Phương pháp th nghi m th c ti n.ử ệ ự ễ
Trang 5 Các phương pháp có liên quan đ n lí lu n d y h c đ i m i.ế ậ ạ ọ ổ ớ
B N I DUNG C A Đ TÀIỘ Ủ Ề
I.C s lý lu nơ ở ậ
Công ngh Giáo d c Đào t o đệ ụ ạ ược hi u là: vi c d y và h c để ệ ạ ọ ược th c hi nự ệ
v i s h tr c a các phớ ự ỗ ợ ủ ương ti n, các công ngh và k thu t hi n đ i. Các côngệ ệ ỹ ậ ệ ạ ngh này có tính chuy n giao cho ngệ ể ười khác. Trong s các phố ương ti n và côngệ ngh đó, CNTT có nh hệ ả ưởng m nh m nh t và sáng t o nh t đ i v i Công nghạ ẽ ấ ạ ấ ố ớ ệ giáo d c. Theo nghĩa r ng, nh UNESCO đ nh nghĩa: “là t p h p g n bó ch t chụ ộ ư ị ậ ợ ắ ặ ẽ
nh ng phữ ương pháp, phương ti n và k thu t h c t p và đánh giá, đệ ỹ ậ ọ ậ ược nh n th cậ ứ
và s d ng tu theo nh ng m c tiêu đang theo đu i và có liên h v i nh ng n iử ụ ỳ ữ ụ ổ ệ ớ ữ ộ dung gi ng d y và nh ng l i ích c a ngả ạ ữ ợ ủ ườ ọi h c: đ i v i ngố ớ ườ ại d y, s d ng m tử ụ ộ công ngh giáo d c thích h p có nghĩa là bi t t ch c quá trình h c t p và đ m b oệ ụ ợ ế ổ ứ ọ ậ ả ả
s thành công c a quá trình đó”ự ủ
Chúng ta đã bi t đ i m i phế ổ ớ ương pháp d y h c là quá trình chuy n tạ ọ ể ừ
phương pháp d y h c “th y nói trò nghe”, “th y đ c trò chép” sang phạ ọ ầ ầ ọ ương pháp
d y h c m i, trong đó, giáo viên là ngạ ọ ớ ườ ổi t ch c, hứ ướng d n quá trình h c t p c aẫ ọ ậ ủ
h c sinh, còn h c sinh ph i ch đ ng tham gia vào quá trình ho t đ ng h c t p, tọ ọ ả ủ ộ ạ ộ ọ ậ ự tìm ki m ki n th c, hình thành năng l c sáng t o, rèn luy n kh năng t h c. Đ ngế ế ứ ự ạ ệ ả ự ọ ồ
th i đ i m i phờ ổ ớ ương pháp d y h c kh c ph c l i truy n th m t chi u, rèn luy nạ ọ ắ ụ ố ề ụ ộ ề ệ
t duy sáng t o c a ngư ạ ủ ườ ọi h c. T ng bừ ước áp d ng các phụ ương pháp tiên ti n vàế
hi n đ i vào quá trình d y h c, đ m b o đi u ki n th i gian t h c, t nghiên c uệ ạ ạ ọ ả ả ề ệ ờ ự ọ ự ứ cho h c sinh.”ọ
Hi n nay theo chệ ương trình c i cách giáo d c đã đả ụ ược pháp ch hóa trongế
lu t giáo d c. Đi u 24.2 “Giáo d c ph thông ph i phát huy tính tích c c, t giác,ậ ụ ề ụ ổ ả ự ự
ch đ ng, sáng t o c a h c sinh ph i phù h p v i đ c đi m c a t ng l p h c, mônủ ộ ạ ủ ọ ả ợ ớ ặ ể ủ ừ ớ ọ
h c, b i dọ ồ ưỡng kĩ năng t h c, rèn luy n k năng v n d ng ki n th c vào th c t ,ự ọ ệ ỹ ậ ụ ế ứ ự ế
nh m tác đ ng t i tình c m, đem l i ni m vui h ng thú h c t p cho h c sinh” ằ ộ ớ ả ạ ề ứ ọ ậ ọ
Ta đã bi t, đ a lí t nhiên – kinh t xã h i là 2 y u t g n bó m t thi t tácế ị ự ế ộ ế ố ắ ậ ế
đ ng qua l i v i nhau, gi a chúng có m i quan h nhân qu V y ngay t đ u c pộ ạ ớ ữ ố ệ ả ậ ừ ầ ấ
h c, h c sinh c n ph i n m b t các ki n th c đ a lý t nhiên đ làm n n t ng choọ ọ ầ ả ắ ắ ế ứ ị ự ể ề ả
h c t p ph n đ a lí kinh t xã h i ph n sau. ọ ậ ầ ị ế ộ ở ầ
Tuy nhiên giáo viên s không làm t t đi u này n u không có s h tr m tẽ ố ề ế ự ổ ợ ộ cách đ c l c c a công ngh thông tin, b i th i lắ ự ủ ệ ở ờ ượng không thay đ i trong khiổ
Trang 6lượng ki n th c nhi u, chính vì v y mà kh năng đ t hi u qu cao trong 1 ti tế ứ ề ậ ả ạ ệ ả ế
gi ng d y là không cao.ả ạ
Vi c nghiên c u và th nghi m đ đi đ n ng d ng cho t t c giáo viên đ aệ ứ ử ệ ể ế ứ ụ ấ ả ị
lí có ý nghĩa lí lu n và th c ti n r t l n.ậ ự ễ ấ ớ
Đ tài có th ng d ng làm tài li u tham kh o cho giáo viên đ th c hi nề ể ứ ụ ệ ả ể ự ệ
phương pháp thành công h n trong gi ng d y môn đ a lí và có th dùng cho h c sinhơ ả ạ ị ể ọ nghiên c u đ hình thành kĩ năng, phứ ể ương pháp h c t p t t h n thông qua ng d ngọ ậ ố ơ ứ ụ
phương ti n công ngh thông tin. ệ ệ
IIC s th c ti nơ ở ự ễ
1. Đ c đi m chung c a trặ ể ủ ường, l pớ
GV bi t s d ng máy vi tính và có th thi t k , ch nh s a giáo án trênế ử ụ ể ế ế ỉ ử Powerpoint và Violet. GV tích c c đ i m i, không ng ng h c t p, ti p c n nh ngự ổ ớ ừ ọ ậ ế ậ ữ
phương pháp m i ng d ng vào quá trình d y h c nh m đem l i hi u qu , ớ ứ ụ ạ ọ ằ ạ ệ ả t rènự luy n nâng cao trình đ tin h c, s d ng các trang thi t b hi n đ i. Đ c bi t GVệ ộ ọ ử ụ ế ị ệ ạ ặ ệ luôn chu n b kĩ bài gi ng trẩ ị ả ước khi đ n l p. Tuy nhiên c s v t ch t c a nhàế ớ ơ ở ậ ấ ủ
trường còn ch a đư ược hoàn thi n: Trệ ường có máy projecter, máy tính nh ng ch aư ư
có phòng ch c năng riêng nên vi c s d ng các phứ ệ ử ụ ương ti n d y h c còn h n ch ệ ạ ọ ạ ế Khi giáo viên mu n s d ng thì ph i tháo và l p đ t t i l p h c c a mình Vi cố ử ụ ả ắ ặ ạ ớ ọ ủ ệ thi t k 1 giáo án trên Powerpoint hay Violet cũng m t r t nhi u th i gian nên vi cế ế ấ ấ ề ờ ệ
đ a giáo án đi n t vào gi ng d y các b môn nói chung cũng nh ti t h c đ aư ệ ử ả ạ ở ộ ư ế ọ ở ị
lí l p 10 nói riêng còn nhi u h n ch và b t c pớ ề ạ ế ấ ậ
H c sinh: HS trình đ nh n th c không đ ng đ u và kh năng ti p c n v nọ ộ ậ ứ ồ ề ả ế ậ ấ
đ nhi u m c đ khác nhau. Tuy nhiên các em đ u ham thích m t gi h c v iề ở ề ứ ộ ề ộ ờ ọ ớ nhi u âm thanh, hình nh minh ho c th , đề ả ạ ụ ể ược làm ch nh ng ki n th c c a bàiủ ữ ế ứ ủ
h c.ọ
2. Nh ng u đi m và b t c p khi ng d ng CNTT vào gi ng d yữ ư ể ấ ậ ứ ụ ả ạ
a/ Nh ng u đi m khi ng d ng CNTT:ữ ư ể ứ ụ
Được s quan tâm c a lãnh đ o ngành, BGH nhà trự ủ ạ ường đã trang b cácị
phương ti n d y h c: Projector, máy tính xách tay… đ h tr cho nh ng ti t d yệ ạ ọ ể ỗ ợ ữ ế ạ
có ng d ng CNTT . BGH thứ ụ ường xuyên khuy n khích giáo viên th c hi n CNTTế ự ệ vào ti t d y. Máy vi tính c a trế ạ ủ ường có n i m ng internet, t o đi u ki n thu n l iố ạ ạ ề ệ ậ ợ cho giáo viên truy c p thông tin v t li u, hình nh ph c v cjo so n giáo án đi nậ ề ư ệ ả ụ ụ ạ ệ
t …ử
Đượ ực s đóng góp nhi t tình c a t chuyên môn, đ ng nghi p. T b mônệ ủ ổ ồ ệ ổ ộ
đã th c hi n đự ệ ược m t s ti t d y có ng d ng công ngh thông tin, thông quaộ ố ế ạ ứ ụ ệ
Trang 7nh ng ti t d y này, giáo viên đã rút ra cho mình nhi u kinh nghi m trong vi c ngữ ế ạ ề ệ ệ ứ
d ng CNTT vào d y h cụ ạ ọ
Đ i v i b n thân tôi đã không ng ng h c t pố ớ ả ừ ọ ậ , tìm hi u v nh ng ph nể ề ữ ầ
m m đ h a khác đ l y ki n th c cũng nh s u t m hình nh đ p ph c v choề ồ ọ ể ấ ế ứ ư ư ầ ả ẹ ụ ụ
Không ph i là ngả ườ ọi h c chuyên tin nên trong khi áp d ng nh ng bài gi ngụ ữ ả
đi n t vào gi ng d y tôi không th tránh đệ ử ả ạ ể ược nh ng đi u b t c pữ ề ấ ậ , có ý tưở ng
nh ng không thi t k đư ế ế ược theo ý mình và cũng có nh ng lúc ch a th t s t tin khiữ ư ậ ự ự
th c hi n công c d y h c này.ự ệ ụ ạ ọ
Ph ng ti n d y h c (Projector, Máy tính xách tay) c a nhà tr ng còn ít,ươ ệ ạ ọ ủ ườ
ch a đáp ng đư ứ ược yêu c u c a nhi u giáo viên trong cùng m t lúc.ầ ủ ề ộ
H c sinh còn b ng khi ti p c n v i ti t d y có ng d ng CNTT, các emọ ở ỡ ế ậ ớ ế ạ ứ ụ
thường chú ý vào các hi u ng mà ch a t p trung vào n i dung bài h c, t đó làmệ ứ ư ậ ộ ọ ừ
h n ch vi c ti p thu ki n th c.ạ ế ệ ế ế ứ
Đ có để ược m t bài gi ng đi n t hay, chính xác, đúng yêu c uộ ả ệ ử ầ , trước h tế giáo viên ph i có s hi u bi t nh t đ nh v công ngh thông tin. ả ự ể ế ấ ị ề ệ Bên c nh đó c nạ ầ nhi u th i gian và công s c đ thi t k bài gi ng. Gi a vô vàn hình nhề ờ ứ ể ế ế ả ữ ả , thông tin trên m ngạ , giáo viên ph i l a ch n nh ng t li u đúngả ự ọ ữ ư ệ , có ngu n đáng tin c y đồ ậ ể tránh sai sót v ki n th c.ề ế ứ
Trước đó thì tôi ph i tìm ki m t li u trên m ngả ế ư ệ ạ , l a ch n nh ng hình nhự ọ ữ ả
đ tắ , nh ng thông tin phù h p v i n i dung sách giáo khoa. Nói chung là ph i m tữ ợ ớ ộ ả ấ nhi u th i gian m i xong m t bài gi ng hay.ề ờ ớ ộ ả
Đôi khi x y ra nh ng s c b t thả ữ ự ố ấ ường nh : m t đi n, máy b treo, khôngư ấ ệ ị
tương thích gi a máy tính xách tay và Projector …ữ
3. Đ c đi m môn Đ a lí:ặ ể ị
Đ i v i b môn Đ a lí, nó khác h n v i các môn h c khác trong nhà trố ớ ộ ị ẳ ớ ọ ường.
Đó là kh năng b i dả ồ ưỡng, cung c p cho h c sinh m t kh i lấ ọ ộ ố ượng tri th c phongứ phú, t ng h p c v đ a lí t nhiên và đ a lí kinh t xã h i v i nh ng kĩ năng c nổ ợ ả ề ị ự ị ế ộ ớ ữ ầ thi t trong cu c s ng, đ c bi t là kĩ năng khai thác ki n th c t b n đ , lế ộ ố ặ ệ ế ứ ừ ả ồ ược đ ,ồ
Trang 8bi u đ s đ , hình nh cũng nh qua các thể ồ ơ ồ ả ư ước phim mà ph i nói là ít môn h cả ọ nào đ c p t i m t các nhi u nh v y. ề ậ ớ ộ ề ư ậ Vì v y, đ giúp h c sinh hi u, n m v ngậ ể ọ ể ắ ữ
ki n th c b môn trong d y h c Đ a lí giáo viên c n đ c bi t coi tr ng các v n đế ứ ộ ạ ọ ị ầ ặ ệ ọ ấ ề sau:
Phát tri n cho h c sinh t duy đ a lí đó là t duy liên h , phân tích t ng h pể ọ ư ị ư ệ ổ ợ
v s v t hi n tề ự ậ ệ ượng đ a lí d a trên b n đ , s đ , qua m t đo n video clip ị ự ả ồ ơ ồ ộ ạ
T n d ng tri t đ các thi t b d y h c Đ a lí nh tranh nh, b n đ , bi uậ ụ ệ ể ế ị ạ ọ ị ư ả ả ồ ể
đ , b ng th ng kê, băng đĩa hình ồ ả ố Qua đó, h c sinh d dàng có đọ ễ ược các bi uể
tượng trong không gian đ ng th i phát tri n t duy đ a lí.ồ ờ ể ư ị
Tăng cường hướng d n h c sinh quan sát, thu th p thông tin, v n d ng vàoẫ ọ ậ ậ ụ
th c t cho phù h p v i các quy lu t c a t nhiên đ ng th i v n d ng vào gi iự ế ợ ớ ậ ủ ự ồ ờ ậ ụ ả thích các hi n tệ ượng t nhiên x y xa trong th c t ự ẩ ự ế
III Phương pháp ng d ng công ngh thông tinứ ụ ệ
Đ m b o tính th m mĩ, phù h p đ c đi m l a tu i h c sinh.ả ả ẩ ợ ặ ể ứ ổ ọ
Giáo viên ph i chu n b k lả ẩ ị ỹ ưỡng giáo án n u không s ph n tác d ng ế ẽ ả ụ
2. M t s phộ ố ương pháp th c hi n ự ệ
Vi c ng d ng CNTT vào ti t d y ph i k t h p t t v i m t s phệ ứ ụ ế ạ ả ế ợ ố ớ ộ ố ươ ngpháp d y h c phát huy tính tích c c h c t p c a h c sinh nh : V n đáp, nêu v nạ ọ ự ọ ậ ủ ọ ư ấ ấ
đ , tr c quan, th o lu n nhóm…ề ự ả ậ
3. Vai trò c a vi c ng d ng công ngh thông tin vào ph c v d y vàủ ệ ứ ụ ệ ụ ụ ạ
h c môn Đ a lí trọ ị ở ường trung h c ph thông hi n nayọ ổ ệ
Làm thay đ i phổ ương pháp truy n đ t trong d y h c: Nh các công c đaề ạ ạ ọ ờ ụ
phương ti n c a máy tính nh văn b n, đ h a, hình nh, âm thanh, video ệ ủ ư ả ồ ọ ả giáo viên s xây d ng đẽ ự ược bài gi ng sinh đ ng thu hút s t p trung c a ngả ộ ự ậ ủ ườ ọi h c
d dàng th hi n đễ ể ệ ược các phương pháp s ph m nh : phư ạ ư ương pháp d y h c tìnhạ ọ
hu ng, phố ương pháp d y h c nêu v n đ , th c hi n đánh giá và lạ ọ ấ ề ự ệ ượng hóa h cọ
t p toàn di n, khách quan ngay trong quá trình h c tăng kh năng tích c c ch đ ngậ ệ ọ ả ự ủ ộ tham gia h c t p c a ngọ ậ ủ ườ ọi h c
Góp ph n thay đ i hình th c d y và h c: hình th c d y d a vào máy tính,ầ ổ ứ ạ ọ ứ ạ ự hình th c h c d a vào máy tính ứ ọ ự
Trang 9 Góp ph n nâng cao ti m l c c a ngầ ề ự ủ ười giáo viên b ng cách cung c p choằ ấ
h nh ng phọ ữ ương ti n làm vi c hi n đ i (m ng Internet, các lo i t đi n đi n t ,ệ ệ ệ ạ ạ ạ ừ ể ệ ử các sách đi n t , th đi n t ,…); Góp ph n đ i m i cách d y và cách h c đ iệ ử ư ệ ử ầ ổ ớ ạ ọ ổ
m i phớ ương pháp d y h c ạ ọ
Trao đ i thông tin v đ cổ ề ề ương bài gi ng v i các đ ng nghi p qua cácả ớ ồ ệ ngân hàng bài so n trên m t trang web dành cho t t c các giáo viên ạ ộ ấ ả
C p nh t, khai thác kho tri th c chung c a nhân lo i b ng các công c đaậ ậ ứ ủ ạ ằ ụ
phương ti n.ệ
Giáo án ng d ng công ngh thông tin t o đứ ụ ệ ạ ược không khí h ng kh i choứ ở
ngườ ọi h c
S trao đ i và h c h i l n nhau gi a các đ ng nghi p cũng nh ngự ổ ọ ỏ ầ ữ ồ ệ ư ườ ọ i h c
được ti n l i h n, vì có th sao chép, l u tr d li u hay bài gi ng d dàng.ệ ợ ơ ể ư ữ ữ ệ ả ễ
Kích thích kh năng sáng t o, ý tả ạ ưởng m i vì mu n có m t giáo án ngớ ố ộ ứ
d ng công ngh thông tin h p d n, ch t lụ ệ ấ ẫ ấ ượng, người giáo viên ngoài kh năngả chuyên môn c n ph i có ý tầ ả ưởng, tích c c suy nghĩ đ l a ch n hình th c th hi nự ể ự ọ ứ ể ệ phù h p v i n i dung bài gi ng.ợ ớ ộ ả
Các n i dung: nh s đ , v n đ tr ng tâmđộ ư ơ ồ ấ ề ọ ược giáo viên trình bày rõ ràng
và ch c n m t vài thao tác, t t c nh ng d li u đỉ ầ ộ ấ ả ữ ữ ệ ược truy n đ t đ n ngề ạ ế ườ ọ i h c
m t cách m ch l c và đ y đ nh t.ộ ạ ạ ầ ủ ấ
Nh ng hình nhữ ả , đo n videoclipsạ , đo n nh c xen ngang làm cho gi h cạ ạ ờ ọ
tr nên sinh đ ngở ộ , có kh năng cu n hútả ố , t o h ng thú cho ngạ ứ ườ ọi h c
V i vi c ng d ng công ngh thông tinớ ệ ứ ụ ệ , trong m t ti t d yộ ế ạ , kh i lố ượ ng
ki n th c có th đế ứ ể ược truy n đ t t i h c sinh nhi u h n. V i nh ng bài gi ng đi nề ạ ớ ọ ề ơ ớ ữ ả ệ
tử, giáo viên gi m đả ược đáng k th i gian ghi b ng ho c đ c cho h c sinh chép.ể ờ ả ặ ọ ọ
Thay cho th i gian đ c chép hay ghi b ngờ ọ ả , giáo viên có th l y thêm nhi uể ấ ề
ví d minh h aụ ọ , d n d t h c sinh ti p c n v i các ki n th c phong ẫ ắ ọ ế ậ ớ ế ứ
Tuy nhiên, giáo viên tuy t đ i không đệ ố ượ ạc l m d ng vào bài gi ng. C nụ ả ầ tránh khuynh hướng ng d ng CNTT m t cách hình th c, n ng n v trình di n,ứ ụ ộ ứ ặ ề ề ễ
l p h c th đ ng b cu n theu hi u h ng làm loãng đi tr ng tâm c a bài h c, khôngớ ọ ụ ộ ị ố ệ ứ ọ ủ ọ
ph i ti t h c nào cũng ph i ng d ng CNTT, các hi u ng ph i đ a vào đúng lúc,ả ế ọ ả ứ ụ ệ ứ ả ư đúng ch , phù h p v i tình hu ng s ph m đ t ra. ổ ợ ớ ố ư ạ ặ
V i nh ng ti t h c có n i dung đ n gi nớ ữ ế ọ ộ ơ ả , sách giáo khoa đã có đ y đ r iầ ủ ồ , thì không c n thi t ph i làm bài gi ng đi n t Ch ki n th c nào khóầ ế ả ả ệ ử ỉ ế ứ , c n ph i cóầ ả
s b tr c a hình nhự ổ ợ ủ ả , âm thanh cho h c sinh d hình dungọ ễ , thì nên đ a vào. Tùyư vào t ng n i dung c th c a bài h c mà chúng ta s d ng sao cho phù h p. M từ ộ ụ ể ủ ọ ử ụ ợ ặ
Trang 10khác, vi c ng d ng các thi t b d y h c hi n đ i vào quá trình giáo d c cũng là cệ ứ ụ ế ị ạ ọ ệ ạ ụ ơ
h i giúp giáo viên và h c sinh có đi u ki n ti p c n độ ọ ề ệ ế ậ ược v i các phớ ương ti nệ
gi ng d y và h c t p tiên ti n trên th gi i.ả ạ ọ ậ ế ế ớ
Đây cũng là đ ng l c đ c giáo viên và h c sinh đ u ph i h c t p, nâng caoộ ự ể ả ọ ề ả ọ ậ trình đ công ngh thông tin c a b n thân nh m b t k p xu hộ ệ ủ ả ằ ắ ị ướng c a th i đ i.ủ ờ ạ
IV Th c nghi m và k t qu th c nghi mự ệ ế ả ự ệ
1 Các gi i pháp th c hi nả ự ệ
a/ Xác đ nh đ i t ị ố ượ ng nghiên c u, ph m vi th c hi n: ứ ạ ự ệ
Nghiên c u n i dung c a các bài h c v hi n tứ ộ ủ ọ ề ệ ượng sóng,th y tri u và dòngủ ề
bi n. Các phể ương ti n d y h c c n thi t, các t li u, hình nh cũng nh nh ngệ ạ ọ ầ ế ư ệ ả ư ữ
do n video phù h p v i t ng n i dung c th c a bài. N m b t tình hình h c sinhạ ợ ớ ừ ộ ụ ể ủ ắ ắ ọ các l p 10 v tinh th n, thái đ , ý th c h c t p, ch t lớ ề ầ ộ ứ ọ ậ ấ ượng h c t p ọ ậ
Theo thi t k bài d y c a mình, tôi đã ch n các l p 10 c b n mà tôi tr cế ế ạ ủ ọ ớ ơ ả ự
ti p gi ng d y đ th c nghi m đó là các l p 10A6 và 10A12, l p đ i ch ng là l pế ả ạ ể ự ệ ớ ớ ố ứ ớ 10A7, 10A11, trong đó ch t lấ ượng c a l p 10A6 và 10A7 có khá h n còn 10A11 vàủ ớ ơ
l p 10A12 là nh ng l p c b n.ớ ữ ớ ơ ả
b/Xác đ nh bài d y và m c tiêu bài h c: ị ạ ụ ọ
M c tiêu bài d y chính là cái đích c a bài h c c n đ t t i, m c tiêu ph iụ ạ ủ ọ ầ ạ ớ ụ ả
đ nh rõ đị ược các công vi c và m c đ hoàn thành c a h c sinh v ki n th c ,kĩệ ứ ộ ủ ọ ề ế ứ năng và thái đ ộ
Đ xác đ nh để ị ược m c tiêu bài h c c n ph i đ c kĩ bài h c trong sách giáoụ ọ ầ ả ọ ọ khoa, k t h p v i các tài li u tham kh o đ tìm hi u k n i dung c a bà, các kế ợ ớ ệ ả ể ể ỷ ộ ủ ỷ năng… c n ph i đ t t i c a m i n i dung.ầ ả ạ ớ ủ ỗ ộ
Trong khuôn kh c a đ tài này tôi xin trình bày bài tiêu bi u minh ch ngổ ủ ề ể ứ cho đ tài c a mình đó là bài 16 trong chề ủ ương II I C u trúc c a Trái đ t. Các quy nấ ủ ấ ể
Bi t đế ược nguyên nhân hình thành sóng bi n,sóng th n.ể ầ
Hi u rõ v trí gi a M t Trăng,M t Tr i và Trái Đ t đã nh hể ị ữ ặ ặ ờ ấ ả ưởng t i th yớ ủ tri u nh th nào.?ề ư ế