Chính sách chi trả cổ tức của các ngân hàng niêm yết tại việt nam

Nếu thực hiện chi trả cổ tức thì ngân hàng phải được thực hiện theo đúng quy định trong Luật Doanh nghiệp 2020, theo đó: “Cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong thời hạn 06 tháng kể từ

Chính sách chi trả cổ tức của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam

1 Nội dung trong thông báo chi trả cổ tức của các ngân hàng

Hàng năm, các ngân hàng niêm yết sẽ tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên nhằm đưa ra kế hoạch kinh doanh, xác định mục tiêu tăng trưởng về doanh thu, lợi nhuận, đồng thời phê duyệt chính sách cổ tức mỗi năm Có các ngân hàng thực hiện chi trả cổ tức bằng tiền hoặc bằng cổ phiếu, và cũng có ngân hàng không chi trả cổ tức mà giữ lại toàn

bộ lợi nhuận

Nếu thực hiện chi trả cổ tức thì ngân hàng phải được thực hiện theo đúng quy định trong Luật Doanh nghiệp 2020, theo đó: “Cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên Hội đồng quản trị lập danh sách cổ đông được nhận cổ tức, xác định mức cổ tức được trả đối với từng cổ phần, thời hạn và hình thức trả chậm nhất là 30 ngày trước mỗi lần trả cổ tức Thông báo

về trả cổ tức được gửi bằng phương thức để bảo đảm đến cổ đông theo địa chỉ đăng ký trong sổ đăng ký cổ đông chậm nhất là 15 ngày trước khi thực hiện trả cổ tức.”

Trong thông báo chi trả cổ tức của các ngân hàng có 1 số nội dung như sau:

Thứ nhất là một số ngày mà các cổ đông cần lưu ý, bao gồm: ngày giao dịch không

hưởng quyền, ngày đăng ký cuối cùng, ngày chi trả cổ tức hay thời gian thanh toán, trong

đó cần chú ý đến ngày giao dịch không hưởng quyền

Thứ hai là mệnh giá cổ phiếu, theo quy định tại điều 13, Luật Chứng khoán 2019

thì mệnh giá cổ phiếu chào bán ra công chúng là 10 nghìn đồng, do đó trong thông báo chi trả cổ tức bằng tiền của các ngân hàng niêm yết tại Việt Nam thường nêu mệnh giá của cổ phiếu phổ thông thường là 10.000 đồng

Thứ ba là tỷ lệ chi trả cổ tức,

Với hình thức chi trả cổ tức bằng tiền, ví dụ, tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền năm 2019 của Vietcombank là 8%, được hiểu là với mỗi cổ phiếu đang nắm giữ thì cổ đông nhận được 800 đồng

Với hình thức chi trả cổ tức bằng cổ phiếu, ví dụ với HDBank thông báo tỷ lệ chi trả cổ tức đợt 1 năm 2019 bằng cổ phiếu là 15%, tức là tỷ lệ thực hiện 100 cổ phiếu nhận được 15 cổ phiếu mới

Thứ tư là địa điểm chi trả cổ tức: đối với mỗi ngân hàng sẽ đưa ra thông báo khác

nhau về địa điểm chi trả cổ tức Địa điểm chi trả cổ tức được thông báo khác nhau đối với chứng khoán lưu ký và chứng khoán chưa lưu ký, trong đó:

Đối với chứng khoán lưu ký: Người sở hữu chứng khoán nhận cổ tức tại các Thành viên lưu ký nơi mở tài khoản lưu ký

Đối với chứng khoán chưa lưu ký: Người sở hữu làm thủ tục nhận cổ tức thường là tại các công ty chứng khoán của ngân hàng đó

2 Liên hệ tình hình chi trả cổ tức của các ngân hàng tại Việt Nam thời gian qua

Hình trên cho thấy các ngân hàng tại Việt Nam đều ghi nhận lợi nhuận trong thời gian qua, tuy nhiên việc chi trả cổ tức có được thực hiện hay không phụ thuộc nhiều yếu

tố Thực tế cho thấy, nếu phân theo việc thực hiện trả cổ tức thì các ngân hàng sẽ được chia làm 3 nhóm như sau:

Nhóm 1: Không chia cổ tức để bổ sung nguồn vốn chủ sở hữu

Vốn chủ sở hữu có vai trò quan trọng đặc biệt đối với các ngân hàng thương mại Đây là nguồn vốn giúp tăng cường năng lực tài chính, uy tín của ngân hàng trên thị trường, đồng thời cũng là tấm đệm chống đỡ rủi ro Do đó, với thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro như hiện nay, các ngân hàng càng phải nắm giữ nhiều vốn chủ sở hữu hơn, đặc biệt là những ngân hàng chọn kinh doanh trên một số mảng có mức độ rủi ro cao nhằm tăng sức cạnh tranh so với đối thủ

Chính vì vậy, nhiều ngân hàng hiện nay tại Việt Nam dù kinh doanh có lợi nhuận nhưng lại lựa chọn giữ lại toàn bộ để bổ sung cho vốn chủ sở hữu Trong thời gian gần đây

có thể kể đến các ngân hàng như Techcombank, ABBank, VPBank,…

Như trong hình trên có thể thấy Techcombank là ngân hàng có mức lợi nhuận cao thứ hai trong ngành, nhưng ngân hàng này đã có 9 năm liên tiếp không chia cổ tức cho cổ đông Còn đối với VPBank thì ngân hàng này không thực hiện chi trả cổ tức trong 2 năm gần đây Trước đây VPBank có thực hiện các phương án chi trả cổ tức với tỷ lệ khá lớn, ví

dụ năm 2018, ngân hàng này thực hiện chi trả cổ tức bằng tiền và cổ phiếu thưởng với tỷ

lệ trên 60%

Việc các ngân hàng thu lãi nghìn tỷ trong những năm qua nhưng lại không chia cổ tức đã gây ra nhiều thắc mắc đối với các cổ đông, đặc biệt với các ngân hàng đã có gần chục năm không thực hiện trả cổ tức Đại diện ngân hàng thường đưa ra lý do như đảm bảo

tỷ lệ an toàn vốn CAR theo như yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hay trích quỹ

dự phòng để làm nguồn xử lý nợ xấu,… Đặc biệt trong giai đoạn dịch bệnh có nhiều tác động đến nền kinh tế, nhiều rủi ro tiềm ẩn như hiện nay thì việc giữ lại lợi nhuận cũng là điều dễ hiểu

Nhóm 2: Không được phép chia cổ tức

Trong nhóm này có thể kể đến các ngân hàng như Eximbank, Sacombank, SCB,… Điều này là do theo quy định tại Thông tư 08/2016/TT-NHNN ngày 16/06/2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: “Tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận việc gia hạn thời hạn trái phiếu đặc biệt không được chia cổ tức để tạo nguồn xử lý nợ xấu cho đến khi trái phiếu đặc biệt đã gia hạn được thanh toán” Đây là 1 phần trong quá trình tái

cơ cấu, xử lý nợ xấu của các ngân hàng

Với Eximbank, ngân hàng này được NHNN chấp thuận tổng thời gian gia hạn và thời gian gốc là 10 năm kể từ ngày phát hành đối với các trái phiếu đặc biệt phát hành từ năm 2015 trở về trước Và cho đến cuối năm 2020, các trái phiếu này vẫn chưa được thanh toán hết Do đó, Eximbank không thực hiện chia cổ tức trong thời gian gần đây Tuy nhiên, hội đồng quản trị ngân hàng đã đặt mục tiêu mua lại toàn bộ nợ đã bán cho VAMC, do vậy các cổ đông có thể trông chờ vào việc chi trả cổ tức trong tương lai gần

Với SCB thì là do đang trong quá trình tái cơ cấu, xử lý nợ xấu, NHNN chưa cho phép SCB thực hiện Trả lời các thắc mắc của cổ đông về vấn đề này, tổng giám đốc SCB cho biết: "Hiện SCB còn nắm giữ hơn 20.000 tỉ đồng trái phiếu VAMC, song đã trích dự phòng lên đến con số trên 10.000 tỉ đồng và vẫn đang nỗ lực xử lý nợ xấu để sớm hoàn nhập dự phòng sau khi kết thúc quá trình tái cấu trúc, xử lý hết nợ xấu.”

Với Sacombank thì trong năm 2019, ngân hàng đã có kiến nghị NHNN chấp thuận phương án chi cổ tức cho cổ đông bằng cổ phiếu từ lợi nhuận giữ lại, nhưng vẫn chưa nhận được ý kiến phản hồi Trước áp lực của các cổ đông thì đại diện Sacombank cho biết sẽ

tiếp tục xin NHNN và hi vọng vào năm 2022-2023 khi thực hiện tái cơ cấu xong thì các cổ đông sẽ được chia cổ tức

Nằm trong nhóm này còn có ngân hàng MSB, đã có 8 năm liên tiếp không chi trả

cổ tức do tập trung nguồn lực xử lý nợ xấu Trước đây, ngân hàng đã dự kiến chia cổ tức

tỷ lệ 10% vào năm 2019 nhưng sau đó đã giữ lại toàn bộ lợi nhuận năm đó để tái đầu tư Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên vào tháng 6/2020, đại diện ngân hàng cho biết MSB chưa xử lý xong nợ xấu tại VAMC, tuy nhiên mức nợ xấu này chỉ còn 900 tỷ đồng, và dự kiến đến quý III/2020 sẽ xử lý xong, khi đó việc chia cổ tức sẽ thuận lợi Đến tháng 1/2021, MSB công bố lợi nhuận trước thuế năm 2020 dự kiến đạt 2.500 tỷ đồng, tăng hơn 94% so với năm 2019 và bằng 174% kế hoạch đặt ra Với kết quả khả quan này, MSB dự tính trả

cổ tức tối thiểu 15% cho cổ đông sau khi được thông qua trong Đại hội cổ đông thường niên sẽ diễn ra vào tháng 3, 4 tới

Nhóm 3: Thực hiện chi trả cổ tức cho các cổ đông

Bảng 1: Mức chi trả cổ tức của 1 số ngân hàng thực hiện trong năm 2020 (nguồn: Vietstock) Ngân hàng Mức chi trả cổ tức Ghi chú

Trả cổ tức bằng cổ phiếu

HD Bank Đợt 1/2019: tỷ lệ 15%

Đợt 2/2019: tỷ lệ 26,9%

Thưởng cổ phiếu, tỷ lệ 15%

TPBank Năm 2019: Tỷ lệ 20% Thưởng cổ phiếu, tỷ lệ 2,18%

MB Bank Năm 2019: Tỷ lệ 15% Thưởng cổ phiếu, tỷ lệ 0,9237%

SHB Năm 2018: Tỷ lệ 20,9% Thực hiện quyền mua cổ phiếu phát

hành thêm, tỷ lệ 4:1 LienVietPostBank Năm 2018: Tỷ lệ 9,287%

Năm 2019: Tỷ lệ 10%

Thưởng cổ phiếu, tỷ lệ 0,713%

Trả cổ tức bằng tiền

Vietcombank Năm 2019: tỷ lệ 8%

ViettinBank Năm 2019: tỷ lệ 5%

Trái với các ngân hàng trong nhóm 1,2 thì có nhiều ngân hàng đã phê duyệt mức chia cổ tức ở mức khá cao dù đang trong giai đoạn chịu ảnh hưởng của Covid-19 Tuy nhiên việc chi trả cổ tức phần lớn được thực hiện dưới hình thức trả bằng cổ phiếu, với tỷ

lệ thực hiện dao động từ 10 – 30% Chỉ 1 số ít ngân hàng lớn chi trả dưới hình thức bằng tiền với tỷ lệ thực hiện dưới 10% Đại diện của các ngân hàng cho biết dự tính ban đầu là

sẽ thực hiện chi trả bằng cả 2 hình thức Ví dụ như ACB, tỷ lệ cổ tức 2019 dự kiến ban đầu

là 30% gồm 10% bằng tiền mặt và 20% bằng cổ phiếu, nhưng sau đó, ngân hàng đã thay đổi toàn bộ phương thức chia thành cổ phiếu Điều này là do các ngân hàng thực hiện theo Chỉ thị số 02/CT-NHNN, NHNN đã yêu cầu các ngân hàng thương mại chủ động rà soát, cắt giảm các chi phí hoạt động, đặc biệt là chi lương, thưởng, kịp thời điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính phù hợp với thực tế trước khi tổ chức đại hội cổ đông, trước mắt không chia cổ tức bằng tiền mặt để tập trung nguồn lực giảm mạnh lãi suất cho vay đối với dư nợ hiện nay và các khoản cho vay mới

3 Kết luận:

Vì ngân hàng là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia, do đó mục tiêu an toàn luôn được coi là hàng đầu bên cạnh lợi nhuận Việc chi trả cổ tức ảnh hưởng đến nguồn vốn chủ sở hữu của các ngân hàng nên dù các ngân hàng thu về lợi nhuận nghìn tỷ nhưng có thể chi trả cổ tức cho cổ đông hay không, với tỷ lệ như thế nào không chỉ phụ thuộc vào kết quả kinh doanh hay yêu cầu của các cổ đông mà còn phụ thuộc vào yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước về tỷ lệ an toàn vốn, các đề

án về xử lý nợ xấu, chỉ thị điều chỉnh tùy theo sự biến động trên lĩnh vực chính trị, kinh tế,

xã hội