Một số phương pháp dạy kỹ năng nói Tiếng Anh ở THCS

Việc học và sử dụng Tiếng Anh đòi hỏi cả một quá trình luyện tập cần cù, sáng tạo của cả người học lẫn người dạy. Đặc biệt trong tình hình cải cách giáo dục như hiện nay, dạy Tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp được nhiều người ủng hộ. Theo phương pháp này học sinh có nhiều cơ hội để giao tiếp với bạn bè, với giáo viên để rèn luyện ngôn ngữ, chủ động tích cực tham gia vào các tình huống thực tế: Học đi đôi với thực hành.

PHÒNG GD&ĐT ………

TRƯỜNG THCS

=====***=====

BÁO CÁO

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

TRONG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY

Tên giải pháp:

“Một số phương pháp dạy kỹ năng nói Tiếng Anh ở THCS”

Môn/ lĩnh vực: TIẾNG ANH

Tác giả ……….

MỤC LỤC

1 Lời giới thiệu 5

7.2 Những nội lý luận có liên quan trực tiếp tới vấn đề “Một số

phương pháp dạy kỹ năng nói Tiếng Anh ở THCS”

7.4.2 Hành động và lời nói 12

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng giải pháp 13

10 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp

dụng giải pháp

14

10.1 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp

dụng giải pháp theo ý kiến của tác giả

14

10.2 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp

dụng giải pháp theo ý kiến của tổ chức, cá nhân:

1 Lời giới thiệu:

Ngày nay xu hướng hội nhập quốc tế trong nhiều lĩnh vực kể cả lĩnh vực giáodục đã đưa Tiếng Anh lên một vị trí hết sức quan trọng.Tiếng Anh là công cụ giaotiếp, là chìa khoá dẫn đến kho tàng nhân loại.Mặt khác việc ứng dụng rộng rãi côngnghệ thông tin đã làm cho việc học Tiếng Anh trở thành cấp bách và không thểthiếu.Vì vậy việc học Tiếng Anh của học sinh THCS được học sinh, phụ huynh họcsinh, giáo viên ngành giáo dục và cả nước đặc biệt quan tâm.Tiếng Anh trở thành mộttrong các môn chính yếu trong chương trình học của học sinh

Việc học và sử dụng Tiếng Anh đòi hỏi cả một quá trình luyện tập cần cù, sángtạo của cả người học lẫn người dạy Đặc biệt trong tình hình cải cách giáo dục nhưhiện nay, dạy Tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp được nhiều người ủng hộ Theophương pháp này học sinh có nhiều cơ hội để giao tiếp với bạn bè, với giáo viên đểrèn luyện ngôn ngữ, chủ động tích cực tham gia vào các tình huống thực tế: Học điđôi với thực hành

2 Tên giải pháp: Một số phương pháp dạy kỹ năng nói Tiếng Anh ở THCS

3 Tác giả giải pháp:

4 Chủ đầu tư tạo ra giải pháp: ………

5 Lĩnh vực áp dụng giải pháp:

Chương trình Tiếng Anh mới bậc THCS đã được triển khai thực hiện trên toànquốc Nét đổi mới nổi bật của nội dung chương trình này là tạo cơ hội tối đa cho họcsinh luyện tập 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết trên những chủ đề và tình huống haynội dung giao tiếp có liên quan đến môi trường sống trong và ngoài nước Sự thay đổitrên tạo điều kiện cho việc dạy và học Tiếng Anh trong nhà trường phổ thông trởthành việc dạy sinh ngữ thay vì là dạy từ ngữ như nhiều năm trước đây.

Hơn nữa, việc dạy học ngoại ngữ thực chất là hoạt động rèn luyện năng lựcgiao tiếp dưới các dạng nghe, nói, đọc, viết.Muốn rèn luyện được năng lực giao tiếpcần có môi trường với những tình huống đa dạng của cuộc sống Môi trường này chủyếu do giáo viên tạo ra dưới dạng những tình huống giao tiếp và học sinh phải tìmcách ứng xử bằng ngoại ngữ cho phù hợp với tình huống giao tiếp cụ thể

Qua thực tế ở trường THCS ………., hầu hết các em rất yếu về kỹ năng nói.Thậm chí có rất nhiều học sinh khi học xong chương trình Tiếng Anh bậc THCS lạikhông nói được những câu nói Tiếng Anh đơn giản nhất, xử lý tình huống trong giaotiếp Tiếng Anh rất chậm chạp, rất ngại nói Tiếng Anh Từ đó cho thấy việc giao tiếpbằng Tiếng Anh của học sinh rất hạn chế

Trước tình hình đó, là một giáo viên dạy Tiếng Anh, bản thân tôi trăn trở thậtnhiều làm sao để học sinh có thể nắm vững, thoải mái trong giao tiếp bằng TiếngAnh Trong quá trình vừa dạy vừa tìm hiểu quan sát học sinh, tôi phát hiện việc rènluyện kỹ năng nói cho học sinh có rất nhiều vấn đề

Phần lớn học sinh chưa biết cách học nói, học sinh thường thấy luyện nói làkhó nhất.Vì bản thân học sinh có vốn từ vựng rất ít, kiến thức ngữ pháp lại hạn chế,

từ đó để diễn đạt một câu Tiếng Anh là điều hết sức khó khăn.Làm thế nào để giúphọc sinh có thể vận dụng được vốn từ vựng và cấu trúc ngữ pháp của mình để nóiTiếng Anh có hiệu quả? Do vậy trong quá trình dạy học, tôi tự tìm kiếm một sốphương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu thiết thực đảm bảo tính khoa học, nhằm pháttriển khả năng tư duy; sự suy đoán và tính sáng tạo của học sinh Để tháo gỡ nhữngkhó khăn trên, trong quá trình dạy Tiếng Anh lớp 9 trong các năm qua cũng như trongnăm học này tôi đã nghiên cứu kỹ chương trình sách giáo khoa (SGK), sách hướngdẫn giảng dạy và nhiều tài liệu liên quan, thảo luận với đồng nghiệp trong các cuộchọp chuyên môn, tập huấn hè để tìm ra hướng khắc phục khó khăn, nhằm giúp các

em học tốt hơn, vận dụng được kiến thức đã học để làm được các bài tập theo yêucầu.Trên cơ sở đúc kết kinh nghiệm của bản thân và các kiến thức có được qua tàiliệu tham khảo, tôi viết đề tài nhỏ này nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạycủa bộ môn, đổi mới phương pháp dạy và học.Với phạm vi giải pháp nhỏ này tôi

mạnh dạn đi sâu vào một vấn đề “Một số phương pháp dạy kỹ năng nói Tiếng Anh

ở THCS”.

6 Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu:

Giải pháp kinh nghiệm bắt đầu nghiên cứu từ tháng 9 năm 2016 được thửnghiệm trong 4 năm học: 2016-2017 đến 2019-2020 Giải pháp đã được tổng kết, rútkinh nghiệm vào tháng 12 năm 2019

7 Mô tả bản chất của giải pháp:

7.1 Cơ sở lý luận:

Trong những năm gần đây môn Tiếng Anh đã chính thức được chọn là môn thivào THPT nhưng vì không có phần thi nói nên việc dạy và học vẫn còn gặp nhiềukhó khăn: về điều kiện giảng dạy và nhận thức cũng như ý thức học tập của học sinhđối với môn Tiếng anh Học sinh không hề có khái niệm là học Tiếng Anh là phải biết

sử dụng chúng như ngôn ngữ thứ 2 của mình nên nhiều khi học sinh tốt nghiệp THCSkhá lúng túng với câu hỏi thong thường “ What do you do?” hay “ How are you?”

Sự thiếu tự tin lung túng là nguyên nhân làm cho các tiết học dạy nói mất rất nhiềuthời gian thậm chí còn không đạt yêu cầu.Vậy làm thế nào để sử dụng các thủ thuậtvào các tiết dạy nói một cách có hiệu quả?Trong chuyên đề này chúng tôi đề cập đếnnhững thủ thuật dạy nói trong các hoạt động Pre-speaking, while speaking and Postspeaking

7.1.2 Cơ sở thực tiễn:

Trong những năm gần đây môn Tiếng Anh đã chính thức được chọn là môn thivào THPT nhưng vì không có phần thi nói nên việc dạy và học vẫn còn gặp nhiềukhó khăn: về điều kiện giảng dạy và nhận thức cũng như ý thức học tập của học sinhđối với môn Tiếng Anh Học sinh không hề có khái niệm là học Tiếng Anh là phảibiết sử dụng chúng như ngôn ngữ thứ 2 của mình nên nhiều khi học sinh tốt nghiệp

THCS khá lúng túng với câu hỏi thong thường “ What do you do?” hay “ How areyou?” Sự thiếu tự tin lung túng là nguyên nhân làm cho các tiết học dạy nói mất rấtnhiều thời gian thậm chí còn không đạt yêu cầu.Vậy làm thế nào để sử dụng các thủthuật vào các tiết dạy nói một cách có hiệu quả?Trong chuyên đề này chúng tôi đềcập đến những thủ thuật dạy nói trong các hoạt động Pre-speaking, while speakingand Post speaking.

7.2 Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp tới vấn đề “Một số phương pháp dạy kỹ năng nói Tiếng Anh ở THCS”

Kỹ năng nói đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với việc nắm bắt mộtngoại ngữ.Mặc dù vậy, việc dạy kỹ năng nói cho học sinh vẫn chưa thực sự được chútrọng.Và một thực tế là nhiều giáo viên dành phần lớn thời gian trên lớp luyện các kỹnăng đọc viết hơn là kỹ năng nói Vì vậy mà khả năng nói của học sinh nói chung cònhạn chế Học sinh không nói gì trong suốt giờ học nói Đây là vấn đề thường xảy rađối với một bộ phận không nhỏ học sinh trong giờ học Tiếng Anh Cách tốt nhất đểgiải quyết vấn đề này là giáo viên phải tìm ra gốc rễ của vấn đề và bắt đầu từ đó Nếuvấn đề đó là do văn hóa, chẳng hạn như từ trước tới nay học sinh nói chung thườngkhông có thói quen tự do trao đổi trong lớp học hay còn e thẹn khi nói trước lớp họcthì giáo viên phải tạo ra một thói quen cho riêng lớp học của mình Ví dụ: Ngay từbuổi đầu tiên giáo viên phải dạy cho học sinh ngôn ngữ trong lớp học của mình từnhững hoạt động đơn giản nhất, duy trì thói quen đó, khuyến khích học sinh đặt câuhỏi và nêu vấn đề bằng Tiếng Anh Việc giáo viên đưa ra những phản ứng, những lờinhận xét tích cực cũng góp phần khích lệ những học sinh nhút nhát nói nhiều hơn

Một nguyên nhân khác giải thích cho sự im lặng của học sinh trong giờ họcTiếng Anh có lẽ là từ phía giáo viên Chẳng hạn như hoạt động nói trên lớp học cònchưa phong phú hay nhàm chán Chính vì vậy giáo viên cần xem xét cặn kẽ hơn cáchoạt động mà mình đang tiến hành xem những hoạt động này đã thực sự thu hút vàtạo ra nhu cầu giao tiếp thực sự chưa Bản thân giáo viên cũng cần phải có thói quennói Tiếng Anh trên lớp càng nhiều càng tốt Hay khi làm việc theo cặp hay theonhóm, sinh viên chỉ thảo luận hoặc tán gẫu bằng Tiếng Việt Vậy giáo viên cần xem

lại hoạt động nói mà giáo viên đưa ra có phù hợp với trình độ của học sinh haykhông.

Để hạn chế việc học sinh trao đổi hay tán gẫu bằng Tiếng Việt, giáo viên có thể

đi vòng quanh lớp học theo dõi sự tham gia của từng nhóm, từng cặp, từng học sinh

và có thể gợi ý, giúp đỡ học sinh khi cần thiết

7.3 Thực trạng vấn đề dạykỹ năng nói Tiếng Anh ở THCS ở trường THCS:

Qua thực tế giảng dạy môn Tiếng Anh ở trường, tôi thấy kỹ năng nói của các

em học sinh còn yếu ở các khối (6,7,8,9) Nhiều em nói không tự tin, hay xấu hổ, gặpnhững câu hỏi rất đơn giản như: đánh vần tên, hỏi về sức khỏe, hỏi khoảng cách, địachỉ mà vẫn không trả lời được Đây là kết quả mà tôi đã thống kê trước khi ápdụng vào giải pháp kinh nghiệm

7.4 Các giải pháp mới nhằm phát triển kỹ năng nói cho học sinh.

Kỹ năng nói thường được rèn luyện tích hợp với một số kỹ năng khác thể hiệntrong các hoạt động ngôn ngữ Mục đích của các bài tập rèn luyện nói là để giúp chohọc sinh phát âm đúng, nói trôi chảy, nâng cao về vốn từ vựng cũng như ngữpháp, Tùy theo mục đích yêu cầu của bài học mà giáo viên có thể lựa chọn một số

phương pháp thích hợp để xây dựng các sinh hoạt trong lớp và các bài tập giao tiếpgiữa giáo viên và học sinh, giữa các học sinh với nhau Các hoạt động nói trong lớpthường được tổ chức và sắp xếp như rèn luyện cấu trúc ngữ pháp, hành động lời nói,tham gia và quan sát, sau đây là một số giải pháp cụ thể áp dụng cho việc dạy kỹnăng nói

7.4.1 Luyện nói thông qua classroom language:

Theo phương pháp đổi mới, kết hợp chương trình sách giáo khoa mới Họcsinh THCS được khuyến khích sử dụng Tiếng Anh càng nhiều càng tốt tùy theo trình

độ của đối tượng.Trong lớp học cần tạo cơ hội cho học sinh giao tiếp bằng nhiều hìnhthức: T- Whole class, T- S, S – S Giáo viên là người hướng dẫn các em làm quen vớiđàm thoại từ những tình huống đơn giản đến đàm thoại theo chủ điểm chủ đề

Beginning of lesson:

*Good morning How are you?

*Did you have a nice weekend?

*Have you done your homework?

*Let’s play a game now, shall we?

*Are you ready?

Ask for repetition:

*Would you mind repeating…?

*Could you say it again?

*Pardon?

Asking for clarification:

*What is it? Please tell me again

*What do you mean?

*Could you explain more about ?

Ask for ideas/opinions

*What do you think about that…(name)?

*Do you have any ideas/opinions?

*How about you?

Checking:

*Is that clear?

*Okay so far?

*Have you got it / that?

Trong các hoạt động trên lớp, thường thường giáo viên cần sử dụng toàn bộ TiếngAnh (mainly English), đôi khi phải dùng Tiếng Việt (mainly Vietnamese) và đôi khi

sử dụng cả hai ngôn ngữ ( a mixture of the two languages)

English Vietnamese Both

Classroom control / discipline 

Asking questions on the text 

7.4.2 Luyện nói qua tiết thực hành cấu trúc ngữ pháp qua bản đồ tư duy:

Hiện nay nhiều học sinh lớp 8, 9 có vốn từ vựng và ngữ pháp khá tốt nhưng rấtngại nói Tiếng Anh trong giờ học, không có thói quen giao tiếp Các em không tự tingiao tiếp từ những câu chào hỏi, giới thiệu bản thân…Do vậy giáo viên cần tạo điềukiện cho các em rèn luyện kỹ năng nghe nói từ lớp 6, 7

Để tạo môi trường thuận lợi cho học sinh giao tiếp, tôi đã thực hiện vai trò làngười hướng dẫn và tổ chức thực hiện trong quá trình dạy học, uyển chuyển kết hợp

nhiều hoạt động trong giờ dạy nhằm giúp các em tư duy, tham gia thực hành sôi nổi.

Từ đó các em tự tin giao tiếp, say mê phấn đấu học bộ môn

Sau đây là một số hoạt động thực hành nói trên lớp:

VD 1 như dạy Unit 3: My Friends-Tiếng Anh 6 thí điểm :

VD 2 như dạy Unit 5: Natural wonders of the world -Tiếng Anh 6 thí điểm :

Tôi đã áp dụng phần Mindmap để hướng dẫn học sinh luyện nói và hiệu quả

đạt được rất tôt Đây chỉ là một vài ví dụ được áp dụng trong các bài học của chương trình Tiếng Anh thí điểm lớp 6 Ngoài ra tôi còn hướng dẫn học sinh nói theo các chủ điểm được áp dụng trong các đơn vị bài học bằng cách đưa các câu hỏi gợi ý trên cơ

sở đó học sinh luyện nói tốt hơn

Eg 1 Tell me the way from here to your house.

- Where is your house?

- How far is it from here?

- How do I get there?

Eg 2 Tell about a wonder you know.

- What is it? ( Ha Long Bay/…)

- Where is it?

- What are there ?

- Have you been there?

- What is it like?

Eg 3 Tell about your closest friend in your neighborhood

- What is his/her name?

- How is he/she like?

- What do you and he/she do together?

- Are you and he/she good friends?

- Are you ready to share things with him/her?

Eg 4 Tell about a place you visited.

- What place did you visit? ( HoChi Minh's Mausoleum/ Thu Le Zoo…)

- Who did you go there with?

- What did you see there?

- How did you feel?

- Do you want to visit it again?

Eg 5 Tell about your family.

- How many people are there in your family? Who are they?

- How old are your parents? What do your parents do?

- Do you have a sister or a brother?

- How old is he/she? What does he/she do?

- Is your family a happy family?

Eg 6 Tell about your Tet holiday.

- Is Tet an impottant celebration in Viet Nam?

- Do people go to work at Tet?

- What do your parents do at Tet?

- What do you often do at Tet ?

- Do you get lucky money at Tet ?

- Do you like Tet holiday?

Eg 7 Tell about your neighborhood.

- Where do you live?

- What are there in your neighborhood?

- What do you like there?

- What do you dislike there?

- What do the people like in your neighborhood?

Eg 8 Descibe your house.

- Where is your house? ( in the country/ in the city)

- Is your house big or small?

- How many room does it have? What are they?

- What are there in the rooms ?

- Do you like your house?

Eg 9 Tell about your closest friend in your neighborhood

- What is his/her name?

- How is he/she like?

- What do you and he/she do together?

- Are you and he/she good friends?

- Are you ready to share things with him/her?

Tôi thường xuyên hướng dẫn và động viên khuyến khích học sinh nói Tiếng

Anh theo phương pháp giao tiếp hàng ngày thật sinh động, tự nhiên, thoải mái “

Hello, everybody I’m……… ”

7.4.3 Luyện nói qua sự điều tra (survey ): Tiếng Anh 7 Unit 1 Lesson 5 : B 4,5 – 7(Sách cũ)

S1 : Where do you live ?

3)

He / see / a film4)

We / go / bike

5)Hoa / buy / flowers

6)They / be back / 8.307)

She / leave / 5 p.m

8)Nga / eat / cakes

9) Phong / call Lan / after 61) Where will we meet ?

We will meet in the street

2) What time will they meet ?

They will meet at 7 o’clock

3) What will he see ?

He will see a film

4) How will we go ?

We will go by bike

5) What will Hoa buy ?

She will buy some flowers

6) When will they be back ?

They will be back at 8.30

7) What time will they leave ?

They will leave at 5 p.m

8) What will Nga eat ?

She will eat cakes

9) When will Phong call Lan ?

He will call Lan after six

7.4.6 Luyện nói qua bức tranh ( Picture drill): Tiếng Anh 7 Unit 4 Lesson 1 A 2( Sách cũ)

1-Talk about Lan’s schedule

What are they doing ?

1.They are playing blindman’s buff

2.They are playing marbles

3.They are playing games

4.They are skipping rope

5.They are eating and drinking

6.They are reading comics

7.They are playing catch

8.They are studying and reading in the library

9.They are playing soccer

7.4.6 Luyện nói qua trò chơi ( Find someone who ): Tiếng Anh 7 Unit 6 Lesson

1 A 1-2a( Sách cũ)

Find someone who … after school Name

Watches TV

Plays soccer

Goes swimming in the pool

Reads books in the library

Example exchanges :

S1 : Do you [watch TV] after school ?

S2 : Yes, I do / No, I don’t

7.5 Luyện nói ở phần Pre & Post của tiết dạy kỹ năng:

Kỹ năng nói được phối hợp với ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng ngôn ngữ và vớicác kỹ năng khác thông qua các chủ điểm , chủ đề.

Trong tiết dạy kỹ năng ngôn ngữ, tôi đã phối hợp kỹ năng nói (sub skill) ởphần Pre-stage và Post-stage

VD 1: Tiếng Anh 7 Unit 1 Lesson 3 : A 2

- Pre-reading : What do you know about Hoa ?

- Post-reading : Có thể chọn một trong 2 hoạt động sau :

+ Interview : Students work in pair :

S2 : What’s your name ?

S1 : My name is Pham Thi Hoa

S2 : Where are you from ?