TIỂU LUẬN CHÍNH TRỊ HỌC đại CƯƠNG VĂN HÓA TỪ CHỨC THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN HẠN CHẾ VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG

Tại nhiều quốc gia, văn hóa chính trị đã hình thành và phát làm giảm uy tín, ảnh hưởng niềm tin của nhân dân đối với các cán bộ do chưa hiểu biết về nó.. Chính nhờ văn hóa mà con người t

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

KHOA CHÍNH TR Ị HỌC -

TIỂU LUẬN CHÍNH TRỊ HỌC ĐẠI CƯƠNG

Sinh viên: NGUY ỄN THÙY TRANG

Mã số sinh viên: 2155300060 Lớp CTH: 4

L ớp : QLHĐTTVH K41

Hà n ội, tháng 12 năm 2021

M ỤC LỤC

PH ẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1 Lý do ch ọn đề tài: 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu: 2

5 K ết cấu đề tài: 2

PH ẦN 2: NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VĂN HÓA TỪ CHỨC 3

1.1 Khái ni ệm văn hóa: 3

1.2 Khái ni ệm từ chức 4

1.3 Khái ni ệm văn hóa từ chức 5

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA VĂN HÓA TỪ CH ỨC 6

2.1 Vai trò c ủa từ chức và văn hóa từ chức 6

2.2 Th ực trạng của văn hóa từ chức 8

2.2.1 Văn hóa từ chức ở một số quốc gia trên thế giới 8

2.3 Văn hóa chính trị ở Việt Nam 14

2.3.1 M ột số biểu hiện của văn hóa chính trị 14

2.3.2 Quy định 41/NQ-TW về miễn nhiệm, từ chức 17

2.4 Nguyên nhân nh ững hạn chế trong văn hóa từ chức 18

2.4.1 Trách nhi ệm của một cán bộ 18

2.4.2 S ự tác động, ảnh hưởng và sức ép của người thân khiến cán bộ khó từ chức 19

2.4.3 Ch ức vụ đi đôi với quyền lợi và lợi ích 19

2.4.4 Trách nhi ệm của cá nhân và tập thể chưa được làm rõ 19

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG VĂN HÓA TỪ CH ỨC 20

3.1 Tăng cường công tác cán bộ 20

3.2 T ạo điều kiện và khuyến khích từ chức khi có lý do chính đáng 21

3.3 Tuyên truy ền để xã hội hiểu đúng đắn hơn về văn hóa từ chức 22

K ẾT LUẬN 23

TƯ LIỆU THAM KHẢO 24

PH ẦN 1: MỞ ĐẦU

1 Lý do ch ọn đề tài:

tạo ra trong lich sử và là chứng nhận cho trình độ mà xã hội đó đạt được ở

để xã hội luôn duy trì trạng thái cân bằng của nó, để bản thân nó không ngừng

thống các giá trị, những tập tục và những tín ngưỡng Văn hóa đem lại cho con người khả năng suy xét về bản thân”

Hồ Chí Minh cho rằng có bốn vấn đề của đời sống phải được coi trọng như nhau, tác động lẫn nhau Văn hóa không thể đứng ngoài chính trị mà phải ở

là chính trị Chính trị hiểu sâu cũng là văn hóa”

Nhỏ hơn bên trong văn hóa chính trị là một khái niệm mới mẻ nhưng cần được biết đến và hiểu rõ – văn hóa từ chức Nó là một phạm trù bên trong văn

một đất nước Tại nhiều quốc gia, văn hóa chính trị đã hình thành và phát

làm giảm uy tín, ảnh hưởng niềm tin của nhân dân đối với các cán bộ do chưa

hiểu biết về nó

hóa từ chức đem lại, cứ gắn hai chữ “từ chức” với sự tiêu cực đã trở thành

mạnh, hoạt động hiệu quả

Với sự cấp thiết đó, em lựa chọn tìm hiểu và thực hiện đề tài: “Văn hóa

t ừ chức – Thực trạng, nguyên nhân hạn chế và những giải pháp tăng

c ường” để kết thúc học phần Chính trị học Đại cương

2 M ục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

* M ục đích: Làm rõ văn hóa từ chức, tìm hiểu thực trạng văn hóa từ

* Nhi ệm vụ:

từ chức

- Tìm ra nguyên nhân và phân tích

- Đưa ra những giải pháp tăng cường văn hóa từ chức

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

* Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng của đề tài là thực trạng, nguyên

* Ph ạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Việt Nam

- Thời gian: 2010 – nay

4 C ơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:

* C ơ sở lý luận: Nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa

Mác-Lenin, tư tưởng Hồ Chí minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

* Ph ương pháp nghiên cứu: Bài tiểu luận thực hiện kết hợp các

phương pháp logic, phương pháp thu thập số liệu, Các vấn đề liên quan được xem xét ở nhiều góc độ và đảm bảo đầy đủ, toàn diện, hệ thống và xác

thực

5 K ết cấu đề tài:

Chương 1: Cơ sở lý luận của văn hóa từ chức

PH ẦN 2: NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VĂN HÓA TỪ CHỨC

1.1 Khái niệm văn hóa:

khác

ngày 6/8/1982 đã đưa ra quan niệm sau: “Văn hóa là tổng thể những nét riêng

hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật, văn chương, lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống các giá

năng suy xét về bản thân Chính văn hóa đã làm cho chúng ta trở thành những sinh vật đặc biệt nhân bản, có lý tính, có óc phê phán và dấn thân một cách có đạo lý Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân,

tự biết mình là một phương án chưa hoàn thành đặt ra để xem xét những

Còn đối với Hồ Chí Minh, Người có tới bốn cách tiếp cận về văn hóa: 1- Tiếp cận theo nghĩa rộng, tổng hợp mọi phương thức của con người 2- Tiếp cận theo nghĩa hẹp, đời sống tinh thần của xã hội

3- Tiếp cận theo nghĩa hẹp hơn, bán đến các trường học, số người đi học, xóa nạn mù chữ, biết đọc biết viết

4- Tiếp cận theo “phương thức sử dụng công cụ sinh hoạt

Theo quan niệm chung của nhân loại, văn hóa được sử dụng sớm từ những năm 776 TCN vào thời Tây Hán Nó mang ý nghĩa như một phương thức giáo hóa con người và đối lập với phương thức vũ lực Ở phương Tây, người Pháp, người Anh có từ culture, đồng thời người Đức và Nga cũng có những từ tương tự Những từ này đều có nguồn gốc Latinh là chữ cultus nghĩa

là trồng trọt Vì vậy, cultus là văn hóa mang hai nghĩa: thích ứng, khai thác tự

con vật tự nhiên, khẳng định tính người trong con người

Từ những quan điểm khác nhau, ta có thể đi đến khái niệm về văn hóa

phát triển năng lực và khả năng sáng tạo của con người biểu hiện trong các phương thức tổ chức đời sống xã hội và hoạt động của con người cũng như toàn bộ những giá trị tinh thần và vật chất do loài người sáng tạo nên trong quá trình lịch sử vì lẽ sinh tồn và mục tiêu cuộc sống Văn hóa là tấm gương phản chiếu tâm hồn, bản lĩnh, bản sắc, truyền thống, màu sức, sức sáng tạo của mỗi một dân tộc

1.2 Khái niệm từ chức

từ quan là khái niệm được sử dụng trong xã hội hiện đại, những vị trí như lãnh đạo, quản lý trong bộ máy đảng, nhà nước hay các tổ chức kinh tế, văn

năng lưc, phẩm chất đạo đức, phẩm chất chính trị trên một tiêu chuẩn nhất định

Từ chức không phải là cách chức Từ chức là xin thôi không giữ chức vụ

độ đạo đức Đối lập với từ chức là cách chức, nghĩa là bị cắt bỏ chức vụ bởi

khách quan, được nhìn nhận trên góc độ pháp luật là chủ yếu

nhân văn và nhân đạo Từ quan và từ chức đều mang phạm trù văn hóa chính trị bởi nó có sợi dây liên kết đến quyền lực chính trị

ở ẩn, có thể kể đến như: Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Chu Văn An,

trường đầy sự bon chen để đi tìm một cuộc đời bình an, giản dị Từ quan vì sự bất bình, bất mãn với chế độ chính trị, với thời cuộc bấy giờ Từ quan để thể hiện sự phản kháng trước chế độ đương thời Từ quan với mong muốn thức

nguyện làm sao để thay đổi thời cuộc, để người dân được hạnh phúc và bản

hệ bao đời sau

từ chức để nhường cơ hội cho những người có năng lực hơn mình, từ chức để tránh dư luận, tránh bị cách chức Từ chức đang là hiện tượng xã hội coi trọng

và được ủng hộ, nhìn nhận theo cách tích cực như là sự tất yếu trong quá trình

tổ chức hoạt động có hiệu quả, năng suất cao Điều này thể hiện yêu cầu, đòi

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người có những định kiến không đúng, sai lệch, tiêu cực về vấn đề từ chức Suy nghĩ này cho rằng: Chỉ khi phạm phải một lỗi lầm to lớn, vi phạm pháp luật hay từ chức để trốn tránh dư luận Đây

1.3 Khái niệm văn hóa từ chức

Là một khái niệm không xa lạ với thế giới nhưng tại Việt Nam, văn hóa

đây Ban đầu nó khá dè dặt, có người cho rằng như vậy là xúc phạm đến

hơn nhưng vẫn chưa thực sự trở thành văn hóa – tức chưa thấm nhuần sâu vào

tư tưởng của mỗi người; chưa trở thành suy nghĩ và hành động của các quan

chức

từ xưa đến nay Trước đây, người ta coi việc “cáo lão hồi hương”; “treo ấn từ quan” là một việc để giữ gìn tiết tháo của những vị quan thực sự thương nước

trong cuộc cải cách ruộng đất những năm 1956 rồi từ chức Ba mươi năm sau, ông trở lại với cương vị Tổng Bí thư và đón nhận sự tin tưởng, tin yêu và kính

phục của toàn dân

Văn hóa từ chức là một xu thế tiến của của nên kinh tế tri thức của kỉ

đặc trưng bản chất, quan chức là đầy tớ, là nô bộc của dân và chịu trách

hóa từ chức là công cụ sáng lọc, loại bỏ những vật cản của xã hội – những cán

một lẽ đương nhiên, đồng thời tạo cơ hội để tận dụng người tài, tạo môi trường cạnh tranh để phát hiện những tiềm năng mới

Hành động từ chức có thể được thể hiện dưới hai hình thức: cuộc vận động tập thể hoặc từ nhận thức của bản thân Để thực sự trở thành một văn

văn hóa cũng như không phải cứ có văn hóa sẽ từ chức

Tiểu kết chương I:

từ chức Trên cơ sở đó, ta sẽ có cái nhìn toàn diện khi nghiên cứu thực trạng

và nguyên nhân của văn hóa hóa chính trị cũng như đưa ra những giải pháp cho những hạn chế còn tồn tại của vấn đề này

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA VĂN

2.1 Vai trò c ủa từ chức và văn hóa từ chức

Văn hóa từ chức ngày càng được nhắc tới nhiều hơn nhưng trên thực tế,

ta vẫn chưa làm gì nhiều với nó Văn hóa từ chức nếu được hình thành và trở nên phổ biến trong xã hội sẽ tạo ra những sự hợp lý tối đa trong xã hội

Trước tiên, nó giúp những người tài giỏi, có khả năng, có trình độ và đúng vị trí một cách dễ dàng hơn Làm những người vô tình ngồi sai vị trí có thể rời bỏ một cách nhẹ nhàng và không quá mất mặt, ảnh hưởng tới danh dự Chẳng ai muốn bản thân mình bị bãi nhiệm trong nhiệm kì của mình Vì vậy, nếu văn hóa từ chức trở nên phổ biến hơn thì họ sẽ dễ dàng rời bỏ vị trí không phù hợp với mình hơn, tạo cơ hội cho người người thích hợp hơn có khả năng bộc lộ khả năng

Tiếp đó, văn hóa từ chức cũng đảm bảo sự vận hành và trong sạch của

bộ máy chính trị Văn hóa từ chức trở thành công cụ “chọn lọc tự nhiên” cho đội ngũ lãnh đạo Khi không đáp ứng được năng lực, phẩm chất với công việc

sẽ tự rời bỏ vị trí Những người có kiến thức, phù hợp với tính chất công việc

sẽ thế chỗ và hoạt động năng suất công việc của mình Khi một người mất đi

uy tín cá nhân, sự tín nhiệm của quần chúng với người lãnh đạo đó không còn cao thì sẽ có một người có tư cách, năng lực, uy tín hơn thế chỗ để đảm bảo

uy tín cho cả một bộ máy Tránh một con sâu làm rầu nồi canh Có thể nói, văn hóa từ chức đóng góp vai trò rất lớn trong việc thanh lọc, làm sạch hệ thống chính trị, bảo đảm nguôn nhân lực phù hợp và có chất lượng để thực hiện công việc

Không chỉ vậy, văn hóa từ chức còn phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng cầm quyền Con người luôn là nhân tố đóng vai trò quan trọng nhất trong mọi công việc, là nhân tố quyết định tới đa số phần trăm thất bại hay thành công

Vì vậy, một hệ thống chính trị sở hữu những người cầm quyền có khả năng điều hành mọi mặt đất nước sẽ khiến đất nước như một con rồng – ngày càng phát triển Đồng thời sẽ càng nâng cao vị thế lẫn uy tín của những người lãnh đạo đối với nhân dân Ngược lại, nếu người lãnh đạo yếu kém mà vẫn bảo thủ giữ ghế sẽ khiến nhân dân mất niềm tin vào lãnh đạo, suy giảm lòng tin của người dân Tiêu cực hơn sẽ dẫn đến bạo động lật đổ, chống đối, khủng hoảng Bên cạnh đó, những người lãnh đạo cũng có thể coi như bộ mặt của một quốc gia Một quốc gia khác khi nhìn vào một quốc gia sẽ đánh giá dựa trên nhà lãnh đạo cầm quyền bởi họ là những người được người dân tín nhiệm bầu

ra để làm bộ mặt cho đất nước Văn hóa từ chức thể hiện ý thức và trách nhiệm của chính khách đối với cả đất nước Khi nhận thức được trọng trách

ấy, họ sẽ tận tâm cống hiến sức lực, trí lực và tâm huyết vì sự nghiệp chung của dân tộc Đồng thời khi không còn đủ khả năng, họ sẽ vì một lợi ích chung nhất của dân tộc mà nhường vị trí cho người khác, đảm bảo cái nhìn tốt đẹp của bạn bè quốc tế đối với dân tộc, quốc gia Đó là một trong những vai trò của văn hóa từ chức – xây dựng hình ảnh đề cao trách nhiệm của chính trị gia với đất nước, với dân tộc

Tuy nhiên, nó cũng có thể tạo ra áp lực, sức ép tới đội ngũ lãnh đạo Khi

từ chức và văn hóa từ chức trở thành công cụ để người dân kiểm soát chính quyền, có thể xảy ra hiện tượng bất cứ ai cũng có thể can dự và tạo sức ép tới đội ngũ lãnh đạo, làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới hình ảnh, uy tín của họ Khi đó, những quyết định được đưa ra sẽ giảm bớt sự đúng đắn, không đặt mục tiêu hàng đầu vì lợi ích chung là sự phát triển của quốc gia mà mang hướng chiều lòng dư luận Trong những người tạo sức ép sẽ có một nhóm người có tiếng nói nổi bật, họ sẽ dần chi phối những quyết định Từ đó tạo ra những bất công trong chính trị, khiến những đường lối chính sách được ban hành kém hiệu quả

Trong một trường hợp tiêu cực, văn hóa từ chức có thể trở thành công cụ

đoạn chính trị đe dọa tới đời sống chính trị của mỗi quốc gia và từ chức hay văn hóa từ chức có thể biến thành “con dao hai lưỡi” đối với những mục đích chính trị cá nhân Khi một cá nhân nào ép phải rời bỏ vị trí mà bản thân vẫn

có khả năng, tâm huyết để đảm nhiệm và có khả năng thực hiện tốt nhiệm vụ Sức ép đó là kết quả của thỏa thuận ngầm, có sự nhúng tay của những thế lực lớn mạnh về chính trị và kinh tế Khi đó, văn hóa từ chức bị người khác lợi dụng để hạ bệ người khác để phục vụ cho mục đích của cá nhân, tổ chức

Ở một phương diện khác, từ chức cũng có thể trở thành một công cụ phục vụ mục đích diễn kịch mà nhân vật chính là những người từ chức Khi

đó, họ từ chức thực chất là hành động né tránh hậu quả khi có những bê bối, sai phạm xảy ra Có thể đó là những “giọt nước mắt cá sấu” để tăng uy tín của bản thân và niềm tin ở dân chúng Nhờ đó mà họ nhận được những sự tha thứ,

dụng để nâng cao uy tín cá nhân sau những sai phạm cá nhân, tổ chức

Cuối cùng, dù là một công cụ để đảm bảo sự trong sạch cho bộ máy chính trị nhưng khi có quá nhiều trường hợp từ chức sẽ gây ra hậu quả là xáo trộn bộ máy, lãng phí tiền bạc, nhân lực của quốc gia Ở bất kì vị trí nào cũng

có những vai trò nhất định không thể thiếu trong một tổ chức chính trị Vì vậy, việc từ chức sẽ tạo ra một khoảng trống trong bộ máy Dù sẽ có những người có khả năng lấp chỗ nhưng quá trình này cũng tiêu tốn một khoảng thời gian dài để đảm bảo hoạt động trơn tru, hiệu quả Và đương nhiên, trong khoảng thời gian đó, năng suất làm việc của vị trí từ chức sẽ bị đình trệ, thiếu hiệu quả

2.2 Th ực trạng của văn hóa từ chức

2.2.1 Văn hóa từ chức ở một số quốc gia trên thế giới

Từ chức từ lâu đã trở thành một nét văn hóa trong đời sống chính trị tại nhiều quốc gia Hành động này được cho là một cách ứng xử văn hóa và thường được phổ biến ở những quốc gia như Nhật, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, và một số quốc gia phát triển khác Để tìm hiểu rõ ràng về văn hóa này, ta sẽ điểm qua những đại diện sau:

• Nhật Bản: Tháng 9/2011, Bộ trưởng Kinh tế, Thương mai và Công

nghi ệp Yoshio Hachiro phải từ chức khi gọi Fukushima là “một thị trấn chết”

(B ộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Yoshio Hachiro trong bu ổi họp báo tuyên bố từ chức - Ảnh: Getty Images)

Fukushima đã nhận được những phán ứng dữ dội Các đảng đối lập tóm lấy

cơ hội này và yêu cầu ông phải từ chức ngay lập tức Đảng viên cao cấp

tình cảnh lúc này của Fukushima lẫn số phận cả những người dân khi họ vẫn chưa được chính phủ đưa ra câu trả lời về ngày được về nhà

ngày chính phủ mới của thủ tướng Yoshihiko Noda thành lập

• Nhật Bản: Tháng 10/2014, Bộ trưởng Thương mại và công nghiệp

Nh ật Bản Yuko Obuchi đã đệ đơn từ chức sau cáo buộc lạm dụng quỹ chính

tr ị

(B ộ trưởng Thương mại và công nghiệp Nhật Bản Yuko Obuchi - Ảnh:

Reuters)

đóng góp khác để làm đẹp và mua các mặt hàng khác không liên quan

• Hàn Quốc: Tháng 4/2014, Thủ tướng Hàn Quốc Chung Hong-won đệ

đơn từ chức sau vụ chìm phà Sewol

động - Ảnh: BBC)

“Tôi xin lỗi vì đã không thể ngăn vụ tai nạn nà và đã không thể xử lý

này gây sốc, có thể nói rằng ngăn chặn vụ chìm phà không thuộc khả năng

có 325 em học sinh tại trường trung học Ansan, tỉnh Gyeonggi

• Trung Quốc: Tháng 3/2003, Thủ tướng “thép” Chu Dung Cơ từ chức

vì b ất lực trước tham nhũng

3/1998, ông Chu Dung Cơ tuyên bố: “Tôi biết rằng mình đang đi vào bãi mình rộng mênh mông chống tham nhũng Những quyết không chùn bước mà

trong đó có một chiếc cho bản thân”

Câu, nguyên ủy viên trung ương Đảng, đại biểu Quốc hội khóa 9 được công

tương đương Phó Thủ tướng và 52 vị cấp hàm tương đương Bộ trưởng Ông

giữa tháng 8/2009, Hội nghi Trung ương họp tại Bắc Đới Hà lại tuyên bố không truy cứu và thi hành kỷ luật với 64 vị lãnh đạo trên

Trước sự kiện trên, ông than rằng: “Tình trạng tham nhũng ở Trung

Thủ tướng Chu Dung Cơ đã thể hiện sự bất lực của mình bằng cách kiên quyết xin từ chức vào tháng 3/2003 Ông cũng là người nêu gương về “văn

ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định từ chức của những vị lãnh đạo quốc gia này Đồng thời cũng có thể khẳng định, tại Nhật Bản, từ chức đã thực sự trở

định từ chức cũng chịu những ảnh hưởng nhất định trong tôn giáo và những giá trị văn hóa truyền thống Sự tương đồng này có thể chứng minh mối quan

hệ giữa hai quốc gia với nền văn hóa Á Đông này Ở Trung Quốc, việc từ

Downloaded by Hei Ut (hut371809@gmail.com)