Để thực hiện điều này, chủ đề Ô NHIÊM KHÔNG KHÍ VÀ THIẾT KẾ MÁY LỌC BỤI TẠI NHÀ được đề xuất để cung cấp cho các em kiến thức cơ bản về ô nhiễm không khí và ảnh hưởng của chúng đến hệ hô
Trang 1“VẬT LÝ VỀ GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG”
CÁC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP Chủ đề : Ô Nhiễm Không Khí Và Thiết Kế Máy Lọc Bụi Tại Nhà
I Vấn đề thực tiễn
Ô nhiễm không khí được coi là một kẻ giết người vô hình và thầm lặng Năm 2016, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính rằng ô nhiễm không khí bên ngoài và ô nhiễm không khí là “thủ phạm” gây ra 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm trên toàn cầu
Vì thế, mỗi cá nhân phải luôn có ý thức bảo vệ môi trường đặc biệt là bầu không khí để giữ gìn sức khỏe cho bản thân và cộng đồng Để thực hiện điều này, chủ đề Ô NHIÊM KHÔNG KHÍ
VÀ THIẾT KẾ MÁY LỌC BỤI TẠI NHÀ được đề xuất để cung cấp cho các em kiến thức cơ bản về ô nhiễm không khí và ảnh hưởng của chúng đến hệ hô hấp của con người; đồng thời đề xuất cách thiết kế mô hình máy lọc bụi cơ bản để cải thiện bầu không khí
II Hình thành ý tưởng chủ đề
III.Mục tiêu chủ đề
1 Phẩm chất chủ yếu:
[TN]: Tích cực, tự giác và nghiêm túc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của bản thân Hiểu rõ ý nghĩa của tiết kiệm đối với sự phát triển bền vững; có ý thức tiết kiệm tài nguyên thên nhiên; đấu tranh ngăn chặn các hành vi sử dụng bừa bãi, lãng phí vật dụng, tài nguyên
[YN]: Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu
2 Năng lực chung:
Trang 2[TC-TH]: Xác định được nhiệm vụ học tập dựa trên kết quả đã đạt được; biết đặt mục tiêu học tập chi tiết, cụ thể, khắc phục những hạn chế; đánh giá và điều chỉnh được kế hoạch học tập [GT-HT]: Biết sử dụng ngôn ngữ kết hợp với các loại phương tiện phi ngôn ngữ đa dạng để trình bày thông tin, ý tưởng và để thảo luận, lập luận, đánh giá về các vấn đề trong khoa học, nghệ thuật phù hợp với khả năng và định hướng nghề nghiệp
[GQ-ST]: Biết thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến các vấn đề về môi trường; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề về ô nhiễm môi trường; lựa chọn được giải pháp phù hợp nhất nhằm cải thiện môi trường Thiết kế được mô hình "Máy lọc bụi tại nhà"
3 Năng lực đặc thù:
[NT1]: Nêu được các khái niệm lực, áp suất, cấu tạo chất
[NT3]: Nêu được thành phần hóa học và tính chất các khí độc hại gây ô nhiễm môi trường [NT4]: Trình bày được các bộ phận trong hệ hô hấp của người
[TH1]: Đề xuất được phương án làm giảm ô nhiễm môi trường
[TH2]: Xây dựng bộ dụng cụ lọc bụi trong không khí
[VD2]: Rút ra được vai trò của mỗi cá nhân trong bảo vệ môi trường
[VD4]: Đề xuất được các giải pháp mỗi cá nhân có thể làm giúp hạn chế gây ô nhiễm môi trường
Năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn
Phát hiện vấn đề thực tiễn Nhận ra tỉ lệ ô nhiễm không khí hiện nay đang rất cao
Phân tích tình huống và dự đoán
nguyên nhân
Phân tích các nguyên nhân gây ô nhiễm, cấu tạo hóa học, tính chất, nguồn gốc phát sinh và tác hại của chúng đối với môi trường và con người
Đề xuất, lựa chọn và thực hiện
giải pháp phù hợp
Đề xuất các biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường, giúp bảo vệ sức khỏe cho cá nhân và cộng đồng
Thực hiện mô hình thí nghiệm Máy lọc bụi cơ bản tại nhà
Đánh giá kết quả Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của máy lọc bụi
4 Năng lực nghề nghiệp:
4.1 Nhận thức nghề
[TC-TH]: Nhận thức được cá tính, sở thích và giá trị sống của bản thân liên quan đến ngành nghề Nắm được những thông tin chính về thị trường lao động, về yêu cầu và triển vọng của các ngành nghề Xác định được hướng phát triển phù hợp cho bản thân sau trung học phổ thông Lập được kế hoạch, lựa chọn học các môn học tiếp theo phù hợp với định hướng nghề nghiệp của bản thân sau khi học xong chủ đề
[NT7]: Nhận ra được một số ngành nghề phù hợp với thiên hướng của bản thân
Trang 34.2 Trải nghiệm nghề
[VD3]: Thiết kế được mô hình “Máy lọc bụi tại nhà”
4.3 Đánh giá nghề
Người học có cơ hội học tập, nghiên cứu về công nghệ môi trường, công cụ quản lý môi trường, phương pháp đánh giá tác động môi trường, kỹ thuật công nghệ xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường sống của con người
Làm việc trong các cơ sở sản xuất, nhà máy xử lý chất thải, công ty cấp nước, nhà máy xử lý nước, khu đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất, công ty, tổ chức về môi trường; Bộ, Sở, Phòng Tài nguyên và Môi trường, các trung tâm phân tích, quan trắc môi trường
IV Định hướng ngành nghề
Các ngành, nghề
Mô tả tổng quan về ngành, nghề
1 Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học nông nghiệp
Nhóm ngành này bao gồm nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong các lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi, công nghệ sinh học nông nghiệp,
Nhóm ngành này yêu cầu:
- Học sinh có niềm yêu thích, đam mê nghiên cứu
- Học sinh có kiến thức sâu về các môn tự nhiên Lý - Hóa - Sinh
- Học sinh có niềm yêu nông nghiệp, yêu thực vật
- Học sinh có khả năng làm việc trong môi trường áp lực
2 Cung cấp nước; Hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải
Ngành này gồm: Các hoạt động liên quan đến quản lý (bao gồm khai thác, xử lý và loại bỏ) các loại rác như rác thải công nghiệp, rác thải gia đình thể rắn hoặc không phải rắn cũng như các khu vực bị nhiễm bẩn Đầu ra của quá trình xử lý rác hoặc nước thải có để bị loại bỏ hoặc trở thành đầu vào của quá trình sản xuất khác Các hoạt động cung cấp nước cũng được phân nhóm vào ngành này vì chúng thường được thực hiện liên quan với các đơn vị tham gia vào hoạt động
xử lý nước thải
Cung cấp nước;
Hoạt động quản
lý và xử lý rác
thải, nước thải
Khai thác, xử lý
và cung cấp nước
Hoạt động thu gom, xử lý và tiêu hủy rác thải; tái chế phế liệu
Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học nông nghiệp
Xử lý ô nhiễm
và hoạt động quản lý chất thải khác
xử lý nước thải
Trang 4V Kiến thức trong chủ đề
Nội dung
kiến thức
học
Ô nhiễm không khí và sự ảnh
hưởng đến sức khỏe con người
lý Chuyển động của nguyên tử, phân tử Vật
Một số hợp chất độc hại là nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí
Hóa học
học
học
Đề xuất giải pháp
Đề xuất giải pháp hạn chế ô nhiễm không khí
Sinh học Hóa học
Đề xuất giải pháp bảo vệ sức khỏe trước ô nhiễm môi trường
Sinh học
Vân dụng
1 Mô hình "Máy lọc bụi tại nhà"
Chuẩn bị nguyên liệu:
- 1 Cánh quạt có gắn dây cắm
- 1 Nguồn điện 220V
- 1 Giấy carton
- 1 Thau nhỏ
- Dao rọc giấy, thước, bút chì
Cơ sở lý thuyết:
Khi động cơ cánh quạt quay làm cho không khí xung
quanh nó chuyển động Áp suất của dòng khí chuyển động thấp hơn áp suất của không khí ở trạng thái tĩnh, nhờ vào sự chênh lệnh áp suất, dòng khí chuyển động có áp suất nhỏ hơn nên bị không khí bên ngoài đẩy vào quạt hút Dòng khí này đi mang theo bụi bẩn trong không khí từ đó làm sạch không khí
Bụi sau khi được hút vào buồng kín có để 1 thau nước, thì bụi rơi vào thau nước và bị giữ lại mà không bay ra ngoài
Cách tiến hành:
Trang 5Bước 1: Đo, vẽ kích thước cánh quạt lên bìa carton (kích thước lỗ nhỏ hơn cánh quạt một chút
sao cho để cánh quạt vào thì không bị rơi)
Bước 2: Đo và lắp bìa carton thành hình hộp, cắt phần đánh dấu, sau đó lắp thành 1 hộp giấy kín.
Bước 3: Để phần khoét lỗ lên trên, đặt thau nước vào đáy hộp.
Bước 4: Đặt cánh quạt lên trên (đặt mặt trước cánh quạt quay ra ngoài hộp) và chuẩn bị cắm
điện
Bước 5: Quan sát bụi có được hút vào hay không
Bước 6: Báo cáo kết quả và trưng bày sản phẩm
VI Hoạt động dạy học kiến thức trong chủ đề
1 Tiến trình dạy học:
lượng
Hình thức
tổ chức
Cách thức đánh giá
Phương pháp và
kỹ thuật dạy học
1 Xác định vấn đề 1 tiết - 45
phút
Tại lớp Hỏi đáp Phương pháp dạy
Kỹ thuật khăn trải bàn
2 Nghiên cứu kiến thức liên
quan đến chủ đề
Phiếu học tập
Phương pháp giải quyết vấn đề
3 Đề xuất giải pháp chế tạo
“Máy hút bụi tại nhà”
2 tiết - 90 phút
Tại lớp Hỏi đáp Phương pháp phòng
tranh
4 Chế tạo, thử nghiệm sản
phẩm “Máy hút bụi tại nhà”
1 tuần Tại nhà,
phòng thí nghiệm
Quan sát Rubric
Phương pháp dạy học nhóm
5 Trình bày và đánh giá sản
phẩm
3 tiết
-135 phút
Tại lớp Rubric
Hỏi đáp
Phương pháp báo cáo thuyết trình
6 Lưu trữ và chia sẻ cộng
đồng
3 ngày Tại nhà Quan sát
Kết quả chia sẻ
Phương pháp dạy học nhóm
Ma trận khái quát
Trang 6Các bài học
(thời gian
dự kiến)
Phẩm chất chủ yếu
Năng lực chung
Năng lực đặc thù
Nội dung
Cách thức đánh giá
Phương pháp và
kĩ thuật dạy học
Hoạt động 1:
XÁC ĐỊNH
VẤN ĐỀ
( )
[TN]
[TC-TH]
[GT-HT]
[GQVĐ-ST]
[V D2
]
- Tác hại của ô nhiễm
không khí đến
của con người
- Cần có giải pháp
thiện bầu không khí
Hỏi đáp Phươngpháp dạy
học nhóm
PP trực quan
Kĩ thuật lấy ý kiến
cá nhân Hoạt động 2:
NGHIÊN CỨU
KIẾN THỨC
LIÊN QUAN
CHỦ ĐỀ
( time)
[TC-TH]
[GT-HT]
[NT1]
[NT3]
[NT4]
- Trình bày khái niệm
lực, áp suất, cấu tạo chất
- Trình bày thành phần
hóa học và tính
các khí độc hại
nhiễm mt
- Trình bày các bộ phận
trong hệ hô hấp của
Rubric Phiếu học tập
Phương pháp giải quyết vấn đề
Hoạt động 3:
ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP
CHẾ TẠO
“MÁY LỌC
NHÀ” ( t)
[TC-TH]
[GT-HT]
[GQVĐ-ST]
[TH 1
]
[TH1]
- Thảo luận, đề
lựa chọn được phương
án thiết kế máy
tại nhà
- Nhận ra điểm hạn chế
và chỉnh sửa bản
dựa trên những
Hỏi đáp
Kĩ thuật khăn trải bàn
Kĩ thuật
bể cá
Hoạt động 4: :
CHẾ TẠO,
[TC-TH]
[TH2] - Thực hiện chế tạo Máy
lọc bụi tại nhà
Quan sát
Phương pháp dạy
Trang 7THỬ NGHIỆM
SẢN PHẨM
“MÁY LỌC ỤI
TẠI NHÀ”
time
[GT-HT]
[GQVĐ-ST]
[VD4] - Đề xuất phương
án khắc phục những hạn
chế của xe trong quá
trình hoạt động
Rubric học
nhóm
Hoạt động 5:
TRÌNH BÀY
VÀ ĐÁNH
PHÂM ( )
[TN]
[TC-TH]
[GT-HT]
- Trình bày báo
thảo luận: bài báo
bản vẽ nguyên lí,
thiết kế máy lọc
nhà và nội dung kiến
thức liên quan
- Hoàn thiện bài
sau khi tiếp thu
kết hợp giải trình
của các nhóm và giáo
Rubric Hỏi đáp
Phương pháp báo cáo thuyết trình
Hoạt động 6:
Lưu kết quả và
chia sẻ cộng
động
[YN]
[TN]
[TC-TH]
[GT-HT]
- Thực hiện việc lưu trữ
và chia sẻ mô hình máy lọc bụi tại nhà
Quan sát Kết quả chia sẻ
Phương pháp dạy học nhóm
2 Hoạt động cụ thể:
Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
a Mục đích
- Học sinh nhận biết và nêu được các khái niệm môi trường
- Học sinh nhận ra tỉ lệ ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí hiện nay đang rất
cao
- Học sinh hiểu được nhiệm vụ học tập và các tiêu chí đánh giá sản phẩm “Máy lọc bụi tại nhà”
- ** Mục tiêu: [TN], [TC-TH], [GT-HT],[GQVĐ-ST], [VD2]
c Tổ chức hoạt động
Trang 8- PP kĩ thuật dạy học: PP hoạt động nhóm: GV chia HS thành các nhóm nhỏ với số lượng từ
5 đến 6 HS (hoặc theo dãy bàn, 3 bàn thành một nhóm)
- PP trực quan: Cho học sinh xem thí nghiệm video về tác hại của ô nhiễm kk tới con
người Học sinh quan sát hiện tượng và nhận xét
- - Kĩ thuật lấy ý kiến cá nhân: GV yêu cầu HS trình bày ý kiến cá nhân về câu hỏi mà GV đưa ra
GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV chia lớp thành nhóm 4 nhom
Gv cho hoc sinh xem video về tác hại của ô nhiễm kk tới con người
GV đặt câu hỏi: “Em hiểu thế nào về môi trường và ô nhiễm môi trường? Hãy nêu nguyên
nhân gây ô nhiễm môi trường”
GV đặt câu hỏi “Từ kết quả trên, hãy nêu các phương án hạn chế ô nhiễm môi trường”
- GV giới thiệu phương án hạn chế ô nhiễm môi trường: Lọc không khí Từ đó, giới thiệu mô
hình “Máy lọc bụi tại nhà”
- GV giao nhiệm vụ học tập: “Thiết kế mô hình máy lọc bụi tại nhà”
- GV giới hạn các kiến thức trọng tâm mà HS cần phải tìm hiểu
GV đưa ra kế hoạch thực hiện
Hoạt động 3: Thống nhất kế hoạch thực hiện dự án
- GV đưa ra kế hoạch thực hiện
Trang 9Hoạt động Thời lượng
Hình thức tổ chức
1 Nhận nhiệm vụ học tập 1 tiết - 45 phút.
Tại lớp
2 Nghiên cứu kiến thức liên quan đến chủ đề
1 tuần
Tại nhà
3 Đề xuất giải pháp chế tạo “Máy lọc bụi tại nhà”
2 tiết - 90 phút
Tại lớp
4 Chế tạo, thử nghiệm sản phẩm
“Máy lọc bụi tại nhà”
1 tuần
Tại nhà, phòng thí nghiệm
5 Trình bày và đánh giá sản phẩm 3 tiết - 135 phút.
Tại lớp
6 Lưu trữ và chia sẻ cộng đồng 3 ngày
Tại nhà
- GV thống nhất tiêu chí đánh giá sản phẩm
■ Bản thảo ý tưởng được vẽ rõ ràng, sáng tạo, khả thi
■ Sản phẩm được thiết kế đẹp, hoạt động được
■ Giải thích được nguyên lí hoạt động của sản phẩm và hiệu quả của sản phẩm
Trang 10■ Bài báo cáo được trình bày rõ ràng, logic, sinh động.
■
Sản phẩm khi thực nghiệm được phản hồi tích cực. _
❖ Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS lập danh sách nhóm, bầu ra nhóm trưởng, thư kí
- HS xem video thảo luận và đưa ra câu trả lời
HS trình bày các phương án hạn chế ô nhiễm ô nhiễm
- HS thảo luận và đưa ra các cách lọc không khí, ưu điểm và nhược điểm của việc lọc không khí
- HS nhận nhiệm vụ học tập, thảo luận về nhiệm vụ để phác thảo ý tưởng và đưa ra các câu hỏi
thắc mắc ban đầu
HS sẽ báo cáo về kết quả thảo luận nhóm trước lớp
d Sản phẩm dự kiến
- Danh sách của 4 nhóm (có tên nhóm trưởng, thư kí) Phiếu thảo luận của các nhóm về hiện
trạng ô nhiễm môi trường và các cách làm giảm ô nhiễm môi trường
- Bảng phân công nhiệm vụ các thành viên trong hoạt động tiếp theo
Hoạt động 2: NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC LIÊN QUAN CHỦ ĐỀ
a Mục đích
- Học sinh tự tìm hiểu được các kiến thức liên quan thông qua việc nghiên cứu tài liệu và sự định hướng của giáo viên
- **MỤc tiêu: [TC-TH],[GT-HT],[NT1],[NT3],[NT4]
c Tổ chức hoạt động
PP/kĩ thuật
PP giải quyết vấn đề
❖ GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV giao cho HS phiếu học tập đã chuẩn bị trước để HS có cơ sở tìm hiểu các kiến thức
GV đặt câu hỏi: Trình bày khái niệm lực, áp suất, cấu tạo chất
- Trình bày thành phần hóa học và tính chất của các khí độc hại gây ô nhiễm mt
- Trình bày các bộ phận trong hệ hô hấp của người
❖ Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
HS làm việc nhóm trong thời gian 1 tuần, nghiên cứu tài liệu và hoàn thành phiếu học tập Ngoài ra, HS cũng cần nghiên cứu thêm các tài liệu để mở rộng kiến thức liên quan dựa trên phiếu học tập
-Trong quá trình làm việc nhóm, các thành viên tự đánh giá và đánh giá chéo mức độ hoàn thành công việc
d Sản phẩm dự kiến
- Tập ghi chép các kiến thức trọng tâm và các kiến thức liên quan khác mà nhóm đã nghiên
Trang 11- Phiếu học tập hoàn chỉnh
Trang 12- Bảng đánh giá.
Hoạt động 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHẾ TẠO “MÁY LỌC BỤI TẠI NHÀ”
a Mục đích
- HS đề xuất được ý tưởng để thiết kế mô hình “Máy lọc bụi tại nhà”
- HS hình thành và nâng cao kỹ năng thuyết trình, phản biện bảo vệ ý tưởng của mình
- Mục tiêu: [TC-TH][GT-HT][GQVĐ-ST] [TH1][TH1]
Tổ chức hoạt động
Kĩ thuật khăn trải bàn: GV sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn cho HS các nhóm trình bày ý kiến
của bản thân
Kĩ thuật bể cá GV yêu cầu các thành viên trong nhóm trình bày về ý kiến của nhóm, các nhóm
khác lắng nghe và đặt câu hỏi, phản biện
❖ GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV yêu cầu hs đề xuất, trình bày phương án nhóm mình
GV nhận xét và đưa ra phương án tối ưu nhất
❖ Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
HS thảo luận đưa ra các phướng án thiết kế mô hình
HS trình bày phương án trước lớp và nhận xét phương án nhóm khác
c Sản phẩm dự kiến
- Phương án thiết kế mô hình hoàn chỉnh
Hoạt động 4: CHẾ TẠO, THỬ NGHIỆM SẢN PHẨM “MÁY LỌC ỤI TẠI NHÀ”
a Mục đích
- HS chế tạo được mô hình dựa trên bản thiết kế đã được chỉnh sửa
- Sau khi hoàn thành, HS thử nghiệm thành công sản phẩm
- Mục tiêu: [TC-TH][GT-HT][GQVĐ-ST] [TH2][VD4]
Tổ chức hoạt động
- Phương pháp hoạt động nhóm: HS hoạt động theo nhóm, đưa ra phương án thiết kế
các sản phẩm
❖ GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:
GV yêu cầu các nhóm thiết kế phương án thực hiện mô hình MÁY LỌC ỤI TẠI NHÀ”
GV theo dõi quá trình thiết kế của hs và hỗ trợ nếu cần thiết
❖ Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập:
HS tiến hành thực hiện phương án đã lựa chọn
HS ghi lại những lỗi thường mắc phải khi chế tạo sản phẩm để các nhóm khác rút kinh
nghiệm
c Sản phẩm dự kiến
- Sản phẩm mô hình hoàn chỉnh
- Bảng ghi nhận kết quả thử nghiệm của các nhóm
Hoạt động 5: TRÌNH BÀY VÀ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
a Mục đích