Các bạn trẻ đã và đang có ý định trở thành những; Kỹ sư Công nghệ Thực phẩm trong tương lai, cần chú ý để rèn luyện phẩm chất , đạo đức cũng như trình độ chuyên môn thật tốt để có thể ho
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VIỆN CÔNG NGHỆ SINH HỌC VÀ THỰC PHẨM
TIỂU LUẬN MÔN KỸ NĂNG NGHỀ NGHIỆP KỸ SƯ ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH VAI TRÒ VÀ PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CẦN CÓ Ở KỸ SƯ CỘNG NGHỆ THỰC PHẨM GV HD : TS LÊ HƯƠNG THỦY SVTT : VŨ KHÁNH LINH 21093081
ĐINH MAI LINH 21105321
TẠ NGUYÊN ANH 21093761
BÙI TRẦN VIỆT TRINH 21091781
ĐỖ HOÀI THƯƠNG 21092341
NHÓM 5, LỚP DHTP17D
TP.HCM, THÁNG 11 , NĂM 2021
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ CÔNG VIỆC
Thời gian thực hiện: 2 tuần
1 21093081 Vũ Khánh Linh
(nhóm tr ưởng) - Phân chia công việc, tham gia
đóng góp chỉnh sửa bài tiểu luận
- Tìm hiểu những vai trì của Công nghệ thực phẩm và
kĩ sư công nghệ
thực phẩm
- Kỹ năng tổ chức và phân chia nhiệm vụ cho từng cá nhân
hợp lý; tham gia xây
2 21092341 Đỗ Hoài Thương - Soạn thảo Word,
chỉnh sửa và hoàn thiện bài tiểu luận
-Gửi lời cảm ơn và
kết luận cho toàn bài
tiểu luận
- Soạn thảo Word và
chỉnh sửa bài luận đầy đủ, hợp lý, logic
- Kỹ năng lắng nghe
và tiếp thu ý kiến các thành viên nhóm cao, nhạy bén trong quá trình làm
việc nhóm
Trang 3
Bùi Trần Việt Trinh
ểu những phẩm chất
và đạo đức của người kĩ sư công nghệ thực phẩm: khái
niệm của đạo đức nghề nghiệp; những nhu cầu đạo đức của nghề nghiệp; và thực hành những nhiệm vụ trong
4 21105321 Đinh Mai
Linh
- Soạn thảo Powerpoint, đóng góp chỉnh sửa bài tiểu luận
- Lời mở đầu cho bài luận và tìm hiểu khái niệm Công nghệ thực phẩm và kỹ sư công nghệ thực phẩm
- Kỹ năng soạn và tìm Powerpoint bắt
mắt, linh động,
chỉnh chu, hợp chủ
đề yêu cầu
- Kỹ năng ra ý kiến, thuyết phục và trình bày nội dung phù hợp với chủ
của người kĩ sư công nghệ
thực phẩm về an toàn đối với người tiêu dùng; và không đặt
lợi ích cá nhân ảnh hưởng nhiệm vụ
- Kỹ năng tìm kiếm thông tin, hình ảnh
chất lượng cao, định dạng rõ ràng
kết hợp đơn giản
tạo sự khác biệt
- Khảo sát ý kiến của
cá nhân mỗi thành viên nhóm và chắt
lọc từng ý kiến
Trang 4DA NH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG
DANH MỤC HÌNH
Hình 1: Các yếu tố quyết định hành vi mua thực phẩm của NTD Việt Nam theo
mức thu nhập (trang 15)
Hình 2: Các yếu tố quyết định đến hành vi mua đồ uống của NTD Việt Nam
theo độ tuổi (2019) (trang 15)
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Bảng báo cáo kết quả và đánh giá công việc của từng thành viên trong
nhóm 5 (trang 2)
Trang 5
LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành đề tài “Phân tích vai trò và phẩm chất đạo đức cần
có ở kỹ sư Công Nghệ Thực Phẩm (CNTP)” một cách hoàn chỉnh, bên cạnh sự
nổ lực cố gắng của chúng em còn có sự hướng dẫn nhiệt tình của quý thầy cô, cũng như sự giúp đỡ tận tình của bạn bè trong suốt thời gian học tập nghiên cứu
và thực hiện bài tiểu luận này
Xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đến với cô Lê Hương Thủy người đã hướng dẫn rất tận tình, tâm huyết và tạo điều kiện tốt nhất cho chúng em hoàn thành bài tiểu luận này Bên cạnh đó, chúng em cũng biết ơn đến toàn thể quý thầy cô trong Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm – Trường Đại Học Công Nghiệp TPHCM đã truyền đạt những kiến thức quý báu, góp ý một cách trọn vẹn nhất
Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực
tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy cô xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn Em xin cảm ơn quý thầy cô!
Trang 6MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU 7
CHƯƠNG 2: NỘI DUNG 8
2.1 Khái niệm CNTP và kỹ sư CNTP: 8
2.2 Vai trò của kỹ sư CNTP: 12
a Nhu cầu lợi ích đối với người tiêu dùng: 13
b Khảo sát người tiêu dùng: 14
2.3 Phẩm chất và đạo đức của kỹ sư CNTP: 16
a Khái niệm: 16
b Nhu cầu đạo đức nghề nghiệp: 16
c Thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi quyền hạn: 17
d An toàn đối với người tiêu dùng: 18
e Không để lợi ích cá nhân ảnh hưởng đến nghiệp vụ: 19
CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN 23
3.1 Các phẩm chất cần thiết 24
3.2 Đào tạo đối với sinh viên 25
CHƯƠNG 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO 27
Trang 7PHÂN TÍCH VAI TRÒ VÀ PHẨM CHẤT CẦN CÓ CỦA
KỸ SƯ CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
Đồng hành cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền khoa học kỹ thuật
và công nghệ trên thế giới, nền khoa học kỹ thuật và công nghệ ở Việt Nam có những bước tiến khá nổi bật và vững chắc trong nhiều lĩnh vực khác nhau Trong đó Công nghệ Thực Phẩm đang từng bước hoà nhập vào xu hướng phát triển trên Để hoà mình với xu thế phát triển đó, chúng ta cần phải có những kiến thức cơ bản và tay nghề vững chắc để đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội Đồng thời, chúng ta đã nhận thấy rõ được tầm quan trọng của đạo đức cũng như vai trò của người kỹ sư ảnh hưởng quyết định đến sự phát triển của nền kinh tế đất nước Đây là một ngành công nghiệp tuy còn rất mới mẻ, song đã khẳng định được vai trò to lớn của mình đối với nền kinh tế của đất nước
Theo xu hướng phát triển của các ngành nghề, kỹ sư hiện là một trong những ngành nghề được chú ý, trọng vọng nhất hiện nay góp phần quan trọng cho sự nghiệp phát triển về xây dựng cũng như công việc của nhà nước Vì thế, vai trò của người kỹ sư ngày càng được nâng cao vì nó đòi hỏi sự am hiểu không chỉ ở các môn khoa học tự nhiên, khả năng tư duy nhạy bén mà còn cả tâm hồn giàu đẹp và các quy tắc đạo đức ứng xử của người kỹ sư sao cho đúng đắn để đảm bảo chất lượng công việc cũng như sự an toàn của xã hội và mọi người
Theo một khảo sát đã được công bố, Công nghệ Thực phẩm là một trong những ngành được xếp hàng đầu trong số nhóm ngành dẫn đầu về nhu cầu nguồn nhân lực cho đến nhiều năm sau Vậy nên, ở những trường đại học có đào tạo ngành Công nghệ Thực phẩm luôn có một lượng lớn các bạn trẻ đăng ký theo học ngành này và số lượng tăng lên theo từng năm Các bạn trẻ đã và đang
có ý định trở thành những; Kỹ sư Công nghệ Thực phẩm trong tương lai, cần chú ý để rèn luyện phẩm chất , đạo đức cũng như trình độ chuyên môn thật tốt
để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ và trở thành một người kỹ sư tốt trong tương lai và có thể hòa nhập tốt với thế giới hiện nay
Trang 8CHƯƠNG 2: NỘI DUNG
2.1 Khái niệm CNTP và kỹ sư CNTP
Vậy công nghệ thực phẩm là gì?
Công nghệ thực phẩm (tên tiếng Anh là Food Technology) là một ngành học chuyên về những lĩnh vực thực phẩm như bảo quản và chế biến Ngành này được ứng dụng và thực hành trong nhiều thứ liên quan đến ăn uống
và đảm bảo an toàn thực phẩm, tất cả đều đến hướng đến công nghệ thực phẩm, nhằm tối ưu hóa dinh dưỡng trong việc phục vụ nhu cầu ăn uống của mọi người và cộng đồng chúng ta
Dạo những năm gần đây, ứng dụng của công nghệ thực phẩm trong đời sống sản xuất vô cùng đa dạng Bao gồm những thực phẩm thiết yếu như đồ ăn,
đồ uống, thực phẩm chức năng, dược phẩm… Hơn hết là tầm quan trọng của nó đối với sức khỏe con người ngày càng được coi trọng và đề cao Vì thế, công nghệ thực phẩm là ngành học liên quan đến mọi lĩnh vực về thực phẩm và chúng bao gồm cả quá trình chế biến, bảo quản, đánh giá, nghiên cứu sản phẩm ,thực phẩm Và một phần trong đó có bảo vệ sức khỏe cho mọi người
Ngành Công nghệ thực phẩm đào tạo kiến thức nền tảng và vô cùng chuyên sâu liên quan về hóa học, sinh học, vệ sinh an toàn thực phẩm, nguyên liệu chế biến và quy trình phân tích, đánh giá chất lượng thực phẩm, phương pháp chế biến thực phẩm Thiết kế, nghiên cứu, lắp đặt, vận hành dây chuyền sản xuất cũng như tổ chức, quản lý (công nghệ, kỹ thuật, chất lượng sản phẩm)
và điều hành sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp thực phẩm
Theo với nó, ngành học này thường xuyên thực hành trong phòng thí nghiệm, để làm quen với công việc phân tích và đánh giá mức độ vệ sinh an toàn thực phẩm và thực hiện các quy trình công nghệ chế biến, sản xuất cũng như bảo quản thực phẩm
Khảo sát số liệu gần đây thì đây là ngành đạt trên 20% PIB (tổng sản lượng nội địa), xếp thứ hai trong ba nhóm ngành dẫn đầu về nhu cầu nhân lực giai đoạn 2015-2020, từ đó ta có thể thấy ngành công nghệ thực phẩm đang
Trang 9khẳng định vị thế của mình trong nền kinh tế Việt Nam Đặc biệt, cùng với xu hướng hội nhập, ngành này đã mở rộng và đa dạng hóa quan hệ hợp tác với các nước để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế Hiện nay có khá nhiều công ty, doanh nghiệp thực phẩm liên tục được xây dựng, đầu tư để đầu tư
đa dạng hóa chủng loại và chất lượng sản phẩm Vì vậy, thị trường lao động luôn có những vị trí tuyển dụng thích hợp để chào mời và đáp ứng được yêu cầu
về ngành nghề các kỹ sư công nghệ thực phẩm
Kỹ sư ngành công nghệ thực phẩm là gì? Và họ làm những gì?
Với sự phát triển của nền kinh tế và khoa học như hiện nay, lĩnh vực khoa học kỹ thuật ngày càng lớn mạnh và nhu cầu sử dụng lao động cho những ngành nghề này cũng tăng lên rất vô cùng nhanh.Với mỗi ngành đều có những nét đặc trưng riêng và tồn tại những ưu, nhược điểm Tuy thế, vẫn có những ngành nghề kỹ sư vô cùng “hot” và được nhiều người chú ý lựa chọn Với điều kiện của các ngành kỹ thuật, công nghiệp phát triển như hiện nay thì việc lựa chọn theo nghề kỹ sư là một quyết định được nhiều người cho là vô cùng tốt cho
sự phát triển tương lai
Vậy kỹ sư là gì? Các chuyên gia cho biết nếu giải thích theo cách phân tích từ ngữ thì “kỹ” có nghĩa là kỹ thuật còn “sư” tức là thầy Như vậy kỹ sư có nghĩa là bậc thầy kỹ thuật hay những người làm kỹ thuật có chuyên môn cao.Vậy kỹ sư công nghệ thực phẩm sẽ là những người có chuyên môn cao về lĩnh vực bảo quản và chế biến nông sản, thực phẩm kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm trong quá trình chế biến thực phẩm, nghiên cứu phát triển sản phẩm mới, vận hành dây chuyền sản xuất và bảo quản, tạo nguyên liệu mới trong lĩnh vực thực phẩm hoặc dược phẩm, hóa học… Các ứng dụng của ngành này vô cùng đa dạng và gần gũi với đời sống hàng ngày của chúng ta
Trang 10Một trong những việc kỹ sư phải làm
1.Theo dõi và kiểm soát quá trình sản xuất thực phẩm
Vai trò của an toàn thực phẩm là một trong những yếu tố tiên quyết để làm nên sự thành công của một thương hiệu Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp lớn đều đặt yếu tố vệ sinh và an toàn thực phẩm lên hàng đầu Và coi nó như là một “lời cam kết” với khách hàng của mình Các kỹ sư CNTP sẽ có nhiệm vụ kiểm soát, theo dõi quá trình sản xuất từ khâu đầu tiên cho đến khâu cuối cùng
của quá trình sản xuất thực phẩm
Họ sẽ là người kiểm tra, đánh giá nguyên liệu đầu vào theo quy chuẩn của công ty Để làm được điều này, họ cần là người am hiểu và nắm vững các tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá…vệ sinh an toàn thực phẩm theo luật hiện hành và quy chuẩn của công ty Quá trình kiểm tra nguyên liệu nếu phát hiện những dấu hiệu rủi ro hoặc không đáp ứng được theo yêu cầu, họ cũng sẽ là người phụ trách báo cáo lên cho cấp trên để xin ý kiến chỉ đạo
Kiêm luôn trọng trách đảm bảo đầu ra, kỹ sư CNTP cũng là ngườ trực tiếp tham gia vào quá trình kiểm tra thành phẩm sau khi được sản xuất Kết hợp vói
hệ thống các tieu chuẩn về đảm bảo chất lượng thực phẩm, các kỹ sư sẽ thực hiện các đối chiếu và so sánh để quyết định sản phẩm đó đã đạt điều kiện phân phối và sử dụng hay chưa
2 Giám sát các khâu sản xuất đi đúng nguyên tắc
Một sản phẩm được ra đời mà lại là sản phẩm về thực phẩm thì không phải chỉ là công sức của một người mà nó là một tập thể, tập thể nhân sự trong
bộ phận sản xuất Mỗi nhân sự sẽ có nhiệm vụ thực hiện từng khâu, từng công đoạn và sẽ cần phải có người giám sát, theo dõi, và hướng dẫn đội ngũ nhân sự
sản xuất ấy
Nhiệm vụ này sẽ do kỹ sư công nghệ thực phẩm đảm nhiệm Họ thực hiện các nghiên cứu và cho ra đời các công thức chế biến hoặc công thức sản xuất cụ thể cho một mặt hàng nào đó, họ sẽ là người hướng dẫn chi tiết công việc cho
Trang 11những nhân sự khác như công nhân, kỹ thuật viên… trong từng khâu thực hiện sản xuất(sơ chế, bóc tách nguyên liệu, chế biến, đóng gói, dán nhãn…)
Họ cũng sẽ là người thường xuyên kiểm tra và theo dõi năng suất công việc và kết quả làm việc của từng bộ phận trong dây truyền sản xuất Đôn đốc, nhắc nhở nhân viên, đảm bảo tiến độ công việc và các tiêu chí, tiêu chuẩn, quy định của công ty
Để sản xuất một lô hàng thực phẩm cần trải qua rất nhiều khâu Người kỹ
sư CNTP sẽ quản lý và giám sát tất cả các khâu đó Kiểm tra và điều chỉnh các khâu nào bị lệch lạc Đảm bảo quá trình sản xuất đi đúng quy trình đã thiết lập trước Cho ra thành phẩm chất lượng cao nhất
3 Giám sát chất lượng thành phẩm cuối cùng
Nhiệm vụ quan trọng nhất của một kỹ sư công nghệ thực phẩm đó là giám sát và đảm bảo chất lượng thành phẩm cuối cùng Bởi chất lượng sản phẩm có tác động trực tiếp tới sức khỏe của người tiêu dùng nên chất lượng đầu ra của sản phẩm luôn là vấn đề được quan tâm nhất trong các doanh nghiệp sản xuất
Đó là những người sẽ đóng vai trò là những chuyên viên QA và QC kiểm soát
và đảm bảo chất lượng thành phẩm ở mức an toàn và tối ưu nhất trong quá trình sản xuất Để làm được các công việc này, kỹ sư công nghệ thực phẩm cũng cần nắm được công thức, công dụng, đặc tính, vai trò và những thông số liên quan đến sản phẩm
Kỹ sư công nghệ thực phẩm là người đảm nhận thực hiện và triển khai các
hệ thống chất lượng từ các bước: Xây dựng và thiết kế, triển khai thực hiện, nghiệm thu, kiểm soát và đo lường, xem xét và cải tiến Một số hệ thống quản lý chất lượng mà kỹ sư công nghệ thực phẩm cần quản lý và kiểm soát như: Hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000, hệ thống toàn diện TQM, hệ thống HACCP, hệ thống Q-Base…
4 Quản lý tài liệu, hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp
Các kỹ sư Công nghệ Thực phẩm cần có năng lực quản lý chất lượng thực phẩm, vận dụng các hệ thống quản lý chất lượng thực phẩm và các quy phạm
Trang 12pháp luật về thực phẩm trong sản xuất, vận chuyển, kinh doanh thực phẩm; các nguyên tắc về an toàn trong chế biến thực phẩm, an toàn trong sản xuất công nghiệp Thực hiện các phương pháp kiểm nghiệm và quy trình kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng thực phẩm; cập nhật, tổng hợp và phân tích các vấn đề liên
quan đến an toàn thực phẩm và hệ thống pháp luật có liên quan
Chất lượng là một yếu tố tiên quyết làm nên thành công của sản phẩm Do
đó các kỹ sư CNTP phải là người am hiểu những tiêu chuẩn chất lượng của quốc
tế như: ISO 9000, hệ thống chất lượng toàn diện TQM, hệ thống HACCP, hệ thống Q-Base,… Họ sẽ quản lý các tài liệu này để tiến hành so sánh, đối chiếu với các sản phẩm của mình
2.2 Vai trò của kỹ sư CNTP:
Để có thể cạnh tranh được với những thương hiệu nổi tiếng trên thế giới thì điều tất yếu đặt ra là Việt Nam cần có những kỹ sư ngành công nghệ thực
phẩm giỏi Vậy người kỹ sư công nghiệp thực phẩm đã mang lại lợi ích gì mà có
tầm quan trọng đến giá trị sản phẩm, giá trị tiêu thụ và giá trị sức khoẻ của xã hội đến như vậy?
Khi phục vụ nhu cầu người tiêu dùng hiện nay thực phẩm được chế biến thành nhiều chủng loại khác nhau để tiện dụng và đa dạng hơn trong quá trình
sử dụng Các doanh nghiệp, tổ chức cần đảm bảo tiêu chí về an toàn vệ sinh thực phẩm và các tiêu chí khác liên quan tới hàm lượng, dinh dưỡng, các chỉ số cụ thể cho sản phẩm trước khi ra mắt thị trường để có được sản phẩm chất lượng từ nhà máy đến tay người dùng; quá trình phân phối công khai nên sẽ được các doanh nghiệp hết sức quan tâm và chú trọng Người được các doanh nghiệp tin
tưởng, giao phó cho các nhiệm vụ quan trọng này chính là kỹ sư công nghệ thực
phẩm; bởi các kỹ sư chính là người trực tiếp đảm bảo toàn bộ quy trình cho ra
đời một sản phẩm thực phẩm Họ sẽ là người có nhiệm vụ tiếp nhận các đơn hàng nguyên liệu từ các nhà cung cấp và cũng là người xây dựng kế hoạch chi tiết về khối lượng nguyên liệu tạo ra sản phẩm thực phẩm này; yếu tố then chốt
để các công ty tồn tại và phát triển đó là việc chế biến, bảo quản thực phẩm
Trang 13không hư, giữ nguyên chất lượng và mùi vị như mong muốn; đó cũng là một
phần của mọi kỹ sư công nghiệp thực phẩm, một bậc thầy về kỹ thuật hướng đến cho người tiêu dùng những thứ tiện lợi và an toàn nhất
a Nhu cầu lợi ích đối với người tiêu dùng:
Kỹ sư công nghệ thực phẩm là người đảm nhận thực hiện và triển khai các
hệ thống chất lượng từ các bước: Xây dựng và thiết kế, triển khai thực hiện, nghiệm thu, kiểm soát và đo lường, xem xét và cải tiến Họ không được phép xảy ra sai sót trong quá trình vận hành từ nhà máy đến đóng gói; thông qua những quá trình sản xuất
Thực hiện quá trình kiểm soát nhận nguyên liệu: Nhờ có sự chọn lọc kĩ càng đã gia tăng niềm tin của người tiêu dùng, có thêm nguồn khách hàng mới, duy trì và cải thiện vị trí doanh nghiệp trên thị trường trong và ngoài nước, giảm thiểu những rủi ro và cải thiện độ an toàn của sản phẩm
Giám sát, điều hành hoạt động sản xuất theo đúng quy trình, nguyên tắc
cụ thể: Người kỹ sư công nghệ thực phẩm phải hạn chế những rủi ro qua giám sát, lập ra mô hình quy trình đã định đảm bảo sự chặt chẽ, hợp lý nhất; không nên có để gây tổn hại cho người tiêu dùng sản phẩm; mang đến sự an toàn, đảm bảo trong quá trình sản xuất chất lượng sản phẩm
Quản lý và kiểm soát mức độ vệ sinh an toàn thực phẩm: Nắm bắt được các kiến thức liên quan đến tiêu chuẩn quốc tế về vấn đề an toàn thực phẩm như
GMP,HACCP,ISO 22000, BRGCGS, IFS Food,.…; tiến hành quản lý sản xuất,
quản lý chất lượng sản phẩm, định giá sản phẩm và quản lý sau đóng gói sản xuất đến tay người dùng Sản phẩm được xem là bộ mặt thương hiệu của doanh nghiệp được sản xuất cả trong và ngoài nước, mang thêm cho người tiêu dùng
sự tín nhiệm của nhà doanh nghiệp và chất lượng sản phẩm, rủi ro xảy ra trong quá trình vận hành được giảm thiểu, đồng thời thông qua sản phẩm giúp nền nông sản nước ta cạnh tranh với thị trường nước ngoài
Quản lý các tài liệu, văn bản và hồ sơ về hệ thống chất lượng sản phẩm: Đảm bảo cho doanh nghiệp có thể vận hành dây chuyền sản xuất chặt chẽ, hiệu