1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Các biện pháp để hướng dẫn cho học sinh lớp 5 luyện viết câu văn, đoạn văn đặng thị vân TH trà dơn

15 25 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 15
Dung lượng 277,31 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Với lí do trên, trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin trình bày “ Các biện pháp để hương dẫn cho học sinh lớp 5 luyện viết câu văn, đoạn văn.. Để học sinh đạt được những kĩ năng ấy, mỗi

Trang 1

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gởi: HĐNCKH- SK huyện Nam Trà My

HĐNCKH- SK trường PTDTBT Tiểu học Trà Dơn

Kính đề nghị quý cơ quan, đơn vị xem xét, công nhận sáng kiến như sau:

1 Họ và tên tác giả: Đặng Thị Vân

2 Đơn vị công tác: Trường PTDTBT Tiểu học Trà Dơn

3 Tên sáng kiến: Các biện pháp để hướng dẫn cho học sinh lớp 5 luyện

viết câu văn, đoạn văn

4 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 15/10/2020

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và

hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Trà Dơn, ngày 07 tháng 05 năm 2021

Người nộp đơn

(Ký và ghi rõ họ tên)

Đặng Thị Vân

Trang 2

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

TÊN SÁNG KIẾN: “CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ HƯỚNG DẪN CHO HỌC

SINH LỚP 5 LUYỆN VIẾT CÂU VĂN, ĐOẠN VĂN.”

Lĩnh vực áp dụng: Giáo dục

Mô tả bản chất của sáng kiến:

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

1 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục Tiểu học là cơ sở ban đầu hết sức quan trọng, đặt nền móng cho

sự phát triển toàn diện của con người, đặt nền tảng cho giáo dục phổ thông Vì vậy hình thành phương pháp học tập đúng đắn, hình thành nếp tư duy sáng tạo cho học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Giáo dục Tiểu học Trong chương trình Tiểu học, môn Tiếng Việt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với học sinh Bởi nó là môn học cung cấp cho các em những kiến thức cần thiết trong giao tiếp hằng ngày Nó giúp các em phát triển toàn diện, hình thành ở các em những cơ sở của thế giới khách quan, góp phần rèn luyện trí thông minh, hình thành tình cảm, thói quen đạo đức tốt đẹp của con người mới Phân môn Tập làm văn trong môn Tiếng Việt hội tụ 4 kỹ năng cơ bản đó

là đọc, viết, nói, nghe Đối với học sinh Tiểu học nói chung, học sinh lớp 5 nói riêng, đây là một phân môn khó Bởi ở lứa tuổi các em, vốn kiến thức và hiểu biết còn hạn hẹp Bên cạnh đó còn có một số điều kiện khách quan như hoàn cảnh sống của học sinh ở địa bàn dân cư lao động nghèo, gia đình không

đủ điều kiện quan tâm đến việc học của các em, việc diễn đạt ngôn ngữ của các em còn kém, việc tiếp thu kiến thức của các em còn khá chậm, học sinh nghèo vốn từ ngữ Điều này ảnh hưởng đến việc học tập nói chung, học phân môn Tập làm văn nói riêng

Phân môn Tập làm văn có nhiệm vụ rất quan trọng là rèn kỹ năng nói và viết Thế nhưng hiện nay, đa số học sinh rất ngại học phân môn Tập làm văn

vì không biết nói gì, viết gì, ngay cả bản thân giáo viên cũng không tự tin lắm khi dạy phân môn này so với các môn học khác

Với lí do trên, trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin trình bày “ Các biện pháp để hương dẫn cho học sinh lớp 5 luyện viết câu văn, đoạn văn

2 Mục đích nghiên cứu đề tài:

Để đảm bảo được chất lượng học tập cho từng học sinh, nhất là học sinh lớp 5, các em có kiến thức chuẩn bị hành trang vào cấp học Trung học cơ sở

là điều mà mỗi giáo viên dạy lớp 5 rất trăn trở Bản thân tôi cũng không ngoài

Trang 3

ngoại lệ ấy, bởi vì đối với học sinh lớp 5 hiện nay để các em có kĩ năng trình bày được một bài văn tốt, đúng yêu cầu của đề là rất khó

Hơn nữa, hiện nay kĩ năng diễn đạt bài văn trôi chảy, mạch lạc, đúng yêu cầu của đề bài quả là khó đối với các em Để học sinh đạt được những kĩ năng

ấy, mỗi giáo viên đứng lớp nói chung và giáo viên dạy lớp 5 nói riêng đều cần phải tìm ra những phương pháp dạy tốt nhất để hình thành được kĩ năng viết câu văn, đoạn văn một cách trôi chảy, mạch lạc cho các em

Việc bồi dưỡng và nâng cao chất lượng phân môn " Tập làm văn" sẽ giúp các em làm giàu vốn từ, vốn tri thức về tâm hồn Từ đó, các em tích luỹ cho mình những kỹ năng tư duy phù hợp

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 5/3, trường PTDTBT Tiểu học Trà Dơn

- Phạm vi nghiên cứu: Hướng dẫn cho học sinh Lớp 5 luyện viết câu văn, đoạn văn hoàn chỉnh

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Tìm hiểu những vấn đề khó khăn mà học sinh gặp phải khi học phân môn Tập làm văn để đưa ra những phương pháp dạy học tốt nhất để giúp các em khắc phục những khó khăn đó

5 Phương pháp nghiên cứu:

- Quan sát

- Nghiên cứu sản phẩm học tập của học sinh

- Đọc, thu thập thông tin, phân tích tài liệu có liên quan đến một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt phân môn Tập làm văn

- Thử nghiệm một số biện pháp

6 Đóng góp về mặt lí luận và thực tiễn:

- Đề tài này có thể áp dụng vào các tiết học Tập làm văn của khối 5

II CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Nhằm thực hiện kế hoạch năm học của nhà trường thực hiện cuộc vận động hai không trong ngành giáo dục với nội dung: “Nói không với tiêu cực trong thi cử, không chạy theo thành tích trong giáo dục, không đọc chép trong dạy học, không vi phạm nhân cách nhà giáo, không để học sinh ngồi sai lớp” Phong trào thi đua: “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, đòi hỏi sự cố gắng của mỗi thành viên trong hội đồng sư phạm nhà trường là hết sức quan trọng Song kết quả mà chúng ta đạt được không phải chỉ là con số

mà là chất lượng

Nhất là đối với học sinh lớp 5, hành trang của các em khi bước vào trường THCS là kiến thức của tất cả các môn học mà các em học được ở trường Tiểu

Trang 4

học Trong những môn học đó thì phân môn Tập làm văn khiến cho các em gặp nhiều khó khăn nhất

III CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Qua thực tế khảo sát chất lượng đầu năm học của lớp và qua tìm hiểu ở học sinh, tôi nhận thấy chất lượng học phân môn Tập làm văn của lớp tôi chủ nhiệm là rất thấp

- Số lượng học sinh làm văn theo mẫu (theo gợi ý của giáo viên hoặc theo văn mẫu) chiếm 78% Trong số 78% học sinh này nếu dùng biện pháp tích cực thay đổi đề để thoát ly mẫu có sẵn là 20% học sinh có khả năng viết câu đúng ý, đúng ngữ pháp nhưng hoàn toàn thiếu hẳn sự sáng tạo, 58% học sinh còn lại viết lủng củng, không rõ ý, câu sai ngữ pháp, lời lẽ vụng về Còn 22% học sinh có bài viết đúng theo yêu cầu của đề ra thì có khoảng 8% học sinh bài làm tốt

- Xét về kĩ năng giao tiếp phần lớn học sinh còn rụt rè ngại nói trước đám đông, ngại bộc lộ suy nghĩ của bản thân

Để các em có một cách học tốt trong phân môn này, nhằm nâng cao kĩ năng viết câu văn, đoạn văn để viết thành bài văn một cách trôi chảy, mạch lạc là cực kì khó đối với mỗi giáo viên Muốn các em có năng lực diễn đạt được một bài văn hay, mạch lạc, đúng nội dung của đề bài, điều này không dễ đối với từng học sinh trong lớp

IV NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:

A CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ LUYỆN VIẾT CÂU VĂN CHO HỌC SINH:

* Thực trạng đặt câu ở học sinh:

Bài tập đặt câu được dựa vào nội dung chương trình gồm các dạng:

- Đặt câu với từ, với thành ngữ cho trước

- Đặt câu với từ cho trước để từ đó giữ chức vụ chủ ngữ, vị ngữ trong câu

- Đặt câu có bộ phận phụ (được quy định sẵn trong đề bài)

Ở các bài tập đặt câu, học sinh thường đặt câu ngắn gọn, đa số học sinh đặt câu đúng về ý, về nghĩa của từ và đúng ngữ pháp Tuy nhiên cũng còn có học sinh đặt câu sai về ý, về nghĩa từ và sai ngữ pháp Hạn chế lớn nhất của học sinh về đặt câu là ý khô khan, diễn đạt thiếu sáng tạo, câu văn không hay

Ví dụ:

Ở lớp 5 có bài tập đặt câu sau: Đặt câu với một trong những từ ngữ sau:

a/ Quê hương

b/ Quê mẹ

Học sinh đặt:

a/ Quê hương em rất đẹp

b/ Quê mẹ em ở Núi Thành

Trang 5

Như vậy học sinh đặt câu đúng ngữ pháp, đạt yêu cầu về nội dung Tuy nhiên để khắc phục lỗi đặt câu sơ sài, thiếu sáng tạo có thể áp dụng biện pháp sau:

1 Luyện viết câu văn bằng biện pháp luyện viết mở rộng:

Theo chương trình ngữ pháp tiếng Việt, học sinh đã được học câu ngoài hai

bộ phận chính chủ ngữ và vị ngữ còn có bộ phận phụ như trạng ngữ,… Dựa vào đặc điểm này, giáo viên cần rèn luyện cho các em học sinh kĩ năng đặt câu bằng cách mở rộng các câu ngắn bằng các câu dài có các bộ phận phụ để diễn đạt ý phong phú, sinh động

Ví dụ:

Hãy mở rộng câu sau đây để diễn tả hình ảnh cho sinh động gợi cảm:

a/ Hoa nở

b/ Mây trôi

Để làm tốt bài tập học sinh phải biết thêm các bộ phận phụ vào nòng cốt chính của câu và nhờ các trạng ngữ này mà câu văn thêm sinh động, giàu hình ảnh

a/ Mùa xuân, hoa mai vàng nở rộ trên cành

b/ Trên bầu rời cao, từng đám mây trắng đang lửng lờ trôi

2 Luyện viết câu văn bằng biện pháp yêu cầu học sinh sử dụng các biện pháp nghệ thuật để câu văn thêm sinh động, gởi tả, gợi cảm:

Thông qua phân môn Tập đọc và Học thuộc lòng, học sinh lớp 4; 5 đã hiểu thế nào nhân hoá, so sánh, điệp từ, điệp ngữ,… Tuy không được dạy thành bài nhưng kết hợp giữa đọc hiểu và cảm thụ giáo viên giúp học sinh thấy được cái hay, cái đẹp của văn chương nhờ vào việc sử dụng tài tình, khéo léo các biện pháp nghệ thuật này Dựa vào đặc điểm này, giáo viên chúng ta nên chú ý cho học sinh luyện cách viết câu có biện pháp sử dụng nghệ thuật để câu văn giàu hình ảnh gợi tả, gợi cảm hóa Làm được điều này có nghĩa giáo viên đã yêu cầu học sinh thể hiện được cảm nhận của mình ở mức cao hơn bình thường, đòi hỏi không phải viết đúng mà còn viết hay

Xin lấy một ví dụ để minh hoạ cách luyện viết câu có sử dụng biện pháp nghệ thuật này như sau:

Ví dụ 1: Hãy dùng nghệ thuật so sánh để diễn tả sinh động hơn các ý sau đây:

a/ Khuôn mặt tròn

b/ Tay gầy

c/ Lưng bà còng

Có thể viết lại là:

a/ Khuôn mặt bé tròn trịa, đầy đặn như mặt trăng rằm

b/ Đôi tay bà cụ gầy guộc như những cành cây khô khẳng khiu

Trang 6

c/ Lưng bà còng xuống như người vác nặng trên vai

Ví dụ 2: Hãy dùng nghệ thuật nhân hoá để diễn đạt các ý sau cho sinh động,

gợi cảm hơn:

a/ Lá rụng

b/ Chim hót

c/ Mèo sưởi nắng

Có thể viết lại là:

a/ Mùa đông, những chiếc lá bàng buồn bã rụng đầy đất

b/ Những con chim chào mào đầu đội mũ đen hót lúi lo trên cành ổi lúc trái chín

c/Chú mèo lười đang tận hưởng sự ấm áp bằng cách sưởi nắng trước hiên nhà

Ví dụ 3: Hãy dùng biện pháp tăng tiến để nhấn mạnh thêm các ý sau đây:

a/ Cô gái đẹp

b/ Gió thổi

Có thể viết lại như sau:

a/ Cô bé đẹp như hoa, đẹp như tranh vẽ, đẹp còn hơn các nàng công chúa trong truyện cổ tích

b/ Gió thổi qua vòm cây, thổi qua bờ bãi, thổi mơn man trên mặt sông, thổi vào lòng tôi những cơn mát lạnh

3 Luyện viết câu văn bằng biện pháp thêm các từ láy vào các câu văn để tăng tác dụng gợi cảm, gợi tả

Ở chương trình Luyện từ và câu lớp 4; 5 học sinh đã học về từ láy Đây là vốn từ vừa phong phú, vừa đa dạng, vừa giàu sắc thái biểu cảm Sử dụng vốn

từ này vào văn nói và văn viết khéo léo chừng nào thì giá trị biểu cảm câu văn càng cao chừng ấy Và sử dụng đúng chỗ các từ láy càng có ý nghĩa là kĩ năng viết của học sinh được nâng lên một bước mới Câu văn sẽ hay hơn, sinh động hơn, sắc sảo hơn Vì thế dạy học sinh lớp 5 sử dụng từ láy để luyện tập viết câu cũng là một biện pháp tốt giúp học sinh viết văn hay

Ví dụ 1: Thêm các từ láy vào các câu văn sau để tăng thêm tác dụng gợi cảm, gợi tả:

a/ Những con voi dàn hàng ngang chạy ra trường thi đấu

b/ Những con bò gặm cỏ

c/ Bà đưa tay xoa má em

d/ Đường phố vang lên tiếng người đi lại

Có thể viết lại là:

a/ Những con voi đồ sộ, rầm rập chạy ra trường thi đấu

b/ Những con bò béo núc ních đeo lục lạc lủng lẳng đang lúc húc gặm cỏ c/ Bà đưa hai tay run rẫy lên xoa vào đôi má hồng hào của em

Trang 7

d/ Đường phố nhỏ vang lên tiếng người lục đục đi đi, lại lại

Ví dụ 2: Hãy tìm ra hai từ láy cho mỗi đối tượng sau:

a/ Cụ già đang nhai trầu

b/ Em bé đang tập đi

Có thể viết lại như sau:

a/ Cụ già đang bỏm bẻm, thong thả nhai trầu

b/ Em bé đang chập chững, loạng choạng tập đi

4 Luyện viết câu văn bằng biện pháp dùng một câu để miêu tả hai hình ảnh có liên quan

Trong thực tế có rất nhiều học sinh làm văn miêu tả mắc các lỗi như câu vụng, liệt kê ý, tả sơ sài Để tả các chi tiết của một người bạn, có em viết như sau:

“Khuôn mặt bạn Long dài Da bạn Long ngăm đen, mắt bạn ấy đen láy và

sáng, mũi bạn cao, đôi môi hay cười chúm chím.”

Xét về ý, em học sinh này đã nêu đủ Xét về ngữ pháp, câu cũng đã dùng đúng ngữ pháp Nhưng đoạn văn của em lại thiếu sự liền mạch, ý rời rạc mang nặng tính liệt kê Biện pháp để khắc phục hạn chế nêu trên là: Tập viết câu văn miêu tả hai hình ảnh có liên quan, gần gũi nhau

Ví dụ 1: Có thể sữa đoạn văn trên như sau:

“Trên khuôn mặt hơi dài và làn da ngăm đen vì nắng của Long là đôi mắt đen và sáng long lanh Rất hợp với sống mũi cao cao và hơn hết là đôi môi dày hay cười chúm chím”

Ví dụ 2:

“Đầu tiên mẹ em vo gạo nấu cơm Xong rồi mẹ làm cá, lặt rau Mùi xào

này tỏa ra thơm lừng.”

Có thể sửa lại là:

“ Đặt xong nồi gạo lên bếp để nấu cơm, mẹ em mới xoay ra làm sạch con

cá Khi chú cá lóc đã được ướp muối nằm ngay ngắn trong đĩa, chờ được chiên dòn, mẹ mới nhanh tay lặt bó rau lang xanh mướt”

B CÁC BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN CHO HỌC SINH:

Trong tài liệu tham khảo: “Dạy Tiếng Việt ở trường Tiểu học” có viết:

“Đoạn văn là một tập hợp nhiều câu văn diễn đạt tương đối trọn vẹn một ý

và có quan hệ với nhau về ngôn ngữ và tư duy Đoạn văn là một phần của văn bản Về mặt nội dung văn bản có thể hoàn chỉnh hoặc không hoàn chỉnh Khi đoạn văn có sự hoàn chỉnh về nội dung, mỗi đoạn văn sẽ một đoạn ý Khi không hoàn chỉnh về nội dung, mỗi đoạn văn chỉ là một đoạn rời Về mặt hình thức, đoạn văn luôn luôn hoàn chỉnh Tính hoàn chỉnh này được thể hiện

Trang 8

bằng những dấu hiệu dễ nhận như lùi vào đầu dòng, viết hoa, có dấu chấm kết đoạn…”

Như vậy muốn viết một bài văn, học sinh phải viết nhiều đoạn văn Mỗi đoạn văn được xem là một bộ phận của bài văn Đoạn văn được cấu tạo từ nhiều câu Câu văn hay sẽ tạo nên đoạn văn hay Đoạn văn hay giúp cho bài văn hấp dẫn và lôi cuốn Rèn cho học sinh viết đoạn văn đúng và hay là một việc làm tương đối khó, nhất là đối với học sinh tiểu học, khi các em chưa học

về ngữ pháp văn bản

Có thể giúp học sinh có cách viết đoạn văn theo các cách sau đây:

1 Rèn viết đoạn văn có câu chủ đề:

Câu chủ đề của đoạn văn là câu mang nội dung thông tin chính, lời lẽ ngắn gọn, thường đứng đầu đoạn văn Câu chủ đề giúp cho việc thể hiện nộ i dung tập trung hơn, dẫn dắt nghĩa cho các câu khác Việc luyện cách viết đoạn văn

có câu chủ đề có một tác dụng rất lớn giúp các em khắc phục nhược điểm viết đoạn văn lan man, thừa hoặc thiếu ý, ý viết không tập trung…

Để rèn cho học sinh viết đoạn văn có câu chủ đề, giáo viên phải thực hiện cách dẫn dắt như sau:

Giúp học sinh hiểu: Câu chủ đề thường đứng đầu đoạn văn, nó có thể đứng đầu hoặc cuối đoạn văn Câu chủ đề thường nêu lên một nhận xét chung về sự vật được tả Các câu văn tiếp theo sau câu chủ đề là những minh hoạ, dẫn chứng, giải thích để người đọc hiểu vì sao người viết (tức là học sinh) lại có nhận xét như vậy

Ví dụ 1: Để tả cụ thể một bạn học sinh trong lớp em, giáo viên nêu ra các câu

hỏi sau:

- Bạn học sinh em định tả là ai? Nêu nhận xét chung về bạn ấy, thì em có nhận xét như thế nào?

(Học sinh có thể nói: bạn em rất đẹp, bạn ấy rất dễ nhìn, bạn ấy thật dễ thương…)

- Bạn ấy đẹp (dễ nhìn, dễ thương…) như thế nào? Điều gì tạo nên các cái đẹp (dễ nhìn, dễ thương) của bạn ấy?

(Học sinh có thể nói: đẹp là có làn da hồng hào, đôi mắt sáng đen láy, mũi cao…Dễ nhìn vì vẻ mặt hiền hoà, đôi mắt có tia nhìn hiền hậu, mũi tuy không cao nhưng nho nhỏ hợp với đôi môi cũng nhỏ xíu dễ thương…)

- Khi nhìn bạn ấy, em thích nhìn cái gì nhất và có suy nghĩ gì, tình cảm gì? (Học sinh có thể trả lời: thích làn da, mái tóc hay bất kì nét nào đó đặc biệt khiến mình không quên, khiến mình có cảm tình đặc biệt với bạn…)

Ví dụ 2: Để tả tính nết của bạn thì người giáo viên nêu các câu hỏi gợi ý sau:

Trang 9

- Bạn em là người như thế nào? (tốt, hiếu thảo, chăm chỉ, khéo léo, giỏi giang…)

- Trình bày suy nghĩ của em về tính nết của bạn (khâm phục, quý mến, noi gương…)

Tóm lại để hướng học sinh viết đoạn văn có câu chủ đề, giáo viên có thể đưa

ra mô hình:

Câu chủ đề (mở

đoạn)

Nêu nhận xét chung Dùng nhiều câu để giải

thích cho nhận xét ấy

Nêu suy nghĩ

Ví dụ 3: Đoạn văn có câu chủ đề (tả cụ thể)

“Cô Ngân là một phụ nữ đẹp (Câu chủ đề) Dáng người cô thon thả, cân đối Hợp với dáng vóc ấy là mái tóc đen mượt, xoả xuống ngang vai Trên khuôn mặt trái xoan thanh tú, em thích nhất là đôi mắt nâu dịu dàng Em thích nhìn cô Ngân mỗi khi cô giảng bài”

(Bài của em Hải lớp 5/3)

Ví dụ 4: Đoạn văn có câu chủ đề (tả tính tình)

“Bà nội tôi rất hiền lành và tốt bụng (Câu chủ đề) Bà rất yêu thương con cháu Mọi người trong xóm thường nói bà “hiền như bụt” Ai trong xóm gặp khó khăn, họ hàng có người túng quẫn, bà sẵn lòng giúp đỡ Những việc làm của bà khiến em càng thêm yêu quý, kính trọng bà”

(Bài của em Trâm lớp 5/3)

2 Rèn luyện cách viết đoạn văn liên kết các câu bằng cách lặp từ ngữ:

- Nếu ở văn miêu tả, giáo viên chú ý rèn luyện cho học sinh viết đoạn có câu chủ đề thì khi dạy văn kể chuyện, giáo viên cần rèn cho học sinh có kĩ năng viết đoạn bằng cách lặp từ ngữ

- Đoạn văn viết bằng cách lặp từ ngữ là đoạn mà các câu trong đoạn đều có tầm quan trọng như nhau trong việc biểu đạt nội dung toàn đoạn, không có câu nào mang ý chính và có thể bao quát được ý của câu khác Đây là đoạn văn không có câu chủ đề

Ví dụ1: Đoạn văn sau đây:

“Trời nắng chang chang, tiếng tu hú gần xa râm ran Hoa ngô xơ xác như

cỏ mây Lá khô quét lại rũ xuống Những bắp ngô đã mập và chắc, chỉ còn chờ tay người đến bẻ mang về”

(Nguyên Hồng) Đây là một đoạn văn miêu tả không có câu chủ đề, viết theo kiểu lặp từ ngữ Như thế học sinh có thể sử dụng để tả bài văn có kết cấu sáng tạo hơn chỉ là

Trang 10

sử dụng một kiểu viết đoạn Để rèn cho học sinh viết đoạn lặp từ ngữ, giáo viên có thể dẫn dắt như sau:

Ví dụ 2:

Để tả một em bé trong lứa tuổi tập nói tập đi giáo viên hướng dẫn:

- Em tả những điểm gì của em bé đó?

(Học sinh có thể trả lời: tả khuôn mặt, mái tóc, đôi mắt,…)

- Giáo viên yêu cầu học sinh miêu tả từng đặc điểm, chi tiết, hết chi tiết này đến chi tiết khác

Như vậy để viết đoạn văn, giáo viên có thể tóm tắt thành mô hình:

Đoạn văn liên kết các

câu bằng cách lặp từ

ngữ

Ý 1: tả (kể, thuật…) chi tiết, hành động…1

Ý 2: tả (kể, thuật…) chi tiết, hành động…2

Ý 3: tả (kể, thuật…) chi tiết, hành động…3

Ví dụ 3: Đoạn văn tả em bé đang tuổi tập nói, tập đi:

“Khuôn mặt của bé Thu tròn trịa và hồng hào, đáng yêu làm sao! Mái tóc loe hoe vài sợi màu hung vàng, mịn như tơ Đôi mắt tròn như mắt bồ câu thấy

gì cũng mở to lộ vẻ ngạc nhiên Cái miệng hơi rộng của Thu càng ngộ nghĩnh hơn nhờ bốn cái răng sữa chưa lên đã bị sún”

(Bài của em Kim Chi lớp 5/3)

3 Rèn cách nối đoạn văn lại để tạo sự liên kết của bài văn:

Khi học sinh đã biết viết đoạn văn, giáo viên còn phải tiếp tục rèn luyện

thêm một kĩ năng “nối” những đoạn văn ấy lại để tạo nên một sự liên kết giữa

các đoạn trong bài

Nếu không có các câu chuyển ý như vậy thì đoạn văn sẽ rời rạc, như các móc xích bị tháo rời không tạo nên một sợi dây xích Khi gặp các lỗi này, giáo viên thường phê bình ý không liên kết

Để tạo nên sự liên kết về ý trong các đoạn văn, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh như sau:

a/ Dùng câu ghép có cặp từ chỉ quan hệ “Tuy…nhưng…”

b/ Dùng câu ghép có cặp từ chỉ quan hệ “Chẳng những…mà còn…”

c/ Dùng câu ghép có cặp từ chỉ quan hệ “Vì…cho nên…”

Ví dụ 1:

Để nối hai đoạn tả hình dáng và tính nết của em bé trong tuổi tập đi, tập nói, giáo viên có thể minh họa như sau:

a/ Tuy bé Nhung mới hơn một tuổi nhưng em đã tỏ ra rất láu lĩnh

b/ Bé Nhung chẳng những xinh xắn, đáng yêu mà còn khôn ngoan, lanh lợi lắm

Ngày đăng: 19/01/2022, 14:53

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w