Van dung phuong phap moi va hinh thức to chức day hoc theo chu de mon mi thuat truong thi anh nhung THCS tra mai

Trước những thực trạng hiện nay tôi đề ra các giải pháp như sau: - Giáo viên chủ động xây dựng nghiên cứu nội dung chủ đề học tập, kế hoạch, nội dung giảng dạy phù hợp với kĩ năng, nhận

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

1 Mô tả bản chất của sáng kiến:

1.1 Các giải pháp thực hiện, các bước và cách thực hiện

1.1.1 Các giải pháp thực hiện:

Để thực hiện sáng kiến này trước tiên tôi khảo sát chất lượng học sinh các khối lớp 6,7,8,9 để nắm bắt tình hình học sinh Qua kết quả khảo sát chất lượng học sinh cũng như tình hình thực tế khi giảng dạy, tôi thấy học sinh chưa mạnh dạn thể hiện ý tưởng của mình vào thực hành Kĩ năng áp dụng lí thuyết vào thực tế đời sống, kĩ năng giải quyết vấn đề còn hạn chế, học sinh không hứng thú trong tiết học dẫn đến hiệu quả tiết học chưa cao Ngoài ra đối tượng học sinh chủ yếu là người dân tộc thiểu số nên việc tiếp cận phương pháp học trải nghiệm của các em còn rất hạn chế Các em ngại tiếp xúc với bạn bè, và ngại đưa ra ý kiến của mình vì cứ nghĩ mình sẽ không làm được Trước những thực trạng hiện nay tôi đề ra các giải pháp như sau:

- Giáo viên chủ động xây dựng nghiên cứu nội dung chủ đề học tập, kế hoạch, nội dung giảng dạy phù hợp với kĩ năng, nhận thức của học sinh và phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương

- Dựa trên nội dung từng tiết học giáo viên lựa chọn quy trình, phương pháp phù hợp với đối tượng học sinh để vận dụng vào tiết học

Thống kê chất lượng môn mĩ thuật đầu năm học 2019 - 2020, tôi thu được kết quả như sau:

Kết quả khảo sát bằng phiếu điều tra

thích Đầu năm học

2020 -2021

Kết quả chất lượng giáo dục bộ môn

1.1.2 Các bước và cách thực hiện giải pháp:

1.1.3 Xây dựng chủ đề học tập và kế hoạch dạy học theo chủ đề

* Xây dựng chủ đề học tập

Chủ đề học tập là sự tích hợp những nội dung từ một số đơn vị kiến

thức, bài học, môn học có liên quan đến nhau làm thành nội dung bài học trong một chủ đề có ý nghĩa hơn, thực tế hơn Nhờ đó, học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn, có cơ hội làm việc hợp tác theo nhóm để cùng nhau tìm ra kiến thức, cách giải quyết vấn đề xác thực, có hệ thống và liên quan đến nhiều kiến thức khác nhau để vận dụng vào thực tiễn Học theo chủ đề giúp học sinh

có thể thu thập từ nhiều nguồn, nhiều kênh học tập khác nhau

Dạy học theo chủ đề là những gợi ý giúp cho giáo viên Mĩ thuật sắp xếp

các bài học riêng lẻ của các phân môn trong chương trình Mĩ thuật hiện hành

để vận dụng dạy học sao cho phù hợp với thực tế mà vẫn đảm bảo mục tiêu giáo dục Trong cách dạy và học mới, nội dung kiến thức môn Mĩ thuật được lựa chọn đảm bảo chuẩn kiến thức kĩ năng, thái độ trong chương trình hiện hành gắn với thực tiễn và có giá trị với người học Số tiết học của một chủ đề

có thể là 2, 3 hoặc 4 tiết sao cho phù hợp với thực tế địa phương và năng lực của học sinh

Theo phương pháp mới thì giáo viên được chủ động xây dựng chủ đề học tập, kế hoạch, nội dung giảng dạy trên cơ sở căn cứ vào chương trình hiện hành và kĩ năng nhận thức của học sinh Do đó, để xây dựng các chủ đề cho phù hợp trước hết giáo viên cần nghiên cứu nội dung, chương trình Mĩ thuật hiện hành để xây dựng các chủ đề cho đảm bảo mục tiêu giáo dục của môn học Ví dụ:

Lớp 6

Lớp 7

Tuần Chủ đề Số tiết Tên Chủ đề Hoạt động chủ đề

Ghi chú

1,2,3 1 3 Sơ lược Mĩ thuật

Việt Nam thời đại Đồ đá, Đồ đồng

- Tìm hiểu vài nét về

MTVN thời kì Đồ đá, Đồ đồng

- Mô phỏng họa tiết trên trống đồng đông sơn (2 tiết)

- Tìm hiểu Mĩ thuật thời Trần (1226 – 1400)

Lớp 8

Lớp 9

Hiệu quả sau khi áp dụng: Khi dạy học theo chủ đề học tập, tôi thấy

học sinh rất hào hứng Vì nhờ đó, học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn, có

cơ hội làm việc hợp tác theo nhóm, được kết nối với thực tế và rèn luyện được nhiều kĩ năng hoạt động và kĩ năng sống Từ đó, tạo ra được nhiều sản phẩm

đa dạng và phong phú

* Kế hoạch giảng dạy một chủ đề học tập (Giáo án)

Sau khi xây dựng được các chủ đề học tập, giáo viên cần linh hoạt, chủ động, sáng tạo thực hiện sao cho phù hợp với thực tế dạy học của mình mà

Trần

- Mô phỏng tác phẩm chạm khắc thời Trần

- Ứng dụng họa tiết cổ thời Trần trong trang trí trang phục áo dài truyền thống

- Trưng bày, giới thiệu

sản phẩm

Tuần Chủ đề

Số tiết Tên Chủ đề Hoạt động chủ đề

Ghi chú

Tuần Chủ đề

Số tiết Tên Chủ đề Hoạt động chủ đề

Ghi chú

5,6,7,8 3 4 Tạo hình con

rối và sân khấu biểu diễn rối

- Tạo hình con rối dây

- Thiết kế tạo dựng sân khấu biểu diễn rối

- Trình bày tiểu phẩm rối

- Trưng bày, nhận xét sản phẩm

vẫn đảm bảo mục tiêu giáo dục của chương trình Để vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả, Tôi đã xây dựng các tiết dạy theo một chủ đề như sau:

- Tạo được sản phẩm về đề tài Tết Trung Thu

- Hiểu thêm ý nghĩa và các hoạt động của Tết trung Thu

- Giới thiệu, nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm

- Hình minh họa phù hợp với chủ đề: Tết Trung Thu

- Sách Học mĩ thuật lớp 8 theo định hướng phát triển năng lực

Chuẩn bị của HS:

- Sách Học mĩ thuật lớp 8 theo định hướng phát triển năng lực

- Sưu tầm tranh ảnh, các sản phẩm về Tết Trung thu

- Giấy vẽ, màu vẽ, hồ dán, giấy màu …

Tiết 1: Hướng dẫn học sinh kí hoạ dáng người

Giáo viên cho học sinh quan sát, tìm hiểu về tỉ lệ người, các dáng hoạt động của con người, nội dung chủ đề Tết trung thu thông qua các câu hỏi để học sinh thảo luận

Học sinh thảo luận nhóm, tìm ra những kiến thức cơ bản về dáng người

và chủ đề Tết trung thu

Kí hoạ được một số dáng người phù hợp với các hoạt động của tết Trung thu

Ở hoạt động này, tôi sử dụng phương pháp tổ chức: cho HS tạo một số dáng hoạt động theo chủ đề để các nhóm cùng nhau ký hoạ

Tiết 2: Tạo hình dáng người theo chủ đề : ”Tết trung thu” (nặn, xé dán )

Ở phần này tôi gợi ý cho học sinh tạo hình dáng người và các loại đèn trung thu, mặt nạ, đồ chơi phù hợp chủ đề Các nhóm thảo luận thống nhất nội dung và phân ông thành viên tạo các các sản phẩm từ những nguyên vật liệu

đã chuẩn bị (giấy, chai lọ phế thải, đất nặn ).Tiết này tôi sử dụng phương

pháp: Hoạt động nhóm, tạo hình theo chủ đề từ vật liệu tìm được

Tiết 3: Tạo hoạt cảnh

Giáo viên hướng dẫn học sinh lựa chọn những sản phẩm phù hợp với nhau để tạo thành bố cục chung theo ý tưởng hay câu chuyện của nhóm Gợi

ý cho học sinh về nhân vật, thêm chi tiết tạo bối cảnh (mô hình) cho sản phẩm nhóm thêm sinh động

Ở hoạt động này, tôi sử dụng phương pháp: Quan sát, gợi mở, hoạt động nhóm, tạo hình từ vật liệu tìm được

Tiết 4: Trưng bày và giới thiệu sản phẩm

Khi các em hoàn thành bài học, giáo viên hướng dẫn các nhóm trưng bày sản phẩm, thuyết trình, chia sẻ ý tưởng bằng câu chuyện của nhóm hoặc sắm vai nhân vật trong tranh hay trình diễn theo nội dung bức tranh của mình

Các nhóm khác thảo luận và đưa ra ý kiến nhận xét Với phương pháp liên kết học sinh với tác phẩm, bằng nhiều hình thức khác nhau giúp phát triển năng

lực biểu đạt và năng lực giao tiếp của học sinh

thành công một phần trong quá trình dạy học Giáo viên sẽ chủ động hướng học sinh theo các hoạt động đã đề ra một cách trình tự, khoa học và gắn kết với nhau Học sinh dễ tiếp thu bài hơn và phát huy khả năng tưởng tượng, sáng tạo và năng lực của từng đối tượng học sinh Từ đó, hiệu quả sản phẩm các em làm ra sẽ sáng tạo và phong phú rõ rệt so với cách tổ chức dạy truyền thống

1.1.4 Quy trình tổ chức tiết dạy Mĩ thuật mới phù hợp với chủ đề học tập

và thực tế địa phương

a Quy trình vẽ cùng nhau:

Trong giáo dục Mĩ thuật, học sinh được phát triển không ngừng và có

sự khác biệt của mỗi em về khả năng quan sát trí tưởng tượng, trí nhớ và cách thức thể hiện con người con vật, đồ vật về hình dáng, đặc điểm, cấu trúc, tỉ lệ…Với phương pháp này, học sinh sẽ biến quan sát của mình từ đời sống hàng ngày để tự tạo các dáng hoạt động vui chơi, làm việc và học tập Các em

có thể không tự minh xây dựng 1 bài vẽ hoàn chỉnh, nhưng từng thành viên sẽ đóng góp sản phẩm trí tuệ của mình để cùng tạo ra một sản phẩm chung, phong phú và sinh động

Ví dụ: Mĩ thuật 7, Chủ đề 5: “Cuộc sống quanh em”, giáo viên có thể

tổ chức chia nhóm cho học sinh vui chơi tại sân trường như: đá cầu, nhảy

dây, chơi ô ăn quan… và mỗi em học sinh sẽ vẽ một dáng người ở vị trí khác nhau, góc nhìn khác nhau Khi đó, giáo viên có thể quan sát bài vẽ của từng

em và có sự giúp đỡ, định hướng thêm cho phù hợp

Mỗi bài vẽ của cá nhân sẽ được tập hợp lại tạo thành một kho hình ảnh

Để sau này từ hình ảnh đó các em sẽ vẽ lại hoặc cắt xé theo dáng để sắp xếp lại thành một tác phẩm lớn theo nhóm

Từng tác phẩm của cá nhân sẽ được tổ hợp thành sản phẩm của chủ đề

Mỗi nhóm sẽ nghiên cứu các hình ảnh có sẵn rồi suy nghĩ và thảo luận

về đề tài hay câu chuyện của nhóm (có thể là chuyện vui, chuyện buồn hoặc hài hước) để tạo ra bức tranh Với hình thức này, học sinh sẽ tạo ra những câu chuyện có nội dung khác nhau thông qua việc di chuyển vị trí của hình vẽ đã cắt, xé theo dáng lên khổ giấy lớn của nhóm Các nhóm có thể thảo luận, di chuyển các hình vẽ, số lượng nhân vật để tìm bố cục cho bức tranh và thêm những hình ảnh về không gian, địa điểm để làm rõ nội dung bức tranh của nhóm mình

Kết quả sau khi áp dụng: Tôi đã thấy mình thành công trong tiết học vì

học sinh có thể phác họa được các bộ phận cơ thể nhanh và ấn tượng Tự tạo lại các dáng hoạt động từ những tình huống trong học tập, vui chơi và làm việc Cuối hoạt động học sinh có khả năng hợp tác để tìm ra ý kiến chung và phát triển ý tưởng sắp xếp hình ảnh theo nội dung chủ đề

b Tạo hình từ vật tìm được:

Nếu như trước kia, khi thực hành Mĩ thuật, sản phẩm của học sinh chỉ là những bức tranh vẽ và xé dán bằng giấy màu Thì nay, khi áp dụng phương pháp mới, sản phẩm của học sinh sẽ phong phú hơn Học sinh có thể tạo hình bằng những chiếc lá, từ những hộp giấy, xốp, vỏ lon bia, vỏ chai nhựa…Sắp xếp thành những tác phẩm 2, 3 chiều rất đẹp mắt

Ví dụ: chủ đề 10 -MT7:“Giao thông” HS có thể dùng xốp hay một số

vật phế thải tạo thành mô hình đường phố và các phương tiện tham gia giao thông

Chủ đề 2 – MT7 “Tạo hình căn phòng” hay chủ đề 9 – MT8 “ Tỉ lệ mặt

người” học sinh có thể dùng giấy loại, giấy báo, nan tre… tạo thành những đồ

vật trong gia đình như bàn ghế, giường tủ, mặt nạ,…

Với các bài trang trí cũng vậy, các em không nhất thiết cứ phải thực hành

theo cách vẽ mà các em có thể tạo họa tiết bằng những chiếc lá, bằng cúc áo, cắt xé bằng giấy thành những con vật, con người… Khi dạy phần này, giáo viên cần căn cứ theo điều kiện thực tế ở địa phương để hướng dẫn học sinh

linh hoạt sử dụng vật liệu thì mới có thể thành công

Những vật liệu phế thải được học sinh tạo thành những đồ vật, mô hình có ý nghĩa, có tính thẩm mĩ cao, phục vụ cho tiết học Mĩ thuật

Kết quả sau khi áp dụng: Khi áp dụng phương pháp này, tôi thấy học

sinh có những ý tưởng sáng tạo vô cùng từ những vật liệu đơn giản, học sinh cũng năng động hơn và hơn nữa giúp các em có ý thức bảo vệ môi trường, biết tái tạo vật liệu phế thải thành đồ vật có ích

c Tạo hình không gian:

Hoạt động tạo hình không gian khiến học sinh rất thích thú vì khi tham gia các hoạt động này các em được sáng tạo một cách linh hoạt với các chất liệu và không gian khác nhau Qua sự sáng tạo của học sinh, những vật liệu như: bìa giấy cát tông, gỗ, rơm, cành cây, cỏ, dây thừng và những vật liệu tái chế khác có thể trở thành đồ vật, những câu chuyện mang tính biểu đạt cao

Từ những tư liệu về dáng người, cảnh vật được học sinh sắp xếp thành những

mô 2D, 3D sống động

Theo như yêu cầu bài học trước kia, học sinh sẽ vẽ hoặc xé dán giấy lên

mặt phẳng, sản phẩm tạo ra cũng chỉ dừng ở mức độ như tranh vẽ trên giấy, điều này khiến HS chưa cảm nhận hết được vẻ đẹp của bức tranh và đặc biệt

là tính không gian xa gần trong tranh Nhưng với phương pháp và cách tổ

chức tiết dạy mới này này, tôi định hướng cho các em chọn và sắp đặt hình dáng nhân vật, đồ vật đứng trên nền cảnh 2 chiều, 3 chiều, kết nối chúng với nhau tạo ra một câu chuyện có không gian và nội dung sống động Học sinh

được ngồi theo nhóm để có thể hỗ trợ lẫn nhau tuỳ theo năng lực của từng thành viên.

Kết quả sau khi thực hiện: Khi tạo hình không gian, học sinh phát

triển được khả năng quan sát, phát huy tính tưởng tượng, sáng tạo từ đó các sản phẩm được tạo ra một cách đa dạng và phong phú

d Trưng bày và thuyết trình về sản phẩm

Cuối mỗi chủ đề thường là tiết “Trưng bày, giới thiệu sản phẩm” Giáo

viên là người đưa ra yêu cầu cụ thể đối với từng nhóm, phát huy vai trò nhóm trưởng, HS sẽ thảo luận, xây dựng nội dung thuyết trình cho sản phẩm nhóm mình, cử đại diện nhóm lên thuyết trình, giới thiệu sản phẩm Từ đó tạo cho học sinh năng lực tư duy, tinh thần đoàn kết, xây dựng và khả năng diễn đạt trước đám đông

Sau khi đại diện các nhóm lên thuyết trình về sản phẩm của nhóm, giáo viên mời các nhóm khác có ý kiến nhận xét, góp ý thêm về bài nhóm bạn Giáo viên sẽ là người cuối cùng nhận xét, đánh giá sản phẩm cũng như quá trình thực hiện sản

phẩm của nhóm Luôn dộng viên, khích lệ các em kể cả với những sản phẩm chưa tốt để tránh việc HS chán nản trong chủ đề tiếp theo Để giúp HS có thể làm được và đạt kết quả tốt, trong thời gian tổ chức các hoạt động dạy học tôi luôn quan tâm, theo dõi, bám sát để nắm bắt, phát hiện được từng HS có năng lực gì (thiết kế, tạo hình hay ngôn ngữ, giao tiếp) để khi chọn và chia nhóm

cho đồng đều, tránh tình trạng nhóm làm quá tốt, nhóm lại làm chưa đạt yêu cầu

thảo được bài thuyết trình hay viết được một câu chuyện,một đoạn kịch ngắn cho sản phẩm của nhóm Đặc biệt, các em mạnh dạn, tự tin trình diễn trước đám đông Đây cũng là sự thành công trong việc dạy tích hợp liên môn và góp phần hoàn thiện phẩm chất, năng lực toàn diện cho học sinh

1.2 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết

Dạy học theo phương pháp truyền thống chỉ giúp học sinh nắm được lí thuyết cơ bản, hình thức học còn hạn chế đa số chỉ thực hành vẽ trên giấy,các

em cảm thấy nhàm chán, sợ sệt chưa thể phát hết khả năng phát triển một cách toàn diện, học sinh chưa có khả năng vận dụng kiến thức đã học ứng dụng vào thực tiễn, … Sau khi áp dụng sáng kiến vận dụng các quy trình dạy học mới cho các em tham gia trải nghiệm tạo nên những sản phẩm thật theo không gian 2 chiều, 3 chiều, tôi thấy học sinh đã có sự biến đổi tích cực

về mọi mặt, học sinh yêu thích môn học hơn và mạnh dạn đưa ra nhiều ý tưởng sáng tạo, bên cạnh việc nâng cao chất lượng thì đã có sự thay đổi về sự phát triển toàn diện học sinh, thông qua đó học sinh đã nâng cao kĩ năng thực hành, kỹ năng hợp tác, kỹ năng trình bày Qua sáng kiến, giáo viên có thể vận dụng rất nhiều biện pháp theo hướng hoạt động nhóm, cặp nhằm phát huy toàn diện học sinh, nhằm khắc phục những nhược điểm khi dạy học phương pháp truyền thống

1.3 Nội dung đã cải tiến, sáng tạo:

Đề tài được thực hiện với quy trình và nội dung chặt chẽ: Từ khâu nghiên cứu, đánh giá thực tế đến việc xây dựng đề ra được nhiều phương pháp phù hợp, triển khai thực hiện đồng bộ phương pháp dạy học trải nghiệm

có hiệu quả, đánh giá tổng kết (có đối chiếu, so sánh) rút kinh nghiệm, mở ra hướng tiếp tục nghiên cứu cho giai đoạn tiếp theo Sáng kiến đưa ra các phương pháp dạy học trải nghiệm hoàn toàn mới, nhiều hình thức làm việc cụ thể như xây dựng chủ đề học tập; vận dụng một số phương pháp dạy học trong mô hình trường học mới; tổ chức các hoạt động như học nhóm, thực hành nhóm, chơi trò chơi, đến việc khuyến khích học sinh tham gia đánh giá, nhận xét, xếp loại bài vẽ, sản phẩm của chính học sinh Qua đó học sinh có thể trải nghiệm qua việc thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tế, và trong các hoạt động ngoại khóa giúp học sinh hình thành các kĩ năng nhằm phát triển học sinh một cách toàn diện

1.4 Khả năng áp dụng của sáng kiến:

Lần đầu tiên được nghiên cứu, áp dụng tại đơn vị Trường THCS Trà Mai Đối tượng nghiên cứu mới, phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh Hiện nay tại Nam Trà My chưa có nghiên cứu nào về