Từ trận chiến Stalingrad (1942 1943) đến khát vọng hòa bình của nhân loại

Từ việc chọn trận đánh có vị trí đặc biệt này, tôi muốn mang đến một điểm nhìn chung về Thế chiến thứ hai cuộc chiến tranh toàn diện, kể cả dân thường không ở mặt trận cũng bị đánh bom hàng loạt. Chiến tranh chưa bao giờ là lựa chọn tốt nhất trong lịch sử Quan hệ Quốc tế. Hiểu một cách chân thực và thảm khốc về cuộc chiến Stalingrad, đồng thời cũng là một cách đặt vấn đề nghiêm túc về hòa bình cho con người và sự cần thiết để mỗi quốc gia xây dựng được những thiết chế kìm hãm xung đột xảy ra và giải quyết các mâu thuẫn thông qua cơ chế tự nguyện, các nhà chính trị nên hướng đến các giá trị toàn cầu, thúc đẩy hòa bình, tự do và bình đẳng trước pháp luật thay vì những lợi ích ích kỷ của bản thân.

KHOA LỊCH SỬ

Bài tập kết thúc học phần “LỊCH SỬ QUAN HỆ QUỐC TẾ”

Giảng viên phụ trách: TS Lê Phụng Hoàng

Đề tài:

TỪ TRẬN CHIẾN STALINGRAD (1942- 1943) ĐẾN KHÁT VỌNG HÒA BÌNH CỦA NHÂN LOẠI

Năm học 2017–2018

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU……… 3

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ TRẬN CHIẾN STALINGRAD (1942-1943)……… 5

I.1 Hoàn cảnh dẫn đến trận đánh Stalingrad……… 5

I.2 Lực lượng tham chiến……… 6

I.3 Diễn biến của trận đánh Stalingrad……… 7

I.3.1 Cuộc tấn công và vây hãm của người Đức (hay công cuộc phòng thủ của Liên Xô)… 7 I.3.2 Trận phản công Stalingrad……… 9

I.4 Thương vong và nhận xét về trận chiến Stalingrad……… 13

CHƯƠNG II: T tr n chi n Stalingrad (1942-1943) đ n khát v ng hòa bình c a ừ ậ ế ế ọ ủ nhân lo iạ 15 II.1 Trận chiến Starlingrad nhìn từ góc cạnh con người……… 15

II.2 Từ trận chiến Stalingrad, nhân loại cần chung tay vì mục tiêu hòa bình Quốc tế…… 20

Tài liệu tham khảo……… 23

L I M Đ U Ờ Ở Ầ

Chi n tranh là m t hi n tế ộ ệ ượng xu t hi n s m trong quá trình hình thành và phátấ ệ ớtri n Quan h Qu c t L ch s Quan h Qu c t đã ch ng ki n nhi u ể ệ ố ế ị ử ệ ố ế ứ ế ề cu c chi nộ ế , trong

đó Chi n tranh th gi i th II đế ế ớ ứ ược xem là kh c li t nh tố ệ ấ Stalingrad là n i di n ra ơ ễ sự

đ i đ u l n nh t trong Chi n tranh Th gi i th II, n i Đ c và các đ ng minh chi n đ uố ầ ớ ấ ế ế ớ ứ ơ ứ ồ ế ấ

v i Liên Xô đ giành quy n ki m soát thành ph Stalingrad ớ ể ề ể ố T trừ ước đ n nay, cácếngu n thông tin v tr n đánh này thồ ề ậ ường mô t tr n chi n nh m t b n anh hùng ca,ả ậ ế ư ộ ảluôn t p trung k t qu cu i cùng, v s l t ngậ ế ả ố ề ự ậ ược th c trong cu c đ u gi a phe Phátế ờ ộ ấ ữxít và phe Đ ng minh Nh ng tr n chi n Stalingrad, cũng nh bao tr n chi n khác,ồ ư ậ ế ư ậ ếkhông ch có nh ng khía c nh b n i mà còn có nh ng n t tr m đ c bi t M t cu cỉ ữ ạ ề ổ ữ ố ầ ặ ệ ộ ộchi n tranh đâu đ n thu n nh ng con s : nh ng th ng kê v các quân đoàn, s xeế ơ ầ ở ữ ố ữ ố ề ốtăng tham gia, s máy bay t n công, các mũi ti n công hay s lính thố ấ ế ố ương vong m c dùặ

đó là nh ng con s làm ngữ ố ười ta ph i ám nh “Kả ả ho ng 1 tri u quân Đ c và ch h uả ệ ứ ư ầ

thương vong, trong đó riêng quân Đ c là 285.000 ch t, 300.0ứ ế 00 thương vong còn chư

h u có kho ng 413.000 thầ ả ương vong; đi kèm v i đó là h n 1.000 xe tăng, 1.500 máy bayớ ơ

và hàng nghìn súng pháo b phá h y H ng quân Liên Xô t t nhiên cũng ch u thi t h iị ủ ồ ấ ị ệ ạghê g m khi có t i 1ớ ớ 12 tri u thệ ương vong, g m 478.471 binh sĩ hi sinh, 40.000 dânồ

thường thi t m ng, 4.341 xe tăng b phá h y cùng 15.728 súng pháo, 2.769 máy bay cácệ ạ ị ủ

lo i”ạ 1 Nhìn m t cách t ng th , thi t h i trong tr n chi n y, không ph i là phe Đ cộ ổ ể ệ ạ ậ ế ấ ả ứ

Qu c xã, cũng không ph i là phe H ng quân Liên Xô, mà chính là con ngố ả ồ ười Hàng v nạ

ph n , tr em, hàng v n ngụ ữ ẻ ạ ười lính tr vô danh đã ngã xu ng trên c hai chi n tuy n.ẻ ố ả ế ế

Nh ng thanh niên tr trung, giàu m ữ ẻ ơ ước, nh ng ngữ ườ dân vô tình vi ướng vào gi c vĩấ

cu ng c a nh ng k đ c tài, đ r i b đ y vào c nh đ a ng c gi t chóc l n nhauồ ủ ữ ẻ ộ ể ồ ị ẩ ả ị ụ ế ẫ

Tr n chi n Stalingrad gây nên m t n i đau không biên gi i, m t n i đau nh cậ ế ộ ỗ ớ ộ ỗ ứ

nh i vàố v i l p nghĩa nào: ớ ớ dù là cu c chi n ộ ế giành l i íchợ , phô trương s c m nh chi nứ ạ ếtranh c a Đ c, hay mang danh “v qu c” chính nghĩa c a Liên Xô, đ u có m t đi mủ ứ ệ ố ủ ề ộ ể

1 Daniel L Davis (18/11/2018) Why Stalingrad Was the Bloodiest Battle of World War II (and Perhaps of All Time), https://nationalinterest.org/blog/the-skeptics/why-stalingrad-was-the-bloodiest-battle-all-world-war-ii-18535

chung không th khác: đ y nhân lo i ti m c n v i màu tr i bê b t máu, ch t đ t gãyể ẩ ạ ệ ậ ớ ờ ế ặ ứ

s i dây n i k t yêu thợ ố ế ương gi a ngữ ườ ới v i người N u đ di n gi i tr n chi n này trongế ể ễ ả ậ ế

m t c m t ng n g n thì h n có th g i là manh m i d n ngu n c a t t th y s m tộ ụ ừ ắ ọ ẳ ể ọ ố ẫ ồ ủ ấ ả ự ấmát, đ n đau Tr n chi n đã xé to c b u tr i yên bình c a m t mái nhà, m t ngôi làng,ớ ậ ế ạ ầ ờ ủ ộ ộ

m t đ t nộ ấ ước, đ a chúng qua th gi i c a đau đ n và cô đ c Ngư ế ớ ủ ớ ộ ười ta ch m t vài giâyỉ ấ

đ gi t ch t m t ngể ế ế ộ ười, nh ng ngư ười nhà c a n n nhân ph i m t c đ i đ l p đ yủ ạ ả ấ ả ờ ể ấ ầkho ng tr ng ngả ố ười ra đi đ l i ể ạ Tr n chi n làm thay đ i l ch s nhân lo i y đã vi t lênậ ế ổ ị ử ạ ấ ế

b ng máu, b ng nằ ằ ước m t, b ng s hi sinh c a tri u tri u l p ngắ ằ ự ủ ệ ệ ớ ườ ả ữi c h u danh và vôdanh T góc nhìn s ph n c a nh ng ngừ ố ậ ủ ữ ười lính và người thân c a h hai bên chi nủ ọ ếtuy n Đ c và Liên ế ứ Xô, ta không th y anh hùng cũng ch ng th y chi n công không tấ ẳ ấ ế ưởng,

mà ch đ n gi n là m t cu c chi n tranh tàn kh c và vô nhân đ o cùng nh ng cá nhânỉ ơ ả ộ ộ ế ố ạ ữ

vô t i b cu n vào công vi c phi nhân đ o Và trong y, không ch có con ngộ ị ố ệ ạ ấ ỉ ười ph i ch uả ịđau đ n vì chi n tranhớ ế , cùng v i con ngớ ười là đ t đai, chim chóc, cây c Toàn b thiênấ ỏ ộnhiên cũng b h y di tị ủ ệ Chúng ch u đau đ n mà ch ng nói đị ớ ẳ ược m t l i.ộ ờ

Đó là lý do tôi ch n đ tài: ọ ề “T tr n chi n Stalingrad (1941-1943) đ n khát ừ ậ ế ế

v ng hòa bình c a nhân lo i” ọ ủ ạ T vi c ch n tr n đánh có v trí đ c bi t này, tôi mu nừ ệ ọ ậ ị ặ ệ ốmang đ n m t đi m nhìn chung v Th chi n th hai- ế ộ ể ề ế ế ứ cu cộ chi n tranh toàn di nế ệ , kể

c dân thả ường không m t tr n cũng b đánh bom hàng lo t ở ặ ậ ị ạ Chi n tranh ch a bao giế ư ờ

là l a ch n t t nh t trong l ch s Quan h Qu c t Hi u m t cách chân th c và th mự ọ ố ấ ị ử ệ ố ế ể ộ ự ả

kh c v cu c chi n Stalingrad, đ ng th i cũng là m t cách đ t v n đ nghiêm túc vố ề ộ ế ồ ờ ộ ặ ấ ề ềhòa bình cho con người và s c n thi t đ m i qu c gia ự ầ ế ể ỗ ố xây d ng đự ược nh ng thi t chữ ế ếkìm hãm xung đ t x y ra và gi i quy t các mâu thu n thông qua c ch t nguy n, cácộ ả ả ế ẫ ơ ế ự ệnhà chính tr nên ị hướng đ n các giá trế ị toàn c u, thúc đ y hòa bình, t do và bình đ ngầ ẩ ự ẳ

trước pháp lu t thay vì nh ng l i ích ích k c a b n thân.ậ ữ ợ ỷ ủ ả

CH ƯƠ NG I: KHÁI QUÁT TR N CHI N STALINGRAD (1942- Ậ Ế

1943)

Tr n Stalingrad (1942-1943) là tr n đánh l n c a Chi n tranh Xô- Đ c x y raậ ậ ớ ủ ế ứ ảtrong th i gian Th chi n th hai gi a quân đ i Đ c và H ng quân Liên Xô vì thành phờ ế ế ứ ữ ộ ứ ồ ốStalingrad (nay là Volgograd) mi n Nam nở ề ước Nga

Đây là tr n đánh đ m máu nh t, có quy mô c c kỳ to l n mà đ n nay v n là kậ ẫ ấ ự ớ ế ẫ ỷ

l c cho m i cu c chi n C phát xít Đ c và H ng quân Liên Xô đ u huy đ ng nhi u tri uụ ọ ộ ế ả ứ ồ ề ộ ề ệquân và có s binh sĩ ch t r t l n, ch a k s b thố ế ấ ớ ư ể ố ị ương và m t tích Tr n đánh di n raấ ậ ễtrong kho ng h n n a năm và là hai giai đo n n i ti p nhau:ả ơ ử ạ ố ế

• Giai đo n đ u là cu c ti n công c a quân đ i Đ c trong chi n c c mùa hè nămạ ầ ộ ế ủ ộ ứ ế ụ

1942 và k t thúc b ng vi c quân Đ c ti n đế ằ ệ ứ ế ượ ớ ờc t i b sông Volga, t n công và bao vâyấthành ph Stalingrad mà không chi m đố ế ược (t gi a tháng 7 đ n 18 tháng 11 nămừ ữ ế1942), hay còn g i là tr n phòng th Stalingrad.ọ ậ ủ

• Giai đo n hai là cu c ph n công c a quân đ i Soviet bao vây và tiêu di t quânạ ộ ả ủ ộ ệ

Đ c (t 19 tháng 11 năm 1942 đ n 2 tháng 2 năm 1943).ứ ừ ế

I.1 Hoàn c nh d n đ n tr n đánh Stalingrad: ả ẫ ế ậ

Sau th t b i trong vi c đánh chi m Moskva và b đ y lui trong mùa đông nămấ ạ ệ ế ị ẩ

1941, B ch huy Đ c, đ ng đ u là Adolf Hitler, nh n th y r ng không th đánh th ngộ ỉ ứ ứ ầ ậ ấ ằ ể ắLiên bang Soviet b ng cu c chi n tranh ch p nhoáng Đ th ng, Đ c ph i tính cáchằ ộ ế ớ ể ắ ứ ảđánh tiêu hao: th tiêu ngu n l c v t ch t đ Liên Xô suy ki t trủ ồ ự ậ ấ ể ệ ước khi b đánh b iị ạhoàn toàn Chi n cu c mùa hè năm 1942 di n ra v i m c tiêu chi m nh ng ngu n cungế ộ ễ ớ ụ ế ữ ồ

c p chi n lấ ế ược hàng đ u c a Liên Xô- đ c bi t là d u m t i Kavkaz, lúa mì và nguyênầ ủ ặ ệ ầ ỏ ạ

li u công nghi p s ng còn là đi n và than T t c nh ng th đó n m phía Nam nệ ệ ố ệ ấ ả ữ ứ ằ ở ướcNga

M c tiêu chi n lụ ế ược là hướng dãy núi Kavkaz mà Baku- trung tâm công nghi pệkhai thác d u m l n nh t c a Liên Xô- là m c tiêu t i thầ ỏ ớ ấ ủ ụ ố ượng Mùa hè năm 1942, Bộ

ch huy Đ c phát đ ng chi n d ch Kavkaz và thành l p hai c m t p đoàn quân:ỉ ứ ộ ế ị ậ ụ ậ 2

2 Raymond Limbach (22/11/2018) Battle of Stalingrad,

https://www.britannica.com/event/Battle-of-Stalingrad

• C m A (T l nh: Th ng ch Wilhelm List) có nhi m v tr c ti p đánh Kavkaz.ụ ư ệ ố ế ệ ụ ự ế

C m quân này g m t p đoàn quân xe tăng s 1 và 4, các t p đoàn quân dã chi n s 11,ụ ồ ậ ố ậ ế ố

17 c a Đ c và s 8 c a Ý ủ ứ ố ủ

• C m B (T l nh: Th ng ch Fedor von Bock) có nhi m v phát tri n ti n côngụ ư ệ ố ế ệ ụ ể ếtheo hướng đông v phía sông Don đ chi m các ngu n đ t đai trù phú c a mi n namề ể ế ồ ấ ủ ề

nước Nga, nh ng nhi m v chính v n là b o đ m an ninh cho sư ệ ụ ẫ ả ả ườn trái c a c m quânủ ụ

c a List C m quân này g m t p đoàn quân xe tăng s 4, các t p đoàn quân s 2, 6 c aủ ụ ồ ậ ố ậ ố ủ

Đ c, s 2 c a Hungary và s 8 c a Ý.ứ ố ủ ố ủ

C hai c m đ u đả ụ ề ược y m tr b ng t p đoàn không quân s 4 c a th ng ch khôngể ợ ằ ậ ố ủ ố ếquân Wolfram von Richthofen

Chi n d ch Kavkaz c a Đ c đã di n ra không suôn s B t ng ch huy quân đ iế ị ủ ứ ễ ẻ ộ ổ ỉ ộ

Đ c đã đánh giá sai v tình hình c a quân mình và c a đ i phứ ề ủ ủ ố ương; h cũng không th yọ ấ

h t nh ng khó khăn c a vi c tác chi n vùng núi- n i ch m t lế ữ ủ ệ ế ơ ỉ ộ ượng nh quân phòng thỏ ủ

có th ch ng l i r t đông quân t n công và các l c lể ố ạ ấ ấ ự ượng c đ ng c a Đ c không thơ ộ ủ ứ ểphát huy h t tác d ng Quân Đ c, sau nh ng th ng l i ban đ u t i vùng đ ng b ng, khiế ụ ứ ữ ắ ợ ầ ạ ồ ằ

b t đ u ti p c n dãy núi l n Kavkaz đã m t đà ti n công, d n d n b t c trên hắ ầ ế ậ ớ ấ ế ầ ầ ế ắ ướngchính và b ch n l i t i tuy n sông Terech và các đèo ngang c a dãy Kavkaz.ị ặ ạ ạ ế ủ

Ngượ ạ ạ ước l i, t i h ng t n công th y u c a c m quân B thì tình hình l i thu n l iấ ứ ế ủ ụ ạ ậ ợcho quân Đ c Trên đ a hình đ ng b ng quân Đ c r t gi i trong ti n công c đ ng, pháứ ị ồ ằ ứ ấ ỏ ế ơ ộtan các tuy n phòng th c a quân đ i Soviet, đánh b i các phế ủ ủ ộ ạ ương di n quân Bryansk,ệNam và Tây nam và t o nên m t cu c ti n nh vũ bão v phía đông Quân phòng thạ ộ ộ ế ư ề ủSoviet ho ng lo n r i trí, m t tuy n phòng th c a m t tr n sông Don r i b đu i dàiả ạ ố ấ ế ủ ủ ặ ậ ồ ị ổ

v phía đông Dề ường nh không gì c n n i cu c ti n công c a phía Đ c v phía sôngư ả ổ ộ ế ủ ứ ềVolga B ch huy Đ c li n chuy n hộ ỉ ứ ề ể ướng ti n công: l y c m B làm hế ấ ụ ướng t n côngấchính và đi u các đ n v t c m A sang đ phát tri n thành qu ti n công M c tiêuề ơ ị ừ ụ ể ể ả ế ụchính bây gi là thành ph Stalingrad trên sông Volgaờ ố

I.2 L c L ự ượ ng tham chi n hai bên: ế

H ng quân Liên Xô tham chi n trong chi n d ch phòng ng là phồ ế ế ị ự ương di n quânệStalingrad, g m 160.000 ngồ ười, 400 xe tăng, 454 máy bay và 2.200 pháo, c i; tham chi nố ếtrong chi n d ch ph n công g m b đ i các phế ị ả ồ ộ ộ ương di n quân Stalingrad, Sông Đông,ệTây Nam và Voronezh; t ng c ng 1.106.000 quân, 1.463 xe tăng, 15.500 pháo, c i, 1.350ổ ộ ốmáy bay.3

Kh i phát xít Đ c tham chi n ti n công trên hố ứ ế ế ướng vào Stalingrad là T p đoànậquân s 6 và T p đoàn quân T4 c a Đ c, g m 270.000 ngố ậ ủ ứ ồ ười, 500 xe tăng và 3.000 pháo

c i, dố ướ ựi s chi vi n c a 1.200 máy bay chi n đ u; tham chi n trong giai đo n H ngệ ủ ế ấ ế ạ ồquân Liên Xô ti n công là c m t p đoàn quân “B” g m 1.011.000 quân, 675 xe tăng,ế ụ ậ ồ10.290 pháo c i và 126 máy bay.ố 4

I.3 Di n bi n tr n chi n Starlingrad ễ ế ậ ế

I.3.1 Cu c t n công và vây hãm c a ng ộ ấ ủ ườ i Đ c (hay công cu c phòng th c a Liên ứ ộ ủ ủ Xô):

T 22 tháng 6 đ n 6 tháng 7 năm 1942, quân Đ c m đ u b ng cu c t n công l nừ ế ứ ở ầ ằ ộ ấ ớ

t i phía nam chi n trạ ế ường b ng tr n Voronezh Sau khi chi m đằ ậ ế ược Voronezh, quân Đ cứđánh tan phòng tuy n sông Don c a quân đ i Soviet, ti n đ n b sông Don, lo i bế ủ ộ ế ế ờ ạ ỏ

được m i nguy hi m b H ng quân đánh vào số ể ị ồ ườn

T đ u tháng 7/ 1942, quân Đ c v i l c lừ ầ ứ ớ ự ượng ch l c là t p đoàn quân dã chi nủ ự ậ ế

s 6 c a Friedrich Paulus phát tri n t n công ào t t i vùng trung l u sông Don v sôngố ủ ể ấ ạ ạ ư ềVolga Ngày 17/7/1942 các đ n v tiên phong đã giao chi n v i đ n v phòng thơ ị ế ớ ơ ị ủStalingrad t i phòng tuy n sông Chir và sông Shimla Tr n đánh l n nh t trong l ch sạ ế ậ ớ ấ ị ửcác cu c chi n b t đ u.ộ ế ắ ầ

B ch huy Đ c nh n th y ch t p đoàn quân Paulus ch a đ s c đ chi mộ ỉ ứ ậ ấ ỉ ậ ư ủ ứ ể ếStalingrad nên đi u thêm t p đoàn quân xe tăng s 4 Tr ng tâm c a Đ c d n cho chi nề ậ ố ọ ủ ứ ồ ế

3 C N Trueman (15/11/2018) The Battle Of Stalingrad, war-two/famous-battles-of-world-war-two/the-battle-of-stalingrad/

https://www.historylearningsite.co.uk/world-4 C N Trueman (15/11/2018) The Battle Of Stalingrad, war-two/famous-battles-of-world-war-two/the-battle-of-stalingrad/

https://www.historylearningsite.co.uk/world-trường Stalingrad Đi u này càng thu hút nhi u binh l c c a Đ c t các chi n trề ề ự ủ ứ ừ ế ườngkhác: t ban đ u ch có 13 s đoàn v i kho ng 27 v n quân đ n cu i tháng 9/1942 t iừ ầ ỉ ư ớ ả ạ ế ố ạ

hướng Stalingrad đã có 80 s đoàn quân Đ c và đ ng minh Hungary, Ý và Romania Phíaư ứ ồ

Đ c có 1260 xe tăng, 17000 pháo và c i, 1640 máy bay Còn phía Liên Xô cũng đ a cácứ ố ư

l c lự ượng d b chi n lự ị ế ược tham chi n.ế 5

Theo k ho ch t n công, t p đoàn quân s 6 t n công phía b c và tây b cế ạ ấ ậ ố ấ ắ ắStalingrad; t p đoàn quân xe tăng s 4 t i phía nam và tây nam Sau khi đ t phá đ n bậ ố ạ ộ ế ờsông Volga, hai cánh quân này sẽ đánh d c theo b sông và h p vây quân đ i Sovietọ ờ ợ ộphòng th thành ph ủ ố

Đ ch ng l i Đ c, H ng quân thành l p phể ố ạ ứ ồ ậ ương di n quân Đông Nam (sau đ iệ ổtên là phương di n quân Stalingrad) Phệ ương di n quân này phòng ng t i hệ ự ạ ướng nam

và tây nam Stalingrad Sau phòng th th ng l i ngày 9 và 10/8, quân Đông Nam ph nủ ắ ợ ảcông mãnh li t Đ n 17/8, t p đoàn quân xe tăng s 4 c a Đ c đã b ch n t i tuy nệ ế ậ ố ủ ứ ị ặ ạ ếphòng ng vành đai thành ph và cu i cùng không th đ t phá đự ố ố ể ộ ượ ớc t i sông Volga

Chi n s di n ra quy t li t nh t là t i cánh b c và tây b c Đ phòng th , Liên Xôế ự ễ ế ệ ấ ạ ắ ắ ể ủthành l p phậ ương di n quân Stalingrad (sau này đ i thành phệ ổ ương di n quân sôngệDon) T i đây, quân đ i Soviet dạ ộ ưới áp l c quá l n c a đ i phự ớ ủ ố ương bu c ph i lui d n vộ ả ầ ềphía thành ph Đ ch n s rút lui, Stalin ra l nh “không lùi m t bố ể ặ ự ệ ộ ước” và nghiêm c mấrút quân qua sông Don Các công tác đ ng, chính tr đả ị ược ti n hành t i chi n hào đế ạ ế ểnâng cao tinh th n binh sỹ, m t khác bi n pháp k lu t kh t khe nh t đầ ặ ệ ỷ ậ ắ ấ ược thi hành:

m i sỹ quan và binh sỹ rút lui không có m nh l nh b ng văn b n đ u b b n b t i ch ọ ệ ệ ằ ả ề ị ắ ỏ ạ ỗ

Ngày 19 tháng 8 quân Đ c t ch c t ng t n công thành ph ứ ổ ứ ổ ấ ố

M t đ a ng c đã x y ra v i nh ng ngộ ị ụ ả ớ ữ ười dân Stalingrad vào ngày 23/08/1942

L c lự ượng không quân Đ c ném xu ng hàng t n bom và h u nh xóa s ch thành ph ứ ố ấ ầ ư ạ ố

Tr n bão l a này đã đi vào l ch s ngang hàng v i Drezden và Hirosima, nh nh ng tr nậ ử ị ử ớ ư ữ ậ

5 History.com Editors (15/11/2018) Soviet counterattack at Stalingrad,

https://www.history.com/this-day-in-history/soviet-counterattack-at-stalingrad

bom có s c tàn phá kinh kh ng nh t Ch trong m t ngày, có g n 2.000 lứ ủ ấ ỉ ộ ầ ượt bay th bomả

xu ng các khu nhà trong thành ph , g n 40.000 ngố ở ố ầ ườ ị ế ại b gi t h i

Tình hình quân Soviet tưởng ch ng tuy t v ng nh ng h v n kháng c ngoanừ ệ ọ ư ọ ẫ ự

cường Pháo binh Soviet t bên kia sông b n phá mãnh li t vào các v trí quân Đ c.ừ ắ ệ ị ứChi n s d n chuy n vào trong thành ph , hai bên đánh nhau ác li t v i s thế ự ầ ể ố ệ ớ ố ương vong

l n Công nhân, ngớ ười dân đã tham chi n tr c ti p Xe tăng đế ự ế ược s n xu t t côngả ấ ừ

xưởng lăn th ng ra chi n tuy n mà ch a đẳ ế ế ư ược quét s n và l p ráp thi t b phơ ắ ế ị ụ

Bà Zoya Kabanova- c u thứ ương trong tr n Stalingrad- h i tậ ồ ưởng v vi c v nề ệ ậchuy n thể ương binh qua sông Volga trong lúc máy bay Đ c đang b n phá không ng ng:ứ ắ ừ

“N i lo kh ng khi p y ám nh tôi su t đ i Đêm đêm, tôi v n thỗ ủ ế ấ ả ố ờ ẫ ường ch t rùng mìnhợ

t nh gi c, ho ng s khi l i nh v nh ng ngày y.”ỉ ấ ả ợ ạ ớ ề ữ ấ 6

Chi n s đ m máu c trên m t đ t và trên không Quân Đ c theo l nh c a Hitlerế ự ẫ ả ặ ấ ứ ệ ủ

ph i chi m thành ph mang tên Stalin- bi u tả ế ố ể ượng c a quân thù và h cũng hi u t mủ ọ ể ầquan tr ng ph i có ch trú cho mùa đông đang đ n Quân Đ c ti n công mãnh li t ọ ả ỗ ế ứ ế ệ

Quân đ i Soviet cũng t th kiên cộ ử ủ ường M c dù, b bao vây t t c các phía, nh ngặ ị ấ ả ư

l c cao nh t đ đánh chi m thành ph nh ng b t n th t quá nhi u, d n ki t s c.ự ấ ể ế ố ư ị ổ ấ ề ầ ệ ứ

I.3.2 Tr n ph n công Stalingrad: ậ ả

6 History.com Editors (15/11/2018) Soviet counterattack at Stalingrad,

https://www.history.com/this-day-in-history/soviet-counterattack-at-stalingrad

Trong khi Đ c sa l y trong vi c chi m thành ph thì quân đ i Soviet đã t p trungứ ầ ệ ế ố ộ ậ

m t l c lộ ự ượng l n s n sàng ph n công K ho ch t n công đớ ẵ ả ế ạ ấ ược so n th o kỹ lạ ả ưỡng từkinh nghi m h n m t năm th t th c a quân đ i Soviet ệ ơ ộ ấ ế ủ ộ

Ngày 19/11/1942, t i cánh b c m t tr n Stalingrad, lúc 7g30, quân Tây Nam c aạ ắ ặ ậ ủLiên Xô đánh vào sườn trái c a t p đoàn quân s 6 Đ c Ngày 20 t i cánh namủ ậ ố ứ ạStalingrad, phương di n quân Stalingrad t n công vào sệ ấ ườn ph i t p đoàn quân xe tăngả ậ

s 4 Đ c Tuy n phòng ng c a đ i phố ứ ế ự ủ ố ương đã b ch c th ng.ị ọ ủ 7

T đây quy n ch đ ng chi n lừ ề ủ ộ ế ược trên cánh Nam m t tr n Xô- Đ c chuy n vàoặ ậ ứ ểtay quân đ i Soviet.ộ

Sau cu c bao vây c a Liên Xô, Hitler tin r ng không quân Đ c có th ti p t choộ ủ ằ ứ ể ế ế

t p đoàn quân s 6 b ng m t c u hàng không và nh c l i m nh l nh r ng nh ng t pậ ố ằ ộ ầ ắ ạ ệ ệ ằ ữ ậđoàn quân đang m c k t không đắ ẹ ược phép đ u hàng.ầ

Tuy nhiên, s ti p th t b i ngay l p t c H a l c phòng không h ng n ng và cácự ế ấ ạ ậ ứ ỏ ự ạ ặmáy bay tiêm kích c a Liên Xô đã khi n không quân Đ c t n th t n ng: g n 1.000 phiủ ế ứ ổ ấ ặ ầđoàn ném bom nhi u kinh nghi m b phá h y Th i ti t mùa đông làm gi m hi u quề ệ ị ủ ờ ế ả ệ ả

c a cu c ti p t ủ ộ ế ế

Đ u tháng 12/1942, nh ng đ n v gi i c u quân Đ c Stalingrad dù c h t s cầ ữ ơ ị ả ứ ứ ở ố ế ứ

nh ng đ u b quân Nga đ y lùi ra xa Các đ n v t n công Starlinggrad cũng g p sư ề ị ẩ ơ ị ấ ặ ựkháng c ác li t c a quân Liên Xô Quân Đ c trự ệ ủ ứ ước đòn ph đ u g n nh b ch n đ ng.ủ ầ ầ ư ị ặ ứ

Liên Xô quy t đ nh m chi n d ch Saturn (Sao Th ) vào ngày 11/12 nh m tiêuế ị ở ế ị ổ ằ

di t các l c lệ ự ượng Ý, Hungary, Romania và Đ c d c sông Don Giai đo n đ u là Chi nứ ọ ạ ầ ế

d ch Little Saturn (Sao Th nh ) nh m vào t p đoàn quân s 8 c a Ý vùng trung l uị ổ ỏ ằ ậ ố ủ ở ưsông Don Sau 11 ngày giao tranh, quân Ý b áp đ o v s lị ả ề ố ượng, b bao vây và sau cùngị

đã b đánh b i T ng ch huy các l c lị ạ ổ ỉ ự ượng thi t giáp Ý cũng ch t tr n.ế ế ậ 8

7 C Peter Chen (24/11/2018) Battle of Stalingrad (17 Jul 1942 - 2 Feb 1943),

https://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=3

8

History.com Editors (15/11/2018) Soviet counterattack at Stalingrad,

T p đoàn quân s 8 Ý b xóa s t o l h ng l n trên tuy n phòng th c a ngậ ố ị ổ ạ ỗ ổ ớ ế ủ ủ ười

Đ c và là đi u ki n cho Liên Xô ti n v hứ ề ệ ế ề ướng Rostov N u chi m đế ế ược Rostov, H ngồquân sẽ ki m soát toàn b mi n Nam nể ộ ề ước Nga, chia c t các l c lắ ự ượng c a quân Đ c.ủ ứ

Trước vi c Rostov b đe do , l c lệ ị ạ ự ượng h u b c a Đ c đậ ị ủ ứ ược đi u lên hề ướng Tây B cắ

c n đòn t n công c a Liên Xô Quy t đ nh này nh hả ấ ủ ế ị ả ưởng nhi u đ n n l c gi i vây.ề ế ỗ ự ả

Tuy không còn l c lự ượng h u b , quân Đ c ti n v phía trậ ị ứ ế ề ước đ gi i c u Paulusể ả ứ

và t p đoàn quân s 6 Sáng 17/12, l c lậ ố ự ượng b binh Liên Xô v i s y m tr c a xeộ ớ ự ể ợ ủtăng đã t n công m nh vào các căn c c a quân Đ c t i nhà ga Krugliakovo Đ c t ch cấ ạ ứ ủ ứ ạ ứ ổ ứ

t n công thành công bên cánh ph i và ti p t c t n công v hấ ả ế ụ ấ ề ướng Stalingrad Nh ngư

h a l c c c m nh c a quân Nga ngăn không cho quân Đ c ti n v phía trỏ ự ự ạ ủ ứ ế ề ước Hai ngày

ti p theo đó, khu v c d c tuy n đế ở ự ọ ế ường s t đã di n ra nh ng tr n đánh vô cùng ác li t,ắ ễ ữ ậ ệ

c hai bên đ u ch u nh ng t n th t n ng n Tuy nhiên, sau m i t n th t, ngả ề ị ữ ổ ấ ặ ề ỗ ổ ấ ười Nga l iạ

được b sung l c lổ ự ượng k p th i trong khi quân Đ c thì không th Đi u này khi n quânị ờ ứ ể ề ế

Đ c d n d n b tiêu hao sinh l c ứ ầ ầ ị ự

Ngay trước đêm Giáng sinh, phái Nga đã t p trung m t l c lậ ộ ự ượng l n và t ch cớ ổ ứ

t n công Quân Đ c b đ y lùi đ n t n b sông Bên cánh trái, trung đoàn c a Đ c bấ ứ ị ẩ ế ậ ờ ủ ứ ịthi t h i n ng, ph i rút lui vào h u tuy n M t cu c đ u pháo ác li t đã di n ra Xe tăngệ ạ ặ ả ậ ế ộ ộ ấ ệ ễLiên Xô ào t vạ ượt sông, đè b p m i kháng c c a quân Đ c Nhi u quân đoàn Đ c bẹ ọ ự ủ ứ ề ứ ịxóa s hoàn toàn Nh v y, k ho ch đ t phá vòng vây, gi i vây cho Paulus phá s n.ổ ư ậ ế ạ ộ ả ả

S ph n t p đoàn quân s 6 xem nh đã an bài G n 20,000 lính Đ c lang thangố ậ ậ ố ư ầ ứ

gi a nh ng đ ng g ch v n và 20,000 thữ ữ ố ạ ụ ương binh ph i n m trong các tòa nhà đ nát ả ằ ổ

Sau chi n d ch t n công quy mô l n khu v c sông Don, quân Nga chi m đế ị ấ ớ ở ự ế ượchai sân bay dã chi n c a quân Đ c n m g n Stalingrad T sân bay dã chi n g n nh tế ủ ứ ằ ầ ừ ế ầ ấ

đ n Stalingrad, quân Đ c gi đây ph i m t 2 đ n 3 ti ng đ ng h , t n r t nhi u nhiênế ứ ờ ả ấ ế ế ồ ồ ố ấ ề

li u và kh năng b phòng không Liên Xô b n h r t cao Ngoài ra, do th i ti t kh cệ ả ị ắ ạ ấ ờ ế ắnghi t c a mùa đông nên không ph i lúc nào máy bay cũng c t cánh đệ ủ ả ấ ược Do đó, t đ uừ ầtháng 1/1943, m i ngày quân Đ c ch th c hi n đỗ ứ ỉ ự ệ ược m t chuy n không v n ti p t ộ ế ậ ế ế

https://www.history.com/this-day-in-history/soviet-counterattack-at-stalingrad

Tình hình thương binh Đ c t i Stalingrad ngày càng t i t Thu c men, phứ ạ ồ ệ ố ương

ti n y t và c phệ ế ả ương ti n v n chuy n thi u th n ệ ậ ể ế ố

Nhi m v tiêu di t l c lệ ụ ệ ự ượng Đ c b vây đứ ị ược giao cho phương di n quân sôngệDon Sáng 8/1/1943, sĩ quan c a H ng quân, v i m t lá c tr ng, đi vào phòng tuy nủ ồ ớ ộ ờ ắ ế

c a quân Đ c, trao cho tủ ứ ướng Paulus t i h u th : “Xét hoàn c nh không l i thoát c a cácố ậ ư ả ố ủ

người, đ tránh đ máu vô ích, chúng tôi đ ngh ông buông vũ khí ch p nh n nh ngể ổ ề ị ấ ậ ữ

đi u ki n đ u hàng dề ệ ầ ưới đây: Chúng tôi sẽ b o đ m s oan toàn tính m ng và s c kh eả ả ự ạ ứ ỏcho hàng binh, c sĩ quan l n binh lính; sau chi n tranh hàng binh sẽ đả ẫ ế ược tr v Đ cả ề ứ

ho c b t kì nặ ấ ước nào theo nguy n v ng b n thân Ngay sau khi đ u hàng, hàng binh sẽệ ọ ả ầ

được cung c p kh u ph n đ y đ ; nh ng ngấ ẩ ầ ầ ủ ữ ườ ị ươi b th ng, b b nh, b cóng sẽ đị ệ ị ượ ức c u

ch a k p th i.”ữ ị ờ 9 Paulus g i cho Hitler v n i dung t i h u th và yêu c u đọ ề ộ ố ậ ư ầ ượ ực t dohành đ ng nh ng b bác b ộ ư ị ỏ

Sau khi quân Đ c t i Stalingrad t ch i đ u hàng, H ng quân đã giáng cho quânứ ạ ừ ố ầ ồ

Đ c mũi t n công hùng h u t hứ ấ ậ ừ ướng Tây và hướng Nam Mũi t n công hấ ở ướng Nam

g p ph i s kháng c quy t li t nh ng mũi hặ ả ự ự ế ệ ư ở ướng tây quân Nga ti n nh ch tre ế ư ẻ Ở

hướng Tây, h ti p t c th ng l n S đoàn c gi i s 29 và s đoàn b binh s 376 c aọ ế ụ ắ ớ ư ơ ớ ố ư ộ ố ủ

Đ c b tiêu di t hoàn toàn Các đ n v khác b đ y sâu vào trong, lính Đ c b ch t cóngứ ị ệ ơ ị ị ẩ ứ ị ế

r t nhi u Quân Nga t n công và ti n g n đ n sân bay dã chi n duy nh t còn sót l i c aấ ề ấ ế ầ ế ế ấ ạ ủ

Đ c Chi n thu t c a ngứ ế ậ ủ ười Nga có s thay đ i: h g p kháng c m nh là h chuy nự ổ ễ ặ ự ạ ọ ểsang t n công v trí khác Paulus tri u t p cu c h p c p ch huy, đ a đ ngh li u ch tấ ị ệ ậ ộ ọ ấ ỉ ư ề ị ề ếphá vòng vây Nh ng các ch huy t ch i vì cho r ng hành đ ng đó là t sát.ư ỉ ừ ố ằ ộ ự

Chi u ngày 19/1, các sĩ quan Đ c đề ứ ượ ệc l nh r i b đ n v đ di t n b ng máyờ ỏ ơ ị ể ả ằbay Xác lính Đ c ng n ngang trong khu v c sân bay Vì b pháo kích liên t c, ngày 22/1,ứ ổ ự ị ụchi c máy bay v i 19 thế ớ ương binh là chuy n di t n cu i cùng c a t p đoàn quân 6.ế ả ố ủ ậ

Ngày 23/1, quân Nga chi m đế ược sân bay Hi v ng gi i thoát cho cho các sĩ quanọ ả

Đ c cũng ch m d t Vi c ti p t cho quân Đ c gi đây ch có th th c hi n b ng cáchứ ấ ứ ệ ế ế ứ ờ ỉ ể ự ệ ằ

9

History.com Editors (15/11/2018) Soviet counterattack at Stalingrad,

https://www.history.com/this-day-in-history/soviet-counterattack-at-stalingrad