A ĐÁNH GIÁ TÍNH HẤP DẪN CỦA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM ĐỐI VỚICÔNG TY AMAZON 1.1 Kinh tế Năm 2020 được xem là một năm của những khó khăn và thách thức lớn đối với kinh tế thế giới nói chung, tr
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI:
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HẤP DẪN CỦA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM ĐỐI VỚI AMAZON VÀ ĐỀ XUẤT PHƯƠNG THỨC THÂM NHẬP CHO AMAZON VÀO THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM VÀO NĂM 2021
Giảng viên: Đỗ Ngọc Bích
Môn học: Quản trị chiến lược toàn cầu
Sinh viên: Trần Trọng Tín
Đoàn Thị Thúy An Nguyễn Thị Thảo
Lê Nguyễn Trường An Huỳnh Kim Hưng
TP Hồ Chí Minh, tháng 03/2021
Trang 2PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC
hoàn thành
1
Trần Trọng Tín
HCMVB120182008
- Tìm kiếm thông tin và phân tíchđối thủ cạnh tranh và đối thủ tiềm
ẩn, đề xuất phương thức thâmnhập
- Tìm kiếm thông tin và phân tíchrủi ro và khuyến khích đầu tư, áplực nhà cung cấp Viết mở đầu, kếtluận
- Tổng hợp word
100%
5 Huỳnh Kim Hưng HCMVB120201024
- Tìm kiếm thông tin và phân tích
về nguồn lực, kết luận mức độ hấp
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Trong giai đoạn hiện nay, mục tiêu hầu hết của các doanh nghiệp trên thế giới làcác thị trường nước ngoài Doanh nghiệp tham gia vào hoạt động kinh doanh trên cácthị trường nước ngoài sẽ đem lại nhiều lợi ích, mở ra nhiều cơ hội phát triển và thuđược lợi nhuận cao hơn Hoạt động kinh doanh quốc tế của một doanh nghiệp cónhiều phương thức khác nhau như xuất khẩu, nhượng quyền, liên doanh hay thành lậpcông ty mới, Và vấn đề quan trọng là làm thế nào để doanh nghiệp thâm nhập thịtrường quốc tế thành công và đạt nhiều lợi nhuận Để thành công trong việc thâm nhậpcác thị trường quốc tế, các doanh nghiệp cần phải lựa chọn được thị trường và phươngthức thâm nhập phù hợp với mục tiêu và chiến lược của doanh nghiệp
Trong tiểu luận này nhóm xin được phân tích đánh giá tính hấp dẫn của thị trườngViệt Nam đối với công ty Amazon và thông qua đó đề xuất việc nên hay không nênthâm nhập thị trường Việt Nam cũng như phương thức thâm nhập phù hợp để đạtđược hiệu quả tối ưu
Trang 4MỤC LỤC
PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC 1
LỜI MỞ ĐẦU 2
MỤC LỤC 3
A ĐÁNH GIÁ TÍNH HẤP DẪN CỦA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÔNG TY AMAZON 5
I THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 5
1.1 Kinh tế 5
1.2 Xã hội 6
1.3 Nhân khẩu học 8
1.4 Cơ sở hạ tầng 10
II NGUỒN LựC 11
2.1 Nguồn lực tự nhiên : 11
2.2 Nhân lực : 12
2.3 Cơ sở hạ tầng : 13
III KHUYẾN KHÍCH ĐẦU TƯ: 14
3.1 Chính sách ưu đãi thuế TNDN của Việt Nam 15
3.2 Ưu đãi cho thuê đất 20
3.3 Cải cách để đơn giản hóa thủ tục nộp thuế: 20
3.4 Cam kết mở cửa của chính phủ trong việc mở cửa đối với đầu tư nước ngoài 21
3.5 Phát triển cơ sở hạ tầng 22
IV RỦI RO: 23
4.1 Chính trị 23
4.2 Kinh tế và Thương mại 25
4.3 Kinh doanh và Nhân quyền 26
4.4 Hối lộ và Tham nhũng 27
4.5 Đe doạ khủng bố 28
4.6 Nợ công và thất nghiệp 28
V ÁP LựC CẠNH TRANH TRONG NGÀNH 28
5.1 Áp lực đối thủ cạnh tranh 28
Trang 55.2 Áp lực từ đối thủ tiềm ẩn 32
5.3 Áp lực khách hàng 36
5.4 Áp lực hàng hóa thay thế 40
5.5 Áp lực đến từ nhà cung cấp 43
B AMAZON NÊN THÂM NHẬP VÀO THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM NĂM 2021 HAY KHÔNG VÀ BẰNG PHƯƠNG THỨC GÌ 44
1 Tính hấp dẫn của thị trường Việt: Nam đối với Amazon 44
II Giai đoạn phát triển của ngành thương mại điện tử tại Việt Nam 46
III Đề xuất phương án thâm nhập thị trường Việt Nam cho Amazon vào năm 2021 48
KẾT LUẬN 50
TÀI LIỆU THAM KHẢO 51
2 OECD Investment Policy Review of Southeast Asia 51
Trang 6A ĐÁNH GIÁ TÍNH HẤP DẪN CỦA THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM ĐỐI VỚI
CÔNG TY AMAZON
1.1 Kinh tế
Năm 2020 được xem là một năm của những khó khăn và thách thức lớn đối với kinh tế
thế giới nói chung, trong đó có Việt Nam Kinh tế thế giới được dự báo suy thoái nghiêmtrọng nhất trong lịch sử, tăng trưởng của các nền kinh tế lớn đều giảm sâu do ảnh hưởng
tiêu cực của dịch Covid-19 Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng với tốc
độ tăng GDP ước tính đạt 2,91% Với GDF bình quân đầu người 2020 là 2.750$
(Nguồn: Thông tin điện tử Tổng cục Thống kê (www.gso.gov.vn))
Từ 2002 đến 2018, GDP đầu người tăng 2,7 lần, đạt trên 2.700 USD năm 2019, với hơn
45 triệu người thoát nghèo Tỉ lệ nghèo giảm mạnh từ hơn 70% xuống còn dưới 6% (3,2USD/ngày theo sức mua ngang giá) Do hội nhập kinh tế sâu rộng, nền kinh tế Việt Namchịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19, nhưng cũng thể hiện sức chống chịuđáng kể Tác động y tế ban đầu của dịch bệnh không nghiêm trọng như nhiều quốc giakhác, nhờ có các biện pháp đối phó chủ động ở cả cấp trung ương và địa phương Kinh tế
Trang 7vĩ mô và tài khóa ổn định với mức tăng trưởng GDP ước đạt 1,8% trong nửa
so với dự báo trước khủng hoảng là 6-7%
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 12/2020 tăng 0,10% so với tháng trước, tăng 0,19% sovới cùng kỳ năm trước CPI quý IV/2020 tăng 0,22% so với quý trước và tăng 1,38% sovới cùng kỳ năm trước Bình quân năm 2020, CPI tăng 3,23% so với năm 2019; trong đó:CPI khu vực thành thị tăng 2,91%, khu vực nông thôn tăng 3,53% so với năm 2019 Lạmphát cơ bản năm 2020 tăng 2,31% so với năm 2019
Theo Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng
ấn tượng trong năm 2020 với mức tăng 18%, quy mô thị trường 11,8 tỉ USD, ước tínhchiếm 5,5% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước Việt Namcũng là nước duy nhất ở Đông Nam Á có tăng trưởng thương mại điện tử 2 con số.COVID-19 là cú huých đáng kể với thương mại điện tử, khiến nhiều doanh nghiệp trướcđây chưa từng bán trực tuyến nay bán trực tuyến, nhiều người chưa bao giờ mua hàng trựctuyến nay mua hàng trực tuyến Tuy vậy, sức mua thị trường vẫn bị tác động khá nặng nềbởi dịch bệnh
> Thị trường thương mại điện tử trong nước đang là cuộc chiến khốc liệt giữa cácdoanh nghiệp Thống kê cho thấy, tốc độ tăng trưởng trung bình của thương mạiđiện tử Việt Nam đạt 20% (riêng 2017 đạt 25%) Theo đó, ngày càng nhiều doanhnghiệp tham gia vào thị trường này nhằm đối phó với tình hình hiện tại Theo sốliệu được thống kê từ SimilarWeb, Lazada hiện không có đối thủ trong khía cạnhe-marketplace và trong thị trường thương mại điện tử nói chung Tiếp đến là nhữngcái tên như thegioididong, Tiki,
^ Có thể thấy, nếu Amazon vẫn đi theo chiến lược khác biệt với đối thủ trực tiếp, cụcdiện thị trường ở hiện tại vẫn không có nhiều thay đổi Tuy nhiên, giới phân tíchcho rằng, điều này sẽ thay đổi sau vài năm Amazon có bước đi chính thức tại ViệtNam Theo đó, chiến lược “khác biệt” có thể là giai đoạn đầu trong kế hoạch củaAmazon
^ Sau khi xây dựng mối quan hệ với các thành viên thuộc VECOM, khả năng lớnAmazon sẽ chuyển hướng xâm nhập trực tiếp vào thị trường thương mại điện tửViệt Nam như một nền tảng marketplace, đối đầu trực tiếp với Alibaba (Lazada) và
Trang 8Tencent (Shopee) Đây có thể là thử nghiệm của Amazon để làm đòn bẩy tấncông
thị trường các quốc gia Đông Nam Á và Nhật Bản Động thái này là điều dễhiểu
khi ngày càng nhiều đại gia TMĐT đầu tư vào thị trường Đông Nam Á Sựphát
triển sau muộn và nền tảng cơ sở hạ tầng TMĐT chưa hoàn thiện là điềukiện
thuận lợi để đầu tư và phát triển tại khu vực này
.2 Xã hội
Việt Nam đang chứng kiến thay đổi nhanh về cơ cấu dân số và xã hội Dân số Việt Nam
đã lên đến khoảng 96,2 triệu vào năm 2019 (từ khoảng 60 triệu năm 1986) và dự kiến sẽtăng lên 120 triệu dân tới năm 2050 Theo kết quả Tổng điều tra dân số Viêt Nam năm
2019, 55,5% dân số có độ tuổi dưới 35, với tuổi thọ trung bình gần 76 tuổi, cao hơnnhững nước có thu nhâp tương đương trong khu vực Với kết quả này, Việt Nam là quốcgia đông dân thứ 15 trên thế giới, và đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á (sauIndonesia và Philippines) Nhưng dân số đang bị già hóa nhanh
Phân bố dân cư giữa các vùng kinh tế-xã hội có sự khác biệt đáng kể, vùng Đồng bằngsông Hồng là nơi tập trung dân cư lớn nhất của cả nước với 22,5 triệu người, chiếm gần23,4%; tiếp đến là vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung với 20,2 triệu người,chiếm 21,0% Tây Nguyên là nơi có ít dân cư sinh sống nhất với tổng dân số là 5,8 triệungười, chiếm 6,1% dân số cả nước
Trang 9BÀN ĐÕ DÃN SÓ VIỆT NAM NĂM 2019
( Bản đồ phân bố dân cư 2019 theo cục tổng điều tra dân số)
Trong 10 năm qua, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh và rộng khắp tại nhiều địa phương
đã tác động làm gia tăng dân số ở khu vực thành thị Dân số khu vực thành thị ở Việt Namnăm 2019 là 33.059.735 người, chiếm 34,4%; ở khu vực nông thôn là 63.149.249 người,chiếm 65,6% Từ năm 2009 đến nay, tỉ trọng dân số khu vực thành thị tăng 4,8 điểm phầntrăm
Tỷ lệ đô thị hóa tăng nhanh từ 19,6% với 629 đô thị năm 2009 lên khoảng 39,3% với
833 đô thị năm 2020 Tốc độ tăng trưởng đô thị nhanh nhất là ở hai thành phố lớn là HàNội và Thành phố Hồ Chí Minh, sau đó là đến các tỉnh Hải Phòng, Đà Nằng và Cần Thơ.Tầng lớp trung lưu( TLTL) đang hình thành - hiện chiếm 13% dân số và dự kiến sẽ lênđến 26% vào năm 2026
> Sự phát triển và hình thành của TLTL cùng với khả năng chi tiêu của họ giúp tăngcường cầu tiêu dùng và phát triển thị trường nội địa, thúc đẩy đa dạng hóa các sảnphẩm và dịch vụ, kích thích sản xuất, tạo việc làm và giúp nền kinh tế tăng trưởng
Trang 10bền vững hơn Ngoài ra, do có nhu cầu sử dụng các hàng hóa, dịch vụ chấtlượng
ngày càng cao, TLTL cũng góp phần thúc đẩy quá trình nghiên cứu, sáng
> Nhìn rộng hơn về thị trường bán lẻ, trong mắt nhiều chuyên gia và cả người tiêudùng, mua sắm truyền thống hiện nay dường như đang bị chi phối bởi kênhTMĐT, đa phần nhờ vào sự phát triển của internet và những công nghệ phụ trợhiện đại Khi người tiêu dùng không còn xa lạ với thiết bị điện tử thì các dịch vụphát triển từ nền tảng công nghệ số dần dà tạo nên ưu thế, điển hình nhất chính làmang đến sự tiện lợi, dễ dàng, nhanh chóng
> Đây là một cơ hội cho Amazon khi đặt chân vào Việt Nam ngay tại thời điểm này.Tuy vậy, với việc tham gia của đại gia bán hàng trực tuyến số một thế giới, thịtrường TMĐT VN sẽ ngày càng cạnh tranh gay gắt và khốc liệt Bởi Amazon sẽđối đầu trực tiếp với các đối thủ sừng sỏ đang hoạt động tại VN như Lazada,Adayroi, Tiki, Shopee,
.3 Nhân khẩu học
Nhìn chung tỷ lệ gia tăng dân số ở Việt Nam đang ở mức thấp, với mức tăng 1,07% năm
2016 và 1,15% năm 2019 Các chỉ số về Nhân khẩu học và Phát triển con người còn thấp(chỉ số HDI của Việt Nam năm 2020 là 0,704, không có cải thiện gì nhiều so với 0,691của năm 2016, hiện xếp thứ 117 trên tổng số 189 quốc gia)
Theo UNFPA, Việt Nam đang hưởng thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” và sẽ kết thúc vàonăm 2040, nhóm dân số trong độ tuổi từ 15-24 tuổi chiếm đa số đến tới 70% dân số.Theo
số liệu sơ bộ của Tổng cục Thống kê năm 2016, dân số trong độ tuổi lao động của ViệtNam đã tăng hơn 461 nghìn người so với năm 2015, đạt mức 54,45 triệu người Năm
2019, Việt Nam có 55,77 triệu người đang trong độ tuổi lao động
Trang 11Từ năm 2010 đến năm 2020, chỉ số Vốn nhân lực của Việt Nam tăng từ 0,66 lên 0,69.Một em bé Việt Nam được sinh ra ở thời điểm hiện nay khi lớn lên sẽ đạt mức năng suấtbằng 69% so với cũng đứa trẻ đó được học tập và chăm sóc sức khỏe đầy đủ.
> Việt Nam là quốc gia có Chỉ số Vốn con người cao nhất trong số các quốc gia cóthu nhập trung bình, tuy nhiên vẫn còn tồn tại khoảng cách giữa các địa phương,đặc biệt là ở nhóm dân tộc thiểu số Đồng thời Việt Nam cũng cần nâng cao trình
độ lực lượng lao động để tạo ra việc làm có năng suất cao hơn ở quy mô lớn trongtương lai
^ Những điều này góp phần thể hiện tầm nhìn và “thiện chí” của Amazon khi tiếnvào Việt Nam Nguồn nhân lực Việt Nam, họ là những người sáng tạo, nhạy bénvới công nghệ và luôn sẵn sàng đáp ứng “luật chơi” mới Khi kinh doanh onlineđang bùng nổ thì tất cả những điều này chính là lợi thế lớn mà Việt Nam có được
cơ câu của lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên phân theo độ tuổi, 2000-2019
Nguồn: Tổng cục thống kê Việt Nam
Trang 12Việt Nam đa số có quy mô nhỏ bé, chưa đồng bộ và chưa tạo được sự kết nối
Cùng với tốc độ tăng trưởng cao của TMĐT, thời gian gần đây đã chứng kiến sự pháttriển mạnh mẽ của dịch vụ logistics, chuyển phát chặng cuối và hoàn tất đơn hàng Sựkhông hài lòng trong trải nghiệm giao hàng là một điều khá phổ biến đang diễn ra tronghoạt động TMĐT ở khu vực Đông Nam Á Theo nghiên cứu của iPrice và ParcelPerformance, có đến 34,1% người dùng TMĐT trong khu vực vẫn chưa hài lòng với chấtlượng dịch vụ chuyển phát bưu kiện mà họ nhận được Tại Việt Nam, các nghiên cứu chothấy, trung bình phải mất 5-6 ngày sản phẩm mới được chuyển phát đến tận tay ngườimua, tốc độ giao dịch chậm thứ hai trong khu vực
^ Cơ sở hạ tầng công nghệ chưa tốt không chỉ khiến cho TMĐT của Việt Nam khócạnh tranh với các quốc gia phát triển khác có thể đối mặt với các sự cố không
Trang 13mong muốn hoặc thách thức về an ninh mạng.Đây cũng là một thách thức lớn đối
Trang 14với Amazon Khi ba yếu tố nổi bật của lĩnh vực này là đầu tư gia tăng mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ tiên tiến và cạnh tranh khốc liệt Bước chân vào TT Việt
2.1 Nguồn lực tự nhiên :
Trong thời đại công nghê 4.0 phát triển, thương mại điên tử (TMĐT) toàn cầu đang là
yếu tố sống còn tác động đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Những đột phá
và liên tục cải thiện về công nghệ sẽ giúp cho người tiêu dùng ngày càng dễ dàng hơn
trong việc tiếp cận sản phẩm được cung cấp bởi Doanh nghiệp toàn cầu
Theo khảo sát mới đây trên thị trường mua bán trực tuyến cho thấy, số người mua sắm
chủ yếu ở lĩnh vực thời trang chiếm 78%, trong khi công nghệ thông tin là 50% và hóa mỹphẩm là 44% Khách hàng chủ yếu mua sắm trên smartphone thông qua những ứng dụng
mua sắm như : Shoppe, Lazada, Tiki hay trên mạng xã hội như facebook, Zalo Có thể
thấy Việt Nam là một trong những thị trường hấp dẫn đầu tư và cần được đẩy mạnh khai
thác trong lĩnh vực TMĐT
> Nhìn chung thì có thể thấy được những tiềm năng sẵn có của Viêt Nam thì công
ty Amazon hoàn toàn có thể khai thác được thị trường tiềm năng này
Trang 15Nhu cầu nhân lực năm 2019 theo cơ cấu trình độ
Trang 16Nhìn chung theo năm 2019 thị trường lao động có những chuyển biến khá tích cực so với
năm ngoái Nhu cầu tăng cả về chất lượng lẫn số lượng và giảm dần sử dụng lao động đơn
giản sang lao động có kỹ năng và trình độ cao
Theo đánh giá của các chuyên gia, trong năm 2021, thị trường lao động sẽ tiếp tục pháttriển tích cực theo hướng chất lượng cao
FALMI đã đưa ra con số dự báo về thị trường lao động ở Viêt Nam năm 2021 Theo đónhân lực qua đào tạo chiếm 79.17%, nhu cầu nhân lực có trính độ sơ cấp nghề chiếm22,77% Trình độ trung cấp chiếm 19.93%, cao đẳng chiếm 15.80%, đại học trở lên chiếm20.67% Theo đó lao động chưa qua đào tạo và lao động phổ thộng đang có xu hướnggiảm rất sâu Vì thế đến một lúc nào đó, ngay cả lực lượng lao động phổ thộng cũng phảiđược đào tạo
Một trong những yếu tố then chốt tạo nên thành cộng cuả Amazon là sử dụng
hiệu quả nguồn nhân lực Chính vì thế, cộng ty luộn tạo ra một mội trường làm việc mang
tính hỗ trợ cho sự phát triển của tất cả các nhân viên Dựa trên những nghiên cứu chuẩn
mực, Amazon đã khởi động một dự án nhằm nâng cao sự tinh cậy đối với nguồn dữ liệu
nhân lực trong cộng ty và sắp xếp một cách thứ tự các thộng tin trên Đảm bảo rằng một
hệ thống dữ liệu như vậy có thể giúp cộng ty tìm ra những người lãnh đạo giỏi và “ sử
dụng đúng người đúng việc” Cộng ty tin tưởng rằng “ một nguồn nhân lực tốt thì mới tạo
độ cạnh tranh tại Viêt Nam tương đối khắc nghiêt nên Amazon có thể nói thịtrường Viêt Nam khá tốt cho viêc quảng bá thương hiên cũng như phát triểnthương mại điên tử trong một quốc gia Do vây Việt: Nam hoàn toàn đáp ứng đượcyếu tố nhân lực cho Amazon
2.3 Cơ sở hạ tầng :
Về cơ sở hạ tầng của Viêt Nam đối với TMĐT chúng ta thường nói đến các vấn đề vềinternet, cộng nghê thộng tin
Trang 17Trong thời đại công nghê 4.0, TMĐT trở thành một xu thế tất yếu của toàn cầu Tại Việt:Nam Amazon đã tấn công và tập trung phát triển mạng lưới các seller Việt: Nam bằng việcthành lập văn phòng Amazon Global selling Việt: Nam và đội ngũ nhận sự hỗ trợ nhiềukinh nghiệm Amazon đã chọn được đối tác hàng đầu của mình đó là Vinalink một công
ty hàng đầu về việc cung cấp gói dịch vụ vận chuyển bằng đường biển cho các seller củaViệt: Nam đi sang một số quốc gia như Mỹ, Canada, UK
^ Nhìn chung thì ở Việt: Nam có thể đáp ứng được nhu cầu về cơ sở hạ tầng cũngnhư phương thức vận chuyển hàng hóa tương đối ổn nhưng vẫn còn thiếu sót đốivới tiệu chuẩn của Amazon
^ Cơ hội và thách thức:
V Cơ hội :
Cơ hội khi Amazon thậm nhập vào thị trường Việt: Nam từ những yếu tố trện có thể giúpcho khai thác được một thị trường tiềm năng về TMĐT và đang có xu hướng tích cựctrong việc chiếm lĩnh và trở thành một thị phần khộng thể thiếu trong thời đại cộng nghệ4.0 như hiện nay Ngoài ra Amazon có thể giảm được đáng kể chi phí về thuệ nhận cộnghay mở rộng quy mộ tại Việt: Nam, vì ở Việt: Nam mức độ cạnh tranh rất cao nện đòi hỏitrình độ cũng tương tự và Amazon có thể tìm kiếm được nhiều nhận tài khi thậm nhập vàothị trường có sự bùng nổ về cách mạng cộng nghệ 4.0 này
V Thách thức:
Bện cạnh những cơ hội khi thậm nhập vào thị trường Việt: Nam, Amazon còn có nhữngthách thức cần phải giải khi vào Việt: Nam Đó là sự cạnh tranh khốc liệt: của các kệnhTMĐT khác và đòi hỏi phải có sự tìm hiểu, thấu hiểu được thị hiếu của các khách hàngtiềm năng, từ việc định vị về thương hiện doanh nghiệp , hàng hóa và các kỹ năng bánhàng điện tử nhằm nậng cao được thương hiện Để có thể tồn tại trong và phát triển
TMĐT tại Việt: Nam
^ Kết luận: Amazon có thể tận dụng được tất cả các yếu tố trện nhưng cũng có một
số thách thức cần phải vượt qua
Chính phủ Việt Nam đã khộng ngừng nỗ lực thu hút các nhà đầu tư nước ngoài bằngcách liện tục thay đổi các quy định của mình để giảm chi phí kinh doanh trong nước, và
Trang 18do đó đẩy nhanh đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.
Trong tất cả các lợi ích mà nhà đầu tư được hưởng, ưu đãi thuế được coi là điểm nổi bậtnhất Các ưu đãi về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được cấp cho cả nhà đầu tưnước ngoài và nhà đầu tư trong nước, nhằm thúc đẩy đầu tư vào các ngành hoặc lĩnh vựcphù hợp với mong muốn phát triển của Chính phủ
Ở Việt Nam có hai chính sách ưu đãi thuế TNDN là ưu đãi thuế suất (giảm thuế suất) vàmiễn thuế (miễn thuế trong thời gian nhất định hoặc trong toàn bộ dự án)
Thuế suất thấp và sự đa dạng trong các chính sách ưu đãi thuế là những yếu tố góp phầnnâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam Do Việt Nam đang bắt đầu một đợt cải cáchthuế mới, phù hợp với định hướng được đề ra trong Chiến lược cải cách hệ thống thuế(2011-2020), tiềm năng rất lớn về các ưu đãi thuế thậm chí còn lớn hơn sẽ mang lại lợi íchnhiều hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài trong tương lai gần
3.1 Chính sách ưu đãi thuế TNDN của Việt Nam
Nếu doanh nghiệp tham gia vào các lĩnh vực được khuyến khích cao, hoặc nằm ở các khuvực địa lý nhất định, doanh nghiệp đó được ưu đãi thuế TNDN, giảm chi phí thuế hơnnữa Các công ty đáp ứng các yêu cầu nhất định đủ điều kiện để sử dụng thuế suất ưu đãithuế TNDN và miễn thuế Việc cấp các ưu đãi về thuế và tài chính dựa trên các tiêu chíkhác nhau, chẳng hạn như khuyến khích các lĩnh vực (ví dụ: giáo dục, chăm sóc sức khỏe,thể thao / văn hóa, công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển khoa học, môi trường bảo vệ,năng lượng tái tạo và nông nghiệp và các sản phẩm thủy sản), vị trí (ví dụ: đủ tiêu chuẩnkhu kinh tế và khu công nghệ cao, khu công nghiệp vùng, khu vực kém phát triển), quy
mô (ví dụ: vốn đầu tư vượt 6.000 tỷ sẽ được phân tán trong vòng 3 năm trở xuống kể từkhi đầu tư ngày phê duyệt), và tiêu chí sản xuất Các ưu đãi thuế thường ở dạng miễnthuế, phụ cấp và tăng tốc khấu hao, thuế giá trị gia tăng (VAT) miễn giảm và miễn thuếhải quan
Dự án đầu tư theo Vị trí / Lĩnh vực /
Quy mô dự án Thuế suất ưu đãi & Kỳ nghỉ thuế
Nằm trong Khu kinh tế hoặc Khu công
nghệ cao
10% trong 15 nămMiễn thuế đến 4 năm và giảm 50% trong 9
Trang 19Dự án đầu tư theo Vị trí / Lĩnh vực /
Quy mô dự án Thuế suất ưu đãi & Kỳ nghỉ thuế
năm tiếp theoTham gia sản xuất thép cao cấp, thiết bị
liên quan đến nông nghiệp hoặc phát
triển thủ công
17% trong 10 nămMiễn thuế đến 2 năm và giảm 50% trong 4năm tiếp theo
Các dự án đầu tư / sản xuất quy mô lớn
Philippines
Corporate Tax Income Rate, 2019
35%
Source: Trading Economics, 2019
Chế độ ưu đãi đầu tư của Việt Nam áp dụng như nhau cho cả trong nước và nước ngoàicác nhà đầu tư Không có ưu đãi đặc biệt về thuế hoặc tài chính hoặc các nhượng bộ đượccấp riêng cho các nhà đầu tư nước ngoài
Thời gian áp dụng thuế suất thuế TNDN ưu đãi nêu trên được tính liên tục từ năm đầutiên doanh nghiệp có doanh thu từ hoạt động được hưởng Thời gian áp dụng thuế suất ưu
Trang 20đãi có thể được gia hạn đối với các dự án quy mô lớn, công nghệ cao; tuy nhiên,
gia hạn không được quá 15 năm
Việt Nam mang lại nhiều lợi ích về thuế cho các tổ chức kinh doanh tại nước mình Các
dự án đầu tư mới có thể được hưởng các ưu đãi về thuế dựa trên lĩnh vực, địa điểm và quy
mô của dự án được tiến hành Các dự án mở rộng kinh doanh đáp ứng các điều kiện cụ thểtheo quy định của Việt Nam cũng được hưởng ưu đãi thuế TNDN
■■■ EATR khi không có ưu đãi EATR khi có ưu đãi
Binh quân, khi không có ưu đãl Binh quân, khi có ưu đãl
Ghi chú: EAĨR: tỳ lệ thuế thực nộp trung binh
Standard CIT rate
■ 2017 — ASEAN average (2017)
30%
Graphic®AsiaBriefingLtd.
Trang 21> Việc hạ thuế suất thuế TNDN thường được chính phủ sử dụng như một công cụ đểcải thiện sức hấp dẫn của đất nước đối với các nhà đầu tư nước ngoài Hơn nữa,các chính phủ sử dụng rộng rãi các ưu đãi về thuế (cũng như phi thuế) để thu hútFDI dưới các hình thức như miễn thuế, khấu hao nhanh hoặc tín dụng đầu tư, điềunày tiếp tục làm giảm thuế suất hiệu quả đối với một số ngành nhất định Nhữngkhuyến khích này nhằm vào các mục tiêu kinh tế cụ thể khác nhau tùy thuộc vào
cơ cấu kinh tế của nền kinh tế
Hiện tại, hầu hết các quốc gia ASEAN áp dụng thuế suất thuế TNDN tiêu chuẩn đều nằmtrong khoảng vài điểm phần trăm của mức trung bình 23%, giảm so với khoảng 26% củamột thập kỷ trước Trong số 10 quốc gia thành viên, Singapore áp dụng thuế suất thuếTNDN thấp nhất là 17% thu nhập chịu thuế Ngoài ra, nước này cung cấp thuế suất ưu đãicho các công ty mới theo chương trình miễn thuế một phần Campuchia, Thái Lan vàViệt Nam và Brunei cũng khai thuế của các nhà đầu tư trong và ngoài nước dưới mứctrung bình của ASEAN
Với những ưu đãi đa dạng về thuế như vậy, hầu hết mọi nhà đầu tư đều có thể nhận đượclợi ích từ hệ thống thuế Việt Nam
So sánh chính sách ưu đãi thuế của Việt Nam so với các nước trong khu vực
Trang 23A Number of years ottaxholiday
^ Kết luận:
Việt Nam có mức thuế suất ưu đãi khá hấp dẫn Tuy nhiên, việc ưu đãi thuế có phải làmột công cụ hữu hiệu để thu hút đầu tư hay không vẫn chưa rõ ràng Hiện các nghiên cứucho rằng các ưu đãi thuế đóng một vai trò hạn chế trong việc thu hút đầu tư tại mức tổnghợp Các ưu đãi thuế có thể hiệu quả hơn nếu tồn tại một môi trường đầu tư mạnh mẽ (baogồm cơ sở hạ tầng tốt, kỹ năng sẵn có, kinh tế vĩ mô ổn định và rõ ràng quyền sở hữu trítuệ) Khuyến khích - và gánh nặng thuế nói chung - chỉ là một trong số nhiều yếu tố, vàkhông phải lúc nào cũng là yếu tố quan trọng nhất, được các nhà đầu tư tiềm năng xemxét khi cân nhắc quyết định đầu tư Quản lý thuế ổn định, dễ đoán và hiệu quả có thể quantrọng hơn là thuế suất thấp và các ưu đãi
3.2 Ưu đãi cho thuê đất
Tùy thuộc vào lĩnh vực kinh doanh và vị trí địa lý, Việt Nam cung cấp các khoản miễntiền thuê đất sinh lợi cao, sẽ giúp giảm chi phí kinh doanh trong những năm đầu hoặctrong toàn bộ thời gian của dự án
Việc miễn tiền thuê đất giúp giảm rào cản gia nhập đối với các nhà đầu tư nước ngoài,
vì nó mang lại cơ hội giảm chi phí trong giai đoạn khởi động (và thậm chí hơn nữa tùythuộc vào dự án)
3.3 Cải cách để đơn giản hóa thủ tục nộp thuế:
Một cải cách lớn khác là hệ thống điện tử quản lý quá trình nộp thuế doanh nghiệp Việc
nộp thuế trở nên dễ dàng hơn đối với hầu hết các doanh nghiệp
Trang 24Trong vài năm trước, các doanh nghiệp có thể mất từ hai đến ba ngày làm việc để hoànthành quy trình nộp thuế; tuy nhiên, với hệ thống thanh toán trực tuyến được nâng cấp,
tính đến tháng 6 năm nay
Việc số hóa như vậy không chỉ mang lại hiệu quả và cho phép các doanh nghiệp và coquan chức năng giảm chi phí hành chính mà còn giảm thiểu rủi ro cho các doanh nghiệp
lĩnh vực quản lý đất đai, xây dựng và hành chính nhà nước đặc biệt dễ xảy ra tham nhũng
Để giảm bớt sự phức tạp về thuế, Chính phủ Việt Nam đã thực hiện nhiều đề xuất khácnhau để sửa đổi các quy định hiện hành về thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế thu nhậpdoanh nghiệp (TNDN) và thuế tiêu thụ đặc biệt Mục đích của các đề xuất là làm rõ các
động tại Việt Nam Các quy định được đề xuất hợp lý hóa hệ thống thuế của đất nước đểphù hợp nhất với các thông lệ quốc tế
3.4 Cam kết mở cửa của chính phủ trong việc mở cửa đối với đầu tư nước ngoài
Nhiều thị trường mới nổi có những hạn chế về sở hữu nước ngoài trong một số ngànhnhất định Tuy nhiên, ở Việt Nam, hầu hết các ngành đều cho phép đầu tư trực tiếp nướcngoài (FDI) Ngoài ra, chính phủ đã thực hiện các thay đổi đối với các quy định Chínhphủ cũng đưa ra các biện pháp khuyến khích để khuyến khích đầu tư nước ngoài Những
ưu đãi đó bao gồm:
• Giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc miễn thuế đối với một số ngành
• Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa cụ thể như nguyên liệu thô
• Giảm hoặc miễn tiền thuê đất, thuế sử dụng đất
Các nhà đầu tư có thể được hưởng các ưu đãi trên bằng cách đầu tư vào các ngành được
ưu tiên Chính phủ Việt Nam cũng ưu đãi cho các doanh nghiệp được thành lập tại một sốđịa điểm nhất định Các chuyên gia tư vấn của chúng tôi có thể tư vấn cho bạn cách tậndụng tối đa các ưu đãi dành cho nhà đầu tư Hãy liên hệ với Emerhub và chúng tôi sẽ giúpbạn thiết lập doanh nghiệp của mình tại Việt Nam
Trang 253.5 Phát triển cơ sở hạ tầng
Chính phủ Việt Nam đang liên tục cải thiện cơ sở hạ tầng của đất nước Chính phủ đangdồn ngân sách để xây dựng và cải thiện các tuyến đường cao tốc, sân bay và bến cảng.Giao thông và vận chuyển dễ dàng sẽ giúp cho việc kinh doanh tại Việt Nam trở nên dễdàng hơn Những dự án như vậy cũng tạo cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài làm việcvới chính phủ Việt Nam
• Đường cao tốc ở Việt Nam
Việt Nam có nhiều đường cao tốc giúp đi lại dễ dàng giữa các vùng và thậm chí là cácquận lân cận
Dưới đây là một số tuyến đường cao tốc đáng chú ý tại Việt Nam: Cao tốc Hà Nội-LạngSơn, TP Hồ Chí Minh-Mộc Bài, Đường cao tốc Bắc Nam
• Các sân bay ở Việt Nam
Việt Nam có ba sân bay quốc tế chính và một sân bay quốc tế được quy hoạch: Sân bayQuốc tế Nội Bài, Sân bay Quốc tế Đà Nằng, Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất
Chính phủ Việt Nam cũng đang có kế hoạch mở rộng sân bay này và xây dựng Sân bayQuốc tế Long Thành Việc xây dựng sẽ bắt đầu vào tháng 5 năm 2021 Sân bay này dựkiến sẽ hoạt động vào năm 2025
• Các cảng tại Việt Nam
Việt Nam có bờ biển dài và nhiều hải cảng Đây là một số cảng đáng chú ý ở miền Bắc,miền Trung và miền Nam Việt Nam
o Hải Phòng Cảng quốc tế Lạch Huyện đặc biệt đáng chú ý với Cảngcontainer quốc tế Hải Phòng (HICT) HICT là cảng nước sâu đầu tiên ởmiền Bắc Việt Nam và có thể tiếp nhận các tàu lớn hơn Nhà ga khai trươngvào năm 2018 và hoàn thành giai đoạn hai dự kiến vào năm 2020
o Đà Nằng Các cảng ở Đà Nằng xử lý phần lớn giao thông của khu vực miềnTrung Cảng không chỉ phục vụ vận chuyển hàng hóa và hàng hóa Tàu dulịch cũng cập bến Đà Nằng
o Vũng Tàu Cảng Vũng Tàu có cụm cảng biển và là một trong những đầumối giao thông đường biển của Việt Nam Những phát triển gần đây đối vớicảng này bao gồm các bến cảng mới để phục vụ một nhà máy lọc dầu vàmột bến cảng khác để vận chuyển hành khách
Trang 26o Thành phố Hồ Chí Minh Thành phố có mạng lưới cảng với cảng Sài Gòn làcảng lớn thứ năm trong ASEAN Cảng Cát Lái thuộc khu vực cảng Thànhphố Hồ Chí Minh, là một trong những cảng hiện đại và lớn nhất Việt Nam.
^ Đánh giá chung:
Chính quyền Việt Nam đã và đang thực hiện chính sách mở cửa, thu hút các nhà đầu tưnước ngoài Việt Nam đã đạt được một số thành tựu bước đầu trong việc cải cách chínhsách thuế, nâng cấp cơ sở hạ tầng Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn phải nỗ lực trong việc cảicách thủ tục hành chính, tiếp tục nâng cấp cơ sở hạ tầng cũng như cải thiện môi trườngkinh doanh
Trang 27Biến Đông,
Các nhà lãnh đạo của Đảng được lựa chọn 5 năm một lần tại Đại hội Đảng toàn quốc Đạihội Đảng toàn quốc đề ra phương hướng chung về chính sách kinh tế và xã hội của Chínhphủ đối với Việt Nam trong 5 năm tiếp theo Đại hội gần đây nhất được tổ chức vào tháng
2 năm 2021 Sau đó vào cuối năm 2021, 500 đại biếu sẽ được chọn đế thành lập Quốc hội,
cơ quan lập pháp của Việt Nam và cơ quan xác nhận việc bổ nhiệm các bộ trưởng củaChính phủ
Việt Nam là một trong những quốc gia có nền chính trị nhìn chung khá ổn định ở ĐôngNam Á Mục tiêu của Việt Nam là trở thành quốc gia có thu nhập trung bình vào năm
2025, quốc gia có thu nhập khá vào năm 2030 và một quốc gia phát triến, có thu nhập caovào năm 2045 Việt Nam thừa nhận sẽ cần nhiều cải cách kinh tế và tăng trưởng bền vững
đế đạt được mục tiêu này Luật pháp cần được cải thiện, cũng như CNTT, viễn thông và
cơ sở hạ tầng giao thông Biến đổi khí hậu, thiên tai và an ninh mạng là những mối đe dọachính
Ban lãnh đạo Việt Nam không hoan nghênh những người bất đồng chính kiến Xung độtnội bộ được kiếm soát chặt chẽ và các cuộc biếu tình quy mô lớn và hoặc nhạy cảm vềchính trị đã được dập tắt Các vấn đề nhạy cảm đặc biệt bao gồm quyền đất đai, ảnhhưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực bao gồm cả ở Biến Đông, thảm họamôi trường, bầu cử đa đảng Có những hạn chế nghiêm ngặt về quyền tự do ngôn luận cóthế ảnh hưởng đến việc phát sóng tin tức và việc sử dụng internet, đặc biệt là việc sử dụngmạng xã hội và blog cá nhân mà quyền truy cập có thế bị chặn mà không cần thôngbáo Luật An ninh mạng, có hiệu lực vào tháng 1 năm 2019, yêu cầu các nhà cung cấpdịch vụ quốc tế cung cấp thông tin cho Chính phủ theo yêu cầu và kiếm duyệt các bàiđăng trong vòng 24 giờ kế từ khi có yêu cầu Nếu không thực hiện được có thế máy chủtại Việt Nam bị chuyến sang chế độ ngoại tuyến Các cơ quan truyền thông chính thốngtrong nước vẫn hoàn toàn nằm dưới sự kiếm soát và chỉ đạo của ĐCSVN nên nhiều ngườitheo dõi các blogger độc lập đế cập nhật tin tức của họ
Chỉ số ổn định chính trị của Việt Nam theo The world bank (weak -2.5, strong 2.5)
Trang 28Chỉ số ổn định chính trị của Việt Nam đang nằm ở mức trung bình
4.2 Kinh tế và Thương mại
Chỉ số tự do kinh tế của Việt Nam (Nguồn:https://www.heritage.org/index/explore)
Thứ hạng
thế giới
Thứhạngkhu vực
Điểm(Năm2021)
Quyền tưhữu tàisản
Tính liêmchính củachính phủ
Hiệuquả tưpháp
Gánhnặngthuế
Chi tiêuchínhphủ
Tự dolao động
Tự dotiền tệ
Tự
dothươngmại
Tự do đầutư
Tự do tàichính
Ũ.3
Trang 29-Việt Nam đã chuyển mình kể từ năm 1986, với hàng triệu người thoát nghèo -Việt Namvẫn là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất toàn cầu bất chấp đại dịchCOVID-19, đạt mức tăng trưởng GDP 2,9% cho năm 2020 (năm 2019, nền kinh tế ViệtNam tăng trưởng ở mức 7%) Theo IMF, GDP của nước này ước tính đạt 341 tỷ USD,xếp thứ 38 trên toàn cầu và thứ 4 trong ASEAN GDP bình quân đầu người ước tính đạt3.500 đô la Mỹ và đã tăng hơn gấp đôi trong thập kỷ qua.
Việt Nam xếp thứ 38 trong Chỉ số vốn con người năm 2020 của Ngân hàng Thế giới,một trong những điểm số cao nhất ở Đông Á Thái Bình Dương
Việt Nam ngày càng mở cửa thương mại toàn cầu Thương mại đã tăng gần gấp bốn lầntrong thập kỷ qua và hiện có quy mô gấp hơn hai lần quy mô nền kinh tế Nước này cómạng lưới hiệp định thương mại rộng khắp với 15 hiệp định FTA đã ký, bao gồm cảRCEP (Đối tác kinh tế toàn diện khu vực) được ký kết gần đây - FTA lớn nhất trên toàncầu
Việt Nam là thành viên của Công ước Công nhận và Thực thi Phán quyết Trọng tàiNước ngoài năm 1958, hay còn gọi là Công ước New York Các quy định của nó đượcđưa vào luật pháp Việt Nam Tuy nhiên, các số liệu thống kê không chính thức cho rằngphán quyết của trọng tài quốc tế chỉ được công nhận trong khoảng 50% các vụ việc trongnước
^ Kết luận: theo chỉ số tự do kinh tế, Việt Nam chưa được đánh giá cao ở các chỉ sốnhư quyền tư hữu tài sản, tính liêm chính của chính phủ, tự do đầu tư và hiệu quả
tư pháp
4.3 Kinh doanh và Nhân quyền
Quyền tự do hiệp hội và thương lượng tập thể vẫn bị hạn chế ở Việt Nam Bộ luật Laođộng mới (năm 2021) có các quy định chính về giờ làm việc (48 giờ mỗi tuần hoặc theothỏa thuận làm thêm giờ đã thỏa thuận 12 giờ một ngày, 40 giờ một tháng và 200 giờ mộtnăm, với một số ngoại lệ đối với các ngành có đơn hàng thời vụ - ví dụ: dệt may, điện tử,
Trang 30giày dép - nơi có giới hạn làm thêm là 300 giờ); về hợp đồng lao động (hai
lập Việt Nam cũng đã thông qua nghị quyết về thương lượng tập thể Tỷ lệ
phụ nữ ở nơi làm việc cao nhưng phụ nữ vẫn phải đối mặt với sự phân biệt đối
có nhiều khả năng được làm trong các công việc dễ bị tổn thương, đặc biệt là
cộng đồng dân tộc thiểu số Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ
cao nhất trên thế giới Tỷ lệ tham gia của phụ nữ ở nơi làm việc cao nhưng
phải đối mặt với sự phân biệt đối xử
Việt Nam là một trong những quốc gia tiến bộ hơn ở Đông Nam Á về quyền củaLGBT Năm 2015, Việt Nam đã bãi bỏ các quy định ngăn cản hôn nhân đồng giới ViệtNam cũng đã thông qua luật cho phép các cá nhân chuyển đổi giới tính được phẫu thuậtchuyển đổi giới tính và đăng ký theo giới tính ưa thích của họ
4.4 Hối lộ và Tham nhũng
Các hành vi tham nhũng phổ biến ở Việt Nam Tham nhũng đặc biệt phổ biến liên quanđến các dự án cơ sở hạ tầng, thủ tục hải quan và quyền đất đai Bất kỳ ai tham gia kinhdoanh ở Việt Nam đều có thể gặp phải, và ít nhất cũng nên chuẩn bị cho những thách thứccủa tham nhũng dưới hình thức này hay hình thức khác Các hành vi như chi tiền hỗ trợ,hối lộ, tặng và nhận quà đắt tiền để phát triển các mối quan hệ kinh doanh vẫn còn phổbiến Cũng có rất ít sự độc lập về tư pháp ở Việt Nam và tham nhũng vẫn là một vấn đềtrong hệ thống tòa án Cũng có rất ít sự giám sát tài sản và báo chí điều tra bị hạn chế bởicác biện pháp kiểm soát truyền thông Tổ chức Minh bạch Quốc tế xếp Việt Nam đứngthứ 104 trong số 180 quốc gia về Chỉ số Nhận thức Tham nhũng năm 2020 , từ vị trí thứ
96 một năm trước đó
Trang 31Lãnh đạo Đảng và Chính phủ đã công khai cam kết giải quyết tham nhũng Họ đã thựchiện một số hành động cụ thể, bao gồm thông qua và cải thiện luật chống tham nhũng,