Câu 1 : Một mặt người bằng mười mặt của.. Câu 9 : Một cây làm chẳng nên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao... Câu 1 : Một mặt người bằng mười mặt của.. Câu 9 : Một cây làm chẳng nên no
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Đọc thuộc lòng 8
câu tục ngữ nói về thiên nhiên và lao động sản
xuất?
Câu 2: Chọn 1 câu tục ngữ mà em thích sau đó nêu nội dung của câu tục ngữ đó?
Trang 5Câu 1 : Một mặt người bằng mười mặt của Câu 2 : Cái răng, cái tóc là góc con người Câu 3 : Đói cho sạch, rách cho thơm.
Câu 4 : Học ăn, học nói, học gói, học mở.
Câu 5 : Không thầy đố mày làm nên.
Câu 6 : Học thầy không tày học bạn.
Câu 7 : Thương người như thể thương thân Câu 8 : Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Câu 9 : Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
Trang 6Câu 1 : Một mặt người bằng mười mặt của Câu 3 : Đói cho sạch, rách cho thơm.
Câu 5 : Không thầy đố mày làm nên.
Câu 8 : Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Câu 9 : Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
Trang 7TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/12)
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 1 : Một mặt người bằng mười
mặt của.
→ So sánh, 2 vế đối lập.
⇒ Đề cao giá trị con người quí
hơn của cải.
?Câu tục ngữ dùng trong những trường hợp nào?
+ Phê phán những trường hợp coi trọng của hơn người.
+ An ủi, động viên những trường hợp mà nhân dân cho là
của đi thay người.
+ Nói về tư tưởng đạo lí, triết
lí sống của nhân dân : đặt con người lên trên mọi thứ của cải + Quan niệm về việc sinh đẻ trước đây.
? Tìm câu tục ngữ có nội dung tương tự ?
* Một số câu tương tự :
- Người sống đống vàng
- Người ta là hoa đất.
- Người như hoa ở đâu thơm đó.
- Người làm ra của chứ của
không làm ra người.
- Lấy của che thân không ai lấy
thân che của.
Trang 8TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
I Đọc – hiểu chú thích:(SGK/12)
II Đọc – hiểu văn bản
Câu có 2 nghĩa:
+ Răng và tóc phần nào thể hiện
được tình trạng sức khỏe con người
+ Răng, tóc thể hiện hình thức, tính
tình, tư cách con người
-Khuyên nhủ, nhắc nhở con người
phải biết giữ gìn răng, tóc cho sạch
và đẹp
-Thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá,
bình phẩm con người của nhân dân
Câu 2: Cái răng, cái tóc là góc con
người
Trang 11* Một số câu tương tự :
- Một thương em giỏi bán buôn
Hai thương búi tóc thơm hương trên đầu… ( Ca dao )
- Một thương tóc xõa mơ màng
Hai thương ăn nói dịu dàng có duyên …
( Ca dao )
- Tiếc cây mía ngọt mà sâu
Tiếc cô gái đẹp trọc đầu khó coi
( Ca dao )
Trang 12TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/12)
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 3: Đói cho sạch, rách cho thơm
?Em hiểu các từ “đói, rách”, “sạch,
thơm” thể hiện điều gì?-Đói, rách:thể hiện sự khó
khăn, thiếu thốn về vật chất
(thiếu ăn, thiếu mặc)
-Sạch, thơm:chỉ những điều
con người cần phải đạt, phải
giữ gìn, vượt lên trên hoàn
cảnh.
Phép đối
Dù nghèo khổ thiếu thốn vẫn
phải sống trong sạch Giáo dục
con người phải có lòng tự trọng.
?Câu tục ngữ có nghĩa nào?
-Nghĩa đen: Dù đói rách vẫn phải
ăn mặc sạch sẽ, giữ gìn cho thơm
tho
-Nghĩa bóng: Dù nghèo khổ, thiếu
thốn vẫn phải sống trong sạch,
không vì thế mà làm điều tội lỗi,
xấu xa.?Câu tục ngữ sử dụng phép gì? Giáo dục con người điều gì?
Trang 13* Một số câu có nội dung tương tự :
- Giấy rách phải giữ lấy lề.
-Chết trong hơn sống đục.
- Cọp chết để da, người ta chết để tiếng.
* Một số câu có nội dung trái ngược :
- Đói ăn vụng, túng làm liều.
- Bần cùng sinh đạo tặc.
Trang 14TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/12)
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 4: Học ăn, học nói, học gói, học
mở
Trang 16TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 4: Học ăn, học nói, học gói, học mở
“Các cụ kể rằng, ở Hà Nội trước đây 1 số gia đình giàu sang thường gói nước chấm vào lá chuối xanh đặt vào cái chén xinh bày lên mâm Lá chuối tươi giòn, dễ gãy rách khi gập gói, dễ bật tung khi mở Người gói phải khéo tay mới gói được Người ăn phải biết mở gói nước chấm sao cho khỏi bắn tung tóe ra ngoài chén, và bắn vào quần áo người ngồi bên cạnh Biết gói, biết mở trong trường hợp này được coi là 1 tiêu chuẩn của con người khéo tay, lịch thiệp Như vậy, để biết gói nước chấm và mở nước chấm
ra ăn đều phải học”.
Đọc câu truyện sau
Trang 17* Một số câu có nội dung tương tự :
- Ăn no tức bụng.
- Ăn một miếng, tiếng một đời.
- Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.
- Miếng ăn là miếng nhục.
- Ăn nên đọi, nói nên lời.
- Lời nói gói vàng.
- Im lặng là vàng.
- Một lời nói dối, sám hối bảy ngày.
- Uốn lưỡi ba lần trước khi nói.
-Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.
Trang 18I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 5: Không thầy đố mày làm
nên
Khẳng định vai trò, công ơn của
người thầy
Trang 19* Một số câu có nội dung tương tự nói về công ơn thầy cô:
- Nhất tự vi sư, bán tự vi sư.
- Thầy cô như thể mẹ cha
Kính yêu, chăm sóc mới là trò ngoan
( Ca dao )
- Cơm cha, áo mẹ, chữ thầy
Nói sao cho bỏ những ngày ước ao
( Ca dao )
- Gươm vàng rớt xuống hồ Tây
Ơn cha cũng trọng, nghĩa thầy cũng sâu ( Ca dao )
Trang 20I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 7:Thương người như thể thương
thân
Trang 21I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Nhắn tin ủng hộ
Trang 22MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG CỤ THỂ
Hũ gạo cứu đói 1945 Tặng quà cho người nghèo
Trang 26* Một số câu có nội dung tương tự :
- Lá lành đùm lá rách.
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
- Một miếng khi đói bằng một gói khi no
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn ( Ca dao )
Trang 27I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 8: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
?Câu tục ngữ có mấy nghĩa? Đó là
nghĩa nào?
?Tác giả dân gian sử dụng biện
pháp nghệ thuật ?
?Câu tục ngữ nhắc nhở chúng ta
điều gì?
Ẩn dụ
Nhắc nhở con người khi được
hưởng thụ thành quả nào đó phải
nhớ và biết ơn người đã gây
dựng, tạo ra nó.
Trang 28Câu tục ngữ cịn sử dụng trong nhiều hồn cảnh:
_ Thể hiện tình cảm của con cháu đối với cha mẹ, ông bà.
Trang 29- Tình cảm của học trò đối với thầy cô giáo.
NHỚ ƠN THẦY CƠ
Trang 30_ Lòng biết ơn của nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ …
Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ
Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn
Trang 31Uống nước nhớ nguồn Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Trang 32* Một số câu có nội dung tương tự :
- Uống nước nhớ nguồn.
-Uống nước nhớ kẻ đào giếng.
- Lá rụng về cội.
- Ăn bát cơm dẻo, nhớ nẻo đường đi.
- Ăn một trái đào nhớ người vun gốc.
- Ăn một con ốc nhớ người đi mò.
- Sang đò nhớ người chèo chống.
- Nằm võng nhớ người mắc dây.
- Đứng mát dưới cây nhớ người chăm sóc.
Đại lễ cầu siêu ở nghĩa trang Đường 9, Quảng Trị
Trang 33I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 9: Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
?Xem hình ảnh sau và cho biết câu tục ngữ nào?
Trang 34I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 9: Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
?Em hiểu “một cây, ba cây” là gì?
-Một cây chỉ sự đơn lẻ Ba cây chỉ
sự liên kết, nhiều
-Một người lẻ loi không thể làm
nên việc lớn, việc khó, nhiều
người hợp sức lại sẽ làm việc cần
làm,thậm chí việc lớn lao, khó
khăn hơn
?Câu tục ngữ sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì?
Ẩn dụ, đối lập
? Câu tục ngữ khẳng định điều gì?
Ẩn dụ, đối lập.
Khẳng định sức mạnh của sự
đoàn kết.
Trang 35Chín năm làm một Điện Biên
Nên vành hoa đỏ nên thiên sử vàng
Trang 36Các chiến sĩ đơn vị X, Bộ đội địa phương Thái Bình tạm biệt quê hương lên đường ra trận đánh giặc cứu nước.
Trang 37Công trình thủy điện Thác Bà
Trang 38Đường dây tải điện Bắc – Nam 500 KV
Trang 39* Một số câu có nội dung tương tự :
- Góp gió thành bão.
- Đoàn kết đoàn kết đại đoàn kết
- Thành công thành công đại thành công
- Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết.
Trang 40I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
Câu 1 : Một mặt người bằng mười mặt của.
→ So sánh, 2 vế đối lập
Đề cao giá trị con người quí hơn của cải.
Câu 3: Đói cho sạch, rách cho thơm.
Phép đối
Dù nghèo khổ thiếu thốn vẫn phải sống trong sạch Giáo dục con người phải có lòng tự trọng.
Câu 5: Không thầy đố mày làm nên.
Khẳng định vai trò, công ơn của người thầy
Câu 8: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Ẩn dụ
Nhắc nhở con người khi được hưởng thụ thành quả nào đó phải nhớ và biết
ơn người đã gây dựng, tạo ra nó.
Câu 9: Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
Ẩn dụ, đối lập. Khẳng định sức mạnh của sự đoàn kết.
Trang 41I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
II Đọc – hiểu văn bản
III.Ghi nhớ: SGK/13.
IV.Luyện tập:
Trang 42Cõu Đồng nghĩa Trỏi nghĩa
1
3.
8.
Tìm những cõu tục ngữ đồng nghĩa hoặc trỏi nghĩa với những cõu tục ngữ trong
bài 19 đã học.
- Người sống hơn đống vàng
- Người là vàng, của là ngãi
- Người ta là hoa đṍt - Của trọng hơn người.
- Chết vinh cũn hơn sống nhục
- Chết đứng cũn hơn sống quy -Đúi ăn vụng tỳng làm liờ̀u
- Bần cựng sinh đạo tặc.
- Uống nước nhớ nguồn - Ăn chỏo đỏ bỏt
- Ăn cõy tỏo rào cõy sung
- Được chim bẻ ná, đựơc cá quên nơm
Trang 43I Đọc – hiểu chú thích: (SGK/
TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỢI
II Đọc – hiểu văn bản
III.Ghi nhớ: SGK/13.
IV.Luyện tập:
1 Tục ngữ về con người và xã hội được hiểu theo những nghĩa nào?
A Cả nghĩa đen và nghĩa bóng.
B Chỉ hiểu theo nghĩa đen
C Chỉ hiểu theo nghĩa bóng
D Cả A,B,C đều sai
A
2 Trong câu tục ngữ "Khơng thầy đố mày làm nên" ta phải
hiểu thế nào về đố và làm nên?
A Đớ là khơng thể cịn làm nên là trưởng thành, có sự nghiệp
B Đớ là khơng thể cịn làm nên là tu dưỡng, rèn luyện đạo đức
C Đớ là yêu cầu cịn làm nên là lên lớp, hoàn thành mợt đợt học
D Đớ là thách đớ cịn làm nên là hoàn thành mợt việc cụ thể
B
Trang 44CỦNG CỐ
- Nêu nội dung của các câu tục ngữ.
- Nêu nghệ thuật của các câu tục ngữ.
Trang 45DẶN DÒ
- Học thuộc tất cả các câu tục ngữ trong bài.
- Vận dụng các câu tục ngữ trong bài học
trong những đoạn đối thoại giao tiếp.
- Đọc bài : Rút gọn câu
Xem và trả lời các câu hỏi SGK/ 14 18
Trang 46Xin chân thành cảm ơn !
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !
Chào
tạm
biệt !
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !
Chào tạm biệt !