⬥ Văn hóa doanh nghiệp lại là một yếu tố có khuynh hướng “chống lại sự thay đổi” nên thay đổi văn hóa của tổ chức là một trong những thách thức lớn nhất đối với hầu hết các doanh nghiệp.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH
KHOA: QUẢN TRỊ KINH DOANH
BÀI TẬP NHÓM
CHỦ ĐỀ: “Phân tích cách thức duy trì và thay đổi văn hóa doanh nghiệp”
Lớp: MAG302_1921_D03
GV: Nguyễn Văn Tiến
Nhóm 9
Trang 2Thành viên nhóm 9:
1 Quang Thị Huyền Trang 030134180580 Tổng hợp file word
2 Nguyễn Linh Chi 030355190023 Thuyết trình
3 Trần Thị Hoàng Yến 030134180669 Word
4 Trần Văn Tâm 030632162061 Thuyết trình
5 Nguyễn Thị Tuyết Nhung 030334180183 Word
7 Đỗ Phạm Thanh Hoàng 030633171280 Word
8 Đào Huyền Linh 030134180228 Powerpoint
Trang 3Lời mở đầu
Văn hoá doanh nghiệp là văn hoá của một tổ chức, là tổng hợp những quan
niệm chung mà các thành viên trong doanh nghiệp học được trong quá trình giải
quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh Văn hoá
doanh nghiệp là một yêu cầu tất yếu của sự triển thương hiệu vì hình ảnh văn hóa
doanh nghiệp sẽ góp phần quảng bá thương hiệu của doanh nghiệp Văn hoá
doanh nghiệp chính là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp Vì vậy có thể nói,
vai trò văn hóa doanh nghiệp rất quan trọng trong đối với sự phồn thịnh và phát
triển của doanh nghiệp đó
Tuy vậy, từ nguyên lý “vô thường” của Đạo Phật đến phép biện chứng duy
vật của Chủ nghĩa Mác – Lênin đều đã chứng minh không có gì trên thế giới này
là bất biến Văn hoá doanh nghiệp cũng vậy, cũng cần phải thay đổi Tuy nhiên,
văn hóa doanh nghiệp là ổn định, ít thay đổi hơn và khác với sự thay đổi của các
kế hoạch, chiến lược kinh doanh hay công nghệ, quy chế, quy định của doanh
nghiệp Vậy, chúng ta hiểu thế nào về thay đổi văn hóa doanh nghiệp? Khi nào
nên thay đổi văn hóa doanh nghiệp? Những nguyên tắc và vai trò của thay đổi văn
hóa doanh nghiệp đối với doanh nghiệp Chúng em xin được tìm hiểu và trình bày
trong bài tiểu luận này với chủ đề: “Phân tích cách thức duy trì và thay đổi văn hóa doanh nghiệp”
Trang 4PHÂN TÍCH CÁCH THỨC THAY ĐỔI CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
1 Khái niệm về thay đổi văn hóa doanh nghiệp:
Thay đổi văn hóa doanh nghiệp là thay đổi một số hoặc toàn bộ các yếu tố tạo nên
văn hóa doanh nghiệp như quan niệm về giá trị, tiêu chuẩn đạo đức, triết lý kinh doanh,
phương thức quản lý, các nội quy, chính sách đã được các thành viên trong doanh nghiệp chấp nhận, tuân theo
Thay đổi văn hóa doanh nghiệp cũng chính là quá trình củng cố và phát triển văn hóa doanh nghiệp để đạt được các mục tiêu chung doanh nghiệp đề ra Thay đổi văn hóa
để nền văn hóa phù hợp hơn với sự phát triển của doanh nghiệp Quá trình thay đổi thường diễn ra không đơn giản, đòi hỏi phải có sự cố gắng, đóng góp của tất cả mọi thành viên trong doanh nghiệp, mà trước hết là lãnh đạo doanh nghiệp, thường là người khởi xướng thay đổi
2 Nhận diện sự thay đổi của văn hóa doanh nghiệp:
2.1 Vì sao phải thay đổi văn hóa doanh nghiệp?
⬥ Văn hóa doanh nghiệp được hình thành trong nhiều năm, được củng cố, duy trì và phát triển qua nhiều thế hệ các thành viên trong doanh nghiệp Mọi thành viên đều ngầm định thừa nhận các giá trị văn hóa và rất lo ngại thay đổi sang các giá trị mới Chính vì những lý do đó mà thực hiện thay đổi văn hóa doanh nghiệp rất khó khăn
⬥ Văn hóa doanh nghiệp được hình thành trong nhiều năm: Theo thời gian các yếu
tố văn hóa được hình thành trong doanh nghiệp và được tất cả mọi thành viên chấp nhận Doanh nghiệp càng hoạt động lâu năm thì các yếu tố này càng trở nên bền vững Nó được mặc nhiên thừa nhận và trở thành thói quen của mọi người Vì vậy thay đổi văn hóa không phải điều dễ dàng
⬥ Văn hóa doanh nghiệp luôn luôn được củng cố: Văn hóa doanh nghiệp chịu ảnh hưởng rất lớn từ người sáng lập doanh nghiệp Xu hướng chung là những người sáng lập này thường trở thành lãnh đạo doanh nghiệp và tuyển chọn những người có quan điểm
Trang 5chung với mình Vì vậy văn hóa doanh nghiệp sẽ được các nhân viên mới góp phần củng
cố, duy trì và phát triển
⬥ Tâm lý ngại thay đổi của mọi người: Khi đã chấp nhận nền văn hóa đã được định hình lâu năm thì bản thân mỗi thành viên rất ngại thay đổi nó Họ thường không muốn có
sự xáo trộn và thường có tâm lý bất an khi thay đổi Thay đổi văn hóa doanh nghiệp lại
có tác động tới tất cả mọi thành viên Vì vậy tâm lý ngại thay đổi sẽ cản trở lớn tới quá trình thay đổi văn hóa trong doanh nghiệp
⬥ Văn hóa doanh nghiệp lại là một yếu tố có khuynh hướng “chống lại sự thay đổi” nên thay đổi văn hóa của tổ chức là một trong những thách thức lớn nhất đối với hầu hết các doanh nghiệp Điều đó xuất phát từ những nguyên nhân sau:
- Thứ nhất, văn hóa doanh nghiệp cũng giống như những thói quen được hình thành trong nhiều năm từ sự tương tác qua lại giữa các thành viên nên khó thay đổi
- Thứ hai, văn hóa doanh nghiệp chịu ảnh hưởng từ chính những người sáng lập doanh nghiệp Các giám đốc doanh nghiệp có xu hướng tuyển dụng những người cũng có phong cách giống họ nên văn hóa đã được định hình của doanh nghiệp sẽ được các nhân viên mới góp phần củng cố và phát triển
- Thứ ba, các thành viên trong một tổ chức thường cảm thấy thoải mái với văn hóa hiện tại và thông thường, chỉ khi có một sự kiện quan trọng tác động, chẳng hạn như doanh nghiệp sắp bị phá sản, bị mất hàng loạt khách hàng và doanh thu giảm sút mạnh thì mới có cơ hội thay đổi văn hóa doanh nghiệp
2.2 Những biểu hiện của văn hóa công ty không lành mạnh:
Những biểu hiện rất đáng nói về văn hóa công ty không lành mạnh của các công ty này chính là cách mà người ta giải quyết những vấn đề sau:
• Tự mãn về hiệu quả làm việc của công ty
• Không thấy được tính cấp thiết của việc giải quyết những yêu cầu của khách hàng
Trang 6• Ít có sự đổi mới trong dịch vụ và các sản phẩm của công ty cũng như cung cách phục vụ khách hàng
• Đội ngũ nhân viên bị động, ít chủ động trong việc thay đổi và cải tiến công việc
và có thái độ trông chờ vào cấp trên
• Nhân viên công ty gồm cả những người lãnh đạo cấp cao lại làm việc máy móc
và không nhạy bén với việc kinh doanh
• Đội ngũ lãnh đạo thì chậm trong việc xử lý những người làm việc không có hiệu quả
• Những người lãnh đạo không tiến hành cải tổ công ty mà chỉ giảng giải về những
dự định và kế hoạch của họ
• Nhân viên công ty thì chấp nhận cách làm viêc kém hiệu quả và để mặc cho nó dẫn đến sự sa sút chung của công ty
Những miêu tả trên đã trình bày một số đặc điểm đặc trưng của văn hóa công ty không lành mạnh ở nhiều công ty Malaysia Để tồn tại được trong một môi trường đầy thách thức phía trước, các công ty cần phải giải quyết vấn đề văn hóa công ty Nhưng các công ty không thể nào đủ sức để mà vòng vo quanh vấn đề này bằng cách chỉ đưa ra những giải pháp tình thế, trước mắt
Xây dựng văn hóa công ty hợp lý thì không chỉ dừng lại ở việc họp hành đề xuất ý kiến trong mấy ngày nghỉ cuối tuần tại một khu nghỉ nào đó của công ty Trái lại cần phải
có một cam kết lâu dài ghi nhớ những nội dung cốt yếu và buộc mọi người trong công ty thực hiện chúng nhằm đem lại những kết quả như mong muốn Tuy nhiên những nỗ lực
bỏ ra để làm được việc này cũng khá là đáng kể
3 Xác định thời điểm thay đổi văn hóa doanh nghiệp:
• Khi hai hay nhiều hơn hai công ty có nền tảng khác nhau tiến hành sát nhập với nhau và trong các hoạt động của họ có sự dấu hiệu của mối bất hòa triền miên giữa những nhóm nhân viên: Mỗi doanh nghiệp có nền tảng hoạt động, cách thức hoạt động khác
Trang 7nhau, vì vậy khi sát nhập với nhau ít nhiều cũng có những chênh lệch Khi đó phải có một nền văn hóa chung cho doanh nghiệp mới, để tạo nên sự hòa hợp và xây dựng cách thức hoạt động chung
• Khi một công ty đã có nhiều năm hoạt động kinh nghiệm và cách thức hoạt động của nó đã ăn sâu cố rễ đến mức nó cản trở sự thích ứng với những thay đổi và sự cạnh tranh trên thị trường của chính công ty ấy
• Khi một công ty chuyển sang hoạt động ở một ngành nghề hay một lĩnh vực hoàn toàn mới khác và phương thức hoạt động cũ lúc này lại đe dọa sự sống còn của công
ty đó
• Khi một công ty mà đội ngũ nhân viên đã quá quen với việc làm việc trong những điều kiện thuận lợi của thời kì kinh tế phát triển nhưng lại không thể thích ứng được với những khó khăn thách thức do suy giảm kinh tế gây ra
Các công ty nên sớm tiến hành đánh giá về sự cần thiết phải thay đổi văn hóa công
ty bởi sẽ mất nhiều thời gian để quá trình thay đổi này tỏ rõ tính hiệu quả của nó Nếu một công ty càng chần chờ bao nhiêu thì khi thực hiện sẽ càng trở nên khó khăn bấy nhiêu Chắc chắn hậu quả của việc trì hoãn này sẽ là rất lớn
Trong số những hậu quả xấu do việc chậm trễ thay đổi văn hóa công ty gây ra là nhân viên có tinh thần làm việc thấp, tỉ lệ thay việc nhân viên cao, phàn nàn của khách hàng ngày càng nhiều, nhiều cơ hội và công việc kinh doanh bị bỏ lỡ, năng suất làm việc thấp, chậm thích ứng với những thay đổi mới, hiệu quả làm việc bị ảnh hưởng xấu, văn hóa ứng xử tại nơi làm việc thiếu lành mạnh
• Phân chia doanh nghiệp: Khi doanh nghiệp lớn phân chia thành các doanh nghiệp nhỏ, mỗi doanh nghiệp nhỏ cũng cần có sự thay đổi về văn hóa cho phù hợp với hoạt động kinh doanh của mình Họ có thể kế thừa những yếu tố văn hóa của doanh nghiệp lớn trước kia và bổ sung thêm những yếu tố văn hóa mới, hoặc có thể xây dựng một nền văn hóa doanh nghiệp hoàn toàn mới
Trang 8• Khi doanh nghiệp đứng trước những thông tin tiêu cực : Các thông tin tiêu cực
về cách thức hoạt động hay danh tiếng của doanh nghiệp xuất hiện cũng là lúc nên thay đôi Văn Hóa Doanh Nghiệp nhằm xóa bỏ những thông tin tiêu cực đó, củng cố uy tín và sức ảnh hưởng của doanh nghiệp
Vấn đề then chốt ở đây là các công ty cần phải thay đổi văn hóa công ty của mình trước khi những tình trạng không mong muốn như trên trở nên không thể kiểm soát được Đương nhiên là mỗi công ty trong những hoàn cảnh đó không phải thực hiện quá nhanh quá trình thay đổi văn hóa công ty hoặc thay đổi quá khiêm tốn bởi làm như vậy sẽ đe dọa sự tồn tại của chính công ty ấy Con đường tiến tới việc thay đổi văn hóa công ty
Văn hóa công ty là cách mà mà người ta giải quyết mọi việc trong một công ty Đó
là một loạt những tiêu chuẩn bao gồm niềm tin, cách nhìn nhận sự việc, các giá trị cốt yếu
và lối ứng xử giữa mọi người trong công ty đó
Chính những yếu tố rất quan trọng này đã ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và quyết định tương lai của một công ty Nghiên cứu của chúng tôi khi làm việc với rất nhiều tập đoàn đa quốc gia cũng như các công ty trong nước đã cung cấp cho chúng tôi những cái nhìn sâu sắc về con đường để tiến tới việc thay đổi văn hóa công ty
4 Chiến lược thay đổi Văn hóa doanh nghiệp:
● Sự thay đổi văn hóa doanh nghiệp cần thực hiện theo một quy trình gồm các bước
cơ bản
● Khảo sát, đánh giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp và xác định nhu cầu, mức độ,
xu hướng thay đổi
● Nghiên cứu, dự báo trung và dài hạn về những thay đổi môi trường kinh doanh và những cơ hội, thách thức đối với doanh nghiệp
● Tổ chức soạn thảo nội dung, kế hoạch sự thay đổi phù hợp
● Phát huy dân chủ, thảo luận đi đến sự đồng thuận, thống nhất của tổ chức về sự thay đổi
Trang 9● Sau khi lãnh đạo phê duyệt, tổ chức giáo dục, truyền thông và áp dụng vào công việc và đời sống của doanh nghiệp
● Đánh giá chất lượng, hiệu quả và kiểm soát sự thay đổi văn hóa doanh nghiệp
5 Những điều cần cân nhắc khi thay đổi Văn hóa doanh nghiệp:
● Tận dụng hoàn cảnh thuận lợi để thay đổi Văn hóa doanh nghiệp: như những lúc doanh nghiệp hoạt động khó khăn là lúc thuận lợi để tiến hành thay đổi
● Kết hợp thận trọng với lạc quan
● Hiểu được tâm lý con người ngại thay đổi
● Thay đổi nhiều yếu tố nhưng phải duy trì giá trị cốt lõi không đổi
● Thừa nhận tầm quan trọng của kỹ năng quản lý thay đổi: Chấp nhận thay đổi, thực hiện thay đổi, nhân rộng thay đổi
● Chọn lọc, điều chỉnh và tạo ra mẫu văn hóa phù hợp
● Phát triển khả năng lãnh đạo ở người chủ/ người điều hành doanh nghiệp
* Thay đổi văn hóa doanh nghiệp đòi hỏi phải:
+ Phải có thời gian: Thay đổi văn hóa liên quan nhiều tới yếu tố tâm lý, nên diễn
ra không thể một sớm, một chiều mà cần phải có thời gian chuẩn bị và thực hiện, nhanh nhất là một năm, lâu có thể là năm, mười năm Vì vậy, doanh nghiệp không thể nóng vội thay đổi ngay lập tức Khi thực hiện thay đổi các yếu tố văn hóa, doanh nghiệp cần có thời gian chuẩn bị kỹ càng
+ Lãnh đạo phải là người thay đổi đầu tiên Là người khởi xướng thay đổi, nên nhà lãnh đạo là người có vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình thực hiện thay đổi văn hóa doanh nghiệp Muốn người khác thay đổi, trước hết bản thân mình phải thay đổi Nhà lãnh đạo cần phải làm gương trong mọi hành vi, phải thực hiện thay đổi đầu tiên để các thành viên khác noi theo
+ Phải được sự thống nhất của mọi thành viên trong doanh nghiệp: Thay đổi văn hóa tác động tới tâm lý của mọi người Khi có ai đó không thỏa mãn với những thay đổi,
sẽ gây hoang mang, lo lắng cho người khác Vì vậy, cách tốt nhất để thực hiện thay đổi
Trang 10văn hóa doanh nghiệp hiệu quả là tìm được sự thống nhất của mọi thành viên Để làm được điều đó, nhà lãnh đạo phải giải thích để mọi người hiểu rõ những lợi của việc thay đổi và lôi kéo mọi người vào thực hiện mục tiêu thay đổi chung
6 Nội dung thay đổi văn hóa doanh nghiệp:
Văn hóa doanh nghiệp có thể thay đổi nhưng rất khó và mất nhiều thời gian Để có thể thay đổi được văn hóa doanh nghiệp, cần tập trung vào 3 yếu tố chủ yếu sau:
Con người: Thay đổi con người trong doanh nghiệp thể hiện ở việc áp dụng phương pháp tuyển mộ, tuyển chọn, thuyên chuyển hay sa thải người lao động
Cơ cấu tổ chức: Để thay đổi văn hóa doanh nghiệp, nhà quản lý có thể tiến hành thiết kế lại công việc nhằm tăng sự linh hoạt của vai trò của người lao động Mặc khác, nhà quản lí có thể đề xuất thay đổi cơ cấu tổ chức nhằm đáp ứng yêu cầu mới trong môi trường luôn thay đổi như hiện nay
Hệ thống quản lý: Thay đổi hệ thống quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức như hệ thống khen thưởng, đào tạo và phát triển, công tác đánh giá thực hiện công việc
sẽ góp phần thay đổi văn hóa doanh nghiệp
7 Một số cách thức thay đổi văn hóa doanh nghiệp:
Thay đổi bằng tinh thần tự nguyện:
Nhà lãnh đạo không áp đặt những giá trị văn hóa mới cho doanh nghiệp, mà bằng các cách khác nhau khơi dậy tinh thần tự nguyện thay đổi của mỗi thành viên trong doanh nghiệp Bản thân các thành viên phải thấy được, muốn tốt hơn thì phải thay đổi và họ thực sự mong muốn thay đổi Lãnh đạo có thể lấy ý kiến từ nhân viên và từ đó đề xuất những thay đổi, hoặc đưa ra những thay đổi để mọi thành viên đóng góp ý kiến
Thay đổi tổng thể hoặc chi tiết:
Trang 11Thay đổi với mức độ tổng thể có nghĩa là: cốt lõi Văn hóa doanh nghiệp (những quan niệm chung) về cơ bản vẫn được giữ nguyên nhưng các giá trị thuộc lớp văn hóa thứ nhất
và thứ hai sẽ được phát triển ở mức độ cao hơn, đa dạng hóa và đổi mới hơn Lấy ví dụ, doanh nghiệp sẽ có những khẩu hiệu làm việc mới, bầu không khí làm việc cũng sẽ thay đổi cho phù hợp với “phong cách” của sếp mới Hay thay đổi ở mức độ chi tiết: thay đổi
ở một số bộ phận trong doanh nghiệp (thay đổi các nền tiểu văn hóa) cho phù hợp với điều kiện mới của môi trường kinh doanh Ví dụ, ở doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, phòng marketing sẽ tập trung hơn vào việc nâng cao kỹ năng và trình độ Những thay đổi này, nếu tích cực và có hiệu quả, sẽ có ảnh hưởng đến toàn bộ nền văn hóa của doanh nghiệp
Thay đổi bằng cách nhân rộng điển hình:
Cách thức này đòi hỏi nhà lãnh đạo cao nhất phải có tầm nhìn rộng để xác định xem nền văn hóa doanh nghiệp của mình còn thiếu những yếu tố nào, cần bổ sung như thế nào và tìm ra những cá nhân điển hình có những quan niệm chung phù hợp, có khả năng tạo ra thay đổi cho doanh nghiệp Phong cách làm việc của họ dần dần có ảnh hưởng đến toàn doanh nghiệp và hướng nền văn hóa phát triển theo hướng đã định
Thay đổi thông qua phát triển doanh nghiệp:
Sự phát triển doanh nghiệp có thể định nghĩa như một quá trình thay đổi có kế hoạch, được chỉ đạo từ trên xuống, bao gồm cả thay đổi về cơ sở vật chất và con người Dĩ nhiên không phải kế hoạch thay đổi nào của doanh nghiệp cũng bao gồm cả kế hoạch thay đổi văn hóa Để thực hiện phương pháp này, doanh nghiệp sẽ xây dựng một hệ thống thử nghiệm song song nhằm truyền bá, giáo dục những văn hóa mới (những quan niệm chung mới) Có thể doanh nghiệp sẽ gặp sai lầm, thất bại và thời gian tiến hành phương pháp này cũng rất lâu nhưng đây lại là phương pháp không gây xáo trộn và tâm lý lo lắng cho người lao động
Thay đổi nhờ áp dụng công nghệ mới: