LỊCH sử ĐẢNG CỘNG sản VIỆT NAM đề tài vai trò của đường hồ chí minh trên biển trong cuộc kháng chiến chống mỹ của việt nam

Đó không chỉ là phương thức chi viện mới hết sứcquan trọng, trực tiếp cho các chiến trường ven biển miền Nam, mà còn là một sáng tạochiến lược của Đảng về chiến tranh nhân dân trong thời

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI Khoa Quản trị kinh doanh

BÀI THẢO LUẬN HỌC PHẦN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Đề tài:

Vai trò của đường Hồ Chí Minh trên biển trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

của Việt Nam

Nhóm thực hiện: Nhóm 2 Lớp:2151HCMI0131 GVHD: Nguyễn Ngọc Diệp

2MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN! 4

LỜI MỞ ĐẦU 5

PHẦN KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BỐI CẢNH LỊCH SỬ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1954 -1964 ' 6

1 Khôi phục kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa ở Miền Bắc, chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công (1954 - 1960) 6

2 Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc, phát triển thế tiến công của cách mạng miền Nam (1961 - 1965) 7

PHẦN I: SƠ LƯỢC VỀ ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN 9

1.1 Lịch sử hình thành: 9

1.2 Vị trí địa lý và đặc điểm của đường Hồ Chí Minh trên biển: 11

1.3 Phát triển tổ chức, phương tiện và các tuyến vận tải quân sự trên biển: 11

1.3.1 Các đơn vị: 11

1.3.2 Các phương tiện vận tải: 12

1.3.3 Các tuyến vận trải trên biển: 12

1.3.4 Các căn cứ, bến bãi: 14

PHẦN II: Vai trò của đường Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ của Việt Nam 16

2.1 Đường Hồ Chí Minh trên biển là tuyến vận chuyển biển chiến lược, thể hiện nhãn quan nhạy bén, tài tình của Đảng ta và Bác Hồ: 16

2.2 Đường Hồ Chí Minh trên biển góp phần kết nối giữa hậu phương miền Bắc và tiền tuyến VN có vai trò quan trong trong chi viện sức người, sức của cho chiến trường VN: 18

2.3 Đường Hồ Chí Minh trên biển thể hiện sự sáng tạo trong tổ chức, sử dụng các phương thức vận chuyển chi viện miền Nam: 23

2.4 Đường Hồ Chí Minh trên biển phát huy cao nhân tố con người với bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần chịu đựng gian khổ, mưu trí, dung cảm của thủy thủ “Đoàn tàu không số”: 24

PHẦN III: Ý NGHĨA VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ CON ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN 26

3.1 Ý nghĩa 26

3.1.1 Ý nghĩa lịch sử 26

3.1.2 Ý nghĩa trong phát triển kinh tế - xã hội ngày nay 28

3.2 Bài học kinh nghiệm 29

3.2.1 Bài học kinh nghiệm 29

3.2.2 Vận dụng kinh nghiệm trong thời đại mới 32

KẾT LUẬN 34

LỜI CẢM ƠN!

Kính gửi cô:

Vậy là một kỳ học nữa đã kết thúc, đây là một kỳ học có nhiều biến đổi, do tình hình dịch covid nên chúng em có một khoảng thời gian học Online, và thật buồn khi chúng em không được đến trường để nghe cô giảng dạy trực tiếp Dù vậy nhưng, chúng em có được những kiến thức bổ ích, quý báu khi được nghe cô giảng dạy Nhóm 2, lớp học phần 2151HCMI0131- Lịch Sử Đảng Cộng sản Việt Nam, chúng

em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Ngọc Diệp đã giúp đỡ và hướng dẫn chúng

em tận tình trong suốt thời gian học và làm bài thảo luận, tạo cho chúng em những tiền đề, những kiến thức để tiếp cận vấn đề, phân tích giải quyết vấn đề Nhờ đó mà chúng em hoàn thành bài thảo luận của mình được tốt hơn Những kiến thức mà chúng em được học hỏi là hành trang ban đầu không chỉ cho quá trình làm việc mà còn cho cuộc sống của chúng em sau này Chúng em xin gửi tới cô lời chúc sức khoẻ và sự thành công.

Tuy nhiên trong quá trình làm việc thì chúng em không tránh khỏi sự hạn hẹp về kiến thức, kinh nghiệm thực tế Vì vậy bài làm chắc chắn sẽ còn những thiếu sót nên chúng em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của cô và các bạn trong lớp để bài thảo luận của chúng em hoàn thiện hơn.

Một lần nữa, chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối với cô, chúc cô dồi dào sức khỏe và gặp nhiều thành công trong cuộc sống cũng như sự nghiệp giảng dạy.

tháng 11 năm 2020

LỜI MỞ ĐẦU

Đến thế kỷ 21, Việt Nam đã có sự thay đổi vượt bậc trên mọi lĩnh vực, trởthành một quốc gia đang phát triển với nền công nghiệp hóa - hiện đại hóa Để đạt đượcnhững thành tựu ấy, Đảng ta đã luôn phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc,đồng thời cũng sát sao, quyết liệt thực hiện những Nghị quyết, chiến lược, phương hướng

đề ra

Nhìn lại lịch sử nước ta vào kháng chiến chống Mỹ đầu những năm 1960,

Mỹ quyết định chiến lược mới, gây sức ép để đưa quân đội tham chiến trực tiếp vào ViệtNam Đảng lúc đó cũng đã đưa ra rất nhiều quyết định, chiến lược, chỉ thị kịp thời để dẫnđến kết thúc thắng lợi hoàn toàn như ngày hôm nay Đặc biệt trong số đó chính là chiếnlược “Đường Hồ Chí Minh trên biển” Đó không chỉ là phương thức chi viện mới hết sứcquan trọng, trực tiếp cho các chiến trường ven biển miền Nam, mà còn là một sáng tạochiến lược của Đảng về chiến tranh nhân dân trong thời đại Hồ Chí Minh, đã góp phần tolớn làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975 Ngoài ra, “đường Hồ Chí Minh trên biển” còntrở thành biểu tượng sức mạnh của chiến tranh nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu trí, đấulực với kẻ thù; nơi tỏa sáng chủ nghĩa anh hùng cách mạng; lòng quả cảm, trí thông minh

và quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ của dân tộc Việt Nam anh hùng

Với tất cả niềm tự hào với “con đường” mang nhiều ý nghĩa lịch sử ấy và

để thấy được tầm quan trọng của đường Hồ Chí Minh trên biển, nhóm 2 chúng em quyết

định phân tích: Vai trò to lớn của “Đường Hồ Chí Minh trên biển” trong thời kỳ

kháng chiến chống Mỹ cứu nước của Việt Nam.

PHẦN KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BỐI CẢNH LỊCH SỬ VIỆT NAM

GIAI ĐOẠN 1954 - 1964

1 Khôi phục kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa ở Miền Bắc, chuyển cách mạng miền

Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công (1954 - 1960)

Sau ngày Hiệp định Giơnevơ (7-1954) được ký kết, cách mạng Việt Nam

có những đặc điểm và thuận lợi, khó khăn mới Theo đúng Hiệp định ngày 10-10-1954,tên lính Pháp cuối cùng rút khỏi Hà Nội, ngày 16-5-1955, toàn bộ quân đội viễn chinhPháp và tay sai đã phải rút khỏi miền Bắc

Nhận rõ kinh tế miền Bắc cơ bản là nông nghiệp, Đảng đã chỉ đạo lấy khôiphục và phát triển sản xuất nông nghiệp làm trọng tâm Việc khôi phục sản xuất nôngnghiệp được kết hợp với cải cách ruộng đất và vận động đổi công, giúp nhau sản xuất,đồng thời, chăm lo xây dựng cơ sở vật chất cho nông nghiệp Đến năm 1957, cơ bảnnông nghiệp miền Bắc đã đạt được năng suất và sản lượng của năm 1939, năm cao nhấtdưới thời Pháp thuộc Trong quá trình cải cách ruộng đất, bên cạnh những kết quả đạtđược, ta đã phạm phải một số sai lầm nghiêm trọng, phổ biến và kéo dài trong chỉ đạothực hiện Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sai lầm là chủ quan, giáo điều, không xuất phát

từ tình hình thực tiễn, nhất là những thay đổi quan trọng về quan hệ giai cấp, xã hội ởnông thôn miền Bắc sau ngày được hoàn toàn giải phóng Kết quả của ba năm phát triểnkinh tế-văn hóa và cải tạo xã hội chủ nghĩa (1958-1960) đã tạo nên những chuyển biếncách mạng trong nền kinh tế và xã hội ở miền Bắc nước ta Miền Bắc được củng cố, từngbước đi lên chủ nghĩa xã hội và trở thành hậu phương ổn định, vững mạnh đáp ứng yêucầu của sự nghiệp cách mạng Việt Nam

Ở miền Nam, từ năm 1954, lợi dụng sự thất bại và khó khăn của Pháp, đế

quốc Mỹ đã nhảy vào thay chân Pháp thống trị miền Nam Việt Nam Âm mưu xâm lượccủa Mỹ đối với miền Nam là biến nơi đây thành thuộc địa kiểu mới, chia cắt lâu dài ViệtNam; xây dựng miền Nam thành một căn cứ quân sự để tiến công miền Bắc và hệ thống

xã hội chủ nghĩa từ phía Đông Nam khi có điều kiện; biến miền Nam thành một mắt xíchtrong hệ thống căn cứ quân sự ở Đông Nam Á nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của chủ nghĩa

xã hội xuống vùng này Ngày 22-7-1954, Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi đồng bào và cán

bộ chiến sĩ cả nước: “Trung Nam Bắc đều là bờ cõi của ta, nước ta nhất định sẽ thống

nhất, đồng bào cả nước nhất định được giải phóng” Từ năm 1958,

dẫn đến bùng nổ các cuộc khởi nghĩa của quần chúng

Sự hậu thuẫn và chi viện của miền Bắc cho cách mạng miền Nam được đẩy

mạnh Đường vận tải mang tên Hồ Chí Minh được hình thành và nối dài, cả trên bộ theo dãy Trường Sơn (đường 559) và trên biển (đường 759) Thắng lợi của phong trào Đồng

khởi là bước nhảy vọt có ý nghĩa lịch sử của cách mạng miền Nam, chuyển cách mạngmiền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công

2 Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc, phát triển thế tiến công của cách mạng

miền Nam (1961 - 1965)

Tháng 9-1960, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng họp tại Thủ

đô Hà Nội Trong diễn văn khai mạc, Hồ Chí Minh nêu rõ: “Đại hội lần này là Đại hộixây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà” Xácđịnh ra phương hướng, nhiệm vụ và mục tiêu kế hoạch 5 năm (1961 - 1965) Trong quátrình thực hiện kế hoạch năm năm lần thứ nhất (1961-1965), nhiều cuộc vận động vàphong trào thi đua được triển khai sôi nổi ở các ngành, các giới và các địa phương Đặc

biệt, phong trào “ Mỗi người làm việc bằng hai để đền đáp lại cho đồng bào miền Nam ruột thịt” theo Lời kêu gọi của Hồ Chí Minh tại Hội nghị chính trị đặc biệt tháng 3-1964,

khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh ở miền Nam, đã làm tăng thêm không khí phấnkhởi, hăng hái vươn lên hoàn thành Kế hoạch năm năm lần thứ nhất

Trong những năm thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965),miền Bắc xã hội chủ nghĩa đã không ngừng tăng cường chi viện cách mạng miền Nam.Trải qua 10 năm miền Bắc trở thành căn cứ địa vững chắc cho miền nam, chi viện chomiền nam cả về lương thực, lực lượng,

Ở miền Nam, từ năm 1961, do thất bại trong thực hiện hình thức điển hình

của chủ nghĩa thực dân mới, đế quốc Mỹ đã chuyển sang thực hiện chiến lược “Chiến

tranh đặc biệt”, một bộ phận trong chiến lược toàn cầu “Phản ứng

thức “cố vấn, vũ khí Mỹ và quân chủ lực Việt Nam Cộng hòa”, Mỹ và chính

quét và nổi dậy giành quyền làm chủ

Với tinh thần chủ động, sáng tạo, sau hơn 4 năm (từ đầu năm 1961 đến giữanăm 1965), lực lượng cách mạng ở miền Nam đã làm phá sản chiến lược “Chiến tranhđặc biệt” của đế quốc Mỹ ở miền Nam Ba trụ cột của chiến lược này là xây dựng chínhquyền Sài Gòn từ trung ương đến cơ sở mạnh, xây dựng quân đội mạnh và bình địnhnông thôn miền Nam đều không thực hiện được Chính quyền Ngô Đình Diệm bị lật đổ(1-11-1963) đã gây nên tình hình rối loạn kéo dài trên chính trường miền Nam thời giansau đó Phong trào học sinh, sinh viên, trí thức ở đô thị, bãi công của công nhân, lựclượng biệt động đã đóng góp xứng đáng cho kháng chiến

Đến đầu năm 1965, các công cụ, chỗ dựa của “chiến tranh đặc biệt” là ngụyquân ngụy quyền, ấp chiến lược, đô thị đều bị lung lay tận gốc Chiến lược “Chiến tranhđặc biệt” của đế quốc Mỹ được triển khai đến mức cao nhất đã hoàn toàn bị phá sản.Đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ là một thắng lợi to lớn nữa

có ý nghĩa chiến lược của quân và dân ta ở miền Nam Thắng lợi này tạo cơ sở vững chắc

để đưa cách mạng miền Nam tiếp tục tiến lên

HẦN I: SƠ LƯỢC VỀ ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN 1.1 Lịch sử hình thành:

Với âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta, năm 1954 các thế lực cầm quyềncủa Mỹ và tay sai đã xóa bỏ Hiệp định Giơnevơ, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới

và căn cứ quân sự, tấn công miền Bắc

Trước tình hình đó, Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng

9 (khóa II) họ tại Hà Nội, xác định nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong giai đoạnmới, nghị quyết xác định con đường giải phóng miền Nam là “con đường cách mạng bạolực.”

Thực hiện chủ trương của Đảng và Quân ủy Trung ương, ngày 19-5-1959,

“Đoàn công tác quân sự đặc biệt” (đơn vị tiền thân của Đoàn 559) được thành lập - vớimục đích nghiên cứu hoạt động chi viện quân sự cho miền Nam

Ngày 1-6-1959, Tiểu đoàn 301 trực thuộc “Đoàn 559” ra đời, tiểu đoàn cónhiệm vụ mở tuyến vận tải xuyên Trường Sơn để chi viện vũ khí, trang bị lực lượng chochiến trường miền Nam Đến tháng 7-1959, Tiểu đoàn 603 được thành lập có nhiệm vụnghiên cứu tìm phương thức vận chuyển bằng đường biển chi viện vũ khí cho chiến trườngmiền Nam; Để giữ bí mật, tiểu đoàn lấy tên là “Tập đoàn đánh cá Sông Gianh”

Cuối năm 1959, công tác chuẩn bị cho vận chuyển đã cơ bản hoàn thành.Đại đội 1, Tiểu đoàn 603 tổ chức chuyến thuyền vượt biển đầu tiên Nhiệm vụ của chuyếnvận tải này là chở 5 tấn vũ khí và thuốc chữa bệnh cho chiến trường khu V Chuyến đi đầutiên không thành công, nhận thấy việc dùng thuyền gỗ, chạy bằng buồm, chở vũ khí vàochiến trường bằng đường biển có rất nhiều khó khăn và không an toàn, Quân ủy Trungương quyết định cho Tiểu đoàn 603 ngừng hoạt động Trong khi chờ đợi trên tìm phương

án mới, Tiểu đoàn 603 giải thể, các đại đội chuyển về Tiểu đoàn 301 là nhiệm vụ mởđường Trường Sơn

Đầu năm 1960, cùng với phong trào Đồng Khởi Bến Tre, cách mạng củacác tỉnh đồng bằng Nam bộ chuyển mạnh lên thế tiến công và trở thành cao trào ĐồngKhởi rộng khắp Trước tình hình đó, yêu cầu về vũ khí trang bị, đạn và thuốc chữa bệnhtrở thành vấn đề sống còn, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu và phát triển lực lượngcủa các tỉnh Nam bộ và Nam Trung bộ Yêu cầu cấp bách là phải nhanh chóng vận chuyển

vũ khí, hàng hóa để chi viện cho chiến trường Nam bộ Lúc này, tuyến đường bộ trên dãyTrường Sơn đã mở và hoạt động có hiệu quả nhưng chưa vươn tới các địa bàn chiến lược

đặc biệt quan trọng Tổng Quân ủy tiếp tục chỉ đạo Bộ Tổng

nghiên cứu đề án mới về xây dựng và tổ chức lực lượng vận tải biển chi viện

trường Nam bộ và khu V

Trong khi chưa có lực lượng để làm nhiệm vụ vận chuyển trên biển chiviện cho miền Nam, Bộ Chính trị chỉ thị cho Trung ương Cục miền Nam chỉ đạo các tỉnhven biển ở miền Trung và Nam bộ chủ động chuẩn bị bến, bãi và tổ chức đưa thuyền vượtbiển ra miền Bắc, vừa thăm dò, nắm tình hình địch, nghiên cứu tuyến vận chuyển trênbiển, vừa nhận vũ khí để kịp thời cung cấp cho phong trào đấu tranh cách mạng ở miềnNam đang phát triển Từ giữa năm 1961 đến giữa năm 1962, 5 thuyền của địa bàn Nam bộ

đã ra tới miền Bắc Những người con kiên trung của thành đồng Tổ quốc (trong đó có 18đảng viên) đã vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trungương Đảng Lê Duẩn và các đồng chí trong Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương gặp mặt, âncần thăm hỏi, động viên

Những chuyến thuyền từ Nam bộ vượt biển ra Bắc thành công là một trongnhững cơ sở quan trọng để xúc tiến việc thành lập đoàn vận tải thủy tiếp tế vũ khí chomiền Nam Ngày 23-10-1961, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 97/QP do Thứ trưởngHoàng Văn Thái ký thành lập Đoàn 759 vận tải thủy, đ/c Đoàn Hồng Phước làm đoàntrưởng Đoàn đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Bộ Tổng Tư lệnh, lấy nhà số 83

Lý Nam Đế (Hà Nội) làm trụ sở Cuối năm 1961, đề án công tác của đoàn đã được Quân

ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh thông qua

Ngày 12-2-1962, Tổng cục Chính trị có Quyết định số 09/QĐ thành lậpĐảng ủy Đoàn 759 do đồng chí Phạm Thái Hòa làm Bí thư.Quyết định thành lập Đoàn 759thể hiện tầm nhìn chiến lược và sáng tạo của Bộ Chính trị mà trực tiếp là Quân ủy Trungương và Bộ Tổng Tư lệnh Sự ra đời của Đoàn 759 đánh dấu mốc lịch sử quan trọng, mở

ra bước phát triển mới của tuyến đường vận tải chiến lược trên biển Ngày 23-10 trở thànhngày truyền thống của Đoàn 759 trước đây, Lữ đoàn 125 Hải quân ngày nay, đồng thời làNgày mở đường Hồ Chí Minh trên biển

1.2 Vị trí địa lý và đặc điểm của đường Hồ Chí Minh trên biển:

Đường Hồ Chí Minh trên biển là tên gọi của tuyến đường vận tải quân sự

do Hải quân nhân dân Việt Nam và Quân giải phóng miền Nam Việt Nam thực hiện bí mậttrên Biển Đông Tuyến đường được chính thức thành lập ngày 23-10-1961, để vận chuyển

tăng cường nguồn nhân lực và vũ khí từ miền Bắc Việt Nam chi

miền Nam trong chiến tranh Việt Nam

Trong suốt quá trình tồn tại, đường Hồ Chí Minh trên biển có hai nghìn lầntàu thuyền vượt biển, vận chuyển hàng chục ngàn cán bộ từ Bắc vào Nam và chi viện chochiến trường hàng ngàn cán bộ và gần 160 nghìn tấn vũ khí , cập 19 bến bãi thuộc địa bàn

9 tỉnh miền Nam , góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng Miền Nam, thống nhấtđất nước

Trong kháng chiến chống Mỹ, đường Hồ Chí Minh trên biển là con đườngthể hiện ý chí quyết chiến, quyết thắng, lòng dũng cảm và khí phách một dân tộc anh hùng,một “huyền thoại có thật”, một “kỳ tích” của dân tộc ta Đó không chỉ là phương thức chiviện mới hết sức quan trọng, trực tiếp cho các chiến trường ven biển miền Nam mà còn làmột sáng tạo chiến lược của Đảng về chiến tranh nhân dân trong thời đại Hồ Chí Minh, đãgóp phần to lớn làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975

1.3 Phát triển tổ chức, phương tiện và các tuyến vận tải quân sự trên biển:

1.3.1 Các đơn vị:

- Đoàn 759: Tháng 7-1959, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Tiểu đoànVận tải thủy 603, có nhiệm vụ mở đường trên biển vận chuyển vũ khí, hàng hóa và conngười chi viện cho miền Nam Để giữ bí mật, tiểu đoàn hoạt động dưới tên gọi “Tập đoànđánh cá Sông Gianh” Ngày 23 tháng 10 năm 1961, Bộ Quốc phòng ra quyết định thànhlập Đoàn hải quân 759, sau này trở thành Lữ đoàn 125 của Hải quân nhân dân Việt Nam.Đây là đơn vị đầu tiên đảm nhận nhiệm vụ vận tải vũ khí, hàng hóa vào chiến trường miềnNam bằng các con tàu Không số, mở ra sự phát triển mới của Đường Hồ Chí Minh trênbiển

- Đoàn 962: Tại Nam Bộ, Bộ Chỉ huy quân khu IX của Quân giải phóngmiền Nam Việt Nam được giao nhiệm vụ thành lập Trung đoàn 962 chuyên trách nhiệm

vụ chuẩn bị bến bãi tại bờ biển các tỉnh Trà Vinh, Bến Tre, Cà Mau Bộ chỉ huy các Khu

V, VI, VIII cũng được lệnh thiết lập các bến bãi bí mật để đón nhận vũ khí, đạn dược,phương tiện và các hàng hóa khác từ miền Bắc Việt Nam chuyển vào bằng đường biển.Đoàn 962 là một đầu cầu lớn tiếp nhận sự chi viện vũ khí, trang bị từ hậu phương miềnBắc cho tiền tuyến lớn miền Nam

- Đoàn 950: Năm 1972, Bộ Tổng tham mưu chỉ thị kết thúc quá trình vậnchuyển bằng tàu vỏ sắt của Đoàn 125 vào các bến của Đoàn 962 để chuyển sang phương

- thức vận chuyển mới: Vận chuyển hợp pháp bằng tàu hai đáy.

chuyển bằng xuồng, ghe hai đáy trong nội địa quân khu, được sự chấp thuận

- + Tàu hai đáy

- Đêm 11-10-1962, tại Đồ Sơn (Hải Phòng), chiếc thuyền gỗ gắn máyđóng

giả tàu đánh cá, mang tên Phương Đông 1 chở 30 tấn vũ khí vào bến Cà Mau Chuyến đithành công của tàu Phương Đông 1 là khởi đầu cho việc khẳng định chủ trương đúng đắn,sáng suốt khi mở con đường huyền thoại trên Biển Đông Để tránh tai mắt địch, hầu hếtcác con tàu trở vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam đều được ngụy trang thành tàuđánh cá, không mang số hiệu cố định và liên tục thay đổi lộ trình trên đường đi - Đoàn tàuKhông số Các con tàu Phương Đông 2, Phương Đông 3 và Phương Đông 4 lần lượt xuấtphát, hướng vào miền Nam và đưa hàng cập bến an toàn Ngày 17-3-1963, chuyến tàu sắtđầu tiên chở 44 tấn vũ khí lên đường, đến đêm 23 rạng sáng 24-3 cập bến Bát Sát (TràVinh) thành công Đây là dấu hiệu mở màn cho giai đoạn phát triển nhảy vọt của công tácvận chuyển quân sự trên biển Năm 1972, Bộ Tổng tham mưu chỉ thị kết thúc quá trình vậnchuyển bằng tàu vỏ sắt của Đoàn 125 vào các bến của Đoàn 962 để chuyển sang phươngthức vận chuyển mới: Vận chuyển hợp pháp bằng tàu hai đáy

1.3.3 Các tuyến vận trải trên biển:

- + Tuyến ven bờ

- + Tuyến tiếp giáp lãnh hải

- + Tuyến hàng hải quốc tế

- Để đáp ứng yêu cầu vận chuyển của những tàu trọng tải lớn, ngày 4-

15-1963, ngay tại nơi con tàu Phương Đông 1 xuất phát, chiếc cọc đầu tiên đã được đóngxuống, xây dựng cầu tàu K15 (Hải Phòng) - cây số 0 của đường Hồ Chí Minh trên biển

Từ đây, những con tàu Không số của Đoàn 125 Hải quân đã ra đi, vươn rộng ra biển khơi,vượt qua phong ba bão tố, vượt qua sự phong tỏa gắt gao và truy sát của tàu chiến và máy

- bay lực lượng Hải quân Mỹ, bí mật, bất ngờ vận chuyển vũ

- Mặc dù, lúc đầu chỉ là những chiến thuyền nhỏ bé, thô sơ, trọng tải

dụng tàu giả dạng vận tải, tàu đánh cá, với lộ trình bám dọc bờ biển, rồi nhanh chóng pháttriển, có hàng trăm chiếc tàu sắt trọng tải lớn không những chỉ hoạt động ở vùng biển của

ta mà còn vươn ra hải phận quốc tế Những con tàu Không số đều chở nặng vũ khí, trang

bị, được nguỵ trang và nghi trang khéo léo, lúc hợp pháp lúc bất hợp pháp, cùng vớiphương thức vận chuyển cũng được phát triển ngày càng linh hoạt, sáng tạo: lúc biển xa,khi biển gần và sự nhạy bén trong việc lựa chọn bến bãi, lợi dụng địa hình, thuỷ triều, thờitiết Đoàn tàu Không số xuất phát từ nhiều bến đi (kể cả ở nước ngoài) và cập nhiều bếnđến; đi trên nhiều tuyến đường khác nhau, có giai đoạn đi vòng ra biển xa, vùng biển quốctế; địch phong tỏa đường trong ta đi đường ngoài, địch ngăn chặn đường dài ta đi phân

đoạn; địch bám đuôi, ta đi thẳng ra vùng biển quốc tế; khi địch phát hiện, áp sát tấn công

- hoặc cướp tàu, ta đánh trả quyết liệt, có lúc phải phá hủy tàu

và tài thao lược của Đảng, ý chí và khát vọng độc lập, tự do, thống nhất đất

dân tộc, chúng ta đã biết dựa vào khả năng to lớn của Nhân dân để vượt qua

từ Quảng Bình vào miền Nam và các chuyến tàu từ miền Nam ra miền Bắc nhận vũ khí vàtrở lại miền Nam nhưng lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam vẫn coi đây như “Cột km số0” của các tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển Cầu cảng K15 đánh dấu một bước chuyểnbiến lớn của Đường Hồ Chí Minh trên biển Đó là việc các tàu sắt được đưa vào sử dụng,dần thay thế cho các con tàu gỗ kém an toàn Trong quá trình hoạt động, cảng K15 đã tổchức xếp hàng và xuất phát cho 88 chuyến vận tải quân sự trên biển, gồm 4.919 tấn vũ khíđạn dược và hàng nghìn tấn hàng hóa khác

- Sa Huỳnh: Sa Huỳnh là một làng chài cổ đồng thời là một bãi biển nổitiếng ở miền Trung Trung Bộ với nghề đánh cá từ lâu đời Trong quá trình hoạt động của

“Đường Hồ Chí Minh trên biển”, Sa Huỳnh là một trong những bến bãi tiếp nhận vũ khí,đạn dược, hàng hóa do các chuyến tàu không số chuyên chở từ miền Bắc gửi vào choQuân giải phóng miền Nam tại chiến trường Khu V

- Quy Thiện: Quy Thiện thuộc xã Phổ Hiệp, huyện Đức Phổ, tỉnh QuảngNgãi Là một trong các bến đỗ dự bị của các chuyến tàu không số trong trường hợp tàu bịhỏng, là nơi tránh trú khi gặp bão lớn hoặc bị hải quân Việt Nam Cộng hòa vây ráp

- Lộ Diêu: Bến này nằm trên địa bàn thuộc Hoài Hải, thị xã Hoài Nhơn,tỉnh Bình Định Bến Lộ Diêu bắt đầu hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 1964 khi đón contàu đầu tiên chở hàng chục tấn vũ khí xuất phát từ Hòn Dấu, Hải Phòng đi vào Lộ Diêuđược chọn làm bến trung chuyển vũ khí, đạn dựoc và hàng hóa do các con tàu không số

chở từ miền Bắc vào chiến trường khu V.

- Lộc An: Địa điểm này nay thuộc huyện Long Đất, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu.Đây là bến xuất phát của một trong năm con thuyền gỗ đầu tiên mở tuyến đường Hồ ChíMinh trên biển từ Nam ra Bắc và ngược lại Trong quá trình hoạt động, bến này đã đón 3tàu không số cập bến, vận chuyển 109 tấn vũ khí cho Quân giải phóng miền Nam ViệtNam tại Khu IX.

- Cồn Tàu: Đây là bến chính trong hệ thống bến bãi Trà Vinh, nằm ở gầncửa Cung Hầu, một trong ba cửa chảy ra biển của sông Hậu, thuộc huyện Duyên Hải Bếnnày hoạt động từ tháng 6 năm 1963 khi đón chuyến tàu sắt đầu tiên chở 44 tấn vũ khí từBắc vào Nam

- Thạnh Phong: Còn có biệt danh là Bến “”Ông Hai Ghiền Thuộc xã ThạnhPhong , huyện Thạnh Phú tỉnh Bến Tre Đây là nơi xuất phát của con tàu đầu tiên của ViệtMinh ở vùng Tây Nam Bộ ra Bắc xin vũ khí để tổ chức kháng chiến chống Pháp từ năm

1946 Cùng với các bến Cồn Tra và Cồn Lợi hợp thành một hệ thống bến bãi đón nhận vũkhí, đạn dược, hàng hóa của Quân giải phóng miền Nam Việt Nam tại tỉnh Bến Tre Mặc

dù theo sự bố trí của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, Thạnh Phong thuộc khu VIIInhưng lại đóng vai trò là bến trung chuyển lớn cho cả miền Đông và miền Tây Nam Bộtrong thời kỳ đầu (1961-1963)

- Vàm Lũng: Bến này do ông Bông Văn Dĩa lựa chọn và xác định thay chohai con lạch Bồ Đề và Rạch Gốc tuy sâu và rộng hơn nhưng dễ bị lộ hơn Địa điểm nàythuộc huyện Ngọc Hiển, Cà Mau Tháng 10 năm 1962, bến này bắt đầu hoạt động khi đóncon tàu gỗ mang mật danh "Phương Đông 1" chở 30 tấn vũ khí từ miền Bắc vào cho Quângiải phóng miền Nam Việt Nam tại Khu IX Trong toàn bộ thời gia hoạt động, bến này đãdón 68 chuyến tàu tiếp tế từ miền Bắc vào

- Rạch Giá: Là căn cứ nửa công khai, nửa bí mật của đoàn tàu hai đáy doTrung đoàn vận tải 950 thuộc khu IV, Quân Giải Phóng miền Nam Việt Nam phụ trách.Bến này hoạt động từ nửa sau năm 1968 Gọi là nửa công khai vì bề ngoài, đây là mộtcảng cá, gọi là nửa bí mật vì đây là một bến tiếp nhận vũ khí vận chuyển bằng đường biển.Bến cảng này đánh dấu một phương pháp vận chuyển mới: "trên cá, dưới súng đạn" Do sựkiểm soát gắt gao của Hải quân Việt Nam Cộng hòa khi phát hiện một tàu hai đáy bị hỏngmáy và được kéo về bờ, bến này phải tạm ngừng hoạt động từ giữa năm 1973 đến đầu năm

1975, khi Chiến dịch Mùa Xuân 1975 bắt đầu được khởi động

- Ngoài ra, còn có thể kể đến một số căn cứ, bến bãi khác như: Cửa Hội,Cửa

Sót, Cửa Gianh, Cửa Nhật Lệ, Hố Chuối, Sa Huỳnh, Ba Làng An, Vũng Rô, Hòn Hèo,Phước Thiện, Rạch Cỏ, Khâu Lầu, Rạch Gốc, Bồ Đề, Rạch Tàu

- PHẦN II: Vai trò của đường Hồ Chí Minh trên biển trong sự nghiệp kháng

chiến chống Mỹ của Việt Nam 2.1 Đường Hồ Chí Minh trên biển là tuyến vận chuyển biển chiến lược, thể hiện nhãn quan nhạy bén, tài tình của Đảng ta và Bác Hồ:

- Có thể nói, quá trình hoạch định đường lối kháng chiến là quá trìnhĐảng

ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh dành sự quan tâm, chỉ đạo chặt chẽ, cụ thể, tỉ mỉcông tác chi viện chiến trường thông qua Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương Thực tế chothấy, trong quá trình hoạch định đường lối kháng chiến, cùng với việc xác định chiến lượccách mạng cho hai miền Nam - Bắc, cho tiền tuyến và hậu phương, trước sự phát triển củaphong trào đấu tranh cách mạng ở miền Nam, đầu năm 1961, Thường trực Quân ủy Trungương xác định: “Cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam đã bước vào mộtgiai đoạn mới và ngày càng trở nên gay go, quyết liệt Muốn đẩy mạnh cách mạng miềnNam tiến lên giành thắng lợi quyết định cần phải kiên quyết chi viện cho miền Nam nhữngthứ mà chiến tranh cần thiết Miền Bắc phải thực hiện nhiệm vụ này với tất cả khả năngcủa mình trên nguyên tắc góp sức đẩy mạnh cách mạng miền Nam nhưng vẫn giữ vữnghòa bình ở miền Bắc Việc chi viện cho miền Nam có tính chất lâu dài và toàn diện” Do

đó, Đảng đã xác định rõ nhiệm vụ chi viện chiến lược cho cuộc đấu tranh của quân và dân

ta ở miền Nam là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định thành bại của chiến tranh Sựnhìn nhận từ sớm của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về yêu cầu, nhiệm vụ, vị trí và vaitrò của công tác chi viện chiến trường đã tạo bước phát triển vững chắc, mạnh mẽ cho cáchmạng miền Nam Ngay sau Hội nghị Trung ương 15 quyết định đường lối cách mạng miềnNam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, Bộ Chính trị đã trực tiếp chỉ đạo tổ chức

mở tuyến đường Trường Sơn chi viện miền Nam (Đoàn 559, 5-1959) Không lâu sau đó,tuyến đường chi viện trên biển cũng được chỉ đạo tổ chức, xây dựng (7-1959) Đồng thờivới việc vận chuyển vũ khí vào Nam Bộ, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng giaonhiệm vụ cho Bộ Tư lệnh Hải quân nghiên cứu mở đường vận chuyển vũ khí bằng đườngbiển vào Nam Trung Bộ - một chiến trường có vị trí chiến lược hết sức quan trọng Vận

chuyển bằng đường biển vào Nam Trung Bộ tuy cung đường ngắn hơn nhưng lại hết sứckhó khăn, nguy hiểm Khó khăn lớn nhất là tìm địa điểm tổ chức bến bãi Địa hình vùng

- ven biển Nam Trung Bộ trống trải, độ dốc lớn, không có

vũ khí và một số mặt hàng thiết yếu vào chiến trường (Cà Mau, Bạc Liêu 45 chuyến, BếnTre 23 chuyến, Trà Vinh 12 chuyến, Bà Rịa 3 chuyến, Vũng Rô 4 chuyến, Bình Định 1chuyến), đạt 93% kế hoạch, vượt chỉ tiêu Trung ương giao (Bộ Chính trị, Quân ủy Trungương, Bộ Quốc phòng giao chỉ tiêu đưa được 50% số hàng tới đích đã là thành công).Riêng hai năm 1962 và 1964, đạt tỷ lệ cao nhất: 100% (57/57) số chuyến thành công.Được trang bị vũ khí, kỹ thuật quân sự tương đối đầy đủ, đồng bộ, năm 1964, Quân giảiphóng mở chiến dịch tiến công Bình Giã; năm 1965, mở chiến dịch Đồng Xoài và Ba Giađánh bại hoàn toàn “chiến lược chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ Từ 1973 đến 1975,tuyến chi viện chiến lược bằng đường biển đã dốc toàn bộ lực lượng và phương tiện, sửdụng hàng ngàn lượt chuyến tàu chuyển vũ khí và vật chất các loại vào các chiến trường.Đặc biệt trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, đã sử dụng 140 lượtchuyến tàu, vận chuyển 6.282 tấn vũ khí và vật chất khác, cùng hàng ngàn lượt cán bộchiến sĩ vào tăng cường cho chiến trường Nam Bộ và Khu 5, cơ động bộ đội đặc côngchiến đấu giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, Cù Lao Thu, các đảo phía Nam

và Tây Nam của Tổ quốc Theo số liệu đã được Quân chủng Hải quân công bố, tính chungtrong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tuyến chi viện chiến lược - Đường Hồ ChíMinh trên biển đã trực tiếp và gián tiếp vận chuyển hơn 96.000 tấn vũ khí đạn dược và cácvật chất khác cùng hơn 170.000 lượt cán bộ chiến sĩ chi viện chiến trường miền Nam Con

số đó so với Đường mòn Hồ Chí Minh trên bộ tuy ít hơn nhưng lại có ý nghĩa và tầm quantrọng đặc biệt, có thể khẳng định rằng, cùng với Đường mòn Hồ Chí Minh trên bộ, Đường

Hồ Chí Minh trên biển là một sáng tạo chiến lược của Đảng, một kỳ công chiến lược của

- dân tộc, có vai trò to lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ,

Nam Đồng thời, cho thấy Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trên cơ sở nắm bắt,lường

định đúng xu thế phát triển của cuộc kháng chiến, chủ động, tích cực chuẩn bị

lượng, tạo ra bước phát triển mạnh mẽ, vững chắc của cách mạng; con đường

biển đã có những đóng góp thiết thực trong quá trình ấy

- Như vậy, quyết định đúng đắn, sáng tạo, táo bạo của Đảng và Chủ tịchHồ

Chí Minh, mở con đường vận tải quân sự chiến lược chi viện miền Nam trên hướng biển,

đã thể hiện rõ nhãn quan nhạy bén, tài tình của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh; đáp ứngkhát vọng cháy bỏng và quyết tâm sắt đá giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc củatoàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta

2.2 Đường Hồ Chí Minh trên biển góp phần kết nối giữa hậu phương miền Bắc và tiền tuyến VN có vai trò quan trong trong chi viện sức người, sức của cho chiến trường VN:

- Vấn đề xây dựng hậu phương chiến lược miền Bắc vững mạnh làmhậu

thuẫn cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta ở miền Nam là quan điểm nhất quán, xuyên suốtcủa Đảng ta Trong đó, Đảng xác định, phải xây dựng miền Bắc thực sự trở thành "nềngốc" cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; đồng thời, chỉ rõmối quan hệ biện chứng giữa hậu phương với tiền tuyến, tính chất, nhiệm vụ của từngmiền trong việc thực hiện mục tiêu chung Về vấn đề này, Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ III của Đảng (9-1960) chỉ rõ: miền Bắc có vai trò quyết định nhất đối với toàn bộ sựnghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà; miền Nam có vai trò quyết định trựctiếp trong việc đánh đổ ách thống trị của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai ; xây dựng chủnghĩa xã hội ở miền Bắc cũng chính là xây dựng hậu phương cho sự nghiệp giải phóngmiền Nam, thống nhất đất nước Cùng với nhận thức đúng đắn và xác định rõ vị trí, vai tròcủa từng miền trong cuộc đụng đầu lịch sử với đế quốc Mỹ, Đảng ta đã hình thành chủtrương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp để xây dựng, củng cố hậu phương chiến lược;gắn mọi hoạt động của hậu phương lớn miền Bắc với hoạt động của tiền tuyến lớn miềnNam; làm tròn nghĩa vụ của hậu phương - căn cứ địa cách mạng của cả nước

- Thực hiện chủ trương của Đảng, Bộ Chính trị giao cho Quân ủy Trungương mở đường vận chuyển chiến lược trên bộ dọc theo dãy Trường Sơn và đường vận tải

trên biển, nhằm chi viện sức người, sức của cho miền Nam Con đường biển đánh dấu sựhình thành bằng chuyến tàu đầu tiên chở 30 tấn vũ khí của Đoàn 759 rời bến Đồ Sơn (Hải

- Phòng), cập bến Vàm Lũng (Cà Mau), ngày 19 tháng 10 năm

biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện biểu dương và căn dặn: Đoàn 759 hãy

giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc

- Đường Hồ Chí Minh trên biển bảo đảm tuyến chi viện chiến lược trênbiển

nhanh hơn, kịp thời hơn, vũ khí trang bị đồng bộ và đạt hiệu quả cao và có thể vận chuyểnđược những loại hàng “đặc biệt” Nếu như vận chuyển đường bộ phải qua nhiều cung,chặng, qua nhiều lực lượng phương tiện phải mất hàng tháng trời mới đến đích Thì vậnchuyển bằng đường biển tuy gian nan, nguy hiểm vì phải độc lập đối phó với địch và sónggió, nhưng nếu vượt qua sự ngăn chặn của địch thì chỉ khoảng 5 đến 6 ngày đã vào tớichiến trường Tây Nam Bộ Những loại hàng đặc biệt như: Vũ khí, thiết bị y tế quý hiếm,những hóa chất đặc biệt Và đặc biệt hơn cả là đã đưa đón an toàn tuyệt đối hàng trăm cán

bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, Quân đội và các chuyên gia đầu ngành tăng cường chochiến trường như các đồng chí: Lê Đức Anh (đi Tàu 55 vào Nam Bộ năm 1964 và đi Tàu159.TT của Đoàn 371 ra miền Bắc tháng 11-1973), Võ Văn Kiệt (đi Tàu 159.TT vào Nam

Bộ tháng 10-1973), Nguyễn Thiện Thành (đi Tàu 69 năm 1964), Nguyễn Thế Bôn (đi Tàu