Công tác hòa giải ở cơ sở (Tập 2 Cẩm nang bồi dưỡng cho hòa giải viên): Phần 2 - NXB Tư Pháp

Nội dung của Công tác hòa giải ở cơ sở Tập 2: Cẩm nang bồi dưỡng cho hòa giải viên gồm có 3 phần chính như hướng dẫn nghiệp vụ hòa giải; một số quy định pháp luật vận dụng trong hòa giải ở cơ sở; kinh nghiệm hòa giải thông qua những tình huống hòa giải điển hình trong thực tế. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung phần 2 cuốn sách!

P h ầ n I I I Kinh nghiệm hòa giải thông qua những tình huống hòa giải điển hình trong thực tế

1 Chỉ vì sự cạnh tranh không lành mạnh

Nhà bà Lê Thị S và bà Nguyễn Thị N là hàng xóm liền kề nằmtrên một đường chính, tập trung đông dân cư của thành phố LàoCai Bà S kinh doanh bún, cháo ăn sáng rất đông khách, bà N mởcửa hàng bán tạp hoá Sau một thời gian, bà N bán thêm bánh mìpatê Do vậy, khách ăn sáng đã chuyển một phần sang ăn bánh mìpatê ở quán bà N, ảnh hưởng trực tiếp tới thu nhập của bà S Tứcgiận, bà S thường xuyên đổ nước thải ra đường, chảy sang bên phíanhà bà N, gây mất vệ sinh chung Đôi khi, bà S còn có những lời lẽbóng gió không hay, gây nên mâu thuẫn giữa hai nhà

Nội dung sự việc

A TìNH HUốNG HòA GIảI TRONG LĩNH VựC DÂN Sự

Nhận thấy sự việc trên nảy sinh ảnh hưởng tới tinh thần đoànkết và nếp sống văn hoá của khu dân cư, tổ hoà giải ở khu phố đã

cử bác Hoàng Văn C, cán bộ hoà giải có uy tín tới giải quyết vụ việc.Nhận lời, bác C đã mời cán bộ phụ nữ phường tham gia hòa giải.Bác C cùng với cán bộ phụ nữ phường xác định nguyên nhânphát sinh mâu thuẫn giữa bà N và bà S là do cạnh tranh trongkinh doanh dẫn đến việc đổ nước thải, gây mất vệ sinh chung, vìvậy đã chủ động gặp gỡ riêng các bên để nắm bắt tâm tư, nguyệnvọng của từng người Sau khi nghiên cứu Điều 50 Bộ luật Dân sựnăm 2005 về quyền tự do kinh doanh của cá nhân; Điều 37 LuậtBảo vệ môi trường năm 2005 quy định bảo vệ môi trường đối vớicơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, Bác C đã mời bà S và bà N,cán bộ phụ nữ phường cùng tổ trưởng tổ dân phố mở cuộc họp tổdân phố để phân tích, thuyết phục, lấy ý kiến tập thể Bác C đãphân tích cho hai bên biết hoạt động kinh doanh hợp pháp củacông dân được pháp luật bảo vệ và khuyến khích Tuy nhiên, việckinh doanh đó cũng phải đảm bảo các tiêu chuẩn môi trường,không được gây mất vệ sinh, ảnh hưởng tới đời sống chung và môitrường xung quanh Do vậy, bà S và bà N đều có quyền kinhdoanh hợp pháp mà không ai có thể ngăn cấm Song hành vi gâymất vệ sinh như bà S đã làm là không đúng Hàng xóm láng giềngtheo quan điểm truyền thống vẫn là “tối lửa tắt đèn có nhau”,

“bán anh em xa mua láng giềng gần”, nhưng hai bà đã không giúp

đỡ nhau, còn gây mâu thuẫn, mất đoàn kết cộng đồng Tổ hòa giải

đề nghị bà S chấm dứt hành vi trên, bà N cũng không nên để tâmnhững chuyện xích mích đã xảy ra, “chín bỏ làm mười” để cùngnhau xây dựng kinh doanh

Hai gia đình đã vui vẻ nhận ra những điểm sai, chấm dứt mâuthuẫn, thường xuyên hỏi thăm, giúp đỡ nhau trong những việcQuá trình hoà giải

riêng, giữ gìn tình nghĩa xóm giềng, ổn định trật tự khu phố.

2 Nguồn nước tưới không của riêng ai

Ruộng nhà anh Nông Quốc L ở đầu nguồn nước, khi nước ít thìanh L khơi nguồn nước và cho chảy hết vào ruộng nhà mình Anh

K có khu ruộng phía dưới nên mỗi lần anh L ngăn nước lại, thìruộng anh K bị thiếu nước (thậm chí bị khô hạn) Anh K đề nghịanh L mở nguồn nước, thì anh L không đồng ý với lý do nước chảy

từ nơi cao xuống thấp, nhà ai ở gần nguồn nước thì được quyền sửdụng Sau khi đề nghị không được, hai bên thường xảy ra to tiếng

Trong sự việc trên, tổ hoà giải của thôn đã đề cử bác M - cán

bộ hoà giải tới hoà giải sự việc Bác M xác định nguyên nhân phátsinh mâu thuẫn là do anh L ngăn nguồn nước, làm ruộng nhà anh

K bị thiếu nước Bác đã mời trưởng thôn và cán bộ địa chính xãcùng tham gia hoà giải

Bác M và trưởng thôn đã giải thích và hoà giải mâu thuẫncăng thẳng giữa hai bên Bác M đã vận dụng Điều 278 Bộ luật Dân

sự năm 2005 để phân tích thêm cho hai bên hiểu quyền về tướinước, tiêu nước trong canh tác, đó là: “Người có quyền sử dụng đấtcanh tác khi có nhu cầu về tưới nước, tiêu nước, có quyền yêu cầunhững người sử dụng đất xung quanh để cho mình một lối dẫnnước thích hợp, thuận tiện cho việc tưới tiêu, người được yêu cầu cóQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

nghĩa vụ đáp ứng yêu cầu đó; nếu người sử dụng lối dẫn nước gâythiệt hại cho người sử dụng đất xung quanh thì phải bồi thường”.Ngoài ra, nguồn nước là của chung, tất cả các gia đình cùng sửdụng Do vậy, giải pháp tốt nhất là hai bên bàn bạc, thoả thuận.Anh L đã nhận ra lỗi của mình trong việc tự ngăn nguồn nước vàoruộng nhà anh K Anh đã chủ động khai thông nguồn nước Anh Kcũng nhận lỗi do nóng nảy và hứa rút kinh nghiệm.

3 Rừng là tài sản quốc gia

Gia đình anh C và anh P được giao 2 héc ta đất để trồng rừng(ranh giới của hai nhà liền kề nhau) Trong diện tích đất của nhàanh P được giao có một số cây gỗ to rất quý (diện tích đất rừng nhàanh C được giao không có cây gỗ to) lại là nơi có nguồn nước chínhphục vụ cho sinh hoạt của cả bản Một hôm, sau khi đã uống rượu,anh C đi về, thấy anh P đang làm đất trồng rừng, liền tuyên bố:

“Tao sẽ chặt một số cây to ở đây, xẻ gỗ làm nhà và bán” Nghe vậy,anh P đã nổi khùng, lớn tiếng trước mặt anh C và một số người cómặt hôm đó: “Có giỏi thì anh đến chặt đi, tôi mới là người có quyềnchặt, xẻ gỗ vì đất rừng Nhà nước đã giao cho tôi, khu rừng ấy làthuộc quyền quản lý của tôi”

Anh V là hoà giải viên đã tìm hiểu nguyên nhân phát sinhmâu thuẫn giữa anh C và anh P và xác định đây là tranh chấp vềQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

quyền lợi trong quản lý, bảo vệ nguồn lợi từ rừng.

Anh V đã mời công an viên, cán bộ tư pháp xã, cán bộ địa chính

và trưởng thôn tới để giải quyết, giải tán đám đông, làm dịu tìnhhình căng thẳng giữa các bên, đề nghị anh C, anh P thật bình tĩnh,không nên to tiếng, cãi vã nhau

Vận dụng các quy định của pháp luật về quản lý và bảo vệrừng để giải thích rõ cho anh C và anh P hiểu về quyền và nghĩa

vụ của cá nhân, gia đình trong việc bảo vệ rừng, khai thác, sửdụng, hưởng lợi từ rừng thuộc phạm vi mình được giao bảo vệ,chăm sóc Anh C không có quyền canh tác, khai thác và hưởng lợi

từ diện tích rừng mà anh P được giao, đang trực tiếp sử dụng, khaithác, Anh P được giao đất rừng cũng có nghĩa vụ bảo vệ, chămsóc rừng, không được tự ý khai thác lâm sản như gỗ, tre, nứa, chặt phá rừng, lấy đất canh tác, ; giải thích cho anh P và anh C

rõ về lợi ích của rừng đầu nguồn là nhằm bảo vệ đất, chống xóimòn, hạn chế thiên tai, điều hoà khí hậu, góp phần bảo vệ môitrường sinh thái, cung cấp nguồn nước sinh hoạt, thủy lợi, nênviệc khai thác phải theo đúng kế hoạch, quy hoạch và được sự đồng

ý của cơ quan có thẩm quyền

Hôm sau, anh V mời cả anh P và anh C lên trụ sở Uỷ ban nhândân xã để tiếp tục hoà giải Phân tích cho hai bên hiểu những quy

định của Luật đất đai, Luật Bảo vệ và phát triển rừng bằng nhữnglời lẽ đầy tính thuyết phục

Hai bên đã thừa nhận những thiếu sót, sai lầm của mình vàcam kết chấm dứt mâu thuẫn

4 Tình cảm gia đình đã được hàn gắn

Ông H có hai người con, người con lớn 22 tuổi đã có gia đìnhriêng, còn người con thứ hai mới lên 9 tuổi Vì biết mình bị bệnhnặng không thể qua khỏi, ngày 20-12-2005, ông H ra Uỷ ban nhândân xã lập di chúc để lại toàn bộ tài sản là một căn nhà cho ngườicon lớn, ông cho rằng người con thứ hai còn nhỏ, nên không cho tàisản Ngày 15-01-2006, ông H chết, người con lớn có ý đuổi mẹ và

em ra khỏi nhà Bà L là vợ hợp pháp của ông H biết sự việc ông lập

di chúc cho người con lớn toàn bộ tài sản, nên bà làm đơn đề nghị

tổ hoà giải ở ấp can thiệp

Trong trường hợp này, cán bộ hoà giải đã gặp gỡ người con trailớn của ông H để phân tích cho cháu biết được tình cha con, mẹ con

và tình anh em Việc cha chết sớm, người em còn nhỏ quá thiệt thòi

về tình cảm và chưa thể tự kiếm sống được, vẫn đang trong độ tuổi

ăn học Do đó, ông H có để lại di chúc cho người con lớn toàn bộkhối tài sản của ông là quyền của người có di sản trước khi chết.Tuy nhiên, pháp luật cũng có quy định bảo hộ đối với những người

được hưởng di sản của người chết không phụ thuộc vào nội dungcủa di chúc, như là con dưới mười tám tuổi, con đến tuổi trưởngthành nhưng không có khả năng lao động, vợ Từ đó, người conlớn nên xem xét chia cho mẹ và em một phần tài sản trong khối tàisản của cha để lại Tại Điều 669 Bộ luật Dân sự năm 2005 có quy

định rất rõ những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung dichúc: những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng haiQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

phần ba suất của một người được thừa kế theo pháp luật, nếu disản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được lập

di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn haiphần ba suất đó, trừ khi họ là những người từ chối nhận di sảnnhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ của mình đối với ngườikhác theo quy định tại điều 642 Bộ luật Dân sự năm 2005 hoặc họ

là những người không có quyền hưởng di sản theo khoản 1 Điều

643 Bộ luật Dân sự năm 2005, gồm: con chưa thành niên, cha, mẹ,

vợ, chồng; con đã thành niên mà không có khả năng lao động.Với cách phân tích có sức thuyết phục dựa trên căn cứ phápluật và đạo lý của cán bộ hòa giải, người con lớn được cha mẹ chohọc hết đại học, nên có hiểu biết pháp luật, sớm nhận ra lỗi lầm

và đã xin lỗi mẹ và em; đồng ý ký biên bản tự nguyện giao lại nhàcho mẹ và em ở, không đòi chia bất kỳ phần tài sản nào, qua đó,hàn gắn được tình cảm mẹ con ngày một tốt đẹp hơn, và ngườianh thể hiện được trách nhiệm bù đắp về tinh thần và vật chấtcho người em

5 Khi hai đàn ngan gặp nhau…

Hai gia đình ở gần nhau Mỗi nhà nuôi một đàn ngan Hai đànngan cùng lứa, cùng loại nên rất giống nhau, được thả ở cùng mộtkhu vực Hàng ngày, chúng thường kiếm ăn cùng nhau và có lúclẫn vào nhau như một đàn Cứ đến trưa và đến tối, chúng lại trở

về cùng chủ của chúng

Không rõ nguyên nhân thế nào mà buổi trưa ngày hôm đó, khikiểm tra ngan, gia đình ông H thấy thiếu đúng 15 con ngan ÔngNội dung sự việc

H sang nhà ông T và cho rằng 15 con ngan nhà mình đã bị lẫn sang

đàn ngan nhà ông T Song ai dồn sang, ai bắt sang? Ngan nhà ông

H sang nhà ông T như thế nào thì không ai rõ và cũng không cóchứng cứ để nói rằng ông T đã bắt trộm ngan nhà ông H Ông T lýluận rằng: “Ngan quen đàn” nên không chấp nhận trả lại 15 conngan cho nhà ông H Hàng ngày, ông H cũng không để ý đàn ngannhà ông T có bao nhiêu con Ông H đòi vì cho rằng ngan nhà ông

đã bị lạc sang đàn ngan nhà ông T Ông H cũng đã đi tìm khắp nơi

và tin rằng không ai vào đây bắt trộm ngan và ngan cũng khôngbao giờ đi xa Còn ông T cũng lý sự và cho rằng nếu ông H đòi thìcăn cứ vào đâu, có đánh dấu riêng gì không? Và giờ đây biết conngan nào của nhà ông H mà trả Sự việc trở nên phức tạp và haigia đình cứ cãi nhau để đòi lại 15 con ngan Mâu thuẫn giữa haigia đình đã rất căng thẳng và nếu không được giải quyết kịp thờithì có thể dẫn đến xô xát

Nghe tin, tổ hoà giải của thôn đã vào cuộc Song, cái khó là giảiquyết 15 con ngan lạc đàn như thế nào cho hợp lý, hợp tình? (mọingười cũng không dám khẳng định chắc chắn là đàn ngan nhà ông

T thừa 15 con) Thế là tập thể tổ hoà giải lại “bí mật” bàn bạc, tìmcách giải quyết Một mặt, tổ hoà giải cử người đến nhà ông T đểtìm hiểu cụ thể vụ việc, giải thích cho ông T thấy là nếu thực sựngan có lạc sang nhà ông thì khuyên ông nên trả lại cho ông H Vềtình cảm thì là chỗ láng giềng, hàng xóm, việc trả lại cho nhaunhững con gà, con ngan là chuyện bình thường trong cuộc sống.Giá trị của 15 con ngan đối với một gia đình nông dân cũng khôngphải là lớn, song đây là công lao chăm sóc, chăn dắt, nay đã đến kỳthu hoạch, mà chịu mất một cách vô lý thì rất đáng tiếc Điều 243

Bộ luật Dân sự năm 2005 cũng quy định là nếu gia cầm của mộtQuá trình hoà giải

người bị thất lạc mà người khác bắt được phải thông báo công khai

để chủ sở hữu gia cầm biết mà nhận lại Sau một tháng, kể từ ngàythông báo công khai, mà không có người đến nhận thì gia cầm đómới thuộc sở hữu của người bắt được Mặt khác, tổ cũng thông báovới ông T là nếu không tự nguyện trả hoặc khó xác định để trả lạinhững con ngan nào là của nhà ông H thì tổ sẽ áp dụng biện pháphoà giải theo “cách riêng” của tổ

Cách hoà giải của tổ được mọi người thống nhất ý kiến Đó làbằng kinh nghiệm thực tế, mọi người đều cho rằng ngan nhất định

“quen đàn” Cách để tách 15 con ngan nhà ông H ra khỏi đàn ngannhà ông T là phải thực hiện theo phương châm: bí mật, khẩntrương, nhanh chóng, kịp thời để ngan không kịp quen nhau Đúng

là trong cái khó ló cái khôn Tổ hoà giải quyết định cho hai đànngan “gặp nhau” Kết quả đúng như dự đoán và nhiều người cũngkhông ngờ rằng khi “gặp nhau” ngan lại về đàn cũ

Cuộc hoà giải 15 con ngan đạt kết quả tốt đẹp Tối hôm đó cảhai gia đình tự nguyện góp mỗi nhà một chú ngan để giải hoà vàmời tổ hoà giải cùng dự vui vẻ

6 Việc gia đình nhà chồng đòi lại tài sản đã cho khi chồng chết

Chị L và anh H kết hôn với nhau từ năm 2000 Khi mới lấynhau, anh chị được bố mẹ chồng cho một ngôi nhà, sau đó đã sangtên trước bạ và làm sổ đỏ mang tên anh chị Thời kỳ đó, cả haingười cùng có công ăn việc làm ổn định, cuộc sống sung túc Thờigian trôi đi, những tưởng như thế là ổn định, thật không may làchị L không có khả năng làm mẹ, song anh H vẫn yêu chị, tìm đủNội dung sự việc

mọi biện pháp để chạy chữa, nhưng mong muốn của anh chị là vôvọng Trước sức ép của gia đình, anh H đã làm đơn ly hôn và chị L

đồng ý ký vào đơn, mặc dù chị vẫn còn thương anh ấy, đơn đã đượcgửi đến Tòa án nhân dân thành phố đề nghị giải quyết Trong thờigian thụ lý chờ giải quyết, không may, anh H bị tai nạn giao thôngchết Từ hôm anh H chết đến nay mới được hai tháng, ngày nào mẹchồng là bà A và con dâu cũng lời qua tiếng lại, bà mẹ chồng tuyên

bố đòi lại ngôi nhà, trả cho chị H một khoản tiền bằng một phầngiá trị tài sản và yêu cầu chị H ra khỏi nhà, nhưng chị không nghe

Tổ hoà giải đã cử người đến để nắm tình hình, xác định nguyênnhân mâu thuẫn, khuyên nhủ hai bên phải thực sự kiềm chế,không nên to tiếng, nhất là khi chồng chị L vừa mới chết, đồng thờiphân tích, kiên trì thuyết phục Đặc biệt, tổ hoà giải còn vận dụngnhững quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 để giải thích cho cácbên hiểu: theo quy định tại khoản 2 Điều 680 về chia thừa kế trongtrường hợp vợ, chồng ly hôn mà chưa được Tòa án nhân dân cho lyhôn bằng bản án quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật,nếu một người chết thì người còn sống vẫn được thừa kế di sản.Trong trường hợp này, chồng chị chết không để lại di chúc, nên việcchia tài sản được chia theo pháp luật Cụ thể là Điều 676 Bộ luậtDân sự năm 2005 về thừa kế theo quy định của pháp luật: “Hàngthừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi,con đẻ, con nuôi của người chết” Như vậy, những người đượchưởng thừa kế là cha đẻ, mẹ đẻ và vợ của anh H và theo quy địnhcủa pháp luật thì mỗi người được hưởng phần di sản thừa kế bằngnhau Cũng theo quy định của pháp luật, thì mẹ chồng chị L là bà

A không có quyền đòi lại ngôi nhà mà bà đã cho và đã được sangtên trước bạ mang tên anh H, chị L

Quá trình hoà giải

Qua phân tích, khuyên nhủ, đặc biệt là vận dụng những quy

định của pháp luật vào vụ việc hoà giải, kết quả là bà A và chị L

đã hiểu ra, bình tĩnh lại Tổ hoà giải đã lập biên bản hoà giải nêu

rõ nội dung sự việc và cam kết của các bên, đến nay giữa mẹ chồng

và nàng dâu không còn mâu thuẫn, xích mích nữa

7 Bức tường nứt Tại ai???

Anh T và chị H vốn là những người hàng xóm liền kề, “tối lửatắt đèn có nhau” Kể từ khi anh T xây lại nhà mình thành một ngôinhà 3 tầng khang trang, tình cảm giữa hai nhà không còn như cũnữa Không rõ nguyên nhân chính xác của việc một bên tường nhàchị H bị nứt, phải sửa chữa lại thì mới đảm bảo an toàn Chị H cho

là tại nhà anh T xây lại nhà, nên nhà chị mới như vậy Về phía anh

T thì kiên quyết không nhận phần lỗi về mình

Nhận được thông tin, tổ hoà giải cơ sở, sau khi tìm hiểu sự việc,

đã chủ động đến hỏi chuyện cùng hai gia đình anh T và chị H

Tại buổi hoà giải đầu tiên, tổ trưởng tổ hoà giải với tư cách là

tổ trưởng tổ dân phố đã mời tổ phó khu phố, hai gia đình anh T vàchị H cùng hai gia đình hàng xóm của họ Cuộc nói chuyện diễn ratại nhà chị H Tổ hoà giải để cho hai gia đình anh T và chị H phátbiểu quan điểm trước Anh T khăng khăng cho rằng nhà mìnhkhông có lỗi, tường nhà chị H nứt là do nhà ấy xây không vững.Quá trình hoà giải

Nội dung sự việc

Còn chị H chứng minh việc từ khi anh T xây nhà thì nhà mình mớixảy ra hiện tượng nứt tường Bằng tình cảm xóm giềng, tổ hoà giải

đã khuyên nhủ cả hai gia đình anh T và chị H nên thông cảm chonhau, anh T nên đền bù cho chị H, việc đền bù là do hai bên thoảthuận Khi tổ hoà giải đề nghị hàng xóm của hai gia đình anh T vàchị H cho ý kiến về vụ việc, họ cũng đồng tình Sau một hồi phângiải, phía nhà anh T đã đồng ý đền tiền, giúp chị H tu sửa nhà,thống nhất một tuần sau sẽ có câu trả lời chính thức cho tổ hoàgiải Biên bản cuộc họp đã được thư ký cuộc họp lưu vào hồ sơ của

tổ hoà giải

Tuy nhiên, tại buổi hoà giải thứ hai, vụ việc trở nên căngthẳng Anh T kiên quyết không đền bù cho nhà chị H nữa, vì theomột người họ hàng của anh (làm bên ngành địa chính) thì anh Thoàn toàn không phải đền bù Đương nhiên, gia đình chị H khôngchấp nhận quan điểm của anh T Anh T đã buông lời xúc phạm chị

H Trước tình hình đó, tổ hoà giải nhẹ nhàng phân tích cho anh Thiểu, để hợp tình hợp lý, anh T nên đền tiền cho gia đình chị H,nếu căng thẳng quá thì tổ hoà giải sẽ hướng dẫn các bên tranhchấp đưa vụ việc ra cơ quan có thẩm quyền giải quyết Là người ônhoà, chị H có nhã ý để vụ việc được giải quyết tại tổ, song bên nhàanh T kiên quyết đòi mang vụ việc ra cơ quan có thẩm quyền giảiquyết để cho “hai năm rõ mười” Kết thúc cuộc họp, tổ hoà giải đưa

ra phương án: để hai gia đình tiếp tục thương lượng trong thời gianmột tuần, quá thời hạn nêu trên, nếu không thoả thuận được, thìcác bên tranh chấp sẽ đưa vụ việc ra cơ quan có thẩm quyền Mộttuần sau, vụ việc không tiến triển, trước sự kiên trì thuyết phụccủa tổ hoà giải, hai gia đình vẫn không thể đạt được thoả thuận

Và sau cùng, tổ hoà giải hướng dẫn hai gia đình anh T và chị Hlàm các thủ tục cần thiết để đề nghị cơ quan nhà nước có thẩmquyền giải quyết

Đây là vụ việc hoà giải không thành Mặc dù rất cố gắng giúpcác bên giải quyết mâu thuẫn, nhưng do nhiều nguyên nhân khác

nhau, tổ hoà giải đã không thể thu xếp, giúp các bên đạt đượcthoả thuận Có thể rút ra nguyên nhân chính dẫn đến vụ việctrên hoà giải không thành: hai bên tranh chấp đã không thoảthuận được giá cả đền bù, gia đình anh T đã cố chấp và còn cóhành vi xúc phạm danh dự nhà chị H; tổ hòa giải cơ sở trong vụviệc này chủ yếu dùng phương thức tình cảm, lý lẽ để thuyết phụccác bên, mà chưa vận dụng quy định tại Điều 267 về “Nghĩa vụtôn trọng quy tắc xây dựng” và Điều 268 về “Nghĩa vụ bảo đảm

an toàn đối với công trình xây dựng liền kề” Bộ luật Dân sự năm

2005, phân tích cho anh T hiểu nghĩa vụ của mình phải bồithường cho gia đình chị H khi việc xây dựng nhà của mình cónguy cơ đe doạ sự an toàn cho căn nhà chị H, thì có thể vụ việc

đã được giải quyết

Qua vụ việc trên đã chứng tỏ vai trò quan trọng của công táctập huấn kiến thức cho đội ngũ hoà giải viên cơ sở, nhất là cầncung cấp những văn bản pháp luật thiết yếu cho tổ hoà giải cơ sở,tạo điều kiện tốt nhất cho công tác hoà giải cơ sở, góp phần tăngcường khối đại đoàn kết toàn dân ở địa phương

8 Không lấy cái sai để chống lại cái sai

Gia đình chị T và gia đình bà B có mâu thuẫn do chị T xây nhà

đã làm mái nhà lấn sang phần đất của bà B (nước chảy sang nhà

bà B) Nhiều lần, bà B yêu cầu chị T phải rút bớt mái nhà lại thìchị T hứa là khi nào đảo ngói sẽ sửa, nhưng khi đảo ngói, chị T vẫnkhông sửa, bà B bức xúc, cho con đào một cái hào trên phần đấtnhà bà, sát với móng nhà chị T, làm nứt tường nhà chị T

Nội dung sự việc

Tổ hoà giải đã tiến hành gặp gỡ hai gia đình, khuyên họ nênbình tĩnh, giữ tình làng nghĩa xóm, hơn nữa, bà B đáng tuổi cha

mẹ chị T, đừng để xảy ra điều gì đáng tiếc Sau đó, các thành viêntrong tổ hoà giải cùng nhau bàn bạc phương án giải quyết Tổ hòagiải nhận định:

- Việc chị T để nước từ trên mái nhà chảy sang phần đất nhà

bà B là sai so với quy định của pháp luật Khi bà B nhắc nhở, chị

T đã hứa là sẽ sửa, nhưng lại cố tình không sửa, nên đã gây bứcxúc cho bà B;

- Bà B do quá bức xúc nên đã cho con đào hào sát móng nhàchị T gây rạn nứt tường nhà chị T cũng là việc làm sai pháp luật.Căn cứ vào những chứng cứ cụ thể và các quy định của phápluật, tổ hoà giải đã mời chị T và bà B ra họp tại nhà văn hoá khutập thể để giải quyết Qua phân tích của các tổ viên, bằng lời lẽchân tình, thấu đáo kết hợp với việc tuyên truyền các quy định củapháp luật, chị T và bà B nhận ra những việc làm không đúng củamình đã làm sứt mẻ tình cảm lối xóm và gây mất an ninh trật tự.Cả hai cùng hứa sẽ sửa chữa ngay Chị T sẽ ngay lập tức thu bớtlại mái ngói về phần đất nhà mình Bà B cũng hứa sẽ bảo con lấpnhững chỗ đã đào, cho đầm nện cẩn thận, hai người đã bắt tay vui

vẻ với nhau trước sự chứng kiến của mọi người trong tổ hoà giải.Qua vụ việc trên, có thể rút ra bài học trong công tác hoà giải,mâu thuẫn giữa bà con lối xóm rất dễ phát sinh từ những nguyênnhân nhỏ, do không hiểu biết hoặc quá chú trọng đến lợi ích củamình Ai cũng cho rằng mình không sai, nên thường gây nên bứcxúc không đáng có Vì vậy, hoà giải viên trước tiên cần biết cáchkhéo léo giúp họ qua cơn bức xúc, bằng cách yêu cầu họ kể lại sựtình theo quan điểm của họ Người đang có mâu thuẫn mà nói raQuá trình hoà giải

cho người khác nghe sẽ giải toả được nỗi bức xúc trong lòng, như

có người khác chia sẻ Sau đó, bằng lời lẽ ân cần mà giúp họ có đượcsuy nghĩ về việc làm của mình, giữ được bình tĩnh trong các mốixung đột thì coi như việc hoà giải đã thành công được một nửa.Thiết nghĩ, công tác hoà giải cũng như một cái túi buộc vào đó tấtcả những bực dọc của xóm làng, người làm công tác hoà giải cầnbiết chia sẻ, tâm sự với đương sự, làm sao cho họ thấy tin tưởng ở

sự công tâm và hiểu biết của mình, thì nửa công việc còn lại chắcchắn sẽ thành công

9 Từ chuyện cây bưởi

Ông Quàng Văn S chồng bà Lò Thị O là bộ đội, trong một lần

về phép thăm nhà, ông có trồng tại vườn nhà mình cây bưởi ĐoanHùng Sau lần về thăm nhà đó, ông trở lại chiến trường, đã hy sinhtại biên giới phía Bắc

Sau một thời gian, cây bưởi lớn lên, cho quả, nhưng một số rễcây và cành đã vươn sang phần đất nhà ông P Đến khi thu hoạchbưởi, bà O định sang nhà ông P hái quả, nhưng ông P không đồng

ý với lý do quả bưởi ở phần đất của ai thì người đó được hưởng và

đe doạ sẽ chặt hết phần rễ cây vươn sang đất nhà ông Mâu thuẫnnảy sinh giữa hai gia đình

Là hoà giải viên của bản, ông M đã tiến hành hoà giải hai giaQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

đình, ông xác định mâu thuẫn ở đây là tranh chấp về phần hoalợi (thu hoạch quả bưởi) Việc bà O để rễ cây bưởi và cành vươnsang phần đất nhà ông P là không đúng và trái với quy định củapháp luật dân sự vì tại khoản 2 Điều 265 Bộ luật Dân sự năm

sử dụng đất liền kề của người khác Người sử dụng đất chỉ

được trồng cây và làm việc khác trong khuôn viên thuộc thẩm quyền sử dụng của mình và theo ranh giới đã được xác định; nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới thì phải xén rễ, tỉa cành phần vượt quá, trừ trường hợp có thoả thuận khác”.

Ông gặp cả hai gia đình giải thích việc bà O để cây vươn sang

đất nhà ông P là trái luật, nhưng đây là cây bưởi kỷ niệm củachồng bà O, đã trồng trước khi đi chiến đấu và đã hy sinh Hai gia

đình là hàng xóm của nhau, “tối lửa tắt đèn có nhau” với tinh thần

“bán anh em xa, mua láng giềng gần” và tinh thần “đền ơn đápnghĩa” những người đã hy sinh cho sự nghiệp cách mạng Ông M

đã nêu căn cứ pháp luật và dùng đạo lý thuyết phục ông P khôngnên chặt phần rễ cây và cành bưởi vươn sang đất nhà mình, ôngthuyết phục hai gia đình thoả thuận với nhau cùng khai thác phầnhoa lợi này để tình cảm láng giềng được thân thiện như xưa

Bà O và ông P sau khi nghe ông M phân tích, đã đồng ý vớinhau cùng khai thác phần hoa lợi Cả hai gia đình hoá giải mâuthuẫn, làng xóm lại trở lại bình yên

10 Bức tường rào

Tại tổ 3, phường Chiềng Lề, thị xã Sơn La, nhà ông Lường Văn

H và bà Cà Thị C liền kề nhau, ranh giới giữa khoảng sân hai nhà

là hàng rào râm bụt Để chuẩn bị tổ chức lễ cưới cho con trai, ông

H bàn với bà C mỗi gia đình bớt một ít đất để xây tường rào chung,nhưng bà C không đồng ý Theo bà C, ông H muốn xây tường ràothì cứ xây trên phần đất nhà mình chứ không được lấn sang đấtnhà bà Ông H lại cho rằng vì lợi ích chung, nên ông vẫn xây đúng

vị trí của hàng rào râm bụt cũ Hôm nhà ông H xây dựng tườngrào, các con bà C đã ngăn cản Hai bên đã cãi vã rất to tiếng và cónguy cơ xảy ra xung đột

Ông Nguyễn Đình L là hoà giải viên tổ 3, đã đứng ra hoà giảiviệc tranh chấp giữa hai gia đình, với kinh nghiệm nhiều năm làhoà giải viên của tổ, ông xác định đây là mâu thuẫn trong việctranh chấp vị trí xây bức tường rào chung giữa hai gia đình Việclàm của ông H là trái với quy định của pháp luật hiện hành, vì theoquy định tại khoản 1 Điều 266 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định:

“Chủ sở hữu bất động sản liền kề chỉ được dựng mốc, hàng rào, tường xây ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình Những người sử dụng đất liền kề có thể thoả thuận với nhau về việc dựng cột mốc, hàng rào, xây tường ngăn, trồng cây trên ranh giới để làm mốc giới ngăn cách giữa các bất động sản; những vật mốc giới này là sở hữu chung của

Quá trình hoà giải

Nội dung sự việc

do chính đáng thì chủ sở hữu đã dựng cột, hàng rào, xây mốc, tường ngăn phải dỡ bỏ”.

Ông L đã gặp gỡ để thuyết phục cả hai gia đình về sự việctranh chấp dẫn đến mâu thuẫn nêu trên là không đúng với camkết về lối sống văn hoá của tổ Ông dùng đạo lý và căn cứ luật địnhgiải thích với cả hai gia đình việc tự ý xây dựng tường rào chunggiữa hai gia đình trong quá trình sửa sang nhà cửa của ông Hà khichưa được sự đồng ý của bà C là trái với luật định vì lấn sang phần

đất của bà C Do vậy, ông không nên cố tình xây dựng, mà phảiquay lại thuyết phục để bà C hiểu rõ ý nghĩa của bức tường rào.Xây tường rào kiên cố vừa sạch, vừa đẹp, vừa đảm bảo an toàn chocả hai gia đình; là sở hữu chung của hai gia đình Hơn nữa, ông H

tự nguyện bỏ kinh phí, công sức xây bức tường rào Trong quátrình thi công, ông H đảm bảo không làm ảnh hưởng đến sinh hoạtbình thường, vệ sinh, hoa màu và các công trình khác của bà C.Hai gia đình lại là hàng xóm của nhau

Ông H sau khi được nghe ông L giảng giải đã chủ động xin lỗi

bà C Bà C sau khi được thuyết phục đã thấu hiểu sự tình, đồng ý

để nguyên bức tường rào là sở hữu chung giữa hai gia đình

11 Chuyện con trâu phá ruộng ngô

Trên đường về nhà, ông Hà Ngọc T ở tại bản Kim Trung, xãPhiêng Khoài, huyện Yên Châu ghé vào chơi nhà bạn Mải vuichén rượu, ông quên không buộc trâu, để trâu vào phá một gócruộng ngô đang kỳ trổ cờ của nhà bà Cà Thị P - người cùng bản

Bà P yêu cầu ông T phải đền toàn bộ thiệt hại, nhưng ông T chỉchấp nhận đền cho bà một nửa, vì cho rằng ông không cố ý thả trâuvào phá ruộng ngô Mỗi người một ý, chẳng ai chịu ai, mâu thuẫngiữa hai nhà ngày càng gay gắt

Ông Đỗ Văn N, hoà giải viên của bản đã được phân công tiếnhành hoà giải giữa hai gia đình Ông N xác định mâu thuẫn giữahai gia đình là do không thống nhất được việc đền bù thiệt hạiruộng ngô do con trâu của ông T vào phá trong lúc ông ghé vào chơinhà bạn, quên không buộc trâu

Ông N đến gặp cả hai gia đình nhằm thuyết phục, giảng giải

sự đúng sai của từng bên gia đình Ông giải thích cho ông T hiểuviệc để trâu nhà mình vào phá một phần ruộng ngô đang kỳ thuhoạch của bà P, cho dù là lỗi vô ý thì cũng trái với quy định củapháp luật hiện hành Theo quy định tại khoản 1 Điều 625 Bộ luậtDân sự năm 2005 thì “Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại

do súc vật gây ra cho người khác ” Với bà P, ông N giải thích việctrâu nhà ông T vào phá ruộng là do vô ý không buộc trâu, chứkhông phải chủ định thả trâu vào phá ruộng Hơn nữa, hai ngườiQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

còn là người cùng bản Thiệt hại xảy ra là ngoài ý muốn của hai gia

đình, do vậy, việc bà đòi bồi thường toàn bộ thiệt hại là không nên.Hai gia đình có thể thoả thuận với nhau về mức bồi thường và hìnhthức bồi thường cho đúng quy định của pháp luật và quy ước bản,nhằm giữ hoà khí và sự bình yên của bản Vì tại khoản 1 và khoản

2 Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định về nguyên tắc bồithường thiệt hại:

“1 Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời, các bên có thể thoả thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2 Người gây thiệt hại có thể được giảm mức bồi thường, nếu do lỗi vô ý mà gây thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh

tế trước mắt và lâu dài của mình ”.

Sau khi nghe ông N thuyết phục, giải thích, ông T, bà P nghe

ra, vui vẻ bằng lòng thoả thuận với nhau để ông T bồi thường mộtphần thiệt hại cho bà Q

12. Hoà giải không chỉ ngăn chặn xung đột

xói Dân quân nhanh chóng dẹp yên, nên không có ai bị thươngtích Sơ bộ nắm bắt tình hình, được biết cuộc đụng độ giữa nhữngngười trong dòng họ khởi đầu từ cây cà giống…

Ông A, 76 tuổi với bà T, 75 tuổi là chị em con bác con dì lên

Điện Biên xây dựng vùng kinh tế mới, hai nhà liền nhau Con cháudâu rể đầy đàn Chiều hôm đó, cô L là dâu út của bà T trồng mấychục cây cà giống, đến sớm hôm sau đột nhiên mất hết không cònlấy một mầm.Vốn không ưa nhau từ trước, cô L nghi ngờ cô B - dâutrưởng của ông A nhổ trộm Lúc đầu họ chỉ chửi bóng gió, sau đó,người nhà bà T đắp luôn cái rãnh thoát nước ao nhà ông A chảyqua đất nhà bà T Rãnh đắp vào, khơi ra mấy lần rồi bịt hẳn, gây

ra mâu thuẫn âm ỉ Hôm đó đi dự đám cưới về, cô B đi qua chỗ bà

T và nhổ nước miếng xuống đường “A, con này láo, mày nhổ vàomặt tao hử?” - bà T gào lên “Mặt bà là cái gì mà tôi nhổ?” - cô Blẩm bẩm bỏ đi Tin trên nhanh chóng lan truyền, khắp họ kéo đếnhình thành hai phe xông vào nhau

Tổ hoà giải của đội sản xuất phối hợp với chi hội phụ nữ, đoànthanh niên thâm nhập tìm hiểu sự việc Buổi hoà giải được tổ chứcngay 3 giờ chiều hôm đó tại nhà đội trưởng kiêm tổ trưởng tổ hoà giải.Tại cuộc hoà giải, vấn đề đưa ra phân tích tập trung vào 3 sựkiện: trước hết là “cây cà giống” Bên bà T chất vấn “không trộmthì nó đâu? Còn ai vào đây?” Anh cán bộ bảo vệ thực vật huyện

được đón đến, giờ mới lên tiếng Theo anh, cây cà giống thường bịcon dế cắn ngang thân lôi về hang, nhưng vẫn trơ đoạn gốc còn lạirất ngắn nằm dưới đất, bới ra mới thấy Do đất đã cuốc xới lại nênmọi người thống nhất không đến hiện trường bới tìm xác minh,nhưng không có cơ sở nào chứng minh người bên ông A trộm càQuá trình hoà giải

giống và bên đó cũng không trồng cà Về việc chị B nhổ nướcmiếng, khi bà T mắng, chị B lại có câu nói xấc xược, không phải

đạo con cháu Về rãnh nước, mọi người chỉ ra: theo tự nhiên, nướcchảy từ cao xuống thấp, xưa nay ai cấm được bao giờ Luật pháplại quy định quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất phải đảm bảolợi ích của người sử dụng đất liền kề

Cuộc hoà giải diễn ra kéo dài đến tối Kết quả chị B xin lỗi bà

T, bà T đồng ý cho khơi thông rãnh nước Ông A thong thả buônglời: “Tôi hứa trước tập thể là từ nay không cãi chửi nhau và khôngquan hệ gì với họ nữa!”

Mọi người nhìn nhau ngơ ngác Ông ấy già rồi chấp làm gì, lớptrẻ sống thoáng hơn Biên bản hoà giải thành được lập, chữ ký và

điểm chỉ dày đặc của đủ các thành phần

Sau 15 năm, tôi có dịp quay trở lại, ông P, đội trưởng ngàytrước cho biết mọi việc dừng ở đó, ông cho biết mọi việc “yên ắnglắm, nhưng họ tuyệt giao thật anh ạ!”

Không lẽ hoà giải chỉ ngăn chặn những xung đột bên ngoài,làm mất trật tự trị an khu vực thôi? Vậy là cái cốt lõi chưa đượcgiải quyết thấu đáo Hoà giải nhằm xoá đi mâu thuẫn, xích mích,lấy lại tình nghĩa tương thân, tương ái, kết đoàn dựng xây gia

đình, dòng họ, xóm làng yên vui, bảo vệ trật tự trị an, cùng pháttriển kinh tế đâu chỉ vẻ bề ngoài yên ắng Dù thế nào thì vẫn đếnngười trung gian hoà giải nhằm trấn an lòng người

Bài học qua sự việc này không đơn thuần là phương pháp, yếu

tố pháp luật đúng sai, mà chính yếu là sự thiếu nhạy bén cảmnhận dấu hiệu “mẩu rễ cỏ gianh” sót lại tiềm ẩn hậu quả lớn, đánhgiá sai kết quả: mới giải quyết được một phần nguyên nhân, khắcphục hậu quả ban đầu của mâu thuẫn đã ngỡ xong xuôi Sau xung

đột, “tự trọng”, tự ái và cố chấp bọc giữ mâu thuẫn, nhưng đãkhông được quan tâm giải quyết đến cùng, nên mục đích trọngyếu của hoà giải là đoàn kết chưa đạt được: còn đó bầu không khí

nặng nề đoạn tình dai dẳng suốt hơn chục năm Nếu chỉ phân

định đúng sai, dẹp yên xung đột thì biện pháp chính quyền nhanhchóng hơn, hiệu quả hơn hoà giải Lỗi này đâu của riêng tổ hoàgiải Ban tư pháp xã chứng kiến thái độ và lời nói: “ không cóquan hệ gì với họ nữa!” mà không lưu tâm chỉ đạo kiên trì, liêntục giải quyết triệt để

13 Tranh chấp bình tro cốt

Ông A là người ở tại thành phố Hồ Chí Minh, trước ngày giảiphóng đất nước (30-4-1975), ông chung sống với bà B ở thành phố

Hồ Chí Minh và có 04 người con chung, sau đó cũng trước ngày 4-1975, ông quen và sống chung với bà C ở Bình Dương và có 02con chung Cả hai người đàn bà đều không đăng ký kết hôn với ông

30-A, nhưng mối quan hệ giữa các bà và các con đều vui vẻ

Năm 1998, ông A bị bệnh nặng, được đưa về thành phố Hồ ChíMinh trị bệnh Lúc này, cả bà B, bà C và 6 con đều chung sức chămsóc chu đáo và tận tình, nhưng do bệnh nặng, ông qua đời

Sau khi ông qua đời, bà C đem thi hài ông về Bình Dương làm

đám tang, khi đó, mọi người đều đồng ý, thi hài của ông A được hoảthiêu và bà C đem về thờ cúng

Tưởng chừng như mọi việc đã yên ổn, nhưng đến khi cúng 100ngày, bà B và 04 người con ở thành phố Hồ Chí Minh đến yêu cầu

bà C cho mang bình hài cốt ông A về thờ cúng Bà C và 2 người con

ở Bình Dương không đồng ý Giữa hai bà nảy sinh mâu thuẫn Bà

C nhờ chính quyền phường can thiệp

Nội dung sự việc

Sau khi xem xét vụ việc và ghi nhận tâm tư, tình cảm, nguyệnvọng của các bên Cán bộ hoà giải nhận thấy vụ việc tuy đơn giảnnhưng chưa có văn bản pháp luật nào điều chỉnh.

Hoà giải viên dựa vào niềm tin, tình cảm và nhất là tâm linhcủa con người để phân tích, động viên các bên ngồi lại với nhau.Phân tích cho họ thấy “người chết được an nghỉ, người sống thanhthản an vui” Từ đó, cán bộ hòa giải đã thuyết phục được hai bênnhìn nhận điều đúng, điều đáng làm để hướng tới và đồng thuậnvới nhau

Sự việc cho thấy, không phải mọi trường hợp tranh chấp xảy

ra chỉ dựa vào pháp luật để giải quyết, mà còn vận dụng nhiều yếu

tố khác mà pháp luật chưa đề cập, cần hết sức chú ý đến tình cảmgiữa những con người với nhau

14 Chỉ vì con gà trống lạc

Năm 2003, nhà chị G ở Tương Bình Hiệp, Thủ Dầu Một, BìnhDương mua hai con gà mái và một con gà trống về để tạo giống

Được ít hôm, con gà trống lạc mất, chị tìm mà không được Sau đóvài hôm vào buổi trưa, anh B bắt và làm thịt một con gà ở nhàmình Nghe mọi người đồn gà của chị chạy sang nhà anh B, bị anhgiết thịt nhậu, chị G chạy sang, thì con gà đã bị cắt cổ, chị yêu cầuanh B phải bồi thường con gà trống Anh B không bồi thường vànói nặng lời với chị Từ đó, hai nhà mâu thuẫn với nhau, thườngNội dung sự việc

Quá trình hoà giải

xuyên gây gổ, ảnh hưởng đến lối xóm.

Hoà giải viên tiếp cận, khuyên nhủ hai bên và bắt đầu tìmnguyên nhân sự việc, truy tìm thủ phạm lời đồn đại anh B bắt gàcủa chị G

Hòa giải viên đã nêu lên mâu thuẫn của hai bên và yêu cầumọi người thuật lại vụ việc Sau đó, hòa giải viên phân tích, vậndụng ca dao, tục ngữ và pháp luật dân sự cho hai bên hiểu rõ.Nhưng hai bên vẫn chưa bằng lòng

Tiếp theo, chúng tôi hỏi chị G nghe ai nói anh B bắt gà; chị nóicon anh T Hỏi con anh T, thì con anh nói là chỉ nghe tiếng gà lainh ỏi ở nhà anh B nên nói chị qua xem

Cuối cùng, cán bộ hòa giải mới đem một con gà ra hỏi chị G xem

có phải gà của chị không, chị G ngỡ ngàng im lặng (con gà này do

ông L ở xóm bên mang trả, vì không biết của ai, nên trao cho tổ hoàgiải) Tổ hoà giải tiếp tục động viên các bên giữ tình đoàn kết xómlàng, mọi việc xảy ra phải bình tĩnh cùng nhau xem xét

Thế là sự việc được giải quyết, mọi người đều cảm thấy ái ngại,

ân hận vì lời lẽ của mình

Qua sự việc trên, chúng ta thấy mọi người cần phải cẩn trọngtrong lời nói, cần phải xem xét cụ thể, không vì lời đồn không xácthực mà mất đi tình cảm bà con lối xóm, bản thân mình cũngkhông được vui, mà còn ân hận, “lời nói không mất tiền mua, lựalời mà nói cho vừa lòng nhau” Tổ hoà giải còn dặn các bên nuôi gà,nuôi gia cầm phải tiêm phòng ngừa dịch cúm

Quá trình hoà giải

15 Con bò đã lành vết thương

Tích lũy được một số vốn, ông K dự định mua vài con bò cái đểnuôi Biết được bà M ở gần có nuôi rất nhiều bò và có ý định bánbớt vài con để lấy tiền sửa chữa lại nhà, ông K đến nhà bà M đểmua Sau khi kiểm tra, xem xét, ông K chọn được 2 con bò vừa ý

Ông K và bà M đồng ý với giá 31 triệu đồng, do chưa chuẩn bị đủtiền, nên ông K đã đặt cọc trước 3 triệu, hẹn hôm sau trả đủ tiền

và dắt bò về Đúng hẹn, ông K đem tiền đến, nhưng sau khi kiểmtra lại thấy bò bị thương ở chân, đi không vững, nên ông K không

đồng ý mua và yêu cầu bà M trả lại tiền đặt cọc Bà M cho rằng dosơ suất trong lúc chăn giữ, nên bò bị một vết thương ở chân, bà đãmời cán bộ thú y đến chữa trị, vài hôm sau sẽ hết, đề nghị ông Ktrả đủ tiền, dắt bò về, không đồng ý trả lại tiền đặt cọc cho ông.Sau đó, hai bên cãi vã, to tiếng và nặng lời với nhau Sự việc trên

được đưa đến tổ hoà giải

Tổ hoà giải phân tích việc con bò bị thương ở chân là rủi ronằm ngoài ý muốn của người bán; vết thương nhẹ, không chạm vàoxương, sẽ lành hẳn trong vòng hai tuần (theo lời cán bộ thú y) Việc

ông K đòi lại tiền đặt cọc và không mua bò, sẽ gây khó khăn cho

bà M, trong lúc bà M đang cần bán bò để có tiền sửa lại nhà,chuyện rủi ro xảy ra, các bên phải cùng nhau chia sẻ, gánh vác.Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005, nếu việc mua bán

đã được đặt cọc, bên mua không đồng ý mua thì mất tiền đặt cọc,Quá trình hoà giải

Nội dung sự việc

còn bên bán đổi ý không bán thì phải trả gấp đôi số tiền cọc lại chobên mua, nhưng đây là sự việc xảy ra ngoài ý muốn của hai bên.

Để giữ gìn tình làng, nghĩa xóm, đoàn kết, giúp đỡ thể hiện

đạo lý con người, tổ hoà giải đề xuất hướng giải quyết là: để bò ở lạinhà bà M, bà M có nghĩa vụ chăm sóc, chữa trị vết thương, trong haituần, nếu bò trở lại bình thường và không ảnh hưởng đến việc đi,

đứng của nó sau này (phải có sự theo dõi, kết luận khách quan củacán bộ thú y) thì ông K đem tiền đến trả đủ cho bà M để dắt bò về,trong vòng hai tuần, bò vẫn chưa lành vết thương, thì bà M có nghĩa

vụ trả lại tiền đặt cọc cho ông K Nếu 2 bên đồng ý thì ký tên vàobiên bản, căn cứ vào biên bản để thực hiện, không nên có lời qua,tiếng lại làm mất đoàn kết, ảnh hưởng đến tình làng, nghĩa xóm

Ông K và bà M sau khi nghe sự phân tích, đề xuất hướng giảiquyết của tổ hoà giải, cả 2 người đã thống nhất theo đề xuất này,bắt tay xin lỗi về những lời nói, hành động không hay trước đây vàcùng ký tên vào biên bản hòa giải

Sau hai tuần, vết thương đã lành lại, được bà M chăm sóc tốt,con bò bị thương đã mập hơn, khoẻ hơn Ông K đã trả đủ tiền cho

bà M và dắt bò về nuôi, kết thúc việc tranh chấp trong sự ấm áptình nghĩa xóm làng

16 Gà cùng một mẹ

Các anh, chị em trong thân tộc cùng sống chung trên một thửa

đất của cha, mẹ (đều đã chết) đứng tên trong giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất (chưa tách thửa) ở ấp Ba Se B, xã Lương Hoà,huyện Châu Thành Trên thửa đất ấy có một cây dầu (loại cây lâuNội dung sự việc

năm) rất to Mỗi khi trời mưa, giông, một số hộ sợ cây gãy, đổ sẽgây ra tai nạn đáng tiếc, nên 5 anh em thống nhất đốn cây dầubán, chia tiền cho nhau Còn lại 2 người nhất quyết không chịu đốncây dầu, nên xảy ra mâu thuẫn tranh chấp quyết liệt.

Tổ hoà giải đã xác định nguyên nhân mâu thuẫn: do các anh

em chưa hiểu quy định của pháp luật về việc định đoạt tài sảnchung Trong khi 5 người thống nhất đốn cây dầu đem bán lấy tiềnchia nhau, còn lại 2 người kia không cho đốn cây thì không đượcchia tiền bán cây dầu

Phân tích: 7 anh em trong gia đình chưa thật sự đoàn kết vớinhau, cùng sống chung trên một thửa đất của cha mẹ, nhưngkhông đồng lòng trong việc giải quyết công việc Năm người kiathống nhất bán cây chia nhau tiền nhưng không chia cho hai ngườianh, em của mình là vi phạm quy định của pháp luật dân sự.Ngược lại, 2 người anh, em cũng chưa thấy nghĩa vụ của mình đốivới tài sản chung

Tổ hoà giải giải thích cho các bên tranh chấp hiểu về pháp luậtdân sự quy định việc sở hữu chung, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt

và chia tài sản chung theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005.Ngoài ra, tổ hòa giải còn nhờ những người lớn tuổi, có uy tín với gia

đình tác động để xây dựng tình thân tộc trong anh em họ, đồngthời vận động, thuyết phục các bên tranh chấp cùng đi đến thốngnhất chung

Cách giải quyết: căn cứ theo quy định của Bộ luật Dân sự năm

2005 từ Điều 220 đến Điều 224; căn cứ quy định của Luật đất đainăm 2003, dựa theo phong tục, tập quán của địa phương, vận động,thuyết phục các anh em trong dòng họ cùng nhau thống nhất: đốnQuá trình hoà giải

cây dầu, bán lấy tiền chia đều cho anh em Nếu không đốn cây, khi

có mưa to, gió lớn, cây gãy, đổ, chẳng may trúng một người trong

7 anh em thì những người khác đều đau xót Qua vận động, cácanh, em họ đã hiểu và thống nhất hoà giải thành

17 Bác Pao lập di chúc

Gia đình bác Pao ở thôn Bản Ngò, huyện Xín Mần (tỉnh HàGiang) sinh được 5 người con (3 trai, 2 gái) Năm 1999, vợ bác Pao

ốm đau và qua đời Bác Pao ở lại với người con cả là Seo Năm nay

đã 80 tuổi, bác Pao muốn để lại tài sản là 80 ha đất rừng (trồng câykeo đã được cấp sổ lâm bạ) cho con khi nhắm mắt xuôi tay Seo thìcho rằng: “Bố ở với tôi thì tài sản thuộc về tôi, vì tôi có công chămsóc bố” Hai anh con trai còn lại có ý kiến: “Là con trai thì chúngtôi phải được chia đều, còn Seo May và Seo Mảy là con gái đã đilấy chồng thì không được hưởng tài sản” Bác Pao chưa biết xử lýthế nào, do vậy, các con thường xuyên cãi vã nhau, ảnh hưởng tớitrật tự của thôn

Sau khi nghe bác Pao kể lại sự việc, tổ hoà giải của thôn đã tìm

ra nguyên nhân vì theo phong tục của dân tộc thiểu số là chỉ cáccon trai mới được hưởng thừa kế tài sản của bố mẹ Cũng do khônghiểu biết pháp luật nên gia đình bác Pao chưa biết xử lý thế nào

Do đó, mâu thuẫn trong gia đình bác Pao ngày càng trầm trọng.Quá trình hoà giải

Nội dung sự việc

Tổ hoà giải đã căn cứ vào Điều 650 và Điều 676 Bộ luật Dân

sự năm 2005 phân tích cho bác Pao thấy rằng việc bác muốn để lạitài sản cho các con sau khi chết thì bác nên lập di chúc để chia tàisản Bác nên cân nhắc để việc chia tài sản đó cho các con có nguồnsống, để phát triển kinh tế, đừng để việc chia tài sản khiến anh emlại mâu thuẫn với nhau, có vậy bác mới yên lòng nhắm mắt Việcchia tài sản, không nên phân biệt con trai hay con gái, vì chúng

đều là máu mủ của bác

Giải thích cho các con bác Pao hiểu rằng nếu bác Pao mất đikhông để lại di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì: các con, bố,

mẹ bác Pao nếu còn sống đều được hưởng di sản để lại là như nhau.Bác Pao có lập di chúc (hợp pháp) thì chia cho ai, như thế nào đều

là quyền của bác, các con nên tôn trọng quyết định đó, không nênvì tài sản của cha để lại mà mất tình nghĩa cha con, anh, em tronggia đình, để hàng xóm, dòng tộc cười chê

Nghe lời giải thích của tổ hoà giải, các con bác Pao hiểu được vấn

đề và các quy định của pháp luật, nên đã cùng nói với bố: “Chúngcon không tranh phần rừng nhiều hơn nữa, bố cứ chia theo ý bố”.Nghe vậy, bác Pao yên tâm lập di chúc theo hướng dẫn của cán bộtư pháp xã Đến nay, bác Pao đã mất, nhưng rừng keo của gia đìnhbác Pao vẫn được cả 5 người con chăm sóc Anh Seo hứa rằng đếnngày thu hoạch sẽ biếu xã 1 bộ cột để làm trụ sở họp của thôn

18 Con dại bố mang

Em Trần Văn T (là học sinh lớp 6 trường Hùng An - BắcGiang) Được bố mẹ mua cho một chiếc xe đạp thể thao đi học, TNội dung sự việc

đã trốn học để đi chơi điện tử và nợ số tiền là 75.000 đ Do không

có tiền để trả nợ, em đã tự ý bán chiếc xe đạp cho anh M là ngườisửa xe đạp cùng xóm Sau khi sự việc xảy ra, bố của em T biếtchuyện, đem tiền đến xin chuộc về, nhưng anh M cho rằng, chiếc

xe này anh đã thay thế nhiều phụ tùng, nên anh không cho chuộclại Do đó, hai bên xảy ra tranh chấp Bố em T đã báo cáo sự việcvới tổ hoà giải

Sau khi nghe bố của em T trình bày sự việc, tổ hoà giải đãthống nhất gọi cả 2 bên đến nhà bác tổ trưởng tổ hoà giải cùngtrình bày lại sự việc để tổ hoà giải tìm ra nguyên nhân sự việc, vìchiếc xe đạp của em T tự ý bán đã được anh M sửa chữa, thay thếnhiều phụ tùng, nên anh M cho rằng nếu bố em T mà lấy lại chiếc

xe và trả lại số tiền như anh mua thì thiệt thòi cho mình, nênkhông muốn trả lại

Bác tổ trưởng tổ hoà giải đã phân tích rõ cho anh M thấy rằng:việc anh mua xe của T là sai, vì căn cứ theo quy định tại Điều 20

Bộ luật Dân sự năm 2005 (người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mườitám tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người

đại diện theo pháp luật đồng ý ) Anh M phải thông cảm với hoàncảnh của bố em T, vì “con dại cái mang”, “bán anh em xa mua lánggiềng gần”, “hàng xóm tối lửa tắt đèn có nhau”, cùng nhau tìm cáchgiải quyết cho êm thấm

Đối với bố em T, bác tổ trưởng tổ hoà giải khuyên: bây giờ thìanh M đã chấp nhận trả lại xe đạp cho bác, nhưng để thuận cho cả

2 bên thì bác nên trả anh M số tiền mà anh M đã chi phí sửa chữachiếc xe đạp

Sau khi nghe lời giải thích của bác tổ trưởng tổ hoà giải, cả haiQuá trình hoà giải

bên đồng tình thực hiện theo Và anh M tỏ ra rất ân hận vì mìnhchưa hiểu biết pháp luật.

Đối với bố em T, sau khi được nghe bác tổ trưởng tổ hoà giảigiải thích, đã hoàn trả cho anh M số tiền mà anh đã chi vào sửachữa chiếc xe Cuối cùng nhờ có sự giúp đỡ của tổ hoà giải, hai gia

đình đã không còn mâu thuẫn nữa, tài sản được trả về cho chủ

19 Chỉ tại con nghé hiếu động

Đang giữa bữa cơm chiều, ông C chợt nghe tiếng ai la lối, ông

cố lắng tai nghe tiếng được, tiếng mất Vợ chồng ông tiếp tục ăncơm, vừa ăn vừa bàn: “Tiếng ai như tiếng anh T ở cạnh đất vườnnhà mình, không biết bên nhà anh T có chuyện gì để ăn cơm xongtôi sang bên đó hỏi thăm xem sao, và cũng nhân tiện tôi bàn với

ảnh hôm nào rảnh việc nhà, thì góp công cùng vét lại con mương

để khi mưa xuống có nước, mình gieo lúa cho kịp thời vụ”

Bữa cơm của vợ chồng ông C vừa xong, ông T xuất hiện vớigương mặt không vui vẻ, ông C mời ông T ngồi trên cái sạp nhỏtrước sân cho mát, vừa rót ly trà vừa hỏi ông T: “Lúc nãy hình nhưtôi nghe anh la lối ai thì phải” Sẵn được dịp, ông T trình bày vớigiọng trách móc và bực tức: “Hôm qua, tôi nghe anh nói bò của ai

ăn của anh hết mấy hàng cây bắp, anh không bắt được quả tang đểbuộc họ bồi thường, hôm nay, anh đánh con nghé đực của tôi để trảthù hay sao mà chiều nay tôi lùa bò về, con nghé đó bị què chân đi

cà nhắc” Bị nghi oan, ông C cãi lại, lời qua tiếng lại giữa hai ôngkhông lấy gì là thân thiện Ông T thì quả quyết: ông C đánh connghé vì buổi chiều nay con nghé của ông T chỉ ăn quanh quẩn mấyNội dung sự việc

đám cỏ gần đất của ông C Ông C thì nói không biết được bò củanhà ai ăn bắp của nhà mình nên ông không thể có hành động trảthù như vậy, nếu biết chính xác nghé của ông T ăn bắp thì ông đãchủ động nói chuyện thương lượng với ông T.

Hai bên tranh cãi, không biết ai đúng ai sai, một bên thiệt hạitài sản, một bên bị quy kết tội huỷ hoại tài sản của người khác vàmất danh dự, nên cả hai ông không bên nào chịu bên nào Cuốicùng, cả hai đồng ý gửi đơn báo cáo việc này đến thôn nhờ can thiệp

Sau khi tiếp nhận đơn, tổ hoà giải nghiên cứu và thâm nhậpthực tế, gặp gỡ riêng từng người để tìm hiểu thêm sự việc cũng nhưtình cảm, quan hệ xóm làng lâu nay của hai người Là những ngườinông dân chất phác, họ có ruộng đất, cất nhà chòi ở lại đất để coingó, chăm sóc cây trái, hoa màu, nuôi mấy con gia cầm vừa để cảithiện bữa ăn vừa mang lại thu nhập thêm cho gia đình Quan hệgiữa hai gia đình ông C và ông T vừa là hàng xóm, vừa là bạn ở lạitrên ruộng vườn để “tối lửa tắt đèn có nhau”, có miếng ngon cũnggọi nhau một tiếng để cạn vài ly rượu; thường đổi công cho nhau,nhờ vả giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn về kinh tế Có lần giữa đêmhôm, ông T đau bụng dữ dội, khi hay tin, ông C lấy xe đạp chở ông

T xuống bệnh viện Tình nghĩa xóm làng với nhau lâu nay không

có gì sứt mẻ, thật thân thiết và đáng quý trọng Tổ hòa giải nhận

định loại trừ khả năng ông C có hành động đánh lén con nghé của

ông T, bởi vì qua xem xét, con nghé không có vết thương hở, mà đây

là bong gân hoặc trượt chân Tổ hòa giải thống nhất ngày, giờ mờihai ông đến để hoà giải

Tại nhà văn hóa thôn, cuộc hoà giải được tiến hành, ông C ngồingoảnh mặt đi hướng khác, không muốn nhìn mặt ông T TổQuá trình hoà giải

trưởng tổ hoà giải phát biểu qua thâm nhập thực tế, giải thích tìnhlàng nghĩa xóm “chín bỏ làm mười”, kết luận là con nghé thườngnghịch ngợm chạy nhảy, nên có khả năng bị sụp lỗ trâu hoặc trượtchân bị bong gân, có phải bây giờ nó đã bớt đi cà nhắc hay không?

Ông T nãy giờ ngồi nghe, ông nói: “Thú thật vì lúc đó quá sótcủa, nóng giận, lại suy luận bắp nhà anh C bị bò ăn, chắc là anh

C đánh bò của mình để trả thù Ngày hôm qua, thấy con bò hơi đỡ,tôi tính qua nhà anh C xin lỗi nhưng ngại quá, sợ anh không thôngcảm bỏ qua cho”

Sau khi nghe ông T nói xong, ông C quay người lại, bằng giọngnhẹ nhàng, ông nói: “Mình là nông dân, chữ nghĩa có hạn, nhưnglàm ăn phải suy nghĩ, tính toán Sự việc nào cũng vậy, phải suynghĩ cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định Tôi đã thanh minh hếtlời nhưng anh đâu có nghe, quả quyết nghi cho tôi đánh con bò.Mấy ngày nay, tôi giận anh ghê gớm Nghe tổ hoà giải phân tích vàanh nói, tôi cũng không để bụng giận anh làm gì”

Những lời nói của hai ông C và T đã làm không khí trongphòng dịu lại, mặc dù ngoài trời là cái nóng cuối tháng tư

20 Trẻ con mất lòng người lớn

Nhà anh N và chị T vốn là hàng xóm láng giềng, có mối quan

hệ thân thiết Con cái hai nhà chơi với nhau rất thân Một hôm,trước khi đi làm, anh N để quên chiếc đồng hồ Seiko ở nhà, theoanh nói là để trên bàn ăn của gia đình, đến tối thì chiếc đồng hồ đãmất Anh N hỏi con gái 13 tuổi ở nhà thì con gái anh nói sáng hôm

ấy có chị X con bác T bế em sang chơi Từ đó, anh N nghi ngờ cháuNội dung sự việc

X đã lấy trộm chiếc đồng hồ của anh Lời qua tiếng lại, hai gia đìnhphát sinh mâu thuẫn, to tiếng, cạnh khoé nhau và cấm con cái chơivới nhau.

Tổ hoà giải nhận thấy đây là một vụ việc cần hoà giải để giữmối đoàn kết đã có giữa hai gia đình Tìm hiểu sự việc, xác địnhnguyên nhân của mâu thuẫn là do anh N nghi ngờ cháu X, congái chị T lấy trộm chiếc đồng hồ của anh Để hoà giải mâu thuẫnnày, một vấn đề khó khăn là phải tìm ra nguyên nhân mất chiếc

đồng hồ Sau khi thảo luận, bàn bạc và tham khảo một số ý kiếncủa những người có liên quan, tổ hoà giải quyết định tìm thờigian, địa điểm thích hợp để gặp gỡ, trao đổi với từng đối tượng

và nghe ý kiến của các bên, nhắc lại quan hệ tốt đẹp đã có giữahai nhà, truyền thống tương thân, tương ái của nhân dân ta vàcác điều khoản đã cam kết giữa cộng đồng trong hương ước, quy

ước khối xóm, đồng thời phân tích cho anh N hiểu đừng vì chiếc

đồng hồ có giá trị không lớn (chưa biết nguyên nhân do đâu màmất) mà để mất đi mối quan hệ xóm giềng thân thiết, ảnh hưởng

đến tình cảm ngây thơ, hồn nhiên của các cháu nhỏ; nêu ra một

số câu tục ngữ có sức thuyết phục như: “Lời nói chẳng mất tiềnmua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”; “Hàng xóm láng giềngtối lửa tắt đèn có nhau”,… để khơi dậy tình đoàn kết và truyềnthống dân tộc

Vụ việc này, trên thực tế đã hoà giải thành, chiếc đồng hồcủa anh N đã không mất, mà do anh N bỏ quên trong tủ tài liệucơ quan

Quá trình hoà giải

21 Bản di chúc để lại cho ba người con gái

Ông, bà K sinh được 3 người con gái và họ đã xây dựng gia

đình Sau khi ông, bà mất có để lại di chúc cho 3 người con gái disản thừa kế là một mảnh đất và được chia đều cho ba chị em Biết

được tin này, ông T, trưởng họ không đồng ý và nói rằng con gái gảchồng thì theo nhà chồng, không được hưởng thừa kế đất của cha

mẹ đẻ, đất đó để ông làm nơi thờ cúng tổ tiên Ba chị em cươngquyết với ông T rằng dù là con trai hay con gái cũng đều đượchưởng thừa kế như nhau về di sản của cha mẹ để lại Sau đó, ngườicon gái thứ 2 và người con gái út thoả thuận giao phần đất củamình cho người chị cả quản lý và để chị thờ cúng tổ tiên ở đượcmột thời gian, người chị cả có ý định bán toàn bộ đất đó cho mộtngười bạn Hai người em biết tin, không đồng ý và tuyên bố đòi lại

đất Do vậy, mâu thuẫn trong gia đình đã phát sinh rất căngthẳng Hai người em đã đến tổ hoà giải đề nghị giúp đỡ tháo gỡmâu thuẫn, xích mích trong gia đình

Hoà giải viên xuống nắm bắt tình hình và tìm hiểu sự việc,thấy mâu thuẫn đúng như đã nêu trên

Hoà giải viên đã chủ động gặp gỡ ông T và phân tích cho ônghiểu ông không nên có tư tưởng lạc hậu trọng nam khinh nữ nhưvậy, ông nên giúp đỡ 3 người cháu gái của mình Đồng thời phântích để ông hiểu theo quy định tại Điều 631 Bộ luật Dân sự năm

2005 về quyền thừa kế của cá nhân thì “cá nhân có quyền lập diQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình chongười thừa kế theo pháp luật, hưởng di sản theo di chúc hoặc theopháp luật” Trong trường hợp này, việc ông đòi giữ lại đất để làmnơi thờ cúng là sai pháp luật vì ông, bà K có quyền để lại di sản cho

ai là quyền của ông bà Mặt khác, giải thích cho ông hiểu rõ mọi cánhân không phân biệt nam nữ đều bình đẳng về quyền hưởng disản thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật

Sau đó, hoà giải viên đã đến gặp người chị cả để phân tích chochị hiểu là chị em không nên vì lợi ích vật chất mà làm ảnh hưởng,rạn nứt đến tình cảm, quan hệ chị em trong gia đình Đồng thờigiải thích cho chị hiểu việc chị định bán tất cả thửa đất của bố mẹ

đã cho 3 chị em là sai pháp luật Tại khoản 1 Điều 639 Bộ luậtDân sự năm 2005 về nghĩa vụ của người quản lý di sản quy địnhngười quản lý di sản được chỉ định trong di chúc hoặc do nhữngngười thừa kế thoả thuận cử ra, có các nghĩa vụ sau: lập danh mục

di sản; thu hồi tài sản thuộc di sản của người chết mà người khác

đang chiếm hữu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; bảoquản di sản, không được bán, trao đổi, tặng, cho cầm cố, thế chấp

và định đoạt tài sản bằng các hình thức khác nếu không đượcnhững người thừa kế đồng ý bằng văn bản; thông báo về di sảncho những người thừa kế; bồi thường thiệt hại nếu vi phạm nghĩa

vụ của mình mà gây thiệt hại; giao lại di sản theo yêu cầu củangười thừa kế Trong trường hợp này, kết hợp bằng tình cảm đểthuyết phục người chị cả nên thống nhất với các em của mìnhtrước khi bán đất của cha mẹ để lại, nếu các em của chị không

đồng ý, chị chỉ được bán phần đất của cha mẹ đã chia cho chị,phần đất còn lại cha mẹ chị đã chia cho hai người em, chị phải cónghĩa vụ trả lại cho họ Từ sự phân tích rõ ràng cũng như sự tậntình giải thích của hoà giải viên mà mọi người trong gia đình ông,

bà K đã hiểu được phải trái cũng như việc thực hiện quyền vànghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật Từ đó, gia đình

họ lại đoàn kết và vui vẻ như xưa

22.Tình cảm gia đình cần được tôn trọng

Vào năm 1977, cha mẹ N kết hôn với nhau được một năm thìsinh được N Sau khi sinh N được 6 tháng tuổi thì cha mẹ N đã lyhôn, N sống với mẹ Ba năm sau, cả cha mẹ N đều kết hôn vớingười khác, N phải sống với ông bà ngoại

Năm 1985, sau một cơn bệnh nặng, mẹ của N đã qua đời

Đến năm 2005, do tai nạn bất ngờ, ông bà ngoại của N cũngmất, chi phí mai táng của ông bà ngoại là phần tài sản chung của

ông bà và một phần tài sản riêng của N là 20.000.000 đ (N đã 23tuổi, có công việc ổn định) Ông bà ngoại của N có 4 người con (mẹ

N, một dì và 2 cậu ) Do đột ngột qua đời nên ông bà ngoại của Nkhông lập di chúc để thừa kế lại cho ai, tài sản của ông bà để lạitrị giá 1 tỉ 200 triệu đồng gồm một căn nhà đang ở là 800 triệu

đồng và một lô đất trong khu quy hoạch thương mại là 400 triệu

đồng Sau khi ông bà chết một năm, các cậu, dì của N đuổi N rakhỏi nhà để phân chia di sản và không chia di sản thừa kế cho N

Họ cho rằng, “lá rụng về cội”, thế nào N cũng về sống với cha Từ

đó, giữa N và các cậu, dì của N có những mâu thuẫn trong nội bộ

Vụ việc mâu thuẫn giữa cậu, dì và cháu về việc hưởng thừa kế

đã được đưa đến tổ hoà giải

Tổ hoà giải tiến hành xác định nguyên nhân mâu thuẫn là dokhông hiểu về việc hưởng di sản thừa kế thế vị theo pháp luật, nêncác cậu, dì của N không chia cho N vì cho rằng N không phải làQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc

người đứng vào hàng thừa kế thứ nhất.

Việc các cậu, dì của N không chia tài sản cho N và đuổi N rakhỏi nhà là không đúng, vì sau khi ông, bà chết, N là người quản

lý tài sản, hơn nữa, tài sản chưa được thoả thuận phân chia hoặcchưa có quyết định chia tài sản thừa kế của Tòa án nhân dân.Căn cứ giải quyết: theo quy định tại Điều 677 Bộ luật Dân sựnăm 2005 về thừa kế thế vị: “Trong trường hợp con của người đểlại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại disản, thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu

được hưởng nếu còn sống ” Đồng thời, căn cứ quy định tại Điều

683 Bộ luật Dân sự năm 2005 về thứ tự ưu tiên liên quan đến thừakế: thứ nhất là chi phí hợp lý theo tập quán cho việc mai táng Dovậy, N có quyền được hưởng di sản thừa kế của ông bà để lại và cóquyền nhận lại chi phí hợp lý cho việc mai táng

Tổ hòa giải đã trao đổi, thuyết phục và hướng dẫn về quy địnhpháp luật để các cậu, dì của N hiểu về việc thừa kế thế vị của N,

động viên gia đình thoả thuận phân chia di sản và thanh toán chiphí hợp lý cho việc mai táng mà N đã bỏ tiền ra bằng tài sản riêngcủa mình là 20 triệu đồng

Chia theo pháp luật: khối di sản của ông bà trừ đi 20 triệu

đồng (tài sản riêng của N), sau đó, tài sản còn lại được chia làm 4phần bằng nhau cho ba người còn sống và một phần cho mẹ N (Nthế vị) Trường hợp căn nhà và lô đất được một trong những ngườithừa kế nhận (theo thoả thuận của những người được thừa kế) thìngười nhận có nghĩa vụ thanh toán tiền cho những người thừa kếkhác tương đương phần tài sản mà họ được nhận

Tuy nhiên, các cậu, dì của N có hoàn cảnh khó khăn, trong khi

N đã ổn định công ăn việc làm và có thu nhập cao, thì có thể vận

động, thuyết phục N hưởng phần ít hơn nhằm giúp đỡ phần nàonhững khó khăn của các cậu, dì; hơn nữa, cũng thể hiện được sựquan tâm, chăm sóc của cháu đối với các cậu, dì và giữ vững tình

cảm gia đình, dòng họ Tuy rằng, mẹ N đã chết, nhưng theo truyềnthống, tập quán của dân tộc, tình cảm ruột thịt thiêng liêng ấy cần

được duy trì Tục ngữ có câu “xảy cha còn chú, xảy mẹ bú dì”.Qua phân tích, động viên của tổ hoà giải, mọi người đều nhấttrí và thực hiện đúng theo biên bản đã thoả thuận

23 Lợi nhuận từ chiếc xe đạp cầm cố

Anh H có cầm cố chiếc xe đạp cho anh L để vay số tiền là200.000 đ mua phân bón làm ruộng Vì chiếc xe có giá trị nhỏ, haibên đã không lập hợp đồng bằng văn bản mà chỉ hợp đồng miệng.Thời gian cầm chiếc xe đạp là 4 tháng với lãi suất là 1%/tháng.Gia đình anh L sống bằng nghề làm rẫy, nhân lúc rảnh rỗi,anh L lấy chiếc xe đạp nêu trên làm phương tiện chạy xe đạp ôm.Anh H phát hiện và yêu cầu anh L đình chỉ ngay việc sử dụngchiếc xe đạp, anh L không đồng ý mà vẫn tiếp tục sử dụng Haibên mâu thuẫn

Anh H nhờ tổ hoà giải giúp đỡ giải quyết vụ việc

Tổ hoà giải xác định mâu thuẫn và nguyên nhân: mâu thuẫnxảy ra giữa anh L và anh H vì anh L sử dụng tài sản cầm cố đểhưởng lợi

Tổ hoà giải đề nghị hai bên trình bày việc thoả thuận cầm cốQuá trình hoà giải

Nội dung sự việc