TIỂU LUẬN môn kí SINH TRÙNG y học bài TIẾT túc THUỘC lớp côn TRÙNG (bộ HEMIPTERA – rệp)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y KHOA VINH VINH MEDICAL UNIVERSITY ------MÔN: KÍ SINH TRÙNG Y HỌC BÀI TIẾT TÚC THUỘC LỚP CÔN TRÙNG BỘ HEMIPTERA – RỆP GVHD: ThS Nguyễn Thị Hồng Điệp ThS Nguyễn Thị

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y KHOA VINH VINH MEDICAL UNIVERSITY

- -MÔN: KÍ SINH TRÙNG Y HỌC BÀI TIẾT TÚC THUỘC LỚP CÔN TRÙNG

(BỘ HEMIPTERA – RỆP)

GVHD:

ThS Nguyễn Thị Hồng Điệp ThS Nguyễn Thị Bạch Diệp

Nhóm: 6

Lê Hoàng Lâm - Đặng Thị Thùy Linh – Phạm Quốc Khải

Nguyễn Thị Khánh Linh – Lưu Thị Lành – Hồ Thị Kim Huệ

Phạm Ngọc Hùng – Nguyễn Thị Thu Hương – Nguyễn Thu Hương Nguyễn Lan Hương – Nguyễn Thị Thanh Huyền – Phạm Thị Ngọc Huyền

Lớp: 19YC

MỤC LỤC

I GIỚI THIỆU 3

II NỘI DUNG 3

1 Đặc điểm hình thể: (giống Cimex) 3

2 Hình thái chu kỳ 4

3 Tác hại 6

4 Phòng, chẩn đoán và điều trị 7

4.1 Phòng chống: 7

4.2 Chẩn đoán: 8

4.3 Điều trị 8

III KẾT LUẬN 9

Câu hỏi lượng giá: 9

I GIỚI THIỆU

Tiết túc thuộc lớp côn trùng là một trong những phần được nghiên cứu ở môn Kí sinh trùng y học Ở bài này, chúng ta sẽ được học về hình thể, sinh thái, những tác hại của các tiết túc thuộc lớp côn trùng và các loại muỗi Bốn bộ được giới thiệu trong bài này bao gồm: Bộ Anoplura; Bộ Hemiptera; Bộ Ạphaniptera; Bộ Diptera

Và nhóm 6 sẽ đi sâu vào một trong bốn bộ đó là: Bộ Hemiptera (Rệp).

II NỘI DUNG

1 Đặc điểm hình thể: (giống Cimex)

Cơ thể gồm 3 phần: đầu - ngực - bụng (toàn bộ cơ thể được bao bọc bằng lớp kitin, có màu nâu hoặc nâu đen)

Thân dẹt, kích thước 4-5mm, chiều ngang 3mm

- Đầu:

Hình 5 cạnh, gắn vào đốt ngực thứ nhất

Hai mắt lớn, đen, 2 ăng ten mỗi ăng ten 4 đốt.

Hai bên đầu có hai mắt kép to, phía trước đầu có hai râu, mỗi râu có 4 đốt

- Ngực:

Có hai cánh thoái hoá

Có 3 đôi chân rất phát triển, trên chân có nhiều lông cứng

- Bụng:

Có 9 đốt Đốt cuối là bộ phận sinh dục ngoài

Cơ quan sinh dục: rệp cái có hai buồng trứng, mỗi buồng trứng có dây trứng đổ vào ống dẫn trứng nhập làm một trước khi đổ vào âm đạo Trứng rệp hình bầu dục, màu trắng đục

2 Hình thái chu kỳ

Vòng đời của rệp:

Rệp có chu kỳ phát triển biến thái không hoàn toàn, trải qua các giai đoạn: trứng, ấu trùng và con trưởng thành

Rệp đẻ trứng ở khe kẽ đồ gỗ; Trứng hình bầu dục 1 đầu có nắp, màu trắng vàng hoặc xám; Mỗi lần đẻ khoảng 2-8 trứng ; Sau 8 ngày sẽ nở thành ấu trùng và chúng sẽ bắt đầu hút máu ngay lập tức

Sau 10 tuần ấu trùng thay vỏ 5 lần phát triển thành con trưởng thành

Sau khi phát triển thành rệp trưởng thành Chúng bắt đầu kết đôi và bắt đầu quá trình sinh sản duy trì nòi giống của mình.Cả rệp đực và rệp cái đều hút máu người, ngoài ra còn hút máu gà, chuột và các động vật khác Thời gian hoàn thành chu kì của rệp thùy thuộc vào nhiệt độ và thức ăn Rệp có khả năng nhịn đói 60-70 ngày

Tuổi thọ của rệp từ 6 tháng tới 1 năm

3 Tác hại

Là loài côn trùng hút máu và gây phiền hà trong sinh hoạt hàng ngày

Họ Cimicidae đốt và hút máu chỉ gây ngứa, dị ứng, khó chịu không có vai trò truyền bệnh

Họ Reduviidae khi hút máu , chúng bài tiết ngay tại nơi hút máu có thể truyền mầm bệnh Chagas trong chất bài tiết qua những vết xước hoặc niêm mạc do rệp Trypanosoma cruzi đốt hoặc do gãi

Rệp cắn vùng da hở ,thường là vào ban đêm Mỗi lần rệp cắn , hút máu kéo dài trong 5 đến 10 phút Các tổn thương xuất hiện vào buổi sáng hôm sau hoặc sau 10 ngày kể từ khi bị cắn

Rệp có thể lưu giữ các mầm bệnh như dịch hạch,sốt Q

Rệp gây viêm ngứa, dị ứng, sẩn phù màu đỏ, có một khối u trung tâm xuất huyết

4 Phòng, chẩn đoán và điều trị

4.1 Phòng chống:

4.1.1 Phương pháp cơ học và cải tạo môi trường:

Vệ sinh chăn màn, giường chiếu, đệm, khe kẽ tủ, bàn ghế: giặt, phơi, quét dọn, lau chùi sạch làm thường xuyên hàng tháng

Dùng que nhọn khêu, ngoáy khe kẽ có rệp, hoặc dùng hút bụi hút rệp, diệt rệp

4.1.2 Phương pháp hoá học:

Đun nước sôi: cứ 200 lít nước sôi cho vào 200 gam xà phòng bột hoặc

1 bánh xà phòng giặt vào, quấy cho tan đều, tưới vào các khe kẽ có rệp Làm 1 lần/1 tuần, liên tục trong 5 - 6 tuần liền

Phun hóa chất diệt côn trùng: Fendona 10SC, ICON 10 WP, malathion, permethrin ít độc với người và động vật vào nơi trú ẩn của chúng

Dùng tinh dầu trà để xua đuổi rệp

Sử dụng Baking soda

4.1.3 Phương pháp sinh học:

Dùng các chất hấp dẫn kiến đến ăn rệp

4.2 Chẩn đoán:

Đánh giá lâm sàng: Tổn thương xuất hiện thường không đặc hiệu Tuy nhiên, hầu hết các vết cắn của rệp đều lớn hơn và phù nề hơn các vết cắn khác (ví dụ như vết cắn do bọ chét)

Việc xác định ký sinh trùng rệp có thể giúp khẳng định chẩn đoán Rệp có thân hình phẳng, hình bầu dục, màu nâu đỏ Sau khi hút máu, cơ thể căng

và hơi đỏ Trứng rệp hoặc máu có thể hiển hiện trên giường ngủ hoặc giấy dán tường

4.3 Điều trị

Khi bị rệp đốt nên rửa sạch vết cắn dưới vòi nước chảy, tránh viêm nhiễm bằng cách bôi kem chống dị ứng côn trùng Không nên gãi hay đánh chết rệp ngay trên cơ thể vì sẽ làm vết đốt trở nên nghiêm trọng hơn

Các vết cắn do rệp được điều trị theo triệu chứng (ví dụ với corticosteroid tại chỗ và / hoặc các thuốc kháng histamin toàn thân)

III KẾT LUẬN

Sau khi tìm hiểu về hình thể, hình thái chu kì của bộ Hemiptera được biểu hiện rõ ràng qua giống Cimex (rệp), ta đã thấy được những tác hại của giống này ảnh hưởng đến con người Những cách phỏng, đoán và điều trị được áp dụng trong y học là những phương pháp hiệu quả đến phòng tránh

và chữa trị khi bị giống này tấn công

Câu hỏi lượng giá:

Câu 1: Ấu trùng lột xác bao nhiêu lần để thành rệp trưởng thành?

A 2 lần

B 3 lần

C 4 lần

D 5 lần

Câu 2: Đặc điểm phát triển của bộ Hemiptera (rệp):

A Phát triển biến thái không hoàn toàn

B Phát triển biến thoái hoàn chỉnh

C: Phát triển biến thái không hoàn chỉnh

D: Phát triển biến thái hoàn toàn

Câu 3 Người bị rệp đốt có triệu chứng gì?

A Rệp gây viêm ngứa, dị ứng, sẩn phù màu đỏ, có một khối u trung tâm xung huyết

B Còi xương

C Phù

D Thủy đậu

Câu 4 Rệp thường cắn ở vùng da nào, vào thời điểm nào?

A Vùng da hở, vào ban đêm

B Vùng da hở, vào buổi chiều

C Ở bất cứ vị trí nào trên da, vào buổi sáng

D Ở bất cứ vị trí nào trên da, vào ban đêm

Câu 5 Phương pháp phòng chống rệp nào có ưu điểm là tác dụng nhanh,

hiệu lực cao?

A Phương pháp cơ học và cải tạo môi trường

B Phương pháp hoá học

C Phương pháp sinh học

D Phương pháp khác

Câu 6 Bộ phận sinh dục ngoài của rệp nằm ở đâu?

A Đốt đầu tiên

B Đốt thứ 5

C Đốt thứ 8

D Đốt thứ 9

Câu 7 Rệp là loài côn trùng như thế nào?

A Có cánh không phát triển

B Cánh thoái hóa

C Cánh phát triển và không thoái hóa

D Cả A và B

Câu hỏi thảo luận:

Tại sao dùng Baking Soda để diệt rệp giường?

Trả lời: Baking soda hoạt động bằng phương pháp hút nước từ con rệp,

khiến cho nó khô và từ từ chết đi Rải một lớp baking soda xung quanh những chỗ bị rệp tiến công, để bột baking soda ở đó trong vòng 1 tuần, sau đó hãy sử dụng chổi hay máy hút bụi làm sạch chúng đi, lặp lại quy trình này một vài lần để loại bỏ rệp trọn vẹn.