(2022) THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC VIỆT NAM HIỆN NAY

Vấn đề về chính sách tuyển dụng công chức ở nước ta hiện nay đang được nhà nước chú trọng và có nhiều cải tiến và đổi mới . Các văn bản pháp luật về tuyển dụng công chức được bổ sung , sửa đổi ngày một hoàn thiện hơn . Luật cán bộ ,Công chức ( 2008 ) ban hành cùng với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan điều chỉnh đến vấn đề tuyển dụng công chức đã có những quy định rõ ràng và khá đầy đủ về hình thức tuyển dụng công chức, nguyên tắc và điều kiện tuyển dụng công chức, quy trình thủ tục tuyển dụng công chức

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI

KHOA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC

*****

TIỂU LUẬN

MÔN : QUẢN TRỊ NHÂN LỰC TRONG KHU VỰC CÔNG

ĐỀ BÀI THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC

CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

Giảng viên hướng dẫn : Ths.Nguyễn Thị Ngọc Anh

: D14QL05 : Hè 2021_02 : 31

Hà Nội, năm 2021

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU

Trang

1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TUYỂN DỤNG

CÔNG CHỨC CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

2.2 : Thực trạng chính sách tuyển dụng công chức của

Việt Nam hiện nay……… 7

3 : ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

Vấn đề về chính sách tuyển dụng công chức ở nước ta hiện nay đang được nhànước chú trọng và có nhiều cải tiến và đổi mới Các văn bản pháp luật về tuyểndụng công chức được bổ sung , sửa đổi ngày một hoàn thiện hơn Luật cán bộ ,Công chức ( 2008 ) ban hành cùng với các văn bản quy phạm pháp luật có liênquan điều chỉnh đến vấn đề tuyển dụng công chức đã có những quy định rõ ràng

và khá đầy đủ về hình thức tuyển dụng công chức , nguyên tắc và điều kiệntuyển dụng công chức , quy trình thủ tục tuyển dụng công chức Tuy nhiên , khi

áp dụng quy định pháp luật vào quá trình tuyển dụng công chức trên thực tế đãgặp phải một số khó khăn , vướng mắc rất cần phải nghiên cứu hoàn thiện tốthơn

Nhận thức được tầm quan trọng đó , em chọn nghiên cứu đề tài : “ Thực trạng chính sách tuyển dụng công chức của Việt Nam hiện nay ” nhằm thấy được

các chính sách tuyển dụng công chức của Việt Nam , qua đó nêu ra mặt đạt được, hạn chế và đề xuất để hoàn thiện chính sách tuyển dụng công chức nước ta

1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

.1 : Các khái niệm :

1

Công chức là công dân Việt Nam , được tuyển dụng , bổ nhiệm vào ngạch , chức

vụ , chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sảnViệt Nam , Nhà nước , tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương , cấp tỉnh , cấphuyện ; trong cơ quan , đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩquan , quân nhân chuyên nghiệp , công nhân quốc phòng ; trong cơ quan , đơn vịthuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan , hạ sĩ quan phục vụ theo chế

độ chuyên nghiệp , công nhân công an , trong biên chế và hưởng lương từ ngânsách nhà nước ( Căn cứ Khoản 1 Điều 1 Luật Cán bộ , công chức và Luật Viênchức sửa đổi 2019 ( có hiệu lực từ 01/07/2020 ) quy định )

Tuyển dụng công chức là bước đầu tiên để lựa chọn , tuyển dụng một cá nhânvào làm việc trong bộ máy Nhà nước …Việc tuyển dụng công chức được thựchiện thông qua thi tuyển , xét tuyển hoặc tiếp nhận đối với một số trường hợpđặc biệt trong tuyển dụng công chức , tùy theo mục tiêu và đối tượng cũng nhưcông việc cần tuyển

1.2 Vai trò của công chức trong nền hành chính quốc gia

Nền hành chính theo nghĩa rộng là hoạt động quản lý, điều hành công việc củamọi tổ chức Nhà nước cũng như của các doanh nghiệp , các tổ chức chính trị ,

xã hội…theo chức năng , nhiệm vụ , điều lệ của từng tổ chức Hành chính nhànước là hoạt động chính của của các cơ quan thực thi quyền lực Nhà nước đểquản lý, điều hành các hoạt động trong các lĩnh vực đời sống xã hội theo phápluật Nền hành chính nhà nước có 3 yếu tố cấu thành đó là :

- Thứ nhất , hệ thống thể chế để quản lý xã hội theo pháp luật , bao gồm hệthống các văn bản pháp luật là cơ sở để quản lý Nhà nước

Thứ hai , cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp ,các ngành từ chính phủ đến chính quyền cơ sở

Thứ ba , đội ngũ cán bộ , công chức hành chính bao gồm những người thực thi

-công vụ trong bộ máy hành chính -công quyền , không kể những người lâu nay

gọi là viên chức nhà nước nhưng làm việc ở các doanh nghiệp Nhà nước hoặccác đơn vị sự nghiệp , dịch vụ không thuộc bộ máy công quyền.

Như vậy cán bộ , công chức là một mắt xích quan trọng không thể thiếu của bất

kỳ nền hành chính nào Đội ngũ này có vai trò thực thi pháp luật để quản lý cáclĩnh vực của đời sống xã hội , bảo đảm hiệu lực của đường lối thể chế của giaicấp cầm quyền Tuy nhiên mục đích thực thi pháp luật ở mỗi nền hành chínhkhác nhau là không hoàn toàn giống nhau mà tùy thuộc vào chế độ chính trị ,tính dân chủ…Khác với các nước tư sản công chức trong các nhà nước XHCNtrước đây và ở nước ta hiện nay đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì trật tự, kỷ cương Nhà nước và bảo vệ lợi ích của quần chúng lao động Đội ngũ côngchức có nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật trong cuộc sống , quản lý nhànước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội phù hợp với mục tiêu dân chủ Xã HộiChủ Nghĩa

Để khắng định được vai trò quản lý của mình , đội ngũ công chức phải tự xácđịnh được nhiệm vụ , nâng cao tri thức để đảm nhận công việc phục vụ sựnghiệp cách mạng , quản lý Nhà nước và phục vụ nhân dân Theo LêNin hiệuquả của bộ máy phụ thuộc rất nhiều vào việc lựa chọn đội ngũ cán bộ , côngchức , ông thường nhắc nhở rằng : “ Muốn quản lý được thì cần phải am hiểucông việc và phải là một cán bộ quản lý giỏi’’ và “ không thể quản lý được nếukhông có kiến thức đầy đủ , nếu không tinh thông khoa học quản lý” Để thựchiện được vai trò của mình mỗi công chức cần phải đấu tranh chống những biểuhiện thờ ơ , coi thường , lơ là trước những đòi hỏi của nhân dân , chống phươngpháp làm việc bàn giấy hình thức làm việc hoàn toàn không phù hợp với bảnchất nhà nước XHCN Đội ngũ công chức cần phải thể hiện vai trò của mìnhthông qua làm việc một cách cụ thể , chu đáo , trung thực và giải quyết nhiệm vụchuyên môn một cách khẩn trương , nhanh chóng Tuyệt đối không được để xảy

ra tình trạng giải quyết công việc tắc trách , vô tổ chức mà phải được tổ chức làviệc có uy tín , điều hành , giải quyết kịp thời , chính xác mọi yêu cầu chínhđáng của nhân dân Ở mỗi cơ quan , tổ chức công chức phải “ xúc tiến tiến trìnhchung của công việc , không được làm cho nó trì trệ”

Trong hoạt động hành chính công chức phải chủ động hoàn thành tốt mọi nhiệm

vụ được giao và chống lại sự quan liêu , đùn đẩy trách nhiệm , phải giữ vữngmối quan hệ với quần chúng,thu hút quần chúng tham gia ngày càng đông đảovào công tác quản lý Theo Chủ Tịch HCM thì người cán bộ công chức khôngchỉ có tài mà còn phải có đức , Người quan niệm rằng người cán bộ , công chức

có tài mà không có đức thì như cây không rễ và thường gây ra những tai hạikhông nhỏ Ngược lại nếu chỉ có đức mà không có tài thì chẳng khác nào ôngbụt ngồi ở trong chùa Đạo đức luôn giữ vị trí hàng đầu , cơ bản , quyết địnhnhân của người cán bộ , công chức Trong bất cứ hoàn cảnh nào người cán bộ ,công chức cũng phải đặt của nhân dân , của Đảng và nhà nước lên trên hết

Với tiêu chí đạo đức đó , người công chức muốn thực hiện được tốt vai trò củamình thì không được quan liêu , xa rời dân vì vậy phải biết lắng nghe ý kiếnquần chúng,thành tâm hộc hỏi quần chúng,biết tổ chức , biết lãnh đạo , lời nóiphải đi đôi với việc làm…

Kế tục những tư tưởng lớn lao về vai trò của đội ngũ công chức trong nền hànhchính , từ khi thực hiện công cuộc đổi mới đất nước , Đảng ta luôn khắng địnhtầm quan trọng của đội ngũ công chức Để đảm bảo hiệu lực , hiệu quả của nềnhành chính trên các lĩnh vực thì nhất thiết phải xây dựng được đội ngũ côngchức giỏi về chuyên môn , kinh nghiệm , có phẩm chất chính trị và cách mạng ,hiểu biết về quản lý hành chính Nắm vững được yêu cầu này sẽ giúp chúng taxây dựng được đội ngũ công chức đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính ở nước

ta hiện nay

1.3 Vai trò của tuyển dụng công chức

Việc tuyển dụng công chức có vai trò rất quan trọng trong việc tìm ra người thực

sự có năng lực và đạo đức để đảm nhận chức vụ , công việc :

Thứ nhất, tạo nên cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hànhchính các cấp, các ngành từ chính phủ đến chính quyền cơ sở

Thứ hai, là cơ sở để hệ thống thể chế về quản lý xã hội thành các quy địnhpháp luật, bao gồm hệ thống các văn bản pháp luật là cơ sở để quản lý Nhànước

Thứ ba, đội ngũ cán bộ, công chức hành chính bao gồm những người thựcthi công vụ trong bộ máy hành chính công quyền, không kể những người lâu naygọi là viên chức nhà nước nhưng làm việc ở các doanh nghiệp Nhà nước hoặccác đơn vị sự nghiệp, dịch vụ không thuộc bộ máy công quyền.

Như vậy cán bộ, công chức là một mắt xích quan trọng không thể thiếu củabất kỳ nền hành chính nào Đội ngũ này có vai trò thực thi pháp luật để quản lýcác lĩnh vực của đời sống xã hội, bảo đảm hiệu lực của đường lối thể chế củagiai cấp cầm quyền Tuy nhiên mục đích thực thi pháp luật ở mỗi nền hànhchính khác nhau là không hoàn toàn giống nhau mà tùy thuộc vào chế độ chínhtrị , tính dân chủ… Khác với các nước tư sản công chức trong các nhà nước Xãhội chủ nghĩa trước đây và ở nước ta hiện nay đóng vai trò quan trọng trong việcduy trì trật tự, kỷ cương Nhà nước và bảo vệ lợi ích của quàn chúng lao động.Đội ngũ công chức có nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật trong cuộc sống,quản lý nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội phù hợp với mục tiêudân chủ Xã hội chủ nghĩa

Để khẳng định được vai trò quản lý của mình, đội ngũ công chức phải tựxác định được nhiệm vụ, nâng cao tri thức để đảm nhận công việc phục vụ sựnghiệp cách mạng, quản lý Nhà nước và phục vụ nhân dân Hiệu quả của bộmáy phụ thuộc rất nhiều vào việc lựa chọn đội ngũ cán bộ, công chức Để thựchiện được vai trò của mình mỗi công chức cần phải đấu tranh chống những biểuhiện thờ ơ, coi thường , lơ là trước những đòi hỏi của nhân dân , chống phươngpháp làm việc bàn giấy hình thức làm việc hoàn toàn không phù hợp với bảnchất nhà nước Xã hội chủ nghĩa Đội ngũ công chức cần phải thể hiện vai trò củamình thông qua làm việc một cách cụ thể, chu đáo, trung thực và giải quyếtnhiệm vụ chuyên môn một cách khẩn trương, nhanh chóng Tuyệt đối khôngđược để xảy ra tình trạng giải quyết công việc tắc trách, vô tổ chức mà phảiđược tổ chức là việc có uy tín, điều hành, giải quyết kịp thời, chính xác mọi yêucầu chính đáng của nhân dân Ở mỗi cơ quan, tổ chức công chức phải “ xúc tiếntiến trình chung của công việc, không được làm cho nó trì trệ” Như vậy ngườicán bộ công chức không chỉ có tài mà còn phải có đức Trong bất cứ hoàn cảnh

nào người cán bộ, công chức cũng phải đặt quyền lợi của nhân dân, của Đảng vànhà nước lên trên hết.

1.4: Những nguyên tắc và nội dung của tuyển dụng công chức hiện nay

Tuyển dụng công chức là khâu đầu tiên của quá trình quản trị nhân sự trong bộmáy, do đó pháp luật phải quy định các điều kiện, hình thức, nội dung tuyểndụng công chức Điều kiện bao gồm điều kiện chung áp dụng đối với mọi côngchức và điều kiện riêng được áp dụng đối với những đối tượng cụ thể Yêu cầuđặt ra đối với quy định về việc tuyển dụng công chức là phải tạo cơ sở pháp lý

để tuyển chọn được những người thực sự có đức, có tài Các nguyên tắc và nộidung cơ bản của chế độ tuyển dụng công chức bao gồm:

- Một là, quan điểm xuyên suốt có tính nguyên tắc là công tác công chức phảiđặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của ĐCSVN , bảo đảm nguyên tắc tập thể , dânchủ đi đôi với phát huy trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan , tổ chức , đơnvị…

- Hai là nguyên tắc công khai , bình đẳng : Tất cả các nội dung quy định củapháp luật có liên quan đến nghĩa vụ , quyền lợi và các hoạt động công vụ củacông chức phải được công khai và được kiểm tra , giám sát của nhân dân trừnhững việc liên quan đến bí mật quốc gia

- Ba là nguyên tắc ưu tiên : Biểu hiện việc đánh giá , sử dụng , bổ nhiệm côngchức giữ các chức vụ , vị trí trọng trách trong từng công vụ phải thông qua tàinăng thực sự , thành tích hoạt động thực tế và phải lập được công trạng Nó bảođảm được tính công bằng , khách quan , khuyến khích được mọi công chức tậntâm với công vụ , hạn chế tính quan liêu , tùy tiện , cảm tình cá nhân , gia đìnhchủ nghĩa…

- Bốn là nguyên tắc dựa vào việc để tìm người : đây là nguyên tắc quan trọngtrong việc tuyển chọn , sử dụng công chức một cách có hiệu qủa và tăng cườnghiệu lực quản lý của Nhà nước Xuất phát từ nhu cầu của công việc mà Nhànước phải tìm được những người có đủ điều kiện tri thức đảm đương công việc ,tránh tình trạng vì người mà tìm việc Điều 3 pháp lệnh cán bộ, công chức quyđịnh : “ Khi tuyển dụng cán bộ , công chức…cơ quan, tổ chức tuyển dụng phải

căn cứ vào nhu cầu công việc , vị trí công việc của các chức danh cán bộ , côngchức trong cơ quan , tổ chức mình và chỉ tiêu biên chế được giao.”

- Năm là nguyên tắc quan niệm công chức là một nghề : Thừa nhận nguyên tắcnày có nghĩa là không phải ai cũng làm được công chức Muốn trở thành côngchức ngoài khả năng cá nhân,nguyên tắc này đòi hỏi phải có sự đầu tư của Nhànước Đã là nghề phải được đào tạo công phu , bài bản Để trở thành công chứcnhà nước phải trải qua những kỳ thi tuyển nghiêm túc bằng những hình thứckhác nhau như : thi viết , thi vấn đáp… Nguyên tắc này bảo đảm , kích thích tínhnăng động sáng tạo và chủ động đối với công chức Đồng thời đảm bảo sự ổnđịnh của đội ngũ công chức trong nền hành chính quốc gia liên lục và ổn định

2 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CỦA VIỆT NAM HIỆN NAY

.1: Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan điểm về tuyển chọn cán bộ công chức 2

Nhà nước

Vấn đề cốt yếu trong tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc phải gắn liền vớiCNXH, công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta là một cuộc cách mạng mang tínhtoàn diện bao gồm 3 lĩnh vực: Chính trị tư tưởng, Cơ cấu kinh tế, Văn hóa xãhội Nhưng muốn xây dựng thành công CNXH thì trước hết phải hoàn thiệnđược yếu tố chủ đạo là tư tưởng và con người XHCN, trong đó người cán bộ rấtquan trọng bởi: "Con người XHCN là con người có đạo đức cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng".Xác định được vị trí và vai trò của cán bộ là tiền vốn của đoàn thể - cái gốc củamọi công việc nên Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu người cán bộ mẫu mực phải

có đức có tài lấy Đức là chính, phải khắc phục mọi biểu hiện của chủ nghĩa cánhân, xa rời quần chúng, hống hách kiểu quan cách mạng, quan liêu, thamnhũng, vô trách nhiệm dẫn đến chia rẽ, cục bộ địa phương và kết quả tất yếu làhỏng việc Tư tưởng về cán bộ của Người bao gồm một hệ thống nhằm hoànthiện và nâng cao những phẩm chất tốt đẹp của cán bộ, đảng viên, thể hiện sinh

động sự phát triển tất yếu của con người mới XHCN Những tiêu chuẩn cụ thểcủa cán bộ công chức Nhà nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh là:

-Thứ nhất , phải trung thành với Tổ quốc với cách mạng, chế độ XHCN

Thứ hai , có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ giỏi

Thứ ba , phải có mối liên hệ mật thiết với mọi người xung quanh

Thứ tư , dám phụ trách, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, nhất là trongnhững tình huống khó khăn Thất bại không hoang mang, tự ti

2.2 : Thực trạng chính sách tuyển dụng công chức của Việt Nam hiện nay

Tuyển dụng công chức là một hoạt động của quản lý hành chính Nhà nước.Thông qua tuyển dụng để chọn được những người phù hợp với khả năng , tiêuchuẩn và điều kiện đảm nhận công vụ Tuyển dụng công chức được thực hiệnbằng hình thức thi cử công khai do chính phủ quy định Người được tuyển dụngqua thi tuyển phải là người có phẩm chất đạo đức tốt , đúng với tiêu chuẩn cáchmạng , nghĩa vụ Tuy nhiên thi tuyển chỉ là bắt đầu của quá trình tuyển dụng ,người được tuyển dụng phải thực hiện chế độ tập sự , hết thời hạn tập sự cơquan tuyển dụng phải đánh giá phẩm chất đạo đức và kết quả công việc củangười tập sự , nếu đạt được yêu cầu thì đề nghị cơ quan , tổ chức có thẩm quyềnquản lý công chức quyết định bổ nhiệm chính thức vào ngạch Tùy thuộc vàotừng loại công chức hành chính khác nhau , căn cứ vào vai trò , vị trí của họ màcon đường trở thành công chức cũng khác nhau Đối với những công chức trongcác ngạch , bậc nhất định thông thường thực hiện tuyển dụng ngay vào hệ thốngbiên chế qua thi tuyển Đối với những công chức lãnh đạo ( Bộ trưởng, thủtướng , chủ tịch…) thì được hình thành bằng các quy định khác

Yêu cầu của tuyển dụng công chức trong điều kiện hiện nay là phải tuân thủpháp luật và chế độ công vụ , đảm báo nguyên tắc bình đẳng , khách quan , côngkhai…Cùng với những vấn đề pháp luật , yêu cầu của việc tuyển dụng nêu trên ,việc đánh giá tình trạng công tác tuyển dụng còn phải đề cập đến các hình thứctuyển dụng và những tiêu chuẩn đặt ra trong tuyển dụng công chức

* Về các hình thức tuyển dụng : Tuyển dụng công chức theo nghĩa chung nhất làtuyển lựa , thi tuyển , bầu chọn , bổ nhiệm…để lấy một số ít người trong sốnhiều người tham gia công vụ Nhà nước Đánh giá từ các quy định pháp luật banhành ở nước ta có hai hình thức tuyển dụng cơ bản :

Một là , hình thức bầu : Đây là hình thức đang được áp dụng cho một số chứcdanh công chức , hoạt động với tư cách là một nhà chính trị và tư cách là côngchức thực thi công vụ , ví dụ như : chủ tịch UBND , phó chủ tịch UBND tỉnh ,huyện…Tuy nhiên đây là hình thức có tính đặc thù trong xây dựng đội ngũ côngchức hành chính

Hai là hình thức thi tuyển, có thể nhìn nhận ở việc thi tuyển để bổ sung biên chếtrong hệ thống công chức hành chính và việc thi tuyển làm thay đổi trạng tháicông vụ của công chức như thi nâng ngạch , thi chuyển ngạch , thay đổi ngạch ,bậc , chức vụ đảm nhận…Hình thức này nhằm để công chức có những thăngtiến , phát triển trong nền hành chính Nhà nước Trong hình thức thi tuyển tùytheo yêu cầu đặt ra nên tiêu chuẩn cũng đòi hỏi những điều kiện , tiêu chuẩnnhất định về đối tượng , trình độ đào tạo Thi tuyển có thể thực hiện qua phầnthi viết để đánh giá bằng chuyên môn , khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn vềnghiệp vụ trong từng ngành , lĩnh vực cụ thể Đồng thời có thể tiến hành tuyểndụng công chức qua thi vấn đáp,thực hành…đối với những ngành , lĩnh vực cóyêu cầu đặc thù nhất định

* Về tiêu chuẩn tuyển dụng công chức : Để đảm bảo chất lượng đội ngũ côngchức hành chính , những người muốn tham gia công vụ phải đáp ứng đượcnhững đòi hỏi trước khi tuyển dụng Những tiêu chuẩn được coi là điều kiện bắtbuộc Nghị định 138/2020/NĐ-CP ngày 27-11-2020 của Chính phủ về việctuyển dụng , sử dụng và quản lý cán bộ , công chức trong các cơ quan Nhà nướcquy định những điều kiện chung khi tuyển dụng công chức , các điều kiện đó là :

- Cơ quan , tổ chức Nhà nước có nhu cầu công việc , vị trí công tác và chỉ tiêubiên chế được giao ;

Người tham dự tuyển dụng có phẩm chất đạo đức tốt , đáp ứng được tiêu chuẩn-

cách mạng nghĩa vụ của ngạch tuyển vào , không phân biệt dân tộc, nam nữ,