Bài giảng Kỹ năng tìm việc: Phần 2 - ThS. Nguyễn Kim Vui (Bậc đại học chương trình Chất lượng cao)

Bài giảng Kỹ năng tìm việc gồm có 3 chương, giới thiệu đến các bạn những kiến thức như: Xây dựng kế hoạch tìm việc; chuẩn bị hồ sơ tìm việc; kỹ năng trả lời phỏng vấn và thương lượng. Mời các bạn cùng tham khảo tiếp phần 2 sau đây để nắm rõ nội dung bài giảng.

- Hiểu được các nội dung cần chuẩn bị cho một cuộc phỏng vấn tuyển dụng

- Hệ thống hóa các nguyên tắc giao tiếp trong xin việc

- Tổng hợp được các yếu tố cần thiết để có được một buổi phỏng vấn thành công

Về mặt kỹ năng

- Xây dựng được tác phong chuyên nghiệp khi phỏng vấn

- Có chiến lược chuẩn bị trả lời các câu hỏi tuyển dụng

Về thái độ

- Tự tin bước vào cuộc phỏng vấn

- Thể hiện được năng lực bản thân trước nhà tuyển dụng

68

Nội dung chương:

3.1.Các dạng bài kiểm tra thường gặp trong tuyển dụng

Bài kiểm tra tuyển dụng là dạng kiểm tra tâm lý, doanh nghiệp thường sử dụng trong quá trình tuyển dụng để lựa chọn ứng viên phù hợp từ vô vàn các hồ sơ dự tuyển Bài kiểm tra tuyển dụng có thể có nhiều dạng như kiểm tra tính toán nhanh (numerical reasoning test), kiểm tra đọc, hiểu và tư duy (verbal test), bài kiểm tra khả năng xử lý tình huống (situational judgment tests), bài kiểm tra khả năng tư duy logic (logical reasoning test) một số công ty chuyên nghiên cứu và cung cấp bài kiểm tra dạng này bao gồm: Ceb’s SHL, Kenexa, Aville, Talent Q, Cubiks…

Bài kiểm tra tính toán nhanh (numerical reasoning test)

Câu hỏi của bài kiểm tra này về toán học Thí sinh được cung cấp thông tin dưới dạng biểu đồ hoặc bảng thông tin Thí sinh được yêu cầu tính toán bằng cách sử dụng

tỷ lệ phần trăm hoặc các tỷ số Thông qua bài kiểm tra tính toán nhanh, thí sinh sẽ được đánh giá khả năng làm việc với con số và kỹ năng quan sát và đọc hiểu Trong bài kiểm tra này, thường có tối đa 20 câu hỏi, thí sinh có khoảng 1 phút cho mỗi câu Tùy vào vị trí tuyển dụng, mức độ khó và thời gian làm bài của mỗi bài kiểm tra tính toán nhanh sẽ khác nhau Hầu hết các big 4 đều sử dụng dạng bài kiểm tra tính toán nhanh trong quy trình tuyển dụng nhân viên

“Trắc nghiệm lý luận số học” là một thuật ngữ chung chỉ những đánh giá về mặt tính toán từ toán học cơ bản cho đến lý luận phê phán Sự đa dạng của các loại bài kiểm tra được sử dụng và tương ứng với nhiều cấp độ công việc: từ vị trí quản lý cấp cao, những công việc thuộc về quản lý và đào tạo cho đến các vị trí thuộc về hành chính và bán hàng Trắc nghiệm khả năng tính toán là loại kiểm tra năng khiếu và tâm lý của các ứng cử viên phổ biến nhất cho nên đây là loại trắc nghiệm mà họ phải đối mặt trong bất kỳ trung tâm đánh giá hay quy trình tuyển dụng nào Trong tất cả các cấp độ, người thử nghiệm được đánh giá về “khả năng hiểu và đưa ra quyết định dựa trên các dữ liệu số” - một kỹ năng cực kỳ cần thiết trong nhiều công việc ngày nay

69

Kiểm tra số học được thiết kế để tìm ra những kỹ năng và khả năng cần thiết trong hầu hết mọi công việc Toán cơ bản gồm bốn phép tính :cộng, trừ, nhân, chia hay tính phần trăm và tỷ lệ là một trong số những cái tên mà tất cả đều là những kỹ năng tính toán căn bản cần thiết hàng ngày Khả năng hiểu và phân tích biểu đồ, dữ liệu số rất cần thiết cho nhóm vị trí đào tạo và quản lý Nếu bạn đang làm việc trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thì kỹ năng lập luận tài chính là bắt buộc phải có Công việc kỹ thuật thường yêu cầu ứng viên phải có kỹ năng nhạy bén và tập trung khi làm việc với các dữ liệu số Lý luận phê phán là cần thiết đối với nhiều vị trí cấp cao và kỹ năng lập dự toán để làm việc một cách nhanh chóng là một lợi thế lớn trong nhiều việc

Link free numerical test:https://www.jobtestprep.co.uk/numerical-challenge

Bài kiểm tra đọc, hiểu và tư duy (verbal test)

Trong bài kiểm tra này, thí sinh sẽ được cung cấp bài đọc Trong mỗi câu hỏi, thí sinh sẽ được cung cấp thông tin và được yêu cầu so sánh thông tin của câu hỏi với thông tin của bài đọc để trả lời các dạng câu hỏi 'đúng', 'sai' hoặc 'không thể kết luận'

Để có câu trả lời đúng, thí sinh phải sử dụng kỹ năng đọc, hiểu và tư duy Việc đọc

kỹ, chú ý đến những chi tiết nhỏ về sự khác nhau giữa thông tin của câu hỏi và bài đọc là vô cùng quan trọng Cũng như bài kiểm tra tính toán nhanh, thời gian làm bài

và mức độ khó của bài kiểm tra tùy thuộc vào từ vị trí tuyển dụng Hầu hết các big 4 đều sử dụng dạng bài kiểm tra đọc, hiểu và tư duy trong quy trình tuyển dụng nhân viên

Những kỹ năng được đo trong một bài kiểm tra đọc, hiểu và tư duy là kỹ năng sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh, tùy thuộc vào từng bài trắc nghiệm cụ thể Các kỹ năng có thể được chia thành các nhóm sau:

+ Từ vựng: Sự am hiểu của bạn về những từ thuộc chuyên môn công việc (từ chuyên ngành) Điều này được đo lường thông qua các trắc nghiệm như câu hỗn hợp, hoàn thành các bài kiểm tra câu, kiểm tra chính tả …

70

+ Ngữ pháp: Các trắc nghiệm kiểm tra hiểu biết của bạn về ngữ pháp tiếng Anh

và khả năng nhận ra cấu trúc ngữ pháp phù hợp Ngữ pháp được đo thông qua các bài tập như hoàn chỉnh câu, xác định các câu đúng tiếp theo trong một đoạn văn

+ Hiểu nghĩa: Hiểu nghĩa là khả năng hiểu thông tin trong văn bản, phân tích và giải thích những gì bạn đã đọc để trả lời câu hỏi

+ Biện luận: Biện luận là một biện pháp để đo lường cách bạn phân tích thông tin

đã cho Trong đó, bạn thường được yêu cầu để xác định xem một phát biểu là đúng hay sai dựa trên các thông tin đã có, cho dù những dữ liệu được cung cấp một cách không đầy đủ và rõ ràng

Link free verbal reasoning test: https://www.jobtestprep.co.uk/freeverbal.aspx

Bài kiểm tra khả năng xử lý tình huống (situational judgment test)

Bài kiểm tra này thường được các công ty sử dụng với các bài kiểm tra tuyển dụng khác, sau khi thí sinh đã vượt qua vòng hồ sơ Trong bài kiểm tra này, thí sinh phải giải quyết các tình huống công việc để doanh nghiệp đánh giá được các ưu tiên và giá trị mà thí sinh đang theo đuổi để từ đó tìm ứng viên phù hợp với doanh nghiệp Bài kiểm tra cung cấp cho thí sinh các tình huống về mâu thuẫn và vấn đề phát sinh trong công việc, trong mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới, giữa khách hàng và đại diện công ty và giữa đồng nghiệp với nhau (giao tiếp trong nội bộ tổ chức và giao tiếp với khách hàng)

Thường có 2 dạng câu hỏi: (1) thí sinh được yêu cầu chọn giải pháp tốt nhất trong các giải pháp câu hỏi đưa ra; (2) thí sinh được yêu cầu sắp xếp thứ tự quan trọng của giải pháp (từ giải pháp tốt nhất đến giải pháp tệ nhất)

Link free situational judgment test:

Https://www.jobtestprep.co.uk/practice_situational_judgement

Bài kiểm tra tư duy (logical reasoning test)

Bài kiểm tra này không phải là bài kiểm tra đọc hiểu hay bài kiểm tra về toán Bài kiểm tra này thường được gọi là bài kiểm tra phi ngôn ngữ (non-verbal test) Bài kiểm tra cung cấp một số ảnh, hình và khối được sắp xếp theo một logic nào đó Thí sinh

Bài kiểm tra tuyển dụng cụ thể ở mỗi công ty trong nhóm Big4 (khi nói đến

big 4, người ta nghĩ ngay đến 4 công ty tư vấn tài chính, kế toán và kiểm toán lớn nhất trên thế giới Nếu bạn có kế hoạch nộp đơn ứng tuyển vào Big4, việc vô cùng cần thiết là bạn cần hiểu rõ các dạng bài kiểm tra Big 4 thường sử dụng trong quá

+ PWC: bài kiểm tra tuyển dụng của pwc được cung cấp bởi Ceb’s SHL bao gồm:

Bài kiểm tra tính toán nhanh:

Https://www.jobtestprep.co.uk/pwc-numerical-test

Bài kiểm tra đọc, hiểu và tư duy:

Https://www.jobtestprep.co.uk/shl-verbal-reasoning-test?Affiliateid=10190 Bài kiểm tra tư duy logic:

Https://www.jobtestprep.co.uk/shl-logical-inductive-reasoning?Affiliateid=10190

Bài kiểm tra khả năng xử lý tình huống:

Https://www.jobtestprep.co.uk/sjt.aspx?Affiliateid=10190

+ E& Y (Ernst & Young) : bài kiểm tra tuyển dụng của E & Y được cung cấp

bởi Saville bao gồm:

Bài kiểm tra tính toán nhanh:

72

Https://www.jobtestprep.co.uk/saville_tests?Affiliateid=10190

Bài kiểm tra đọc, hiểu và tư duy

Bài kiểm tra về biểu đồ (diagrammatic reasoning test):

Phỏng vấn thử – free online test

• Phỏng vấn thử – free online test

Bạn là sinh viên năm cuối và có ý định nộp đơn vào các công ty kiểm toán và tư vấn cho chương trình fresh graduate 2016? Ngoài việc chuẩn bị tốt kiến thức chuyên ngành về kế toán tài chính, kiểm toán & thuế, bạn cũng cần phải chuẩn bị tốt cho các buổi phỏng vấn

Hãy tưởng tượng bạn đang nộp đơn vào vị trí trợ lý kiểm toán của một công ty

big 4 và yêu cầu tuyển dụng của họ như sau:

“we’re looking for graduates who are proud to work at xyz Team players who are also innovative thinkers, people who relish the challenge of solving problems and who can communicate their ideas with conviction and passion People have a real passion for learning, who want to be at the leading edge of their chosen profession,

• Excellent communication and interpersonal skills

• Team work spirit

• Commitment and drive.”

Trong buổi phỏng vấn, bạn được đặt những câu hỏi dưới đây, bạn sẽ trả lời như thế nào để nhà tuyển dụng chọn bạn? Hãy thử làm bài test sau đây và xem kết quả:

1 Bạn hãy tự giới thiệu về bản thân mình (câu hỏi đầu tiên của buổi phỏng vấn) *

o a Bạn sẽ giới thiệu tên và tất cả những chi tiết ghi trong CV

o b Bạn sẽ giới thiệu tên, bạn đến tuyển cho vị trí nào, bạn tốt nghiệp trường nào, có tham gia hoạt động ngoại khóa, có tham gia làm thêm

o c Bạn sẽ giới thiệu tên, điểm mạnh của mình để cho chứng minh cho nhà tuyển dụng thấy bạn phù hợp với vị trí ứng tuyển

2 Mục tiêu nghề nghiệp 5 năm sắp tới của bạn là gì? *

o a Em muốn trở thành trưởng phòng kiểm toán Và để đạt được điều này, em đã có kế hoạch hoàn tất chương trình ACCA trong vòng 3 năm

o b Em sẽ học master

o c Em sẽ mở 1 doanh nghiệp riêng

3 Tại sao bạn lại chọn ngành kiểm toán? *

o a Ngành này cho em cơ hội đi đây đi đó nhiều

74

o b Bạn sẽ kể một câu chuyện về một người/một dịp nào đó mà bạn

có dịp được biết và hiểu rõ về ngành kiểm toán (như công việc luôn đổi mới vì có cơ hội tiếp xúc với nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau, công việc đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao để qua đó bạn rèn luyện được phong cách làm việc chuyên nghiệp…) Và từ đó bạn nuôi dưỡng đam mê về ngành kiểm toán

o c Ngành này có thu nhập cao và em có cơ hội được công ty tài trợ học ACCA

o c Bạn nêu hàng loạt điểm mạnh của mình

5 Bạn có sẵn sàng làm việc thêm giờ khi công ty yêu cầu không? *

o a Em nghĩ em sẽ cân nhắc

o b Lâu lâu mới làm một ngày thì chắc không có vấn đề gì

o c Em hiểu làm kiểm toán thì sẽ phải làm việc về trễ khi đến mùa

Em đã chuẩn bị sẵn sàng cho việc làm ngoài giờ như nhờ gia đình ủng hộ và hỗ trợ

em khi làm việc ngoài giờ

6 Mức lương em mong muốn là bao nhiêu? *

o a Em nghĩ với sinh viên tốt nghiệp đại học xyz như em, mức lương phải là…… đồng mới xứng đáng

o b Việc có cơ hội làm việc trong môi trường chuyên nghiệp là quan tâm hàng đầu của em nên em không có một mong đợi cụ thể về lương

o c Em thấy bạn em làm trợ lý kiểm toán ở công ty big 4 khác được offer lương là … đồng nên em mong muốn em cũng đạt được mức lương đó

bị trang phục chu đáo cho một buổi phỏng vấn không chỉ tạo nên ấn tượng tốt cho nhà tuyển dụng mà còn giúp bạn cảm thấy tự tin hơn Nhiều nhà tuyển dụng cho biết trang phục không phù hợp chính là một trong những yếu tố khiến các ứng viên bị từ chối trong các buổi phỏng vấn Chọn bộ trang phục có thể mang thành công đến với bạn chứ đừng để những điều đơn giản như mặc trang phục không phù hợp làm ảnh hưởng đến cơ hội nghề nghiệp của bạn

Ấn tượng đầu tiên thường chỉ kéo dài trong vòng 20 giây, do đó, phải chọn cách

ăn mặc phù hợp khi bước vào cuộc phỏng vấn Điều này có nghĩa là họ sẽ đánh giá bạn thông qua vẻ bề ngoài và cách ứng xử ban đầu của bạn, vì thế cách bạn chọn trang phục là rất quan trọng tới thành công của buổi phỏng vấn Cách ăn mặc của bạn

có thể tăng hoặc giảm cơ hội giành được công việc mới cho bạn, vì vậy, hãy ăn mặc phù hợp để người phỏng vấn có thể tín nhiệm bạn hơn Quá trình phỏng vấn khá căng thẳng, vì thế việc thể hiện tốt bản thân cũng là một cách giúp bạn tạo ấn tượng tích cực ban đầu và tiến gần hơn tới vị trí mà bạn ứng tuyển

76

Rõ ràng, hình ảnh không phải là cơ sở để phán xét nhưng bạn vẫn không thể cứ

mở tủ quần áo và chọn bộ quần áo hằng ngày của mình để đi phỏng vấn Bạn có thể rớt một cuộc phỏng vấn, đôi khi chỉ vì bộ đồ bạn mặc không chuyên nghiệp, đặc biệt

là khi bạn nộp đơn cho các công việc phải gặp mặt khách hàng thường xuyên hoặc trong các sự kiện sang trọng Vì vậy, trước khi phỏng vấn, điều đặc biệt cần thiết là dành thời gian chuẩn bị và chỉnh trang trang phục, ngoại hình cho chính bản thân mình

Tùy vào vị trí tuyển, bạn có sự lựa chọn trang phục khác nhau, nhưng tựu trung lại, dù bạn mặc thế nào thì cũng phải đảm bảo đủ các yếu tố: phù hợp, đứng đắn, lịch

sự, thông minh nhưng cũng thật đẳng cấp Thông thường, áo vest đen kết hợp sơmi trắng là lựa chọn phổ biến với cả hai phái Tuy nhiên, cách kết hợp các món đồ, đầu tóc, phụ kiện của người làm tài chính, hành pháp khác hoàn toàn với cá nhân làm công tác xã hội Bạn có thể chọn màu trung tính như xanh hải quân, xám, be, oliu hay trắng và đen Cần tránh màu quá đậm hoặc quá chói bởi chúng lấn át cá tính của bạn, khiến người phỏng vấn xao lãng hoặc có ấn tượng sai về bạn

Không hề phí phạm nếu đầu tư một bộ vest đắt tiền, chất vải tốt, phom dáng vừa vặn, tuy nhiên, nếu công việc không đòi hỏi mặc đứng đắn, trang trọng thì bạn có thể thay thế bằng blazer trẻ trung, năng động Khi đi phỏng vấn, bạn có thể đeo phụ kiện như đồng hồ, nhẫn, khuyên tai bản nhỏ kèm theo một chiếc túi, cặp táp, ví da tốt thì càng hoàn hảo Một đôi giày đánh bóng chỉn chu với màu sắc hòa hợp với làn da (như

be, nâu) là đòi hỏi bắt buộc Đôi khi, trang phục bình thường có thể được tôn lên nhờ đôi giày tốt Bạn nên hạn chế đi giày hở mũi đến một cuộc phỏng vấn

Hãy mặc những trang phục đem đến cho bạn sự thoải mái Những bộ đồ không quá chật, không khiến bạn phải mất thời gian đưa tay chỉnh sửa mỗi lần đứng lên ngồi xuống sẽ đem đến cho bạn sự tự tin hơn Bạn nên tránh mặc những trang phục màu sắc nổi bật, vải bóng hoặc hoa văn sặc sỡ Xanh nhớt, xám sậm được khuyên nên dùng vì chúng khiến bạn trông chững chạc hơn (các sếp thường có cảm tình với những nhân viên có phong thái chững chạc, tự tin) Tránh xức quá nhiều nước hoa hoặc dùng nước hoa mùi mạnh Nước hoa có thể làm ảnh hưởng đến cảm xúc của người phỏng vấn, vì thế, tốt nhất là bạn nên giữ cho mình một khoảng cách an toàn

đồ công sở truyền thống Cách ăn mặc của bạn sẽ khiến cấp trên, đồng nghiệp và khách hàng của bạn hiểu cách bạn tiếp cận công việc, vì vậy hãy thể hiện sự chuyên nghiệp, khả năng, định hướng và sẵn sàng khi gặp khách hàng Hãy nhớ những kiểu trang phục được cho là thích hợp hoặc hấp dẫn ở nơi này sẽ không giống như ở nơi khác Không mặc những bộ đồ mà bạn mặc đi chơi tại các sàn nhảy đến các buổi phỏng vấn

Tuân theo quy chuẩn trang phục

Một số công ty có yêu cầu riêng về trang phục, trong trường hợp này, bạn sẽ dễ dàng để biết chính xác những trang phục được chấp nhận để mặc tại nơi làm việc Tuy nhiên, đối với rất nhiều công ty, bạn sẽ phải quan sát những cách mọi người đang mặc trang phục đến văn phòng Thông thường, hãy cố gắng ăn mặc phù hợp với công việc của bạn Quan sát cách ăn mặc của sếp hoặc cấp trên của bạn, bạn sẽ thấy họ luôn tự tin khi xuất hiện trước mọi người trong bộ dạng luôn tươm tất Vì vậy, bạn nên cố gắng mặc giống những người ở vị trí cao hơn bạn

Mặc dù bạn luôn muốn xuất hiện thật chuyên nghiệp nơi công sở thì bạn cũng không nên ăn mặc quá trịnh trọng trong môi trường làm việc tự nhiên Hãy chắc rằng bạn luôn lựa chọn những trang phục phù hợp với môi trường làm việc của bạn Luôn ăn mặc theo đúng yêu cầu của công việc

Tự nghiên cứu hoặc gọi cho lễ tân của công ty

Trước khi đến phỏng vấn, bạn nên xem trước hồ sơ công ty Hãy nghiên cứu đầy đủ về vị trí bạn đang thi tuyển, cho dù đó là vị trí tầm thường nhất Biết rõ vì sao bạn lại muốn giành được vị trí đó hơn các ứng viên khác luôn rất quan trọng

tế, không đeo phụ kiện gì là tốt nhất, nhưng đeo một hoặc hai thứ cũng có thể chấp nhận được

Giày kín mũi là điều bắt buộc

Với mọi vị trí văn phòng tiêu chuẩn, bạn phải đi giày kín mũi, thay vì loại giày sục hay sandal – mốt giày được phụ nữ ngày nay ưa chuộng Những đôi giày kín mũi không chỉ khiến bạn nhìn chuyên nghiệp hơn, mà còn bảo vệ đôi chân của bạn khỏi bất cứ tai nạn nào có thể xảy ra trên đường đến nơi phỏng vấn xin việc

Ăn mặc phù hợp với túi tiền

Dĩ nhiên, nếu bạn có tiền, bạn có thể mua một vài bộ vét, váy và quần sang trọng Song bạn cũng không cần phải ăn mặc giống như chủ tịch của công ty chỉ

để làm họ hài lòng Hãy chi tiêu phù hợp với ngân sách, bởi bạn có thể có đến 2 cuộc phỏng vấn trong một ngày và nhiều cuộc phỏng vấn khác trong một tuần

Không mặc đồ quá chật và trang phục quá bình thường

Phỏng vấn xin việc, nhà tuyển dụng, phong van xin viec, tuyen dung, phỏng vấn, xin việc, trang phục khi phỏng vấn, trang phục phái nữ

Quần âu và áo sơ mi cách điệu đơn giản là đủ, không nên diện đồ quá cầu kỳ, đắt đỏ nhưng cũng không được quá sơ sài

Người phỏng vấn bạn là nam hay nữ không quan trọng Dù thế nào, bạn cũng không nên mặc váy ngắn, quần áo thiếu vải và những trang phục bình thường khác

mà có thể để lại ấn tượng cho người phỏng vấn rằng bạn không thực sự coi trọng công việc này

79

Kiểm tra lại trang phục và mặc thử

Không có gì bằng chuẩn bị kịp thời Nếu bạn được thông báo một vài ngày trước lịch phỏng vấn, bạn nên kiểm tra lại mọi thứ, đặc biệt nếu bạn không định đi đôi giày mới, mặc váy mới, quần áo mới hay các trang phục mới khác Hãy đảm bảo rằng trang phục của bạn đã được giặt sạch sẽ và là lượt cẩn thận Hãy kiểm tra

và chuẩn bị mọi thứ từ trước, do đó bạn sẽ không phải vội vàng vào ngày hẹn phỏng vấn

Nhiều quá cũng không tốt

Bất cứ thứ gì, nếu bị làm quá lên, cũng sẽ để lại ấn tượng xấu cho nhà tuyển dụng Đừng ăn mặc quá diện, đừng trang điểm quá đậm Mọi thứ đều nên gọn nhẹ

và đơn giản Kể cả nước hoa cũng vậy Bạn chỉ nên sử dụng loại hương thơm nhẹ

để đi phỏng vấn Bạn không phải đến để bỏ bùa ông chủ tương lai của mình, cái bạn muốn là khiến họ ấn tượng chứ không phải quyến rũ họ

Không dùng túi xách quá to

Trước khi nghĩ đến mốt thời trang, bạn phải có đủ các đồ dùng cần thiết trong túi Mặc dù túi xách tay cỡ lớn đang là mốt thời thượng hiện nay, chủ doanh nghiệp

sẽ đánh giá điều đó và cho rằng bạn định mang cả căn hộ của mình đến buổi phỏng vấn

Trang điểm

Ngoài việc lựa chọn trang phục, giày, dép bạn cũng cần quan tâm tới tóc, móng

và khâu trang điểm khi đi phỏng vấn Móng tay, chân cũng nên được cắt tỉa và làm trắng, nếu là nữ bạn cũng có thể sơn móng để tạo ấn tượng, tuy nhiên đừng nên

80

chọn những gam màu quá chói để sơn mà thay vào đó hãy là những gam màu nhẹ nhàng và sáng Về phần trang điểm, nên nhớ bạn đi phỏng vấn xin việc chứ không phải đi chơi cùng bạn bè

Bạn không đi dự tiệc và cần phải búi tóc hay làm xoăn Bạn cũng không cần phải khoe tóc mái bằng mới cắt Cái bạn cần là một kiểu tóc đơn giản mà bạn có thể giữ một cách dễ dàng Bạn không nên khiến nhà tuyển dụng phải xao lãng vì vấn đề đầu tóc của mình

Nhìn chung, bạn không nhất thiết phải quá cầu kỳ trong việc trang điểm, nên hãy trang điểm nhẹ thôi, tránh loè loẹt, phải làm sao để vẫn tôn lên được những nét đẹp tự nhiên vốn có của bạn

Giao tiếp bằng mắt

Điều quan trọng khi nói chuyện với người khác là giao tiếp bằng mắt để họ thấy mức độ trung thực và tự tin của bạn Ít giao tiếp mắt có thể là một dấu hiệu cho thấy bạn đang lo lắng, nhút nhát hoặc bạn không muốn nói chuyện với khác Bằng cách đó, bạn gây ấn tượng xấu với nhà tuyển dụng, do vậy, cơ hội thất bại của bạn rất cao Nếu bạn không thể, hãy tự thực hành giao tiếp bằng mắt qua gương

Cử chỉ

Để thể hiện sự tôn trọng của bạn vào ngày đầu tiên gặp nhau, hãy bắt tay Thông thường, người ta thực hiện như là một cách thức, chỉ có rất ít trong số họ biết cách bắt tay chính xác Bắt tay phải chặt, nhưng không quá mạnh, ngay ở lòng bàn tay Nhà tuyển dụng có thể biết cảm xúc của bạn chỉ qua những cử chỉ thôi Nếu bạn che phía trước của bạn bằng cách khoanh tay, và chân bắt chéo, họ sẽ nghĩ rằng bạn đang bảo vệ chính mình và ở vị trí cao hơn họ Đó là một hình ảnh xấu trong mắt người tuyển dụng Không được cắn móng tay, hoặc chơi đùa với tóc, vì đó là một dấu hiệu cho thấy bạn đang căng thẳng và bất an

** MỘT SỐ LƯU Ý CỤ THỂ VỀ LỰA CHỌN TRANG PHỤC PHỎNG VẤN DÀNH RIÊNG CHO TỪNG GIỚI:

+ Đối với nữ giới:

81

• Trang phục công sở:

Phụ nữ có lợi thế cho sự linh hoạt và sáng tạo khi lựa chọn tủ quần áo của họ Tuy nhiên, làm quá thì cũng chưa hẳn là điều hay Trang phục công sở không cần áo vest là lựa chọn tốt nhất cho cuộc phỏng vấn Mặc đầm khi đi phỏng vấn không phải

là một ý kiến tốt Các công sở cũng không chấp nhận nhân viên mặc quần jean, vì chúng trông thiếu nghiêm túc Tốt nhất là bạn nên mặc sơ-mi và quần hoặc váy chữ

a ngang đầu gối Nếu phỏng vấn xin vào những vị trí như nhân viên kinh doanh, nhân viên chăm sóc khách hàng, bạn sẽ được hoan nghênh nếu mặc vest màu xanh nhớt, xám, đen đi cùng với áo sơ mi trắng, hoặc xanh Váy phải dài quá đầu gối và không được trên đầu gối quá mức Họa tiết và màu sắc quần áo phải thanh lịch và cổ điển

Ví dụ, đồng bộ, vải tuýt, màu xanh, màu kaki, màu xanh dương đen, và màu than

• Giày:

Để phù hợp với bộ quần áo, giày dép nên theo phong cách cổ điển Không nên mang giày quá cao Những đôi giày cao khoảng 5cm có màu hợp với trang phục sẽ giúp bạn vững tin hơn là những đôi giày cao lênh khênh Không thu hút sự chú ý của nhà tuyển dụng bằng cách mang giày có màu tương phản với trang phục Khi bước vào một cuộc phỏng vấn, hãy đặt tất cả những đôi dép, dép có quai hậu hay bất kỳ loại dép xỏ ngón ở nhà

• Phụ kiện:

Hãy mang đôi vớ có màu trùng với màu da (không sử dụng vớ trắng) Đừng quên mang thắt lưng trong trường hợp đóng thùng Màu thắt lưng phải hợp với màu giày (ví dụ: đen đi với đen)

Hãy chú ý đến tóc Kiểu tóc cũng nên đơn giản và cổ điển Nếu tóc dài, bạn có thể cột chúng lại đằng sau cho gọn gàng Tránh trường hợp bạn đi xe máy đến và tóc bạn rối bời xõa ngang lưng

Mang càng ít trang sức càng tốt Tránh mang những trang sức đong đưa hoặc tạo nên tiếng kêu mỗi khi bạn bước đi Nếu bạn đeo hoa tay ở mũi, lông mày, lưỡi, nhất định bạn phải tháo chúng trước khi đến buổi phỏng vấn Hãy tạo một vẻ ngoài chu đáo cho bản thân: cắt tỉa mỏng tay cẩn thận, tránh sơn móng tay với màu sặc sỡ (nếu đang sơn móng tay, tốt nhất là bạn nên chùi sạch màu sơn) Chỉ trang điểm đơn giản, không dùng những màu nổi bật như: mắt xanh, môi tím Không nên dùng mỹ phẩm

82

có kim tuyến lấp lánh Trang điểm nhẹ và thanh lịch, không đánh quá nhiều mascara

và viền mắt Làm sạch sơn móng tay hoặc sử dụng màu sắc nhẹ Luôn ghi nhớ không

sử dụng quá nhiều nước hoa hoặc nước hoa có mùi quá nồng

+ Đối với nam giới:

Để tạo cho mình một vẻ ngoài chững chạc Thắt lưng và giày phải có màu tệp với màu quần tây Mặc áo tay dài Chọn áo có cổ và vai thoải mái để dễ dàng hơn trong lúc phỏng vấn

• Cà vạt:

Nếu tham gia buổi phỏng vấn chọn nhân viên cao cấp (Giám đốc, Trưởng phòng ), bạn nên thắt cà vạt Màu cà vạt phải hài hòa với màu áo sơ mi Không nên chọn cà vạt có màu sắc sặc sỡ Cà vạt được làm bằng lụa và sẫm màu hơn so với áo

sơ mi và không dài hơn hoặc ngắn hơn so với dây thắt lưng Tốt hơn là cà vạt không nên có những họa tiết lấp lánh

• Giày dép:

Giống như với nữ giới, đi phỏng vấn, dép hoặc bất kỳ loại dép xỏ ngón đều không thể chấp nhận được Giày dép phải phù hợp với dây nịt, do đó, màu đen là lựa chọn hàng đầu Tương tự như vậy, nên lựa vớ màu tối Hãy chú ý đến đôi giày của mình, không nên mang những đôi giày cũ kỹ, sờn da Ít nhất, bạn cũng nên đánh xi giày cho mới Khi xin vào những vị trí đơn giản như nhân viên bình thường, bạn cũng phải chú ý cách ăn mặc của mình Bạn vẫn có thể mặc áo sơ-mi trắng và quần tây, giày sandal, nhưng chú ý, mọi thứ phải trông sạch sẽ và gọn gàng Bạn không nên đi

84

** GỢI Ý TRANG PHỤC CỤ THỂ DÀNH CHO NỮ GIỚI Ở MỘT SỐ VỊ TRÍ TUYỂN DỤNG CỤ THỂ:

Vị trí điều hành, quản trị, tài chính hoặc công việc liên quan đến pháp lý

Thông điệp trang phục: thể hiện quyền lực, sự kiểm soát, uy tín cao

Gợi ý: + Trang phục mang tính tương phản cao, phom dáng cứng cáp

+ Kiểu tóc gọn gàng, chỉn chu

+ Phong cách make-up trung tính, vừa phải

+ Nữ trang và phụ kiện đắt tiền

Một chiếc áo sơ mi trắng dáng cổ điển, áo blazer nhẹ nhàng, chân váy bút chì là

sự lựa chọn tinh tế, lịch sự và an toàn Lưu ý, chân váy không nên quá ngắn, chiều dài lý tưởng là trên đầu gối khoảng 5cm Bạn cũng nên chọn vest màu sắc hài hòa, tránh màu nổi bật và trang phục có nhiều họa tiết để cho thấy sự nghiêm túc, đáng tin cậy trong công việc Về phụ kiện, một chiếc túi xách có kiểu dáng đơn giản, không quá già nhưng cũng không nên có nhiều chi tiết trẻ trung là sự lựa chọn tốt Bạn cũng nên tậu cho mình một chiếc đồng hồ tốt để thể hiện sự trang trọng Tương

tự như vậy, cần tránh những đôi giày kiểu cách, lòe loẹt mà nên chọn giày cổ điển,

đơn giản và tối màu

Thông điệp trang phục: thể hiện quyền lực, sự kiểm soát, uy tín cao Những người xin làm việc ở vị trí này sẽ có cách mặc tương tự như trên nhưng mềm dẻo và linh hoạt hơn Bạn có thể chọn váy liền thanh lịch, blazer trang nhã màu be, hồng nhạt, xanh nhạt, màu nude Túi xách nên chọn loại có kích thước vừa phải, kiểu dáng trẻ trung nhưng vẫn đảm bảo được yếu tố thanh lịch Đồng hồ là phụ kiện quan trọng, thể hiện bạn thực sự là người làm việc đáng tin cậy, coi trọng công việc

và mọi người xung quanh Với tất cả những yếu tố đó, bạn sẽ cho nhà tuyển dụng thấy, bạn có thể trở thành một người làm kinh doanh, quản lý có năng lực, khéo léo

86

Vị trí Marketing, Quảng cáo, PR

Thông điệp trang phục: thể hiện sự sáng tạo, năng động, nhiều sáng kiến, thực

tế

Gợi ý: + Trang phục có chi tiết tinh tế hoặc đường viền đậm để biểu hiện sự

sáng tạo

+ Màu sắc tương phản để bộc lộ cá tính năng động, nhanh nhạy

+ Phong cách và xu hướng thời thượng

Những người xin làm việc ở vị trí này cần toát lên sự hiện đại, phong cách, nhanh nhạy bắt kịp với thời đại Do đó, sự lựa chọn an toàn là áo sơ mi trắng, chân váy bút chì đen và kết hợp với một chiếc áo khoác có thiết kế độc đáo, duyên dáng Bên cạnh đó, bạn có thể chọn phụ kiện thoải mái và sáng tạo hơn nhưng vẫn đảm bảo yếu tố lịch sự Thay vì những chiếc đồng hồ cổ điển, bạn có thể chọn các loại trang sức đồng hồ có kiểu dáng trang nhã, lạ mắt Túi xách không nên có khung

cứng, thay vào đó là kiểu dáng và màu sắc trẻ trung, hợp mốt

87

Vị trí kỹ thuật viên IT, Chuyên gia phần mềm, Truyền thông, Phát triển

Cộng đồng

Thông điệp trang phục: thể hiện sự mạnh mẽ, nghị lực, khả năng làm việc nhóm,

tháo vát, có tài xoay xở

Gợi ý: mặc trang phục công sở tự nhiên, các màu lạnh như xanh, tím

Thông điệp trang phục: thể hiện sự sáng tạo, năng động, nhiều sáng kiến, thực

tế Môi trường làm việc này nhìn chung không có nhiều đòi hỏi, yêu cầu quá cao về

được nhưng tránh các màu chóe sáng và loè loẹt

** GỢI Ý TRANG PHỤC CỤ THỂ DÀNH CHO NAM GIỚI:

89

3.2.2 Các thông tin cần chuẩn bị

Để phỏng vấn xin việc thành công cần có sự chuẩn bị Không có sự chuẩn bị, khả năng thành công của bạn sẽ không phải là điều chắc chắn Khi bước vào một buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng thường sẽ hỏi bạn về khả năng đóng góp của bạn cho công ty, hay những thông tin về lợi nhuận năm trước và những sản phẩm mới nhất của họ là gì để chắc chắn bạn đã biết rõ mọi thứ ở nhà Không gì thất vọng hơn là khi một ứng viên cứ nói liên hồi về sự nhiệt tình nhưng lại thực sự không biết đến những thông tin và số liệu cơ bản nhất về công ty đang phỏng vấn

Tìm kiếm thông tin online

Website của công ty là nơi tốt nhất để bắt đầu quá trình tìm kiếm Tại đây, bạn sẽ tìm thấy những thông tin chính thức, những sản phẩm cũng như những dịch vụ mà công ty hiện có Bạn cũng có thể nhìn thấy phần nào phong cách và văn hóa công ty qua cách thức thể hiện website của họ Hãy đọc thông tin đủ để hiểu về công việc của công ty đó, các khách hàng và mục tiêu chung của công ty như thế nào Đừng thôi đọc trước khi bạn có thể trả lời những câu hỏi sau đây: công ty này làm công việc gì? Mục tiêu của công ty hướng tới là gì? Công ty tuyên bố điều gì làm họ khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh?

90

Kiểm tra các báo cáo hàng năm, tìm kiếm các thông cáo báo chí và tham khảo thêm thông tin tại trang tin tức của công ty Hãy lọc lại tất cả các thông tin này và nhận định về những gì bạn có thể đáp ứng phù hợp với định hướng của công ty Bạn cũng có thể sử dụng các công cụ tìm kiếm trong trang web để khám phá thêm thông tin về những người có khả năng sẽ là người phỏng vấn bạn

Dành thời gian để tìm trên mạng những thông tin khác về công ty Gõ tên của công ty trên Google để xem có những tin tức nào viết về công ty gần đây hay không Bạn cũng có thể tham khảo một số thông tin từ những người đang làm việc tại đó, chẳng hạn như lý do tại sao họ lại thích làm việc tại môi trường này

Còn một điều nữa, bạn cũng nên thử tìm kiếm thông tin trên mạng từ chính tên của mình để xem có điều gì nên và không nên để nhà tuyển dụng nhìn thấy hay không

Vì rất có thể nhà tuyển dụng cũng làm những công việc tương tự như vậy trước khi phỏng vấn bạn

Các nguồn thông tin về ngành nghề

Không chỉ cần thông tin về công ty, bạn cũng có một kiến thức nền tốt về lĩnh vực ngành nghê liên quan để có thể gây ấn tượng với nhà tuyển dụng Do đó, việc xem qua các ấn phẩm kinh doanh và các website để xem những thông tin về công việc tiềm năng của bạn và ngành nghề liên quan sẽ giúp bạn có thông tin nhiều hơn Nếu chuyên ngành của bạn đã phù hợp với công việc mà bạn ứng tuyển, bạn có thể hỏi thêm bạn bè để có thể hiểu rõ hơn về lĩnh vực mà công ty bạn ứng tuyển đang tham gia, hay những kiến thức nhóm ngành cần thiết,… nếu họ biết về công ty đó

1 Bạn hãy dành một chút thời gian để tìm hiểu về công ty và vị trí ứng tuyển Hãy tìm những thông tin đặc biệt về công ty đó Nếu có thể, bạn có thể vào thư viện, tìm hiểu thông tin trên mạng để tìm kiếm về những điều thú vị và nói chuyện với những nhân viên đang làm việc hoặc ngay cả những người đã nghỉ việc về những kinh nghiệm và những ấn tượng của họ về công ty Sau đó bạn nghiên cứu về những sản phẩm dịch vụ, ngành nghề kinh doanh, thị trường, vị trí địa lý, kết cấu, lịch sử, nhân viên và những thông tin quan trọng khác của công ty Và ắt hẳn công ty đang có những xu hướng mới để phát triển, bạn nên tìm hiểu về điều đó

4 Tự nhận xét về những ưu điểm và khuyết điểm của mình Hãy chuẩn bị để nói

về những khuyết điểm của mình nhưng tìm một cách để điều chỉnh nó theo chiều hướng tốt Ví dụ, "nhược điểm lớn nhất của tôi là tôi là một người cầu tòan Điều đó

nó luôn lấy của tôi thêm một ít thời gian để hòan thành công việc cho đúng như sự mong muốn của tôi nhưng tôi có thể đảm bảo rằng, công việc sẽ vượt qua cả những

sự xem xét nghiêm ngặt nhất, chính xác 100%, và không có chi tiết nào bị bỏ sót”

5 Hãy chuẩn bị một số câu hỏi thật thông minh để hỏi thăm về công ty và vị trí ứng tuyển Điều đó sẽ chứng minh rằng những kiến thức của bạn về công ty và bạn thật sự quan tâm đến vị trí dự tuyển này Nếu có một câu hỏi nào đó mà bạn cảm thấy đặc biệt lo ngại, đừng chỉ hy vọng nhà tuyển dụng sẽ không hỏi đến Hãy xác định đâu là câu hỏi mà bạn sợ bị hỏi đến nhất trong cuộc phỏng vấn, chẳng hạn đâu là lý

do khiến bạn từ bỏ công việc hiện tại hoặc trước đó Sau đó, xác định chính xác bạn

sẽ trả lời như thế nào, và tập luyện câu trả lời đó, lặp đi lặp lại cho tới khi trơn tru Bằng cách này, bạn sẽ cảm thấy tự tin và thoải mái hơn nhiều nếu chủ đề mà bạn ngại được nhà tuyển dụng đưa ra hỏi trong cuộc phỏng vấn Đến cuối mỗi cuộc phỏng vấn, các nhà tuyển dụng thường đề nghị bạn đưa ra cho họ những câu hỏi và bạn có Mục này cũng đòi hỏi bạn phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước Những câu hỏi tốt ở giai đoạn này là những câu hỏi để làm rõ hơn về công việc mà bạn đang phỏng vấn, cũng như những câu hỏi mở về văn hóa công ty Ngoài ra, bạn cũng nên hỏi về những bước

92

tiếp theo mà nhà tuyển dụng dự định thực hiện nếu bạn vượt qua vòng phỏng vấn, cũng như thời gian mà họ dự kiến liên lạc lại với bạn

6 Đọc kỹ bản mô tả công việc: Thông thường, các ứng viên chỉ đọc lướt qua môt

tả công việc và bỏ lỡ những thông điệp quan trọng mà nhà tuyển dụng gửi đi trong

đó Đây là một sai lầm Bạn cần đọc kỹ mô tả công việc cho tới khi hoàn toàn hiểu rõ

về nội dung công việc cần làm nếu bạn được nhận, công việc sẽ có những khó khăn như thế nào, và vì sao bạn sẽ là người phù hợp Trên thực tế, cách tốt nhất là bạn đọc từng dòng trong miêu tả công việc và nghĩ xem kinh nghiệm và các kỹ năng của bạn

sẽ phù hợp với mỗi dòng miêu tả đó như thế nào Hãy dành thời gian để nghĩ về những việc bạn từng làm trước đây để có thể sử dụng như bằng chứng cho thấy bạn

sẽ hoàn thành tốt công việc này

3.2.3 Chuẩn bị sức khỏe và tâm lý

Sự chuẩn bị tốt về tinh thần (thái độ tích cực)

Hầu hết các nhà tuyển dụng đều có ấn tượng tốt với các ứng viên tự tin Đôi khi chính thái độ chứ không phải khả năng hay bằng cấp mới là yếu tố để nhà tuyển dụng quyết định có tuyển bạn hay không

Bạn không thể mang bộ mặt lo âu, căng thẳng bước vào phỏng vấn Một nụ cười, môt cái bắt tay thật chặt, ánh mắt kiên định Tất cả đều thể hiện sự sẵn sàng của bạn Việc chuẩn bị tinh tốt sẽ giúp bạn không thấy vấp váp hay căng thẳng trong buổi phỏng vấn Vì vậy, đừng quên chuẩn bị cho mình sự tự tin, thái độ tích cực, cách cư

xử chừng mực cho những lần phỏng vấn

Ngoài ra, để đạt được thành công vững chắc trong tương lai, bạn cần phải “kiên nhẫn” Kiên nhẫn không bao giờ là điều thừa, kể cả khi bạn thất bại trong phỏng vấn, bạn cũng phải kiên nhẫn để duy trì sự tự tin và lạc quan

1 Não của bạn cần đầy đủ nhiên liệu để kể về những thành tích và có một ngày não của bạn cần 110% nhiên liệu thì đó chính là ngày phỏng vấn Đừng có tiết kiệm

đồ ăn Nhưng hãy thận trọng những thức ăn có nhiều cacbonhydrat vì ăn nhiều chất này có thể là nguyên nhân làm cho bạn uể oải

93

2 Hãy thay trang phục sớm hơn, như vậy bạn sẽ không cảm thấy áp lực đến việc khi bước ra cửa Hãy chú ý đến những chi tiết như đánh răng, chải đầu, dùng phấn thơm… và bạn hãy nhớ rằng ấn tượng đầu tiên có thể bộc lộ rất nhiều về con người

6 Hãy thư giãn nếu bạn đã chuẩn bị tốt cho cuộc phỏng vấn Hít thở thật sâu và ngủ một giấc thật ngon cho đầu óc thoải mái

3.2.4 Những chuẩn bị khác

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng luôn là chìa khoá mở ra sự thuận lợi và ấn tượng đẹp cho buổi phỏng vấn Mang theo những thứ cần thiết khi đi phỏng vấn góp phần quan trọng giúp bạn tự tin để gặt hái kết quả mỹ mãn nhất Hãy thuyết phục nhà tuyển dụng (NTD) rằng họ thật may mắn khi có bạn

Chuẩn bị một cách có phương pháp

Đọc CV và ghi chú lại, tương tự như khi bạn đang chuẩn bị cho bài kiểm tra Nghiên cứu những ghi nhận về công việc của bạn, tại sao bạn phù hợp với công việc này và bạn đã đạt được điều gì Bạn nhìn thấy bản thân mình như thế nào? Bạn đã làm được gì trước đó? Những thành tựu nào bạn đã đạt được?

Hãy ghi chú lại và hình dung việc nói về bản thân như thế nào Sẽ tốt hơn nếu bạn

có thể nói lớn thành tiếng Điều này sẽ giúp bạn cảm thấy giống như đang ở cuộc phỏng vấn thật

Cố gắng liên hệ những phần cụ thể của cv với những mô tả về công việc Điều này giúp làm rõ hơn cho nhà tuyển dụng vì sao họ nên chọn bạn ở vị trí này

94

Bạn nên nhớ, một trong những câu hỏi phỏng vấn phổ biến nhất chính là “hãy nói

về bản thân bạn?” Do đó hãy chuẩn bị trước một câu trả lời ngắn gọn và xúc tích cho câu hỏi này, chứ không phải kể một câu chuyện dài về cuộc đời bạn Hãy trả lời một cách nhanh chóng và đừng để bị ảnh hưởng bởi cảm xúc Tránh những vấn đề nhạy cảm như chính trị và tôn giáo

Những nhà tuyển dụng thường sử dụng câu hỏi này để tìm hiểu về những phẩm chất cá nhân của bạn, không phải thành tựu của bạn – vì những điều đó đã được trình bày rõ trong CV của bạn rồi

Các giấy tờ cần thiết

Ngày nay, rất nhiều ứng viên gửi thư xin việc qua internet Việc mang theo bộ hồ

sơ xin việc đầy đủ là điều cần thiết Hãy chú ý tất cả giấy tờ phải được in hoặc ghi trên loại giấy chất lượng

Trong buổi phỏng vấn, rất có thể nhiều người phỏng vấn bạn cùng lúc Rắc rối xảy ra khi bộ phận nhân sự không in đủ số lượng hoặc một trong số họ quên mang theo Mặc dù nhà tuyển dụng có thể xem CV (bản sơ yếu lý lịch) trên máy tính nhưng

họ vẫn đánh giá cao nếu bạn tự in và mang theo CV Điều này giúp cho buổi phỏng vấn diễn ra tập trung hơn vì nhà tuyển dụng không phải dò tìm CV của bạn giữa hàng trăm email hay thư mục trên máy tính

Điều đó sẽ thể hiện sự chu đáo và chuyên nghiệp của bạn Hơn nữa, cũng tiện hơn cho nhà tuyển dụng nếu họ cần ghi chép ngay trên CV những điểm đặc biệt nổi trội

mà bạn thể hiện trong buổi phỏng vấn

Thông tin công ty

Hãy ghi ra giấy tất cả thông tin cơ bản: địa chỉ, số điện thoại, người liên hệ, tên công ty Còn gì tốt hơn khi bạn đang tìm đường đến nhưng bị lạc Những thông tin này vô cùng hữu ích cho bạn đến đúng nơi cần đến

Ít nhất một ngày trước cuộc phỏng vấn, hãy đi tới địa điểm mà bạn sẽ được phỏng vấn: bạn hãy thử đến nơi phỏng vấn cùng khoảng thời gian mà bạn sẽ được phỏng vấn vào ngày sau đó Cách làm này giúp bạn hiểu rõ tình hình giao thông có thể sẽ diễn biến như thế nào Có thể bạn sẽ phát hiện ra rằng, hướng đi mà bạn trù tính ban đầu là ngược đường, hoặc con đường chính mà bạn định đi đang bị đóng để sửa chữa,

Vì vậy, chuẩn bị sẵn số tay, giấy, bút để mang theo là rất cần thiết, nhưng cũng đừng chỉ chú tâm vào viết mà hãy cân bằng giữa việc ghi chép và lắng nghe

Đồ dùng gọn nhẹ

Theo nghiên cứu về ngôn ngữ cơ thể, những người mang đồ dùng cồng kềnh khi phỏng vấn không được đánh giá cao Họ là những người có đầu óc tổ chức kém và khó hoàn thành công việc đúng hạn

Đừng để bạn rơi vào trường hợp này Hãy chọn một chiếc túi đơn giản, có thể chứa tất cả vật dụng của bạn Đừng bao giờ mang áo khoác trên tay trong khi có thể

bỏ gọn vào cặp

Trang phục lịch sự

Trang phục nào khi đi phỏng vấn cho phù hơp? Mặc thế nào để tạo thiện cảm cho người phỏng vấn? Đó luôn là những câu hỏi hàng đầu trước mỗi buổi phỏng vấn Ăn mặc một cách lịch sự, kín đáo luôn là lựa chọn an toàn dành cho bạn Tốt nhất, bạn nên tìm hiểu văn hoá công ty tương lai để quyết định trang phục phù hợp

Hãy tránh xa những thứ rườm rà hoặc lạc mốt, đồng thời loè loẹt màu sắc Ngoài

ra, nên chú ý vài chi tiết nhỏ nhưng tạo nên tính chuyên nghiệp của bạn: tóc tai gọn gàng, móng tay cắt giũa sạch sẽ

Thử trước quần áo: Đừng đợi cho tới ngày đi phỏng vấn mới thử trang phục mà bạn dự kiến sẽ sử dụng để xuất hiện trước nhà tuyển dụng Nếu “nước đến chân mới nhảy”, bạn có thể phát ra chiếc quần mà bạn định mặc bị hỏng khóa, chiếc áo quá

96

nhăn nhúm, đôi tất cọc cạch, hay cà vạt đã bị chuột gặm… và không còn đủ thời gian

để khắc phục Hãy chuẩn bị trang phục và mặc thử vào ngày hôm trước để phát hiện những vấn đề cần khắc phục để xử lý luôn, hoặc chuyển sang một bộ đồ khác

Điện thoại để chế độ rung hoặc tắt

Cần kiểm tra điện thoại của mình trước khi bắt đầu buổi phỏng vấn Nếu không

có gì quan trọng, bạn nên tắt hoặc để chế độ rung cho máy Tiếng chuông điện thoại vang lên rất dễ làm ngắt quãng buổi phỏng vấn

Hãy nói tạm biệt với công việc tương lai khi nghe điện thoại trong lúc phỏng vấn Không thực sự muốn làm việc, bất lịch sự là những điều ntd sẽ nghĩ về bạn qua hành động đó

Mang theo Portfolio (hồ sơ năng lực)

Ngày nay, rất nhiều ứng viên đã biết cách "tô điểm thêm" hồ sơ xin việc nhiều hơn là kinh nghiệm thực tế mà họ có được Việc liệt kê hàng loạt công việc "hoành tráng" khiến rất nhiều NTD hoài nghi sự thật

Để buổi phỏng vấn thêm thuyết phục, hãy chuẩn bị sẵn Portfolio hoặc những bằng chứng chứng minh khả năng của bạn Tùy vào đặc điểm công việc ứng tuyển

mà bạn có thể chọn lọc để mang theo, đó có thể là những bài báo, công trình nghiên cứu hay các mẫu thiết kế, vài mẫu sản phẩm, hình ảnh hoặc tối thiểu là card visit cũ

1 Liên hệ với công ty để xác nhận đúng ngày tháng và thời gian cho cuộc phỏng vấn của bạn Cũng có thể xác nhận lại tên và chức danh người mà bạn sẽ gặp trong cuộc phỏng vấn

2 Hãy nhớ lời hướng dẫn về địa điểm cuộc phỏng vấn Để chắc chắn hơn, bạn có thể kiểm tra hai lần về địa điểm đó bằng bản đồ Điều này sẽ đảm bảo rằng bạn biết đường và tính được thời gian đến công ty đó Bạn cũng đừng quên tính thêm giờ kẹt

xe

3 Sắp xếp toàn bộ “đồ nghề” cho cuộc phỏng vấn Kiểm tra nó kỹ càng các vết đốm, những vết nhăn hoặc những vết rách

97

4 In thêm vài bản về sơ yếu lý lịch và cố gắng tóm gọn chúng trên một mặt giấy

Dù rằng, người phỏng vấn đã có một bản sơ yếu lý lịch của bạn thì dự phòng một hoặc nhiều bản sao sơ yếu lý lịch vẫn là một ý tưởng hay

5 Hãy thử lại quần áo và chắc chắn rằng nó vẫn còn thích hợp cho bạn Nếu cần thiết thay đổi, ban nên sắp xếp thêm thời gian để tìm kiếm những trang phục khác thích hợp hơn

3.3 Kỹ năng trả lời câu hỏi TRONG phỏng vấn

Trước khi tham dự phỏng vấn, ứng viên cần xác định mục tiêu của mình trong cuộc gặp gỡ này Xác định mục tiêu rõ ràng giúp ứng viên có sự chuẩn bị đầy đủ và hiệu quả cho việc tham dự phỏng vấn Buổi phỏng vấn là một cuộc gặp gỡ giữa hai

“đối tác” Trong cuộc gặp gỡ này, cả hai bên đều phải trao đổi thông tin cụ thể, chính xác về những mong đợi của mình cũng như khả năng thực tế có thể đáp ứng mong đợi của phía bên kia Mục đích giao tiếp ở đây cần phải đi đến một thỏa thuận đảm bảo cả hai bên cùng có lợi Nếu một trong hai thiếu sự chân thật, cho dù có đi đến thỏa thuận thì sự hợp tác này cũng không duy trì được lâu dài Chính vì thế, người tham dự phỏng vấn phải biết tự đánh giá khả năng của mình trong tương quan với yêu cầu công việc Bên cạnh đó, ứng viên cũng cần tìm hiểu thật kỹ về môi trường, chính sách của công ty để có quyết định chính xác Công việc phù hợp với đam mê, năng lực của bản thân cùng môi trường tốt để làm việc sẽ giúp cho người lao động có điều kiện phát triển khả năng của mình một cách tốt nhất

Ø Thông báo tuyển dụng: các yêu cầu cụ thể cho vị trí tuyển dụng

Ø Phỏng vấn qua điện thoại

Ø Bài kiểm tra trắc nghiệm (IQ, EQ), tình huống

98

Một số tiêu chí sàng lọc hồ sơ cụ thể:

Ø Quan điểm tuyển dụng

- Hồ sơ “dũng cảm”, dám đặt thẳng vấn đề, dám ứng tuyển vào các vị trí cao, khó khăn

- Tuyển những người có năng lực, ý chí mà không quan trọng bằng cấp

- Ứng viên ít thay đổi nơi làm việc

- Ứng viên dù thay đổi nơi làm việc nhưng vị trí sau ngày càng cao hơn vị trí trước

- Ứng viên có nhiều thành tích

- Ứng viên mới tốt nghiệp, trẻ tuổi (tuyển dụng để huấn luyện)

- Ứng viên đã có kinh nghiệm, được đào tạo bài bản (tuyển dụng để làm được việc ngay)

- Hợp tuổi

- Nhân thân tốt

- Tướng mạo phù hợp

- Lương thấp/phù hợp đặc thù công ty

Ø Thông báo tuyển dụng:

- Bạn là người luôn có giải pháp trước mọi vấn đề?

- Bạn là người thích ra quyết định và chịu trách nhiệm với quyết định của mình?

- Bạn sẵn sàng đi công tác xa?

- Bạn đã thành công ở một nhãn hiệu mạnh?

- Các điều kiện khác: tuổi, bằng cấp, số năm kinh nghiệm …

Ø Sàng lọc qua điện thoại:

- Xác định rõ hơn thông tin về lý lịch

- Kiểm tra vài kỹ năng quan trọng

- Đánh giá khả năng giao tiếp qua điện thoại

- Phản xạ với vài tình huống, đưa ra một số giải pháp

99

Chỉ khi nào ứng viên đạt một số yêu cầu tối thiểu mới được nhà tuyển dụng mời tham dự phỏng vấn chính thức Tùy thuộc vào quy trình tuyển dụng, số lượng ứng viên đạt yêu cầu, tính chất quan trọng của vị trí tuyển dụng hay các điều kiện về thời gian, không gian mà nhà tuyển dụng lựa chọn các hình thức phỏng vấn phù hợp

Một số hình thức phỏng vấn phổ biến:

a Phỏng vấn trực tiếp:

Nhà tuyển dụng trao đổi trực tiếp với ứng viên về các thông tin liên quan đến

vị trí tuyển dụng Tùy theo số lượng ứng viên được phỏng vấn trong một lần mà có thể phân chia thành 2 hình thức phỏng vấn trực tiếp sau:

Ø Phỏng vấn cá nhân:

Một người phỏng vấn 1 ứng viên

Nhiều người phỏng vấn 1 ứng viên (còn gọi là phỏng vấn hội đồng)

Với các vị trí quan trọng, nhà tuyển dụng thường sử dụng hình thức phỏng vấn hội đồng để có nhiều ý kiến đánh giá về ứng viên tại một thời điểm Thông thường sẽ

có một người điều khiển chính cuộc phỏng vấn, đó là người đặt câu hỏi cho bạn nhiều nhất Tuy nhiên đôi khi người có ảnh hưởng nhiều hơn có thể chính là người chỉ quan sát và lắng nghe câu trả lời của bạn Điều bạn nên làm trong cuộc phỏng vấn này là làm chủ được cảm xúc của mình, giữ thái độ bình tĩnh Khi trả lời câu hỏi, bạn hãy nhìn vào người trả lời và đưa ra các câu trả lời ngắn gọn, rõ ràng, mạch lạc nhưng không quên quan sát thái độ của những người còn lại

Ø Phỏng vấn nhóm:

Một người phỏng vấn nhóm ứng viên

Nhiều người phỏng vấn nhóm ứng viên

Hình thức phỏng vấn này giúp cho nhà tuyển dụng có sự so sánh trực tiếp về kiến thức, kỹ năng và thái độ giữa các ứng viên với nhau Trên hồ sơ, những ứng viên cùng tham gia phỏng vấn có các điều kiện gần như tương đồng với bạn Không cướp lời ứng viên khác, không trả lời khi chưa được mời, không chê bai ý kiến của ứng viên khác là điều cơ bản bạn phải tuân thủ Nhưng điều quan trọng hơn hết là bạn phải gây ấn tượng mạnh với nhà tuyển dụng bằng sự khác biệt, độc đáo của mình

100

b Phỏng vấn gián tiếp

Khi việc gặp gỡ ứng viên trực tiếp để phỏng vấn không thuận lợi do yếu tố thời gian, khoảng cách địa lý thì nhà tuyển dụng có thể đề nghị phỏng vấn thông qua các phương tiện thông tin liên lạc

Ø Phỏng vấn qua điện thoại

Ø Phỏng vấn qua phần mềm ứng dụng như Skype, Zalo, Viber …

Một số cuộc phỏng vấn gián tiếp được báo trước, khi đó bạn có nhiều thời gian

để chuẩn bị nội dung cũng như hồ sơ cần thiết Đôi khi những cuộc phỏng vấn qua điện thoại bất ngờ đến với bạn Nếu thời điểm trả lời không phù hợp, bạn hãy cho người gọi biết và đề nghị một thời điểm khác Khi trả lời phỏng vấn qua điện thoại, bạn cần chọn nơi không có tiếng ồn để có thể nghe đầy đủ các thông tin Nhớ tên người gọi sẽ giúp cho khoảng cách giữa hai bên thu hẹp lại Câu trả lời của bạn cần ngắn gọn, rõ ràng và lịch sự Bạn cần ghi chép lại những thông tin quan trọng, nhất

là thông tin về cuộc hẹn phỏng vấn trực tiếp với nhà tuyển dụng

c Phỏng vấn tạo áp lực (gây sốc)

Trong hình thức phỏng vấn này, nhà tuyển dụng sẽ đưa ứng viên vào các tình huống khó khăn, bất ngờ để đánh giá phản ứng của họ Các tình huống có tính chất gây sốc từ nhẹ đến nặng Các câu hỏi gây sốc có mục đích thử phản xạ, quan điểm, cách hành xử, kiểu thần kinh và nhận dạng điểm yếu của ứng viên Một số tình huống gây sốc nhà tuyển dụng có thể tạo ra trong kiểu phỏng vấn này bao gồm:

Ø Sơ ý đổ ly nước vào người ứng viên

Ø Đột nhiên quát tháo

Ø Để ứng viên ngồi trên ghế sắp gãy

Ø Tạo tiếng ồn để ứng viên mất tập trung

Ø Cố tình để ứng viên chờ lâu

Ø Hỏi nhiều vấn đề không liên quan rồi yêu cầu ứng viên tổng hợp

Ø Tỏ vẻ không hiểu, yêu cầu ứng viên nhắc lại nhiều lần

Ø Tỏ vẻ phản bác, chê bai thành tích ứng viên để bắt buộc ứng viên phản ứng

101

Cách ứng xử phù hợp trong kiểu phỏng vấn này là giữ được bình tĩnh, không nóng vội hay tỏ ra bối rối, lúng túng Nhà tuyển dụng cố tình đưa bạn vào tình thế khó khăn theo kịch bản đã được chuẩn bị để thử thách bạn Vì thế bạn phải chứng tỏ cho họ thấy bản lĩnh của mình khi đối diện các vấn đề Sự điềm tĩnh, tự tin sẽ giúp bạn sáng suốt đưa ra câu trả lời thích hợp Đôi khi bạn cũng có thể tranh luận với nhà tuyển dụng để bảo vệ quan điểm của mình nhưng tránh cướp lời họ hay nóng giận

d Phỏng vấn hành vi

Trong hình thức phỏng vấn này, nhà tuyển dụng quan tâm nhiều đến cách xử

lý các vấn đề trong quá trình làm việc trước đó của ứng viên Thông qua đó, họ có thể dự đoán cách thức và kết quả công việc trong tương lai của ứng viên khi đảm nhận vị trí tuyển dụng Nhà tuyển dụng sẽ hỏi bằng nhiều cách để biết rõ cách thức ứng viên đã thực hiện công việc trước đây như thế nào Do đó, khi trả lời câu hỏi kiểu này, bạn cần cung cấp thông tin chi tiết về sự việc đã xảy ra, cách thức cụ thể bạn đã làm, những kỹ năng đã sử dụng để giải quyết vấn đề và kết quả đạt được

3.3.2 Các vòng phỏng vấn

Số vòng phỏng vấn mà ứng viên sẽ phải trải qua tùy thuộc vào Quy trình tuyển dụng của mỗi công ty Thông thường trước khi bước vào vòng phỏng vấn chính thức, các ứng viên phải vượt qua vòng sơ tuyển hồ sơ Các ứng viên có hồ sơ dự tuyển đạt yêu cầu sẽ được nhà tuyển dụng liên hệ qua điện thoại để xác lập một cuộc phỏng vấn chính thức Cơ bản mỗi ứng viên sẽ trải qua 2 vòng phỏng vấn trực tiếp với nhà tuyển dụng Mỗi vòng phỏng vấn sẽ được thực hiện bởi những người khác nhau, với các mục đích và tiêu chí đánh giá khác nhau Ứng viên cần biết rõ điều này để có sự chuẩn bị về mặt tâm lý lẫn nội dung trao đổi

a Phỏng vấn vòng 1

Đây là lần tiếp xúc chính thức đầu tiên giữa nhà tuyển dụng và ứng viên Người phỏng vấn ở vòng này thông thường thuộc phòng Nhân sự, họ có thể là các nhân viên Tuyển dụng hoặc Trưởng phòng Nhân sự - tùy thuộc vào vị trí tuyển dụng Mục đích của cuộc gặp gỡ này chính là xác định mức độ phù hợp của ứng viên với công việc

dự tuyển cũng như văn hóa công ty Chính vì vậy, nội dung buổi phỏng vấn sẽ trao đổi tập trung vào Thái độ - Kỹ năng và Kiến thức của ứng viên Những thông tin ứng

102

viên trình bày trong hồ sơ dự tuyển sẽ được đối chiếu với nội dung trả lời của ứng viên tương ứng với từng câu hỏi của nhà tuyển dụng Do đó, mục tiêu quan trọng cần phải đạt được của ứng viên là tạo dựng một ấn tượng ban đầu tốt đẹp trong đánh giá của nhà tuyển dụng Việc tạo ấn tượng đẹp ngay từ đầu sẽ giúp cho ứng viên có nhiều lợi thế khi gây được thiện cảm ở người phỏng vấn Để làm được điều này, người tham

dự phỏng vấn cần lưu ý những vấn đề sau:

Ø Đúng giờ: đến sớm ít nhất 15 phút so với giờ được hẹn Trong lúc chờ đợi, ứng viên có thời gian nghỉ ngơi, quan sát và ghi nhận nhiều thông tin thực tế

về công ty dự tuyển

Ø Trang phục: hình ảnh ứng viên trong trang phục công sở lịch sự, ngay thẳng

sẽ luôn được đánh giá tốt Riêng trong lĩnh vực nghệ thuật hay thời trang thì yếu tố sáng tạo, cá tính trong trang phục của ứng viên lại được đánh giá cao

Đi kèm với trang phục là phụ kiện, trang sức, trang điểm, nước hoa, giày dép

…Người tham dự phỏng vấn cần chú ý những yếu tố trên để củng cố hình ảnh, tác phong của một ứng viên chuyên nghiệp

Ø Hồ sơ: hồ sơ là hình ảnh đại diện của ứng viên, vì thế cần được chuẩn bị đầy

đủ, sạch đẹp Các loại giấy tờ, văn bằng, chứng chỉ cần được giữ ngay thẳng, sắp xếp theo thứ tự thời gian Lỗi chính tả, góc giấy cong, nhàu nhĩ là những điểm trừ mà ứng viên có thể tránh được nếu có sự chuẩn bị tốt về hồ sơ

Ø Kỹ năng giao tiếp: cách trình bày nội dung câu trả lời có ảnh hưởng lớn đến đánh giá của nhà tuyển dụng tương đương như nội dung Chính vì vậy, người tham dự phỏng vấn cần có kỹ năng trình bày lưu loát, mạch lạc, logic cùng thái độ tự tin Thái độ ngập ngừng, rụt rè, hay tự cao trong cách trả lời câu hỏi,

xử lý tình huống đều mang lại điểm trừ Bên cạnh sự chuẩn bị về nội dung trao đổi, ứng viên cần chú ý về tư thế, cử chỉ trong quá trình giao tiếp Thông qua những yếu tố này, nhà tuyển dụng sẽ đánh giá ứng viên về thái độ, tính cách cũng như sự phù hợp với văn hóa riêng của công ty

Ø Kinh nghiệm: có nhiều kinh nghiệm liên quan đến công việc dự tuyển là một lợi thế rất lớn của ứng viên Tuy nhiên, nếu chưa có kinh nghiệm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực ứng tuyển, ứng viên có thể đề cập đến những kinh nghiệm,

kỹ năng đã tích lũy trong các công việc bán thời gian, công tác xã hội, hoạt

103

động đoàn thể …Điều cần lưu ý là khi trình bày, ứng viên phải chứng minh cho nhà tuyển dụng nhận thấy sự cần thiết và hữu ích của những kinh nghiệm,

kỹ năng đó cho công việc dự tuyển

Ø Kiến thức, kỹ năng chuyên môn: sự am hiểu về kiến thức và giỏi về kỹ năng chuyên môn cũng là thế mạnh của ứng viên trong phỏng vấn Nếu có cơ hội, ứng viên phải thể hiện được thế mạnh của mình Thông thường người nghe của ứng viên trong vòng phỏng vấn này không phải bao giờ cũng hiểu hết các thuật ngữ chuyên môn của tất cả các lĩnh vực Vì thế ứng viên cần lưu ý cách dùng từ, diễn giải sao cho phù hợp với người nghe Mặt khác, thiếu sự chân thật trong nội dung trả lời là con đường nhanh nhất để ứng viên tự đưa mình đến sự thất bại Nhà tuyển dụng có nhiều cách để kiểm tra tính chân thật, sự chính xác trong nội dung ứng viên trình bày

Ở vòng này, ứng viên phải cạnh tranh với khá nhiều đối thủ, vì vậy việc tận dụng cơ hội để lại ấn tượng tốt đẹp với người phỏng vấn là việc rất quan trọng Những vấn đề nhà tuyển dụng đề cập đến thoạt nghe có vẻ không liên quan đến công việc, nhưng bạn phải luôn ý thức trả lời rõ ràng, mạch lạc Bên cạnh sự phù hợp về năng lực chuyên môn của ứng viên với yêu cầu công việc, nhà tuyển dụng còn tìm kiếm sự phù hợp với văn hóa công ty Quan điểm nghề nghiệp, các giá trị, đạo đức nghề nghiệp cũng là yếu tố quan trọng được xem xét trong vòng phỏng vấn này

Kết thúc buổi phỏng vấn, ứng viên cần gửi đến nhà tuyển dụng lời cảm ơn chân thành vì đã dành thời gian phỏng vấn Ứng viên cũng có thể chủ động hỏi nhà tuyển dụng về thời gian nhận được kết quả phỏng vấn nếu điều này chưa được đề cập trong buổi trao đổi Nếu thật sự quan tâm đến vị trí này, ứng viên nên gửi email (thư điện tử) cảm ơn nhà tuyển dụng một lần nữa để tạo ấn tượng tốt

Thông thường từ 3-7 ngày sau khi phỏng vấn vòng 1 ứng viên sẽ nhanh chóng nhận được kết quả (có thể sớm hơn nếu công ty đang cần người gấp) Khi nhận được kết quả, ứng viên không nên quên gửi đến nhà tuyển dụng lời cảm ơn chân thành một lần nữa, cho dù kết quả đạt hay không Nếu được mời phỏng vấn lần hai, ứng viên cần hỏi rõ các thông tin liên quan như: người phỏng vấn, nội dung trao đổi, hồ sơ, thời gian, địa điểm …Nếu nhận được lời từ chối, ứng viên có thể đề nghị nhà tuyển

sự cầu thị và dám chấp nhận thử thách Nếu yêu cầu công việc vượt quá khả năng, lời

từ chối đôi khi được đánh giá cao hơn sự ngộ nhận, ảo tưởng về khả năng thực tế của bản thân

Tùy theo Quy trình tuyển dụng của công ty, việc thực hiện các bài kiểm tra chuyên môn (test) có thể tiến hành trong vòng phỏng vấn lần 1 hoặc 2 Và cũng tùy thuộc vào vị trí tuyển dụng mà việc thực hiện bài kiểm tra chuyên môn có được đưa

ra hay không Thông thường ở các vị trí tuyển dụng là Nhân viên, Chuyên viên sẽ có bài kiểm tra chuyên môn được xây dựng bởi bộ phận quản lý công việc của vị trí đó

Ở các vị trí tuyển dụng cao hơn, đặc biệt ở các vị trí quản lý cấp cao, nhà tuyển dụng

có thể yêu cầu ứng viên viết kế hoạch làm việc cụ thể (working plan)

Ở vòng phỏng vấn này, ứng viên thu hẹp lại về số lượng, tuy nhiên chất lượng thì đòi hỏi cao hơn Bên cạnh chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng cho yêu cầu của công việc hiện tại, nhà tuyển dụng còn quan tâm đến khả năng phát triển của ứng viên trong tương lai Vì thế, ứng viên cần chứng tỏ cho người phỏng vấn thấy rõ tiềm năng phát triển, có thể bằng các kế hoạch ngắn hạn hay dài hạn đã vạch ra trước đó Những kế hoạch này phải khả thi, phù hợp với công việc dự tuyển Ứng viên cũng có thể chia

sẻ cho người phỏng vấn những điều đã và đang làm để hoàn thành các mục tiêu nghề nghiệp trong kế hoạch tương lai