TIỂU LUẬN MÔN QUẢN TRỊ NHÂN SỰ Đề tài PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH LƯƠNG, THƯỞNG, PHÚC LỢI CỦA DOANH NGHIỆP SHOPEE

Tiền lương 1.1 Khái niệm: - Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động, là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động khi hoàn thành côngviệc theo thoả

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG THƯƠNG TP HCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

TIỂU LUẬN MÔN QUẢN TRỊ NHÂN SỰ

Đề tài: PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH LƯƠNG, THƯỞNG, PHÚC LỢI CỦA DOANH NGHIỆP

SHOPEE

Ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH TỔNG HỢP

Giảng viên hướng dẫn: Đặng Hạnh Quyên Sinh viên thực hiện:Nguyễn Hồng Diệp

MSSV: 2120120667 Lớp: CCQ20212I

TP Hồ Chí Minh, 2021

PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TIỂU TUẬN

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Hồng Diệp

MSSV: 2120120667

Lớp: CCQ2012I

Khoa: Quản trị kinh doanh

Tên đề tài: Phân tích chính sách lương, thưởng, phúc lợi của doanh nghiệp

9 Kết luận và rút ra bài học kinh nghiệm có tính thuyết phục 1

Điểm đánh giá thực hiện tiểu luận: /10

Bằng chữ: … … … …

Ngày tháng năm 2021

Giảng viên chấm 1 Giảng viên chấm 2

(ký, ghi rõ họ tên) (ký, ghi rõ họ tên)

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do lựa chọn đề tài: 4

2 Phạm vi của đề tài: 4

3 Phương pháp: 4

4 Kết cấu: 4

NỘI DUNG 5

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LƯƠNG, THƯỞNG, PHÚC LỢI 5

I Tiền lương 5

1.1 Khái niệm: 5

1.2 Đặc điểm của tiền lương: 5

1.3 Vai trò của tiền lương 6

1.4 Một số hình thức trả lương: 7

1.5 Các nguyên tắc khi trả lương: 7

II Tiền thưởng 8

2.1 Khái niệm: 8

2.2 Đặc điểm của tiền thưởng: 8

2.3 Một số loại tiền thưởng phổ biến: 9

2.4 Vai trò của tiền thưởng 10

III Phúc lợi 10

3.1 Khái niệm 10

3.2 Các loại phúc lợi người lao động được hưởng 10

3.3 Vai trò của phúc lợi: 11

CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH LƯƠNG, THƯỞNG, PHÚC LỢI TẠI DOANH NGHIỆP SHOPEE 12

I Tổng quan doanh nghiệp Shopee 12

1.1 Hành trình phát triển của doanh nghiệp Shopee 13

1.2 Giá trị của doanh nghiệp 13

1.3 Đánh giá doanh nghiệp shopee 14

1.4 Lịch sử 15

1.5 Mô hình kinh doanh 15

1.6 Thị phần 16

II PHÂN TÍCH CÁC CHÍNH SÁCH LƯƠNG, THƯỞNG, PHÚC LỢI TẠI DOANH NGHIỆP SHOPEE 17

2.1 Chế độ lương, thưởng của công ty Shopee: 17

2.2 Chế độ phúc lợi 18

CHƯƠNG III: KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài:

Các chính sách về tiền thưởng hay tiền lương, phúc lợi đều có ảnh hưởngkhông nhỏ đến việc tăng năng suất lao động Tiền lương tối thiểu mà phùhợp sẽ có tác động tốt đến người lao động với ý nghĩa làm một khoản thunhập chính, từ đó bảo đảm năng suất lao động ổn định và tăng lên Chínhsách tiền lương, thưởng, phúc lợi là một bộ phận quan trọng trong hệthống chính sách kinh tế - xã hội của đất nước, có liên quan trực tiếp đếnđời sống của hàng triệu người lao động Thực hiện chính sách tiền lương,thưởng phúc lợi đúng không chỉ trở thành động lực phát huy nhân tố conngười trong sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội mà còn thực hiện tốt hơncông bằng, tiến bộ xã hội, nâng cao hiệu lực và hiệu quả của bộ máy quản

lý nhà nước, phát triển thị trường lao động, đáp ứng yêu cầu sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Đó cũng là lý do emchọn đề tài “Phân tích chính sách lương, thưởng, phúc lợi của doanhnghiệp Shopee” làm bài tiểu luận Qua đó, chúng ta có thể hiểu rõ hơn vềlương, thưởng, phúc lợi cho người lao động nói chung cũng như công tyShopee nói chung Bài tiểu luận còn nhiều thiếu xót, em cũng mong nhậnđược những lời nhận xét và góp ý quý báu đến từ giảng viên bộ môn

2 Phạm vi của đề tài:

Tìm hiểu về chế độ lương, thưởng, phúc lợi của người lao động và chế độ

lương, thưởng, phúc lợi của doanh nghiệp Shopee

3 Phương pháp:

Bài tiểu luận sử dụng phương pháp phân tích, lập luận, đưa ra dẫn chứng

cụ thể, tổng hợp và công cụ hỗ trợ tìm kiếm Internet để giải quyết nhữngvấn đề liên quan đến nội dung đề tài

4 Kết cấu:

Gồm 3 chương

- Chương I: Cơ sở lý thuyết về chế độ lương, thưởng, phúc lợi

- Chương II: Phân tích chế độ lương, thưởng, phúc lợi tại doanh nghiệp

Shopee

- Chương III: Kết luận

NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LƯƠNG, THƯỞNG, PHÚC LỢI

I Tiền lương

1.1 Khái niệm:

- Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động, là khoản tiền

mà người sử dụng lao động trả cho người lao động khi hoàn thành côngviệc theo thoả thuận, tiền lương được trả cho người lao động bao gồmmức lương theo công việc hoặc mức lương theo chức danh, phụ cấp vànhững khoản bổ sung khác

- Với người sử dụng lao động, tiền lương là một trong những yếu tố đầu vào

của sản xuất, cấu thành nên chi phí sản xuất, vì vậy người sử dụng laođộng cần cân đối nhằm đạt được mục tiêu lợi nhuận trong hoạt động đầu

tư, sản xuất, kinh doanh

- Với người lao động, tiền lương là thù lao, là khoản bù đắp hao phí sức lao

động mà họ nhận được trong quá trình tham gia lao động, sản xuất

1.2 Đặc điểm của tiền lương:

- Chủ thể có trách nhiệm trả lương (người sử dụng lao động)

Người sử dụng lao động là một trong hai chủ thể của hợp đồng lao động.Người sử dụng lao động thực hiện nghĩa vụ trả lương cho người lao động khingười lao động thực hiện các công việc được quy định trong hợp đồng laođộng và pháp luật Tuy nhiên, ở vị trí chủ thể có tiền và trả tiền cho người laođộng, người sở hữu lao động luôn có nhiều ưu thế hơn trong quan hệ laođộng, do đó pháp luật phải có nhiều quy định để hạn chế ưu thế của người sửdụng lao động trong quan hệ lao động nói chung và vấn đề tiền lương nóiriêng Người sử dụng lao động phải trả lương theo nguyên tắc nhất quán,công khai, minh bạch, rõ ràng, thể hiện qua bảng lương, thang lương Đồngthời người sử dụng lao động phải tuân thủ hình thức trả lương, kỳ hạn trảlương, mức lương tối thiểu theo quy định của pháp luật, được ghi rõ tronghợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động

- Chủ thể nhận lương (người lao động)

Người lao động là một trong hai chủ thể của hợp đồng lao động Thực hiệncác công việc để được lợi ích chính là tiền lương theo hợp đồng lao động.Khoản tiền lương này người lao động dùng để tri trả cho hoạt động sống củabản thân và gia đình Chính vì điều đó, tiền lương đóng vai trò vô cùng quantrọng trong hệ thống xã hội, nếu người lao động không nhận được tiền lươngđúng thời hạn, không chỉ chính họ không thể duy trì cuộc sống, xã hội cũngkhông thể duy trì cân bằng Mối quan hệ lao động tồn tại lâu dài, nên ngườilao động cần phải được trả lương theo kỳ, theo giai đoạn hoặc vào thời điểm

đúng mà người lao động cho rằng có thể đủ để họ trang trải cho bản thân vàgia đình Điều đó dẫn đến sự khác biệt giữa tiền lương và các khoản tiền giaodịch khác.

- Tiền lương được thể hiện bằng tiền

Việc trả công lao động tồn tại nhiều hình thức, nếu theo dân sự thì bên trảcông có thể trả bằng hiện vật, đổi công, tiền mặt Tuy nhiên, người sử dụnglao động chỉ có thể trả công bằng tiền lương, dưới hình thức tiền mặt Theođiều 95 Bộ luật lao động năm 2019, tiền lương được trả cho người lao độngđược xác định là Việt Nam Đồng và có thể là ngoại tệ trong trường hợp ngườilao động là người nước ngoài Do đó, đối với công dân Việt Nam, tiền lươngkhông thể là ngoại tệ

Trước đây, khi chưa có sự phát triển về công nghệ, hình thức thanh toán duynhất là tiền mặt, nhưng ngày nay khi dịch vụ thanh toán trở nên phổ biến, cóhai hình thức thanh toán là tiền mặt và qua tài khoản cá nhân, điều này đượcquy định tại cả Bộ luật lao động năm 2012 và Bộ luật lao động năm 2019

- Tiền lương trong quan hệ lao động chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp

luật

Như đã nêu trên, tiền lương là mấu chốt trong quan hệ lao động giữa người sửdụng lao động và người lao động Do đó, đây là một vấn đề dễ xảy ra tranhchấp và bất đồng giữa các chủ thể trong quan hệ lao động Vì vậy, pháp luậtcác nước luôn phải quy định về tiền lương từ rất sớm Tại Việt Nam, từ thờiGia Long đã có điều luật: “Thuê mướn nhân công, trả tiền công trong hạnnăm” (Điều 283 Hoàng Việt luật lệ) Ngày nay, pháp luật quy định về tiềnlương tương đối chặt chẽ, Bộ luật lao động 2019 và các văn bản liên quan quyđịnh về khái niệm, mức lương hợp lý, nguyên tắc trả lương, thời hạn trảlương, hình thức trả lương, khấu trừ lương,… Ngoài ra, còn một số văn bản

do địa phương ban hành quy định mức lương tối thiểu vùng (Hiện nay Bộ luậtlao động năm 2019 không quy định mức lương tối thiểu ngành)

1.3 Vai trò của tiền lương

- Vai trò tái sản suất sức lao động: Sức lao động là yếu tố quan trọng nhất

của lực lượng sản xuất để đảm bảo tái sản xuất và sức lao động cũng như lựclượng sản suất xã hội, tiền lương cần thiết phải đủ nuôi sống người lao động

và gia đình họ Đặc biệt là trong điều kiện lương là thu nhập cơ bản

Để thực hiện chức năng này, trước hết tiền lương phải được coi là giá cả sứclao động Thực hiện trả lương theo việc, không trả lương theo người, đảmbảo nguyên tắc phân phối theo lao động Mức lương tối thiểu là nền tảng củachính sách tiền lương và tiền công, có cơ cấu hợp lí về sinh học, xã hộihọc… Đồng thời người sử dụng lao động không được trả công thấp hơn mứclương tối thiểu do Nhà nước qui định

- Vai trò kích thích sản xuất: Chính sách tiền lương đúng đắn là động lực to

lớn nhằm phát huy sức mạnh của nhân tố con người trong việc thực hiện cácmục tiêu kinh tế - xã hội Vì vậy, tổ chức tiền lương và tiền công thúc đẩy vàkhuyến khích người lao động nâng cao nâng suất, chất lượng và hiệu quả củalao động bảo đảm sự công bằng và xã hội trên cơ sở thực hiện chế độ trảlương Tiền lương phải đảm bảo: Khuyến khích người lao động có tài năng;Nâng cao trình độ văn hóa và nghiệp vụ cho người lao động; Khắc phục chủnghĩa bình quân trong phân phối, biến phân phối trở thành một động lực thực

sự của sản xuất

- Vai trò thước đo giá trị: Là cơ sở điều chỉnh giá cả cho phù hợp Mỗi khi

giá cả biến động, bao gồm cả giá cả sức lao động hay nói cách khác tiềnlương là giá cả sức lao động, là một bộ phận của sản phẩm xã hội mới đượcsáng tạo nên Tiền lương phải thay đổi phù hợp với sự dao động của giá cảsức lao động

- Vai trò tích lũy: Bảo đảm tiền lương của người lao động duy trì được cuộc

sống hàng ngày và còn có thể dự phòng cho cuộc sống lâu dài khi họ hết khảnăng lao động hoặc xảy ra những bất trắc

Các chính sách lương có ảnh hưởng không nhỏ đến việc tăng năng suất laođộng Tiền lương tối thiểu mà phù hợp sẽ có tác động tốt đến người lao độngvới ý nghĩa làm một khoản thu nhập chính, từ đó bảo đảm năng suất lao động

ổn định và tăng lên

Chính sách tiền lương là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chính sáchkinh tế - xã hội của đất nước, có liên quan trực tiếp đến đời sống của hàngtriệu người lao động Thực hiện chính sách tiền lương đúng không chỉ trởthành động lực phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp phát triển kinh tế,

xã hội mà còn thực hiện tốt hơn công bằng, tiến bộ xã hội, nâng cao hiệu lực

và hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước, phát triển thị trường lao động, đápứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

1.4 Một số hình thức trả lương:

- Hình thức trả lương theo sản phẩm

- Hình thức trả lương theo thời gian

- Trả lương khoán

- Trả lương theo doanh thu

1.5 Các nguyên tắc khi trả lương:

Tiền lương của người lao động do hai bên thoả thuận trong hợp đồng laođộng và được trả theo năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả công việc.Mức lương của người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu do

Nhà nước quy định Theo đó, các nguyên tắc cơ bản cho việc trả lương trongdoanh nghiệp được quy định như sau:

- Trả lương ngang nhau cho những lao động như nhau trong doanh nghiệp: Đây là nguyên tắc đảm bảo sự công bằng, tránh sự bất bình

đẳng trong công tác trả lương Nguyên tắc này phải được thể hiệntrong các thang lương, bảng lương và các hình thức trả lương trongdoanh nghiệp

- Đảm bảo năng suất lao động tăng nhanh hơn tiền lương bình quân: Trong doanh nghiệp tiền lương là yếu tố chi phí sản xuất kinh

doanh; nguyên tắc này đảm bảo cho doanh nghiệp có hiệu quả trongcông tác sử dụng tiền lương làm đòn bẩy, thể hiện lên hiệu quả trong

sử dụng chi phí của doanh nghiệp

- Phân phối theo số lượng và chất lượng lao động: Nguyên tắc này

đòi hỏi doanh nghiệp tránh tình trạng xây dựng các hình thức lươngphân phối bình quân, vì như thế sẽ tạo ra sự ỷ lại và sức ỳ của ngưòilao động trong doanh nghiệp

- Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lương giữa những người lao động trong các điều kiện khác nhau: Nguyên tắc này làm căn cứ cho

doanh nghiệp xây dựng tổ chức thực hiện công tác tiền lương côngbằng hợp lý trong doanh nghiệp Nhằm đảm bảo cho công nhân yêntâm trong sản xuất trong những điều kiện làm việc khó khăn, môitrường độc hại

II Tiền thưởng

2.1 Khái niệm:

- Tiền thưởng là khoản tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho

người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh hằng năm vàmức độ hoàn thành công việc của người lao động Quy chế thưởng dongười sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làmviệc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện tập thể lao động tại

cơ sở

- Tiền thưởng là một loại thù lao lao động bổ sung cho lương theo thời

gian hoặc lương theo sản phẩm, nhằm tăng thêm thu nhập cho ngườilao động, kích thích người lao động nỗ lực thường xuyên, là một hình

thức khuyến khích vật chất có tác dụng tích cực.

2.2 Đặc điểm của tiền thưởng:

- Chỉ tiêu thưởng: có 2 nhóm chỉ tiêu là chỉ tiêu về số lượng và chỉ tiêu về

chất lượng gắn với thành tích của người lao động Yêu cầu của chỉ tiêuthưởng là rõ ràng, chính xác và cụ thể

- Điều kiện thưởng: là những tiền đề, chuẩn mực để thực hiện một chuẩn

mực tiền thưởng nào đó và dùng để kiểm tra việc thực hiện các chỉ tiêuthưởng

- Nguồn tiền thưởng: đó là nguồn tiền có thể được dùng để trả tiền thưởng

cho người lao động như tiền lợi nhuận, tiết kiệm quỹ tiền lương

- Mức tiền thưởng: là số tiền thưởng cho người lao động khi họ đạt các chỉ

tiêu và điều kiện thưởng Mức tiền thưởng trực tiếp khuyến khích ngườilao động Tuy nhiên mức tiền thưởng cao hay thấp thùy thuộc vào nguồntiền thưởng và yêu cầu khuyến khích của từng loại công ty

2.3 Một số loại tiền thưởng phổ biến:

- Tiền thưởng cho việc gia nhập công ty

Đây là một loại tiền thưởng mà các công ty tặng cho các ứng cử viêntài năng hàng đầu, để lôi kéo họ chấp nhận một vị trí đặc biệt nếu họđang bị các công ty đối thủ theo đuổi ráo riết Về lí thuyết, trả mộtkhoản tiền thưởng ban đầu sẽ dẫn đến thiệt hại lớn hơn của công ty.Loại tiền thưởng này thường xuyên được cung cấp bởi các đội thể thaochuyên nghiệp đang cố gắng lôi kéo các vận động viên hàng đầu rakhỏi các câu lạc bộ cạnh tranh

- Tiền thưởng giới thiệu

Đây là loại tiền thưởng được trao cho những nhân viên giới thiệu ứngviên cho các vị trí đang tuyển dụng, cuối cùng dẫn đến việc tuyển dụngcác ứng viên nói trên Tiền thưởng giới thiệu khuyến khích nhân viêntham khảo các khách hàng tiềm năng với đạo đức làm việc mạnh mẽ,

kĩ năng sắc bén và thái độ tích cực

- Tiền thưởng duy trì

Các công ty cung cấp tiền thưởng duy trì cho các nhân viên chủ chốt,nhằm nỗ lực khuyến khích lòng trung thành, đặc biệt là trong bối cảnhnền kinh tế đi xuống hoặc thời kì thay đổi tổ chức Ưu đãi tài chính này

là một biểu hiện của lòng biết ơn, để nhân viên hiểu và yên tâm rằng

họ có thể giữ an toàn công việc của mình trong một thời gian dài

- Tiền thưởng hiệu suất

Đây là loại tiền thưởng cho nhân viên thực hiện các công việc đặc biệt.Chúng thường được cung cấp sau khi hoàn thành các dự án, hoặc vàocuối quí tài chính hoặc năm Tiền thưởng hiệu suất có thể được chuyểncho các cá nhân, nhóm, phòng ban hoặc nhân viên toàn công ty Tiềnthưởng có thể là ưu đãi một lần hoặc thanh toán định kì Ngoài dướihình thức tiền mặt, đôi khi chúng có thể dưới dạng cổ phiếu, thẻ quàtặng, thời gian nghỉ,… Ví dụ về tiền thưởng bao gồm tiền thưởng hàngnăm, tiền thưởng tại chỗ và tiền thưởng quan trọng Tiền thưởng tạichỗ, hay còn là tiền thưởng cho nhân viên xứng đáng được công nhậnđặc biệt, là khoản thanh toán tiền thưởng nhỏ, thường có giá trị khoảng

50 USD Ví dụ, những người lao động đạt được các mốc quan trọng vềthời gian làm việc, ví dụ như 10 năm làm việc với một công ty nhấtđịnh, có thể được công nhận và được tặng một khoản tiền thưởng.

2.4 Vai trò của tiền thưởng

- Các khoản thu nhập từ tiền thưởng góp phần thực hiện đầy đủ hơn

nguyên tắc phân phối theo lao động vì nó phản ánh nguyên tắc cơ bảncủa phân phối lao động

- Tiền thưởng còn là đòn bẩy để phát triển kinh tế Bởi lẽ, việc thực hiện

đầy đủ các hình thức và chế độ thu nhập ngoài lương thể hiện sự đãingộ thỏa đáng của công ty với người lao động vì vậy sẽ khuyến khích

họ trong công việc Khi mà tất cả các doanh nghiệp cùng nâng cao sảnxuất, kinh tế của quốc gia sẽ phát triển

- Các khoản tiền thưởng ngoài lương thúc đẩy người lao động thực hiện

tốt mục tiêu của doanh nghiệp đề ra Khi xây dựng phương án thưởng,phạt doanh nghiệp có thể đề ra các mục tiêu phát triển công ty để laođộng có động lực làm việc, phấn đấu hoàn thành

III Phúc lợi

3.1 Khái niệm

- Phúc lợi là các loại bảo hiểm, tiền hưu trí, học bổng,… Bên cạnh đó là

những lợi ích khác mà người lao động được hưởng khi làm việc tạimột doanh nghiệp, công ty Những phúc lợi này sẽ bao gồm cả nhữngkhoản thù lao tài chính nhất định người lao động được hưởng bên cạnhlương chính

- Khoản phúc lợi này các công ty, doanh nghiệp cần phải để ra một quỹ

nhất định cung cấp những khoản phúc lợi cho người lao động Tuynhiên, những khoản phúc lợi này người lao động sẽ không được nhậntrực tiếp Nhiều doanh nghiệp sẽ lựa chọn trả những khoản phúc lợi đócùng với tiền lương hoặc tính vào tiền mua bảo hiểm cho lao động

- Tỷ lệ phúc lợi thường chiếm đến 30% thù lao tài chính của người lao

động Hiện nay, ở một số quốc gia, những lao động có mức lương cao

sẽ được tăng những phúc lợi được hưởng như một cách để thu hút vàgiữ chân những người có năng lực

3.2 Các loại phúc lợi người lao động được hưởng

- Chế độ phúc lợi bắt buộc: Với chế độ phúc lợi bắt buộc thì khoản chi

phí tối thiểu mà công ty, doanh nghiệp cần phải trả sẽ theo đúng yêucầu của pháp luật Đây đều là những chế độ được pháp luật yêu cầubao gồm: Các loại bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm ytế… Mức chi trả cho những khoản phúc lợi này sẽ được tính theo quy