TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y HÀ NỘINGÂN HÀNG CÂU HỎI THI KẾT THÚC MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ(Áp dụng cho sinh viên hệ Cao đẳng chính quy Khóa K21)Câu 1 (4 điểm): Anh (chị) hãy trình bày định nghĩa vật chất và ý thức? Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức? Từ ý nghĩa của mối quan hệ trên, bản thân anh (chị) phải làm gì để phát triển ngành Y tế Việt Nam?Trả lời:Vật chất là phạm trù triết học đem lại cho con người cảm giác được cảm giác con người chụp lại ,chép lại và phản ánh. Nhưng không lệ thuộc vào cảm giác.Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người một cách năng động sang tạo. Là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan.Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức :Vật chất quyết định ý thức :Vật chất là những tiền đề cơ sở nguồn gốc cho sự ra đời tồn tại và phát triển của ý thức.Điều kiện vật chất như thế nào thì ý thức như thế vậy.Điều kiện vật chất, cơ sở vật chất thay đổi thì tất yếu ý thức sẽ thay đổi theo.Như vậy vật chất quyết định ý thức là quyết định nội dung bản chất và khuynh hướng vận động và phát triển của ý thức.Điều kiện vật chất , cơ sở vật chất là môi trường kiểm trứng nhận thức của con người. Xác định nhận thức đúng bác bỏ nhận thức sai. Và là nơi hình hành các công cụ phương tiện để con người nhận thức thế giới ngày càng tốt hơn.Ý thức tác động ngược trở lại vật chất :Ý thức do vật chất sinh ra và quyết định song ý thức có tác động to lơn với vật chất .Biểu hiện : Ý thức giúp con người biểu hiện được bản chất, quy luật vật dộng và phát triển của sự ật hiện tượng.Trong hoạt động thực tiễn sự vật hiện tượng thường bộc lộ nhiều khả năng, nhờ có nhận thức mà con người có thể lựa chộn được khả năng thực tiễn phù hợp để thúc đẩy sự phát triển đi lên.Nói đến vai trò ý thức tác động trở lại vật chất là nói đến vai trò hoạt động thực tiễn của con người. Vì “ý thức” tự nó không thể hiện được điều j hết. Ý thức chỉ có tác dụng khi được sử dụng trong thực tiễn.Ý nghĩa :Từ nguyên lý vật chất quyết đijnh ý thức t=chúng ta phải tôn trọng hiện thực khách quan và phát huy tính năng động chủ quan.Trọng sinh hoạt phải chú ý điều chỉnh vật chất, tuy nhiên không lên tuyệt đối hóa đời sống vật chất.Từ nguyên lý ý thức tác động trở lại vật chất đòi hỏi phải luôn phát huy tính năng động sang tạo của con người trong việc cải tạo thế giới.Câu 2 (3 điểm): Anh (chị) hãy trình bày định nghĩa, tính chất và ý nghĩa phương pháp luận của nguyên lý về sự phát triển? Vận dụng nguyên lý về sự phát triển vào trong hoạt động kinh doanh một quầy thuốc hoặc một phòng khám hoặc một cơ sở dịch vụ thẩm mĩ, chăm sóc sắc đẹp?
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y HÀ NỘI
NGÂN HÀNG CÂU HỎI THI KẾT THÚC MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
(Áp dụng cho sinh viên hệ Cao đẳng chính quy Khóa K21)
Câu 1 (4 điểm): Anh (chị) hãy trình bày định nghĩa vật chất và ý thức? Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức? Từ ý nghĩa của mối quan
hệ trên, bản thân anh (chị) phải làm gì để phát triển ngành Y tế Việt Nam?
Trả lời:
-Vật chất là phạm trù triết học đem lại cho con người cảm giác được cảm giác con người chụp lại ,chép lại và phản ánh Nhưng không lệ thuộc vào cảm giác
-Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người một cách năng động sang tạo Là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan
Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức :
Vật chất quyết định ý thức :
-Vật chất là những tiền đề cơ sở nguồn gốc cho sự ra đời tồn tại và phát triển của ý thức
-Điều kiện vật chất như thế nào thì ý thức như thế vậy
-Điều kiện vật chất, cơ sở vật chất thay đổi thì tất yếu ý thức sẽ thay đổi theo
-Như vậy vật chất quyết định ý thức là quyết định nội dung bản chất và khuynh hướng vận động và phát triển của ý thức
-Điều kiện vật chất , cơ sở vật chất là môi trường kiểm trứng nhận thức của con người Xác định nhận thức đúng bác bỏ nhận thức sai Và là nơi hình hành các công
cụ phương tiện để con người nhận thức thế giới ngày càng tốt hơn
Ý thức tác động ngược trở lại vật chất :
-Ý thức do vật chất sinh ra và quyết định song ý thức có tác động to lơn với vật chất
Biểu hiện : Ý thức giúp con người biểu hiện được bản chất, quy luật vật dộng và phát triển của sự ật hiện tượng
-Trong hoạt động thực tiễn sự vật hiện tượng thường bộc lộ nhiều khả năng, nhờ có nhận thức mà con người có thể lựa chộn được khả năng thực tiễn phù hợp để thúc đẩy sự phát triển đi lên
-Nói đến vai trò ý thức tác động trở lại vật chất là nói đến vai trò hoạt động thực tiễn của con người Vì “ý thức” tự nó không thể hiện được điều j hết Ý thức chỉ có tác dụng khi được sử dụng trong thực tiễn
Ý nghĩa :
-Từ nguyên lý vật chất quyết đijnh ý thức t=chúng ta phải tôn trọng hiện thực khách quan và phát huy tính năng động chủ quan
Trang 2-Trọng sinh hoạt phải chú ý điều chỉnh vật chất, tuy nhiên không lên tuyệt đối hóa đời sống vật chất
-Từ nguyên lý ý thức tác động trở lại vật chất đòi hỏi phải luôn phát huy tính năng động sang tạo của con người trong việc cải tạo thế giới
Câu 2 (3 điểm): Anh (chị) hãy trình bày định nghĩa, tính chất và ý nghĩa phương pháp luận của nguyên lý về sự phát triển? Vận dụng nguyên lý về sự phát triển vào trong hoạt động kinh doanh một quầy thuốc hoặc một phòng khám hoặc một cơ sở dịch vụ thẩm mĩ, chăm sóc sắc đẹp?
Trả lời:
Định nghĩa: Nguyên lý về sự phát triển là nguyên tắc lý luận mà trong đó khi xem
xét sự vật, hiện tượng khách quan phải luôn đặt chúng vào quá trình luôn luôn vận động và phát triển (vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật)
Tính chất:
Tính chất của nguyên lý sự phát triển
Bên cạnh những câu hỏi quan điểm phát triển cùng với ví dụ, tiểu luận nghiên cứu
về sự phát triển Thì tính chất của sự phát triển cũng được nhiều bạn đọc quan tâm Những quá trình phát triển đều có tính khách quan, phổ biến và tính phong phú, đa dạng
Tính khách quan của sự phát triển được biểu hiện trong nguồn gốc của sự vận động
và phát triển Đây là quá trình được bắt nguồn từ bản thân của sự vật, hiện tượng
Và là quá trình giải quyết những mâu thuẫn của sự vật, hiện tượng đó Vậy nên, phát triển là thuộc tính tất yếu, khách quan, không phải phụ thuộc vào ý thức của con người
Tính phổ biến của sự phát triển được thể hiện ở quá trình phát triển diễn ra trong mọi lĩnh vực tự nhiên và xã hội Và nó được thể hiện trong mọi sự vật, hiện tượng
và trong mọi quá trình, mọi giai đoạn của sự vật, hiện tượng đó Trong mỗi một quá trình biến đổi đã bao hàm khả năng dẫn đến sự ra đời của cái mới, phù hợp với quy luật
Tính đa dạng được thể hiện ở chỗ phát triển là khuynh hướng chung của mọi sự vật hiện tượng Nhưng mỗi một sự vật, hiện tượng, mỗi lĩnh vực hiện thực lại có quá
Trang 3trình phát triển không giống nhau Tồn tại ở những không gian và thời gian khác nhau nên sự vật, hiện tượng phát triển sẽ khác nhau
Đồng thời, trong quá trình phát triển của sự vật, hiện tượng còn chịu nhiều tác động của các sự vật, hiện tượng hay quá trình khác Như những yếu tố và điều kiện lịch
sử cụ thể Sự tác động có thể làm thay đổi chiều hướng phát triển của sự vật, hiện tượng Thậm chí nó có thể làm cho sự vật, hiện tượng thụt lùi tạm thời, dẫn tới sự phát triển về mặt này và thoái hóa ở mặt khác Đây đều là những biểu hiện của tính phong phú, đa dạng của nguyên lý về sự phát triển
Ý nghĩa nguyên lý về sự phát triển như sau:
– Đây chính là cơ sở lý luận khoa học để có thể định hướng được việc nhận thức thế giới và cải tạo thế giới
Theo như nguyên lý này thì trong mọi nhận thức và trong thực tiễn cần phải có quan điểm về sự phát triển Để có thể phát triển được thì cần phải khắc phục được những tư tưởng bảo thủ, trì trệ, lạc hậu, định kiến, đối lập với sự phát triển
– Để nhận thức và giải quyết được bất cứ những vấn đề gì trong thực tiễn thì một mặt cần phải đặt sự vật theo khuynh hướng đi lên của nó Vì vậy đòi hỏi phải nhận thức được tính quanh co, phức tạp của sự vật, hiện tượng trong quá trình phát triển của nó
– Nguyên lý về sự phát triển cho thấy trong hoạt động nhận thức và trong hoạt động thực tiễn của con người cần phải tôn trong quan điểm phát triển phát triển Quan điểm này đòi hỏi khi nhận thức cũng như khi giải quyết một vấn đề nào đó thì con người cần phải đặt chúng ở trạng thái động và nằm trong khuynh hướng chung của
sự phát triển
– Với tư cách là những nguyên tắc phương pháp luận, là quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển góp phần định hướng, chỉ đạo hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn cải tạo chính bản thân của con người
– Xem xét sự vật theo quan điểm phát triển còn phải biết phân chia thành các quá trình phát triển của sự vật thành những giai đoạn Trên cơ sở này tìm ra phương pháp nhận thức và những cách tác động phù hợp nhằm thúc đẩy sự vật tiến triển nhanh hơn hoặc là kìm hãm sự phát triển của nó tùy thuộc vào sự phát triển đó có lợi hay là có hại đối với đời sống của con người
– Vận dụng quan điểm về sự phát triển vào hoạt động thực tiễn nhằm mục đích thúc đẩy các sự vật phát triển theo đúg như quy luật vốn có của nó đòi hỏi chúng ta cần phải tìm ra được những mâu thuẫn của sự vật qua hoạt động thực tiễn từ đó giải quyết được mâu thuẫn và tìm ra được sự phát triển
Trang 4Câu 3 (3 điểm): Anh (chị) hãy trình bày những đặc trưng và phương hướng xây dựng XH XHCN ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay? Là một công dân của đất nước, anh (chị) hãy nêu trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng XH XHCN ở Việt Nam?
Trả lời:
Đặc trưng:
1
Nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh quốc tế có những biến đổi to lớn và sâu sắc.
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, kinh tế tri thức và quá trình toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến sự phát triển của nhiều nước Các mâu thuẫn
cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển Hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển là xu thế lớn; nhưng đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp, chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt về lợi ích kinh tế tiếp tục diễn ra phức tạp Khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Đông Nam Á phát triển năng động, nhưng cũng tiềm ẩn những nhân tố mất ổn định Tình hình đó tạo thời cơ phát triển, đồng thời đặt ra những thách thức gay gắt, nhất là đối với những nước đang và kém phát triển
Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại là các nước với chế độ xã hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó
khăn, thách thức, nhưng sẽ có những bước tiến mới Theo quy luật tiến hoá của lịch
sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội.
2 Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn
của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử
Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội: Dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh
tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến
bộ phù hợp; có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới.
Trang 5Phương hướng: Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội (bổ sung, phát triển 2011) được thông qua tại Đại hội XI của Đảng đã nêu ra
8 phương hướng cơ bản của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta như sau:
Một là, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế
tri thức, bảo vệ tài nguyên, môi trường
Hai là, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Ba là, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người,
nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội
Bốn là, bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội Năm là, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác
và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế
Sáu là, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc,
tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất
Bảy là, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân
dân, vì nhân dân
Tám là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
Câu 4 (4 điểm): Anh (chị) hãy nêu vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam trong công cuộc đấu tranh, xây dựng và phát triển đất nước? Ngày nay, trước những âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch, anh (chị) có trách nhiệm gì trong việc bảo vệ và phát triển đất nước?
Trả lời:
Mỗi thắng lợi của cách mạng Việt Nam đều gắn liền với vai trò của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người tổ chức và lãnh đạo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Trước các nhiệm vụ lịch sử, Đảng và Bác Hồ đã kịp thời xác định đúng đắn, sáng tạo đường lối, chiến lược, sách lược đưa cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
1 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã tìm thấy
ở chủ nghĩa Mác - Lênin con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, xác định đúng đắn đường lối cách mạng, đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên mới của độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội Trước năm 1930 khi chưa có Đảng, đất nước ta chìm
đắm dưới ách thống trị, áp bức hơn 80 năm của chủ nghĩa thực dân Pháp và hàng trăm năm của chế độ phong kiến thối nát Biết bao cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân ta đã liên tiếp nổ ra nhưng kết cục đều thất bại do thiếu một đường
lối chính trị đúng đắn soi đường Phong trào đấu tranh dưới ngọn cờ "Cần Vương"
của các sĩ phu yêu nước lãnh đạo cùng với các cuộc khởi nghĩa nông dân lấy hệ tư tưởng phong kiến làm nền tảng đã tỏ ra lỗi thời, bất lực trước các nhiệm vụ lịch sử Các phong trào đấu tranh dưới ngọn cờ của giai cấp tư sản dân tộc cũng nhanh chóng lộ rõ sự yếu hèn, thất bại trước các nhiệm vụ lịch sử Chỉ có phong trào đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân liên minh với giai cấp nông dân và các
Trang 6tầng lớp nhân dân lao động khác dưới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng
và kim chỉ nam trong hành động cách mạng, kiên trì mục tiêu đấu tranh giành độc lập dân tộc, tiến lên chủ nghĩa xã hội là giành được những thắng lợi vẻ vang
Sự lựa chọn đúng đắn con đường cách mạng Việt Nam hơn 80 năm qua gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh Từ một người yêu nước đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và Cách mạng Tháng
Mười Nga, Người đã sớm nhận ra rằng, “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin Đó chính là chủ nghĩa Mác - Lênin, một học thuyết cách mạng và
khoa học nhất về con đường giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người Ngay từ những năm đầu thập niên 20, thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã có sự lựa chọn đúng đắn khẳng định con đường đi đến thắng lợi của cách mạng Việt Nam:
"không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản" Trải qua thực tiễn
cuộc sống, hoạt động cách mạng phong phú và tiếp thu chân lý khoa học, Người đã
đi đến kết luận chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu được nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên trái đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hoà bình, hạnh phúc
2 Đảng Cộng sản Việt Nam luôn bám sát thực tiễn cách mạng, phân tích sâu sắc thời cuộc, nắm vững mâu thuẫn cơ bản, thấy rõ mâu thuẫn chủ yếu trong mỗi thời
kỳ, xác định đúng đắn những nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Đầu thế kỷ XX, Việt Nam là một nước thuộc địa, nửa phong kiến, chính sách áp bức, bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa thực dân Pháp đã làm tích tụ những mâu thuẫn gay gắt giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa thực dân và bè lũ tay sai Những mâu thuẫn đó chỉ có thể được giải quyết bằng con đường cách mạng bạo lực và thực hành cuộc cách mạng không ngừng, cách mạng “đến nơi” Ngay từ ngày đầu thành lập, Đảng ta đã xác định rõ mối quan hệ khăng khít giữa các nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam độc lập dân tộc, dân chủ gắn liền với chủ nghĩa xã hội Trong Chánh cương vắn tắt, Đảng ta đã xác định rõ "chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản"; "Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập.
Từ khi có Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã trải qua những chặng đường đấu tranh oanh liệt và thắng lợi vẻ vang, từng bước mang lại độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời (2/9/1945) mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam - độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Vận mệnh của Đảng gắn liền với vận mệnh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của toàn dân tộc Mối liên hệ mật thiết giữa Đảng và quần chúng nhân dân là nguồn gốc sức mạnh và thắng lợi của cách mạng Việt Nam Trong bài viết nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Đảng đã đoàn kết được những lực lượng cách mạng
Trang 7to lớn chung quanh giai cấp mình Còn các đảng phái của các giai cấp khác thì hoặc
bị phá sản, hoặc bị cô lập Do đó, quyền lãnh đạo của Đảng ta - Đảng của giai cấp công nhân - không ngừng củng cố và tăng cường
3 Đảng luôn nhạy bén, bám sát tình hình thời cuộc để xác định đúng đắn nhiệm
vụ, phương pháp cách mạng phù hợp đưa đất nước tiến lên giành nhiều thắng lợi
to lớn Trong thực tiễn, Đảng luôn kết hợp chặt chẽ giữa kiên trì chuẩn bị lực lượng
với nắm vững thời cơ, khi thời cơ đến đã biết chớp lấy, kịp thời tổ chức, động viên nhân dân cả nước đứng lên đấu tranh giành thắng lợi Hội nghị Trung ương lần thứ tám của Đảng (10/5 - 19/5/1941) đã có quyết định chuyển hướng chiến lược đấu tranh cách mạng kịp thời thành lập Mặt trận Việt minh, ra lời kêu gọi toàn thể dân tộc Việt Nam đoàn kết, đứng lên chống phát-xít, giành lại độc lập tự do cho dân tộc Sau khi phát-xít Đức, Ý bại trận, phát-xít Nhật sửa soạn đầu hàng (7/1945), Hồ Chí Minh vẫn rất sáng suốt nhận định thời cơ cách mạng đang đến gần và nhắc nhở các đồng chí Trung ương: "Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh đến đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập Ngay sau ngày giành được độc lập (02/9/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta
đã khẩn trương lãnh đạo nhân dân cả nước bắt tay vào thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược gắn xây dựng với bảo vệ chính quyền cách mạng; trong đó trọng tâm là xây dựng, lấy xây dựng làm điều kiện cho bảo vệ Trong cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp xâm lược, Trung ương Đảng, Bác Hồ đã đề ra
đường lối kháng chiến đúng đắn, sáng tạo - "Toàn dân, toàn diện, trường kỳ, lấy sức mình là chính", kháng chiến đi đôi với kiến quốc để kháng chiến thắng lợi, kiến
quốc thành công Qua đó, làm chuyển hoá thế trận, thay đổi tương quan lực lượng
có lợi cho cách mạng, từng bước tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn
Sau năm 1954, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng nhưng miền Nam vẫn tạm thời
bị Mỹ, ngụy chiếm đóng Trên cơ sở phân tích tình hình, nhận thức rõ những mâu thuẫn khác nhau ở mỗi miền Nam, Bắc, Đảng và Hồ Chí Minh đã xác định đúng đắn hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là vừa tích cực xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, vừa tiến hành triệt để cách mạng giải phóng dân tộc ở miền Nam, hoàn thành mục tiêu giải phóng dân tộc trong cả nước, đưa cả nước lên chủ nghĩa xã hội Điều đáng chú ý là cả hai cuộc cách mạng đó đều được xác định nằm trong quỹ đạo cách mạng vô sản và có mối quan hệ chặt chẽ với nhau không thể tách rời Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Hiện nay nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân ta là gì? Là xây dựng miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội để làm cơ sở vững chắc cho việc đấu tranh thống nhất nước nhà Muốn đấu tranh thống nhất nước nhà thắng lợi thì nhất định phải xây dựng miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước không được phép lơi lỏng nhiệm vụ bảo vệ
Tổ quốc là tư tưởng chiến lược xuyên suốt của cách mạng Việt Nam./
Vai trò lãnh đạo của Đảng còn khẳng định qua 35 năm đổi mới đất nước, với sự nỗ lực phấn đấu của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, công cuộc đổi mới ở nước ta đã dạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử
Trang 8Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy mạnh mẽ; Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng được hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đạt được nhiều kết quả quan trọng; an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm, độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; hội nhập quốc
tế ngày càng sâu rộng; công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, kiện toàn hệ thống chính trị được đẩy mạnh; cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng đạt nhiều kết quả rõ rệt; mối quan hệ gắn bó mật thiết và lòng tin của Nhân dân đối với Đảng không ngừng được củng cố, nâng cao Những thành tựu to lớn đã tăng cường sức mạnh tổng hợp, làm thay đổi bộ mặt của đất nước và cuộc sống của Nhân dân, củng
cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa , nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế
91 năm qua đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “ Đảng ta là đạo đức, là văn minh”[5] Đó chính là bản chất cách mạng, khoa học và nhân văn của Đảng và cũng là cội nguồn làm nên sức mạnh của Đảng Cộng sản Việt Nam Thực tiễn lịch
sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh: Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cách mạng chân chính nhất, là đảng cầm quyền, là đảng duy nhất lãnh đạo đất nước Vai trò, vị trí đó được củng cố và phát triển trong thực tiễn lãnh đạo đấu tranh cách mạng của Đảng suốt từ năm 1930 đến nay Trong công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, hội nhập quốc tế, đẩy mạnh côngn nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay, công tác xây dựng Đảng càng trở nên cấp thiết, vai trò lãnh đạo của Đảng càng trở lên quan trọng./
Câu 5 (4 điểm): Trình bày những nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Trong những nguồn gốc đó, nguồn gốc nào là nguồn gốc quan trọng nhất quyết định đến bản chất Tư tưởng Hồ Chí Minh? Tại sao? Là sinh viên anh (chị) cần làm gì để học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh?
Trả lời:
Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm:
Thứ nhất: Những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trước hết là chủ nghĩa yêu nước Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống cần cù lao động, anh dũng chiến đấu trong dựng nước và giữ nước, truyền thống đoàn kết, sống có tình, có nghĩa, nhân ái Việt Nam Trong những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam thì chủ nghĩa yêu nước là dòng chảy xuyên suốt lịch sử dân tộc
Chủ nghĩa yêu nước đã trở thành động lực, sức mạnh truyền thống, đạo lý làm người, niềm tự hào và là nhân tố hàng đầu trong bảng giá trị tinh thần của con
người Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu
Trang 9nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,
to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước
và lũ cướp nước”.
Chính truyền thống yêu nước của dân tộc đã trở thành sức mạnh động lực mạnh mẽ thúc giục Nguyễn Tất Thành (Hồ Chí Minh) đi tìm đường cứu nước vào năm 1911
Đó là động lực chi phối mọi suy nghĩ, hành động của Người trong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng Đó cũng chính là cơ sở tư tưởng đã dẫn dắt Người đến với
chủ nghĩa Mác – Lênin Hồ Chí Minh viết: “Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”
Thứ hai: Tinh hoa văn hoá nhân loại
Sự kết hợp của văn hóa phương Tây và văn hóa Phương Đông
Cùng với chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng của văn hoá phương Đông Người cũng đã tiếp thu và kế thừa có phê phán tư tưởng dân chủ, nhân văn của văn hoá Phục hưng, thế kỷ Ánh sáng, của cách mạng tư sản phương Tây và cách mạng Trung Quốc
Hồ Chí Minh được theo học chữ Nho với các thầy vốn là những nhà Nho yêu nước Đạo đức Nho giáo thấm vào tư tưởng tình cảm của Người không phải là những giáo điều “tam cương”, “ngũ thường” nhằm bảo vệ tôn ti trật tự phong kiến, mà tinh thần “nhân nghĩa”, đạo “tu thân”, sự ham học hỏi, đức “khiêm tốn”, tính “hoà nhã”, cách đối nhân xử thế “có lý, có tình” Những mệnh đề “trung hiếu”, “nhân nghĩa”,
“tứ hải giai huynh đệ”, “dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh”, phương châm
“khắc kỷ phục lễ”,… của các nhà hiền triết phương Đông được Hồ Chí Minh hết sức trân trọng Trong khi tiếp thu, vận dụng những yếu tố tích cực của Nho giáo, Người cũng đồng thời phê phán loại bỏ những yếu tố thủ cựu, tiêu cực của nó
Trước khi đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh đã quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng dân chủ tư sản Pháp, Mỹ, đặc biệt là tư tưởng Tự do, Bình đẳng, Bác ái, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn (Trung Quốc)… Người đã vận dụng
và phát triển các trào lưu tư tưởng học thuyết ấy lên một trình độ mới phù hợp với dân tộc và thời đại mới
Như vậy, trong quá trình hình thành phát triển tư tưởng của mình, Hồ Chí Minh đã
kế thừa có chọn lọc tinh hoa văn hoá phương Đông phương Tây, nâng lên một trình
độ mới trên cơ sở phương pháp luận mácxít – lêninnít
Thứ ba: Chủ nghĩa Mác – Lênin
Khi ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã đến nhiều nước thuộc địa và nhiều nước tư bản đế quốc Trong khoảng thời gian đó, Hồ Chí Minh được bổ sung thêm những nhận thức mới về những gì ẩn dấu đằng sau các từ Tự do, Bình đẳng, Bác ái Khoảng cuối năm 1917, khi trở lại Pari, Hồ Chí Minh đã làm quen với nhiều nhà hoạt động chính trị, xã hội của nước Pháp và nhiều nước trên thế giới Năm 1919,
Trang 10Hồ Chí Minh tham gia Đảng Xã hội Pháp (SFIO), một đảng tiến bộ lúc bấy giờ thuộc Quốc tế II
Việc Hồ Chí Minh tiếp thu bản Luận cương của Lênin tháng 7-1920 và trở thành người cộng sản vào cuối năm đó đã tạo nên bước ngoặt căn bản trong tư tưởng của Người Thế giới quan và phương pháp luận Mác – Lênin đã giúp Hồ Chí Minh nhìn nhận, đánh giá phân tích tổng kết các học thuyết, tư tưởng, đường lối các cuộc cách mạng một cách khoa học; cùng với kinh nghiệm hoạt động thực tiễn của mình để đề
ra con dường cách mạng giải phóng dân tộc đứng đắn
Có thể khẳng định rằng Chủ nghĩa Mác – Lênin là nguồn gốc lý luận cơ sở chủ yếu nhất của sự hình thành phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh
Thứ tư: Tài năng và hoạt động thực tiễn sáng tạo của Hồ Chí Minh
Lý luận tư tưởng bao giờ cũng là sản phẩm của con người, do con người sáng tạo ra trên cơ sở nhận thức các nhân tố khách quan Từ những trải nghiệm thực tế và việc được tiếp xúc với các nguồn tư tưởng mới đã hình thành tư tưởng của Người
Ngay từ khi còn trẻ, Hồ Chí Minh đã có hoài bão lớn, có bản lĩnh kiên định, giàu lòng nhân ái và sớm có chí cứu nước, giúp nhân dân thoát khỏi khiếp nô lệ
Tư chất thông minh, tư duy độc lập, sáng tạo tính ham hiểu biết và nhạy bén với cái mới là những đức tính dễ thấy ở người thanh niên Nguyễn Tất Thành Phẩm chất đó được rèn luyện, phát huy trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người Nhờ vậy, giữa thực tiễn phong phú và sinh động, giữa nhiều học thuyết, quan điểm khác nhau, giữa biết bao tình huống phức tạp, Hồ Chí Minh đã tìm hiểu, phân tích tổng hợp, khái quát hình thành những luận điểm đúng đắn và sáng tạo, hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh Kế thừa thành tựu nghiên cứu của các nhà khoa học căn cứ vào các văn kiện của Đảng thì tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của
sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
Nguồn gốc quan trọng nhất là chủ nghĩa Mác lê nin
Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc lý luận chủ yếu quyết định sự hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh Trước hết, chủ nghĩa Mác - Lênin đã cung cấp cho Chủ tịch Hồ Chí Minh thế giới quan, phương pháp luận khoa học, những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; đồng thời, đặt “hòn đá tảng” những vấn đề có tính nguyên tắc về lập trường quan điểm, về tinh thần xử lý mọi việc Những phạm trù cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh cũng nằm trong những phạm trù cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin Tư tưởng
Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam Những cống hiến đó có được trước hết do Người đã nắm được bản chất cốt lõi, “linh hồn sống” trong tư tưởng của các nhà kinh điển Mác -Lênin là phép biện chứng duy vật