Mục tiêu và con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã đưa cuộc cách mạng của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam hòa nhập trào lưu giải phóng của nhân loại, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người. Việt Nam là một bộ phận của cộng đồng các nước và các dân tộc trên thế giới. Cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội gắn liền với cuộc đấu tranh chung của nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một tất yếu khách quan, là vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam. Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam do Đảng lãnh đạo chứng minh đoàn kết quốc tế, két hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một nhân tố hết sức cần thiết, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cách mạng.
Trang 1TÊN BÀI THU HOẠCH:
Nguyên tắc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
và việc thực hiện nguyên tắc này trong giai đoạn hiện nay.
BẢNG ĐIỂM TRUNG BÌNH
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2021
Trang 3MỤC LỤC
Trang
I PHẦN MỞ ĐẦU 1
II PHẦN NỘI DUNG 2
1 Lý luận chung: 2
1.1 Dân tộc và sức mạnh dân tộc: 2
1.2 Thời đại và sức mạnh thời đại: 2
2 Nguyên tắc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại: 3
2.1 kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế: 3
2.2 Giữ vững độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường: 7
2.3 Nắm bắt xu thế quốc tế, tận dụng thời cơ: 10
3 Thực hiện nguyên tắc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong giai đoạn hiện nay: 13
3.1 Sức mạnh dân tộc trong giai đoạn hiện nay: 13
3.2 Sức mạnh thời đại trong giai đoạn hiện nay: 13
3.3 Thực hiện nguyên tắc kết hợp: 13
4 Liên hệ thực tiễn kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại: 15
III PHẦN KẾT LUẬN 16
Trang 4I PHẦN MỞ ĐẦU
Mục tiêu và con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã đưa cuộccách mạng của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam hòa nhập trào lưu giải phóng của nhân loại, giải phóng giai cấp, giảiphóng dân tộc, giải phóng con người Việt Nam là một bộ phận của cộngđồng các nước và các dân tộc trên thế giới Cuộc đấu tranh của nhân dân ViệtNam vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội gắn liền với cuộc đấu tranh chungcủa nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.Đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một tấtyếu khách quan, là vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam Thựctiễn lịch sử cách mạng Việt Nam do Đảng lãnh đạo chứng minh đoàn kết quốc
tế, két hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một nhân tố hết sức cầnthiết, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cách mạng
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn; bản thân xin trình bày nội dung:
Nguyên tắc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại và việc thực hiện nguyên tắc này trong giai đoạn hiện nay.
Trang 5Sức mạnh dân tộc, hay sức mạnh tổng hợp quốc gia, hay thực lực quốcgia là khái niệm dùng trong quan hệ quốc tế để chỉ toàn bộ thực lực bảo đảmcho sự tồn tại và phát triển của một quốc gia, bao gồm các yéu tố vật chất,tinh thần và ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế.
Với cách tiếp cận trên, có thể xác định sức mạnh dân tộc là tổng hợpnhững nguồn lực nội sinh của quốc gia, bao gồm: lãnh thổ, tài nguyên thiênnhiên, dân số, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; truyền thống và hiện tại, cảdưới dạng tiềm năng và những biểu hiện hiện thực và việc nhà nước vận dụng
nó trong quan hệ chính trị quốc tế
Sức mạnh dân tộc của dân tộc Việt Nam:
Là tổng hợp các yếu tố vật chất và tinh thần, trước hết là sức mạnh củachủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí kiên cường, anh dũng, ýthức tự lực, tự cường
1.2 Thời đại và sức mạnh thời đại:
Thời đại: Là một khái niệm dùng để chỉ các thời kỳ lịch sử chính của thế
Trang 6Sức mạnh thời đại: Là sức mạnh của khối đoàn kết quốc tế của giai cấp
vô sản, các lực lượng tiến bộ trên thế giới; thành tựu của nhân loại thúc đẩy
sự phát triển của xã hội (bao gồm nguồn lực vật chất như vốn, công nghệcùng các kiến thức, kinh nghiệm quản lý, những giá trị văn hoá tinh thần, của các dân tộc, của thời đại nói chung)
Trang 72 Nguyên tắc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại:
2.1 kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế:
Từ khi thành lập đến nay, Đảng luôn kết hợp và thường xuyên chăm logiáo dục chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa quốc tế của giai cấpcông nhân cho cán bộ, đảng viên và nhân dân
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Tinh thần yêu nước chân chính kháchẳn với tinh thần “vị quốc” của bọn đế quốc phản động Nó là một bộ phậncủa tinh thần quốc tế” Đảng nhận thức rằng, không có tinh thần yêu nướcchân chính thì không thể có lập trường quốc tế đúng đắn Trái lại, không cólập trường quốc tế đúng đắn thì không thể có được đường lối giải phóng dântộc đúng đắn Đó là hai mặt thống nhất của đường lối cách mạng Đảng luôntìm thấy sự thống nhất đó, bởi vậy, cách mạng nước ta có một sức mạnh tolớn, vượt qua mọi trở lực, chiến thắng kẻ thù
Mục tiêu của đoàn kết quốc tế là tập hợp lực lượng bên ngoài và tranhthủ sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tể cao nhất đối với cuộc đấu tranh cách mạng củanhân dân ta, đồng thời, hạn chế đến mức thấp nhất, đẩy lùi và làm thất bạinhững âm mưu và hành động của các thế lực chống lại cách mạng nước ta Đó
là vì lợi ích chân chính của dân tộc Việt Nam Song đoàn kết quốc tế còn cómục tiêu ủng hộ lợi ích chân chính của các dân tộc khác, đoàn kết với cuộcđấu tranh chính nghĩa của nhân dân các nước, phù hợp với điều kiện và khảnăng thực tế của đất nước và nhân dân ta Mục tiêu đoàn kết quốc tế đòi hỏiphải giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và nghĩa vụ quốc
tế, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc
tế của giai cấp công nhân
Thực hiện chủ trương đoàn kết toàn dân làm cách mạng dưới sự lãnh đạocủa giai cấp công nhân thông qua Đảng tiền phong, Đảng đã tăng cường
Trang 8không ngừng mặt trận dân tộc thống nhất, bảo đảm được những lợi ích caonhất của dân tộc Việt Nam trong từng giai đoạn cách mạng Đồng thời, Đảng
và Nhà nước Việt Nam luôn tôn trọng lợi ích chính đáng của các dân tộc, củagiai cấp công nhân, nhân dân lao động các nước khác Nếu như sự thống nhấtlợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc là cơ sở của mặt trận dân tộc thống nhất thì sựthống nhất lợi ích chân chính của dân tộc Việt Nam với lợi ích chân chính củacác dân tộc và nhân dân toàn thế giới là cơ sở của mặt trận đoàn kết quốc tế.Lợi ích chung và chân chính của các dân tộc được Chủ tịch Hồ Chí Minh
trịnh trọng tuyên bố trong Tuyên ngôn Độc lập ngày 2-9-1945: “Tất cả các
dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống,quyền sung sướng và quyền tự do”
Trong quan hệ đối ngoại, Đảng kiên quyết đấu tranh chống mọi biểuhiện của chủ nghĩa dân tộc nước lớn, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, chủ nghĩa vịkỷ; không vì lợi ích của dân tộc mình mà làm hại đến lợi ích riêng của các dântộc khác Chống chủ nghĩa dân tộc cực đoan, tư tưởng dân tộc lớn, kỳ thị dântộc là điều kiện quan trọng để quán triệt chủ nghĩa Mác-Lênin về vấn đề giaicấp và dân tộc, vấn đề dân tộc và quốc tế Đó cũng là điều kiện quan trọng đểgiữ vững, tăng cường đoàn kết, hợp tác giữa các nước trên thế giới, các nướctrong khu vực cũng như ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia
Kết hợp nhiệm vụ dân tộc với nghĩa vụ quốc tế, chủ nghĩa yêu nước chânchính với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, Đảng chủ trương đoànkết với các nước xã hội chủ nghĩa, các đảng cộng sản và công nhân, cácphong trào giải phóng dân tộc và độc lập dân tộc, các quốc gia và lực lượnghòa bình tiến bộ khác, vì những mục tiêu chung: hòa bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiên bộ xã hội
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi do nhiều yếu tố tạo nên,trong đó có sự kết hợp đúng đắn chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ
Trang 9nghĩa quốc tế như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định trong Tuyên ngôn
Độc lập Đấu hanh giành độc lập dân tộc, dân tộc Việt Nam đã “gan góc
chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay”; thực hiện chủ nghĩa quốc tế, dântộc Việt Nam đã “gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy nămnay” Do vậy: “Dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!”
và “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thànhmột nước tự do và độc lập”
Mục đích của cuộc kháng chiến là đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược,giành độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc, vì dân chủ, tự do, xây dựng chế
độ dân chủ nhân dân, đồng thời góp phần bảo vệ hòa bình thế giới Trongnhững năm đầu kháng chiến, nước ta còn ở trong vòng vây của chủ nghĩa đếquốc, chưa có điều kiện để tranh thủ sự giúp đỡ của thế giới, khi đó, nhân dânViệt Nam tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp chủ yếu với sứcmạnh của dân tộc, với ý chí “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mấtnước, không chịu làm nô lệ” Ngày 14-1-1950, Chính phủ nước Việt NamDân chủ Cộng hòa ra Tuyên bố cùng các nước trên thế giới: “Chính phủ nướcViệt Nam Dân chủ Cộng hòa sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao với Chính phủnước nào tôn trọng quyền bình đẳng, chủ quyền lãnh thổ và chủ quyền quốcgia của nước Việt Nam, để cùng nhau bảo vệ hòa bình và xây đắp dân chù thếgiới” Ngay sau đó, Trung Quốc, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác
đã lần lượt thiết lập quan hệ ngoại giao với nước ta, đưa Việt Nam nối liềnvới hậu phương lớn xã hội chủ nghĩa, phong trào độc lập dân tộc và phongtrào hòa bình thế giới Từ đó, nhân dân Việt Nam có điều kiện tiếp nhận sựủng hộ, giúp đỡ về tinh thần, vật chất, đào tạo cán bộ của các nước xã hội chủnghĩa và sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới, nhất là nhân dân Pháp.Nhân dân Việt Nam tiến hành cuộc kháng chiến chổng Mỹ, cứu nướctrong bối cảnh tình hình thế giới rất phức tạp Việt Nam phải chống kẻ thù là
Trang 10một đế quổc mạnh vào bậc nhất trên thế giới, có tiềm lực kinh tế và quân sự,
có bộ máy ngoại giao to lớn và nhiều thủ đoạn, âm mưu hiểm độc Cuộckhủng khoảng về đường lối của phong trào cộng sản và công nhân quốc tếcũng diễn ra, phong trào giải phóng dân tộc và độc lập dân tộc đang bị động,suy yếu trước sự tiến công của chủ nghĩa thực dân mới Đế quốc Mỹ lợi dụngtình hình đó để gây chia rẽ giữa nhân dân các nước, các bầu bạn của ViệtNam, đặc biệt là Liên Xô và Trung Quốc, với nhân dân Việt Nam
Trong tình hình đó, Đảng đã bình tĩnh, khách quan, khoa học phân tíchtình hình, khẳng định quyết tâm đánh Mỹ xâm lược là nhiệm vụ dân tộcthiêng liêng, đồng thời là nghĩa vụ quốc tế cao cả của nhân dân Việt Nam.Với đường lối đối ngoại độc lập, sáng tạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng đã
xử lý đúng đắn nhiều mối quan hệ Đây là yếu tố quan trọng nhất trong việcđộng viên sự đoàn kết, ủng hộ quốc tế đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ,cứu nước của nhân dân ta Đảng đã kiên quyết hạn chế phạm vi cuộc chiếntranh, đề ra chủ trương, sách lược mềm dẻo Việt Nam không để chiến tranh ởmiền Nam Việt Nam biến thành cuộc xung đột quốc tế Điều đó thể hiện rất
rõ ý thức trách nhiệm cao cả về giữ gìn hòa bình thế giới
Kết qủa của đường lối quốc tế đúng đắn, sáng tạo của Đảng trong khángchiến chống Mỹ là sự hình thành trên thực tế mặt trận nhân dân thế giới ủng
hộ nhân dân Việt Nam chống Mỹ, cứu nước, cùng với mặt trận đoàn kết Việt
- Lào - Campuchia và mặt trận đoàn kết trong nước kết thành ba tầng mặttrận Nhìn lại lịch sử thế giới, chưạ có một cuộc chiến tranh của một dân tộcnào được sự ủng hộ rộng rãi và mạnh mẽ của nhân dân thế giới như cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam
Đảng nhận rõ sứ mệnh đối với dân tộc, đất nước, đồng thời, còn ý thứcđầy đủ trách nhiệm góp phần vào sự nghiệp đấu tranh của nhân dân thế giới.Đảng ta không bao giờ đặt lợi ích của dần tộc mình lên trên lợi ích của các
Trang 11dân tộc khác Đảng coi giúp bạn là tự giúp mình Thủy chung với bạn bè quốc
tế, nhân dân Việt Nam sẵn sàng hy sinh xưong máu của mình vì sự nghiệpgiải phóng của bạn Cứu nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, thựchiện hồi sinh dân tộc, đó là sự nghiệp quốc tế cao cả, sáng ngời chính nghĩacủa nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX Quan hệ đặc biệt Việt - Lào ngàycàng được củng cố bền vững, phát triển lên một tầm cao và chiều sâu mới làmột mẫu mực về chủ nghĩa quốc tế cao cả của Đảng Cộng sản Việt Nam.Luôn trung thành với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân trên cảnhận thức lẫn hành động, Đảng và nhân dân Việt Nam không chỉ tranh thủ sựủng hộ to lớn của quốc tê, mà còn có những đóng góp xứng đáng vào cácphong trào cách mạng, tiến bộ trên thế giới và cùng nhau xây dựng khối đoànkết hợp tác giữa các nước
2.2 Giữ vững độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường:
Độc lập, tự chủ về đường lối là yếu tố quyết định thắng lợi của cáchmạng ở mỗi nước Cuộc đấu tranh của nhân dân mỗi nước vì lợi ích dân tộcmình phải do nhân dân nước đó tự thực hiện Đảng cộng sản, đảng cách mạng
ở mỗi nước, trước hết phải chịu trách nhiệm đối với vận mệnh của nhân dânnước mình, lãnh đạo nhân dân làm cách mạng thành công, qua đó góp phầnvào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ
và tiến bộ xã hội Do đó, phải nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, vận dụng vàphát triển một cách đúng đắn, sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác-Lênin vào những điều kiện cụ thể của đất nước mình để định ra đườnglối, chính sách đúng và phát huy tiềm năng, trí tuệ, sức mạnh của dân tộc đểgiành thắng lợi
Trong cách mạng dân tộc dân chủ, Việt Nam thường phải đương đâu vớinhững kẻ thù lớn mạnh, có khi cùng một lúc với nhiều kẻ thù với tiềm lựckinh tế, quân sự, khoa học - kỹ thuật mạnh hơn gấp nhiều lần
Trang 12Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam quá độ lên chủ nghĩa xãhội từ một nước vốn là thuộc địa nửa phong kiến, bỏ qua chế độ tư bản chủnghĩa, nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, sản xuất nhỏ, đất nước lại trải quamấy chục năm chiến tranh, hậu quả để lại rất nặng nề.
Thực tiễn đất nước và mục tiêu cách mạng đòi hỏi phải phát huy cao độsức mạnh dân tộc, đồng thời tăng cường đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnhdân tộc với sức mạnh thời đại để chiến thắng kẻ thù, giành độc lập tự do vàxây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc trên cơ sở nguyên tắc tự lực, tự cường,phát huy nội lực Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Cố nhiên sự giúp đỡ của cácnước bạn là quan trọng, nhưng không được ỷ lại, không được ngồi mong chờngười khác Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khácgiúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập” Sự giúp đỡ cho ta của các nướcbạn cũng chỉ có hạn, căn bản là ta phải tự lực cánh sinh, cố gắng sản xuất:
“Muốn người ta giúp cho, thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã” Giữ vữngđường lối độc lập, tự chủ, nâng cao tinh thần tự lực, tự cường là tư tưởng lớnxuyên suốt quá trình cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng
Sự giúp đỡ quốc tế là rất to lơn, quan trọng, là yếu tố không thể thiếu đốivới thắng lợi của cách mạng Việt Nam Song độc lập tự chủ, tự lực, tự cường
và tăng cường đoàn kết quốc tế, hợp tác quốc tế là hai mặt thống nhất trongđường lối chiến lược nhất quán của Đảng Thực tế khẳng định bài học kinhnghiệm lịch sử của Đảng là khi nào chúng ta độc lập suy nghĩ, xuất phát từthực tiễn của đất nước và tôn trọng quy luật khách quan trong việc xác địnhcác chủ trương hành động thì lúc đó cách mạng giành được thắng lợi, đónggóp tích cực vào sự nghiệp cách mạng của thế giới; ngược lại, lúc nào chủquan, duy ý chí hoặc giáo điều, máy móc, sao chép cách làm của nước ngoàithì lúc đó cách mạng gặp khó khăn, sai lầm, tổn thất
Nắm vững tinh thần cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin,