Chính sách tài khóa • Khái niệm: Chính sách tài khóa CSTK là việc chính phủ sử dụng thuế T và chi tiêu Chính phủ G để điều tiết chi tiêu chung của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng tr
Trang 1HỌC VIỆN PHỤ NỮ VIỆT NAM
TIỂU LUẬN HỌC PHẦN: KINH TẾ VĨ MÔ
Họ và tên: NGUYỄN THỊ NHƯ HOA
Lớp: QTDL A
Mã số sinh viên: 2078130163
Hà Nội, tháng 7 năm 2021
Trang 2Mục lục
1 Kết hợp chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong mô hình IS- LM 1
2 Mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp 3
II Phân tích về “mục tiêu kép” trong tình hình kinh tế hiện nay 4
1 Khái niệm và cơ sở vĩ mô của “mục tiêu kép” 4
“Mục tiêu kép” được hiểu là việc kết hợp song song giữa tích cực phòng chống dịch bệnh và tăng gia sản xuất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế góp phần phục hồi kinh tế sau thời kỳ dịch bệnh kéo dài 4 1.2 Cơ sở kinh tế vĩ mô 4
2 Cách thức sử dụng các biện pháp trong việc đảm bảo an sinh xã hội, việc làm, lạm
phát trong bối cảnh hiện nay 5 2.2 Các biện pháp đảm bảo việc làm và lạm phát 6 2.3 Các biện pháp đảm bảo lạm phát 7
3 Những hạn chế, thách thức trong việc thực hiện các chính sách tiền tệ và tài khóa
để thực hiện mục tiêu kép 9
10
Trang 3A Lời mở đầu
Tình hình covid 19 đang diễn biến ngày càng phức tạp vì sự xuất hiện của chủng mới Sars- cov 2 phạm vi lây nhiễm đang lan rộng ra khắp cả nước Trường tình hình này
ban chỉ đạo Trung Ương đã đưa ra chỉ thị thực hiện “mục tìêu kép “ để có thể vừa chống
dịch vừa phát triển kinh tế ngăn chặn tình trạng tàn phá kinh tế của dịch bệnh Có thể thấy đây là một chỉ thị vô cùng sáng suốt của Chính phủ trong thời phòng chốíng dịch bệnh hiện nay Vậy mục tìêu này là gì? Nó có ảnh hưởng tới tình hình đất nước hiện nay
ra sao? Để có thể giải đáp những thắc mắc này, tôi xin gửi đến các bạn bài tìểu luận sau Tôi mong rằng thông qua bài luận này tôi mong rằng có thể dùng những kiến thức kinh
tế vĩ mô đã được học cùng những thông tìn thu thập được để có thể góp phần công cuộc xây dựng kinh tế đất nước trong thời kỳ đáng báo động hiện nay
B Phần nội dung
I Cơ sở lý thuyết
1 Kết hợp chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong mô hình IS- LM
1.1 Chính sách tài khóa
• Khái niệm: Chính sách tài khóa (CSTK) là việc chính phủ sử dụng thuế (T)
và chi tiêu Chính phủ (G) để điều tiết chi tiêu chung của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng sản lượng, ổn định giá, giảm tỷ lệ thất nghiệp và cân bằng thanh khoản trong ngắn hạn và điều chỉnh cơ cấu kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong dài hạn
• Cơ chế tác động: CSTK tác động tới tổng cầu của nền kinh tế ( thông qua G
và T) từ đó tác động đến mức sản lượng cân bằng, giá cả, việc làm Trong đó CSTK thu hẹp là giảm T, tăng G, dùng để kiềm chế tăng trưởng nóng, giảm lạm phát; CSTK mở rộng: tăng T, giảm G, dùng để thúc đẩy tăng trưởng, giảm thất nghiệp
• Hiện tượng thoái lui đầu tư: CSTK lỏng ^ T tăng, G giảm ^ tổng chi tiêu quốc dân tăng ^ chi tiêu nhiều ^ cầu tiền tăng, trong khi cung tiền không
Trang 4• đổi ^ lãi suất cân bằng trên thị trường tiền tệ tăng ^ đầu tư tư nhân
tổng sản lượng quốc dân giảm ^ CSTK lỏng trở nên phi hiệu quả
1.2 Chính sách tiền tệ
• Khái niệm: Chính sách tiền tệ (CSTT) là hệ thống các giải pháp và công cụ quản lý vĩ mô của Nhà nước về tiền tệ do ngân hàng trung ương (NHTW) khởi thảo và thực thi nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế vĩ mô như: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chống suy thoái, ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát, giảm thất nghiệp, ổn định hệ thống tài chính, tỷ giá, lãi suất,
• Cơ chế tác động: trong ngắn hạn, CSTT tác động đến tổng cầu AD thông qua ảnh hưởng của sự thay đổi lãi suất đối với tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu Từ
đó tác động đến sản lượng, giá cả và việc làm của nền kinh tế; gồm CSTT mở rộng: cung tiền tăng ^ tỷ lệ lãi suất giảm^ tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu tăng
^ tổng cầu tăng ^ GDP thực tăng, giá tăng, dùng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giảm thất nghiệp; CSTT thu hẹp thì ngược lại, giúp giảm tăng trưởng nóng, giảm lạm phát
1.3 Sự kết hợp giữa CSTK và CSTT trong mô hình IS-LM
• Mô hình IS - LM là mô hình thể hiện sự kết hợp của thị trường tiền tệ với thị trường hàng hóa và dịch vụ
• Sự tác động đối với nền kinh tế khi kết hợp cả CSTK,CSTT ( giả sử các lượng thay đổi của IS và LM bằng nhau)
• Kết hợp CSTK lỏng và CSTT lỏng sẽ làm tổng cầu và sản lượng tăng mạnh,
ổn định lãi suất giúp giảm thất nghiệp; áp dụng khi nền kinh tế suy thoái, mức tổng cầu quá thấp
• Kết hợp CSTK chặt và CSTT chặt sẽ làm tổng cầu giảm mạnh nhưng lãi suất vẫn giữ ở mức ổn định, kiểm soát lạm phát; áp dụng khi nền kinh tế tăng trưởng nóng, mức tổng cầu quá cao
• Kết hợp CSTK lỏng và CSTT chặt làm lãi suất tăng nhưng vẫn duy trì sản lượng ở mức ổn định ^ tăng đầu tư công, giảm đầu tư tư nhân và tiêu dùng
Trang 5• Kết hợp CSTK chặt và CSTT lỏng làm lãi suất giảm nhưng duy trì sản lượng ở mức ổn định, thay đổi cơ cấu đầu tư: giảm đầu tư công, tăng đầu tư tư nhân và tiêu dùng
2 Mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp
2.1 Các khái niệm
• Lạm phát là sự tăng lên liên tục của mức giá chung theo thời gian
• Thất nghiệp: những người trong lực
lượng lao động xã hội không có việc làm và đang tích
cực tìm kiếm việc làm
2.2 Mố'i quan hệ giữa lạm phát và thất
nghiệp
• □ Trong ngắn hạn:
• Dựa trên nghiên cứu của nhà nghiên cứu kinh tế học
• W.Phillips thì lạm phát và thất nghiệp có mối quan hệ tỷ lệ nghịch với nhau và các nhà
kinh tế học sau này gọi mối quan hệ đó là đường Phillips Ý nghĩa của đường Phillips là
cơ sở cho những người làm chính sách lựa chọn chính sách vĩ mô
• Vì lạm phát tỷ lệ nghịch với thất nghiệp nên có thể đánh đổi lạm phát cao hơn để giảm thiểu thất nghiệp trong ngắn hạn
• □ Trong dài hạn:
• Trong ngắn hạn tỷ lệ lạm phát còn ở mức ổn định thì
thất
nghiệp và lạm phát vẫn tỉ lệ nghịch với nhau nhưng
trong dài hạn khi thị trường tự điều chỉnh thì thất nghiệp
sẽ trở lại trong dài hạn, cho dù ban đầu mức lương có
tăng cao, thu hút được nhiều người lao động, nhưng sau
một thời gian, lạm phát tăng cao, mức lương theo đó mà
giảm đi, khoản tiền lương của người lao động dần dần
thu hẹp Và việc tăng tỷ lệ lạm phát trong thời gian dài
hoàn toàn không có lợi cho nền kinh tế vì vậy đường
Trang 6phillips trong dài hạn có đồ thị như sau:
Trang 7• Trong dài hạn mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa lạm phát và thất nghiệp bị phủ định hoàn toàn
Vì thế các nhà chức trách cần đưa ra những chính sách nâng cao kinh tế một cách hiệu quả hơn so với biện pháp liên tục gia tăng lạm phát
• II Phân tích về “mục tiêu kép” trong tình hình kinh tế hiện nay
• 1 Khái niệm và cơ sở vĩ mô của “mục tiêu kép”
1.1 Khái niệm:
• “Mục tiêu kép” được hiểu là việc kết hợp song song giữa tích cực phòng chống
dịch bệnh và tăng gia sản xuất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế góp phần phục hồi kinh tế sau thời kỳ dịch bệnh kéo dài
1.2 Cơ sở kinh tế vĩ mô
• Dựa trên những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của chính sách tiền tệ và tài khóa lên nền kinh tế mà cụ thể là mô hình IS - LM để có thể kết hợp hiệu quả hai chính sách nhằm tác động đến tổng cầu, ổn định sản lượng, lãi suất trên thị trường, ổn định duy trì thanh khoản hệ thống, đồng bộ các giải pháp tiền tệ, tín dụng, góp phần ổn định thị trường, phục hồi kinh tế
• + Khi nền kinh tế tăng trưởng nóng, GDP thực tế vượt quá sản lượng tiềm năng thì Nhà nước áp dụng chính sách tài khóa thắt chặt và tiền tệ chặt để giảm tổng cầu, ổn định sản lượng
• + Khi tổng cầu của các ngành ở mức quá thấp, nền kinh tế có dấu hiệu suy thoái thì phải áp dụng chính sách tài khóa mở rộng và tiền tệ mở rộng để thúc đẩy tổng cầu, gia tăng sản lượng nhưng lãi suất vẫn giữ mức ổn định
• + Khi muốn thay đổi cơ cấu đầu tư nhưng sản lượng được giữ ở mức ổn định thì sử dụng chính sách tài khóa lỏng và tiền tệ chặt để tăng lãi suất làm giảm đầu tư tư nhân tăng đầu tư công và giảm tiêu dùng
• + Khi muốn giảm đầu tư công và thúc đẩy đầu tư tư nhân mà sản lượng vẫn ổn
định thì áp dụng chính sách tài khóa thắt chặt kết hợp với tiền tệ mở rộng để giảm lãi suất và giữ cho sản lượng không thay đổi nhiều
Trang 8• Áp dụng khả năng đánh đổi giữa lạm phát và thất nghiệp trong ngắn hạn để phục hồi kinh tế trong dài hạn:
Trang 9• + Theo mô hình đường Phillips trong ngắn hạn, tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ lạm phát có xu hướng tỷ lệ nghịch với nhau, vì vậy khi nền kinh tế có tỷ lệ thất nghiệp quá cao có thể điều chỉnh lạm phát tăng lên một mức an toàn để tỷ lệ thất nghiệp thực tế thấp hơn tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên
• + Trong dài hạn, khả năng thay thế trên không còn nữa, tỷ lệ lạm phát không thể tăng liên tục và tỷ lệ thất nghiệp lại bằng với mức tự nhiên Từ kiến thức
cơ sở này, các nhà chức trách sẽ ưu tiên đưa ra những biện pháp lâu dài để vừa kiểm soát được lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở mức ổn định
• Trên đây là những cơ sở vĩ mô ,theo em nghĩ, mà nhà nước đã lấy làm nền tảng để xây
dựng “mục tiêu kép” trong thời kỳ chống dịch Covid -19 hiện nay
2 Cách thức sử dụng các biện pháp trong việc đảm bảo an sinh xã hội, việc làm, lạm phát trong bối cảnh hiện nay
2.1 Các biện pháp đảm bảo an sinh xã hội
• Hiểu được tầm quan trọng của việc đảm bảo an sinh xã hội đặc biệt là trong mùa dịch
covid, Chính phủ đã chủ trương, đưa ra rất nhiều biện pháp theo từng thời kỳ diễn biến của dịch bệnh để an tâm lòng dân:
• • Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ hỗ trợ đã đưa ra gói an sinh xã hội lên đến 2,6 tỷ USD các phương pháp thiết thực để giúp đỡ người dân Riêng tại thành phố Hồ Chính Minh sẽ chi 2700 tỷ đồng hỗ trợ chống dịch, trong đó dành 1800 tỷ giúp các đối tượng khó khăn do tác động của dịch bệnh.Những biện pháp ủng hộ trong “gói an sinh” trên của Chính phủ đã kết hợp linh hoạt, chủ động giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ Vì hiện giờ nền kinh tế đang khó khăn, thất nghiệp tăng cao cuộc sống người dân
cơ cực đặc biệt là người nghèo lại càng khó khăn hơn vì vậy chính phủ đã lựa chọn kết hợp chính sách tài khóa lỏng và tiền tệ lỏng giúp tăng sản lượng giảm thất nghiệp, giảm lãi suất cho vay để các doanh nghiệp có thể vay vốn duy trì sản xuất cung cấp nhu yếu phẩm ra thị trường Những biện pháp này đã dựa trên 4 nguyên tắc của Thủ tướng Chính phủ là hỗ trợ đúng người, đúng mức, đúng cách, kết hợp doanh nghiệp và Nhà nước để hỗ trợ trợ cấp Trong chủ trương của Bộ Lao động- Thương binh và xã hội thì Nhà nước chỉ
Trang 10ủng hộ 50% mức lương cơ bản của người lao động còn chủ doanh nghiệp sẽ chịu trách
Trang 11•nhiệm cho 50% còn lại nếu chủ doanh nghiệp không đủ khả năng tài
vốn của ngân hàng với lãi suất ưu đãi từ Nhà nước Nhờ vào việc giảm lãi suất
nhân tăng, tổng cầu tăng lên kinh tế thêm phần được ổn định Việc triển khai
phương giúp vừa thực hiện tốt các chính sách của Nhà nước vừa tăng khả năng
vận hành của các chính sách đặc biệt là chính sách tài khóa lỏng, ngăn không
hiện hiện tượng thoái lui đầu tư như đã nêu ở trên
• Trong thời gian chờ cứu trợ từ Trung ương, trên tinh thần đại đoàn kết chống dịch, “lá lành đùm lá rách” các mạnh thường quân, các nhà hảo tâm đã chung tay giúp đỡ người nghèo, người dân lao động đang gặp khó khăn bằng những chương trình từ thiện: cây ATM khẩu trang miễn phí, các chương trình phát gạo, thực phẩm miễn phí cho
bà con đã giúp hàng trăm người vượt qua hoàn cảnh khó khăn mùa dịch
• Thực hiện thần tốc và hiệu quả chiếc lược vaccine: Trên tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng, các Bộ, các ban ngành đoàn thể cần thiết lập chính sách vaccine hiệu quả
và nhanh chóng; Tích cực sản xuất và nghiên cứu vaccine cho ra đời trong thời gian sớm nhất có thể để thực hiện tiêm chủng cho người dân đặc biệt ưu tiên tuyến đầu chống dịch Nhờ có vaccine mà vòng vây bảo vệ cho nhân dân càng vững chắc, giúp kiểm soát dịch trên diện rộng, ngăn được trường hợp “ùn tắc” trong các bệnh viện tránh tình trạng thiếu hụt vật tư y tế cho người dân như ở Ản Độ
2.2 Các biện pháp đảm bảo việc làm và lạm phát
• Tuy tỷ lệ thất nghiệp đang tăng do thực hiện giãn cách xã hội nhưng những
cơ sở sản xuất nhu yếu phẩm, lương thực thực phẩm vẫn được hoạt động để đảm bảo việc làm cho một phần lao động Nhưng nếu muốn tiếp tục hoạt động thì các cơ sở doanh nghiệp này luôn phải tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp chống dịch: mỗi lao động phải khử khuẩn toàn thân, đeo khẩu trang và đồ bảo hộ trong suốt quá trình, giãn cách lao động
và điều tiết số lao động làm việc theo ca để giảm lượng tiếp xúc
• Những công ty tuy thực hiện giãn cách xã hội nhưng vẫn tổ chức làm việc
và họp hành qua online để giám sát và đảm bảo tiến trình công việc Nhờ vậy mà hạn chế được tỷ lệ thất nghiệp, công ty vẫn được vận hành, giảm hiện tượng thu lỗ không đáng có trong thời kỳ này, tận dụng tối đa nguồn lực công nghệ thông tin hiện có
Trang 12• Các trung tâm giới thiệu việc làm được chỉ thị phải tăng cường tối đa vai trò kết nối cung - cầu, phối hợp với các ban ngành tích cực tuyên truyền, cung cấp thông tin
về thị trường lao động cho người lao động và doanh nghiệp biết Chủ yếu là đăng thông tin trên các trang facebook, phỏng vấn online Bằng cách làm này đã hỗ trợ được hàng ngàn người dân lao động thay đổi nghề nghiệp trong thời dịch bệnh và đáp ứng được nguồn cầu lao động đang thiếu hụt hiện nay ổn định được việc làm tạo ra của cải vật chất phục hồi kinh tế sau dịch
• Nhìn vào thực tế hiện nay, con người chủ yếu làm việc trực tuyến thay vì trực tiếp như thông thường vì thế nhu cầu về công nghệ thông tin, thương mại điện tử càng lúc càng lớn Nếu người lao động và doanh nghiệp có thể thay đổi theo hướng hiện đại hóa như bây giờ, đáp ứng được nhu cầu của thị trường ắt sẽ tồn tại và phát triển
• Áp dụng chỉ thị 16 của Chính phủ nếu doanh nghiệp nào ở TP Hồ CHí Minh không áp dụng tốt nguyên tắc “3 tại chỗ” thì sẽ phải dừng hoạt động Vì vậy các doanh nghiệp đã ra sức thu xếp nơi ăn chỗ ở cho các công nhân ngay tại nhà máy để tạm thời cách ly lực lượng công nhân đông đúc, dễ kiểm soát trong mùa dịch Việc làm náy vô cùng đúng đắn trong thời kỳ này vì ở TP mà số lượng xưởng sản xuất lên đến hàng ngàn
và công nhân chiếm gần 50% lượng lao động cả nước như TP Hồ Chí Minh thì tổ chức cách ly tập trung trong các khu công nghiệp góp phần khoanh vùng dịch tễ ngăn nguồn lây lan, bảo vệ sức khỏe cộng đồng Một biện pháp xử lý đúng đắn, kịp thời khoanh vùng dịch bệnh
• Mức lạm phát vẫn đang trong tầm kiểm soát là 4% nên các nhà chức trách
áp dụng biện pháp tăng lạm phát để tiền lương tăng, thu hút lao động trong một số ngành sản xuất vẫn đang hoạt động hiện nay để đánh đổi với tỷ lệ thất nghiệp, giảm thiểu thất nghiệp trong ngắn hạn Nhưng xét về lâu dài, biện pháp này không mang lại hiệu quả còn
có thể gây áp lực cho lạm phát nên cần cân nhắc trước khi áp dụng và khi áp dụng cần kiểm soát chặt chẽ tránh rủi ro
2.3 Các biện pháp đảm bảo lạm phát
• Trong 6 tháng đầu năm nay, theo Tổng cục thống kê, lạm phát của nước ta đang duy
Trang 13• quan trong việc kiểm soát Chính phủ đã thực hiện kiểm soát lạm phát
sau:
• Theo ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng tại văn bản số 3025/VPCP-KTTH ngày 8/5/2021, các Bộ, ngành, địa phương thực hiện công tác quản lý, điều hành giá, kiểm soát lạm phát năm 2021 một cách thận trọng, linh hoạt và chủ động, tập trung vào việc hỗ trợ thực hiện mục tiêu kép của Chính phủ, vừa ổn định mặt bằng giá, vừa giúp thúc đẩy phát triển kinh tế
• Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cảnh báo, giá nguyên nhiên vật liệu cho sản xuất tháng 6 tăng đến 4,79% mức tăng cao nhất kể từ năm 2013 đến nay Theo tình hình đó, Phó thủ tướng phân công cụ thể các Bộ, ngành phải quản lý, giám sát đến từng mặt hàng đặt biệt là các mặt hàng đã và đang tìm ẩn nguy cơ tăng giá cao trong năm nay như thép, xăng dầu, dịch vụ hàng không, y tế, giáo dục, Giám sát đến từng ngành, phân công chi tiết giúp kiểm soát một cách chặt chẽ hơn trước tình hình biến động của thị trường trong nước và quốc tế, phần nào chủ động hơn khi đối mặt với vấn đề gia tăng lạm phát Bên cạnh đó các ban ngành chức trách còn phải tăng cường kiểm tra chuyên ngành, chuyên đề về giá, giám sát gia thị trường, kịp thời tham mưu cho các cấp có thẩm quyền điều hành phù hợp với nguyên tắc thị trường và điều hành kinh tế vĩ mô Bên cạnh việc quan tâm giá cả, Chính phủ còn thực hiện rà soát để sửa đổi, bổ sun g một số văn bản quy phạm pháp luật có vướng mắc, chồng chéo, về vấn đề về chức năng, nhiệm vụ trong quản
lý điều hành giá, Trong dài hạn, tiếp tục đẩy mạnh các khâu sửa đổi, bổ sung Luật giá sao cho đồng bộ, thống nhất và đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế Từ đây có thể khắc phục những tồn tại trong thời gian qua, nâng cao hiệu quả quản lý lĩnh vực giá
• Cần theo dõi sát diễn biến cung cầu trên thị trường, giá của các mặt hàng nhu yếu phẩm trong những ngày dịch bệnh tăng lên rất cao vì cầu tăng mạnh vì vậy Phó thủ tướng yêu cầu các ban ngành chức năng cần theo dõi sát diễn biến cung- cầu, giá cả thị trường các mặt hàng thiết yếu nhất đối với những mặt hàng này Chủ động các nguồn hàng dự trữ để có thể đáp ứng kịp thời nhu cầu tiêu dùng trong tình trạng khan hiếm đẩy giá gia tăng như hiện nay