Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và nhân dân ta được lưu truyền qua các thế hệ. Tinh thần yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung, tương thân tương ái tiếp tục được phát huy trong thời gian qua đã trở thành chất kết dính, gắn bó các thành viên trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. Đại đoàn kết là nguồn sức mạnh giúp dân tộc Việt Nam vượt qua những khó khăn, thử thách để dựng nước và giữ nước. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy cao độ dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trở thành động lực và sức mạnh chủ yếu của dân tộc, là một trong những nhân tố có quyết định đến thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam trên các chặng đường lịch sử đó là: đấy tranh giành chính quyền 1930-1945, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược 1945-1975, bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội 1975-1986 và tiến hành công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế từ năm 1986 đến nay và đặc biệt là thực hiện nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2010-2020.
Trang 1-BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TÊN MÔN HỌC:
LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TÊN BÀI THU HOẠCH:
ĐẢNG BỘ ĐỊA PHƯƠNG (NGÀNH/ĐƠN VỊ) LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ CHÍNH TRỊ GIAI ĐOẠN 2010-2020
TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2021
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU 1
1 Cơ sở hoạch định chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc của Đảng
1.1 Những luận điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vai trò, sức mạnh
1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc 3 1.3 Truyền thống đoàn kết của dân tộc 4 1.4 Quan điểm chủ trương của Đảng về phát huy sức mạnh đại đoàn kết
2 Lãnh đạo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc thực hiện nhiệm vụ
2.1 Tiếp tục thể chế hóa và cụ thể hóa các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về đại đoàn kết toàn dân tộc 8
2.2 Giải quyết tốt quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội; kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và toàn xã hội 9
2.3 Tăng cường mối quan hệ bền chặt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, củng cố vững chắc thế trận lòng dân, trong đó Mặt trận Tổ quốc đóng vai trò nòng cốt trong tập hợp, vận động nhân dân 9
2.4 Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội cần làm tốt vai trò
2.5 Tăng cường công tác phòng, chống âm mưu, hoạt động diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch 10
3 Liên hệ thực tiễn các vấn đề trên ở địa phương giai đoạn 2010-2020 11
DANH MỤC THAM KHẢO
Trang 3PHẦN I: MỞ ĐẦU
Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và nhân dân ta được lưu truyền qua các thế hệ Tinh thần yêu nước, nhân nghĩa, khoan dung, tương thân tương ái tiếp tục được phát huy trong thời gian qua đã trở thành chất kết dính, gắn bó các thành viên trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam
Đại đoàn kết là nguồn sức mạnh giúp dân tộc Việt Nam vượt qua những khó khăn, thử thách để dựng nước và giữ nước Dưới sự lãnh đạo của Đảng, truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc được phát huy cao độ dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trở thành động lực và sức mạnh chủ yếu của dân tộc, là một trong những nhân tố có quyết định đến thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam trên các chặng đường lịch sử đó là: đấy tranh giành chính quyền 1930-1945, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc
Mỹ xâm lược 1945-1975, bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội 1975-1986 và tiến hành công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế từ năm 1986 đến nay và đặc biệt là thực hiện nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2010-2020
Những quan điểm, chủ trương của Đảng về đại đoàn kết dân tộc về Mặt trận dân tộc thống nhất ở thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế được tổng kết và nâng cao tầm nhận thức trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) được luật hóa bằng Hiến pháp và các luật, đã từng bước đi vào cuộc sống đã khơi dậy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân trên mọi việc của đời sống xã hội Những kết quả đạt được trong các cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, đã góp phần làm cho “khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được mở rộng, củng cố và tăng cường trong bối cảnh đất nước có nhiều khó khăn, thách thức” Đúng như Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc khóa XII của Đảng đã nhận định
Trang 4Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên các cấp đã phát động, triển khai nhiều phong trào, nhiều cuộc vận động thi đua yêu nước có ý nghĩa thiết thực được các tầng lớp nhân dân nhiệt tình hưởng ứng, đã đóng góp
có hiệu quả vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt trong xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo an sinh xã hội… Trước tình hình của chủ quyền quốc gia bị xâm phạm, các tầng lớp nhân dân ở trong nước cũng như người Việt Nam đang làm ăn và sinh sống ở nước ngoài bằng những việc làm cụ thể đã thể hiện tinh thần yêu nước sâu sắc, ý chí quyết tâm đấu tranh bảo vệ chủ quyền thiêng liêng và bất khả xâm phạm của Tổ quốc
Có thể khẳng định rằng: Dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước, các giai cấp, các tầng lớp nhân dân đoàn kết trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã có những đóng góp to lớn vào thành quả chung của đất nước, vào việc củng cố, tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Chính vì những lý do cơ bản trên, nên em chọn nội dung: “Đảng bộ địa
phương (ngành/đơn vị) lãnh đạo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc thực hiện nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2010-2020” làm nội dung viết bài thu hoạch
hết môn
Trang 5PHẦN II: NỘI DUNG
1 Cơ sở hoạch định chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc của Đảng 1.1 Những luận điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vai trò, sức mạnh của quần chúng nhân dân
Chủ nghĩa Mác-Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, do đó giai cấp vô sản không thể đơn độc trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình mà cần phải liên minh được với các giai cấp khác mới có thể đánh đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, cải biến xã hội Những nhà sáng lập chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ rõ “những người cộng sản ở mọi nơi đều phấn đấu cho sự đoàn kết và sự liên hợp của các đảng dân chủ ở tất cả các nước
V.I Lênin cho rằng: Sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, từ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân, chỉ những ai nắm tắm mình trong nguồn nước tươi mát của nhân dân thì mới chiến thắng và giữ được chính quyền ; quần chúng lao động ủng hộ chúng ta Sức mạnh của chúng ta là ở đó Nguồn gốc khiến cho chủ nghĩa cộng sản thế giới trở thành
vô địch cũng là ở đó”
Như Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã nhận định: Lòng tin của một bộ phận nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và khả năng quản lý của Nhà nước có phần giảm sút Nhân dân, nhất
là các đồng chí cán bộ cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ nghỉ hưu – những người sống chết vì lý tưởng xã hội chủ nghĩa, cả đời phấn đấu cho độc lập, tự
do – rất bất bình trước những bất công xã hội, trước tình trạng tham nhũng quan liêu, xa dân; kỷ cương phép nước không nghiêm; đạo đức có lúc, có nơi,
có bộ phận xuống cấp; tội phạm, tệ nạn xã hội, tai nạn giao thông không giảm; việc chấp hành chủ trương, chính sách không đến nơi đến chốn; tình hình chạy chức, chạy bằng, chạy tội… vẫn còn tồn tại dưới những hình thức tinh vi hơn; một số cán bộ nói nhiều, làm ít, lời nói không đi đôi với việc làm…
1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc
Trang 6Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, coi đây là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định sự thành công của cách mạng Việt Nam
Ngay từ năm 1972, trong tác phẩm Đường cách mệnh, Người viết “cách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ không phải việc một hai người:, “muốn cách mạng thành công thì phải đồng tâm hiệp lực mà làm” Trong khối hiệp lực đồng tâm đó thì công nông là gốc của cách mạng, học trò, nhà buôn, điền chủ nhỏ là bầu bạn của cách mạng của công nông
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Đại đoàn kết toàn dân tộc là nguồn sức mạnh vô địch, là động lực chủ yếu của cách mạng Việt Nam Người khẳng định: “Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”,
“nhờ đại đoàn kết mà trong bao nhiêu thế kỷ, nhân dân Việt Nam đã bảo vệ được độc lập tự do của mình Nhờ đại đoàn kết mà nhân dân Việt Nam đã đánh thắng chủ nghĩa thực dân, làm cách mạng Tháng Tám thành công và đã kháng chiến đến thắng lợi”
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Để tập hợp lực lượng cách mạng, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc thì vấn đề rất cơ bản là phải xây dựng
và củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất, thu hút rộng rãi mọi lực lượng, mọi giai cấp, mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam yêu nước Mặt trận đó muốn có sức mạnh, thực sự là cơ sở chính trị của cách mạng thì phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Người chỉ rõ “Chính sách Mặt trận là chính sách rất quan trọng Công tác Mặt trận là công tác rất quan trọng trong toàn bộ công tác cách mạng”, “Trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, Mặt trận Dân tộc thống nhất vẫn là một trong những lực lượng to lớn của cách mạng Việt Nam”
1.3 Truyền thống đoàn kết của dân tộc
Đại đoàn kết toàn dân tộc là một truyền thống cực kỳ quý báu và là bài học lịch sử vô giá của dân tộc Việt Nam trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước Đối diện thường xuyên với thiên tai, dịch họa, các thế hệ người Việt
Trang 7Nam nối tiếp nhau đã hình thành tinh thần cố kết cộng đồng, cùng chung lưng, đấu cật xây dựng, bảo vệ non sông gấm vóc và tạo nên biết bao kỳ tích
Từ giữa thế kỷ XIX, thực dân Pháp xân lược và thống trị, biến nước ta thành thuộc địa, đối đầu với họa xâm lăng, với truyền thống yêu nước, đoàn kết, các thế hệ người Việt Nam đã liên tục nổi dậy đấu tranh chống xâm lược nhưng đều không giành được thắng lợi Một trong những nguyên nhân thất bại
là do chưa xây dựng và huy động được khối đại đoàn kết toàn dân tộc phù hợp với đặc điểm dân tộc và tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam, chưa phù hợp với
xu thế phát triển của thời đại mới Truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc đứng trước yêu cầu phải bổ sung những nhân tố mới, mà điều cốt yếu là phải đặt dưới sự lãnh đạo của chính đảng vô sản
1.4 Quan điểm chủ trương của Đảng về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn luôn xác định phát huy sức mạnh toàn dân tộc là nguồn lực chủ yếu để đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đại hội VI của Đảng xác định:
“Trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng “lấy dân làm gốc”, xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động”
Đại hội VIII khẳng định: “Chính những ý kiến, nguyện vọng và sáng kiến của nhân dân là nguồn gốc hình thành đường lối đổi mới của Đảng Cũng
do nhân dân hưởng ứng đường lối đổi mới, dũng cảm phấn đấu, vượt qua biết bao khó khăn, thử thách mà công cuộc đổi mới đạt được những thành tựu hôm nay”
Đại hội IX của Đảng một lần nữa nhấn mạnh: “Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo, kết hợp hài hoà các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của các thành phần kinh tế, của toàn xã hội”
Đại hội X đã nhấn rất mạnh nhiệm vụ phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đưa vấn đề phát huy sức mạnh toàn dân tộc là một trong bốn thành tố của chủ
Trang 8đề của Đại hội; coi đó là nguồn sức mạnh, là động lực chủ yếu và là nhân tố quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước
Tiếp tục đường lối được xác định trong các đại hội trước, Đại hội XI khẳng định “Đại đoàn kết toàn dân tộc phải dựa trên cơ sở giải quyết hài hoà quan hệ lợi ích giữa các thành viên trong xã hội Đoàn kết trong Đảng là hạt nhân, là cơ sở vững chắc để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Các cấp
uỷ đảng và chính quyền phải thường xuyên đối thoại, lắng nghe, học hỏi, tiếp thu ý kiến, giải quyết các khó khăn, vướng mắc của nhân dân; tin dân, tôn trọng những người có ý kiến khác; làm tốt công tác dân vận, có cơ chế, pháp luật để nhân dân bày tỏ chính kiến, nguyện vọng và thực hiện quyền làm chủ của mình”
Quan điểm phát huy sức mạnh toàn dân tộc của Đảng ta được thể hiện qua các nội dung sau:
- Một là, đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng, là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam; là nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Hai là, đại đoàn kết là sự nghiệp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị mà hạt nhân lãnh đạo là các tổ chức đảng, được thực hiện bằng nhiều biện pháp, hình thức, trong đó các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước có ý nghĩa quan trọng hàng đầu
- Ba là, vấn đề đại đoàn kết toàn dân tộc bắt đầu từ sự đặt đúng vị trí của yếu tố lợi ích, theo quan điểm được xác định từ Nghị quyết Trung ương 8B khóa VI là: “Động lực thúc đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân và kết hợp hài hoà các lợi ích, thống nhất quyền lợi và nghĩa
vụ công dân”
- Bốn là, thực hiện dân chủ và phát huy chủ nghĩa yêu nước là những yếu tố quan trọng để củng cố và phát triển khối đại đoàn kết toàn dân tộc Chủ
Trang 9nghĩa yêu nước luôn luôn là động lực lớn nhất của dân tộc ta trong quá trình lịch sử Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng
Thiết nghĩ, để đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng thực
sự là nguồn sức mạnh, là động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định, bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
2 Lãnh đạo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc thực hiện nhiệm vụ chính trị giai đoạn 2010-2020
Giai đoạn 2010-2020, bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước có những diễn biến nhanh chóng, phức tạo, khó lường; đan xen cả thời cơ và thách thức, thuận lợi và khó khăn, đối với sự nghiệp đổi mới nói chung và đối với đường lối xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân nói riêng Lợi dụng quá trình
mở cửa, hội nhập, các thế lực thù địch đẩy mạnh hoạt động “diễn biến hòa bình”, kích động tư tưởng lu khai, chia rẽ dân tộc, gây thù hằng tôn giáo, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở nước ta; khoét sâu các mâu thuẫn, gây xung đột xã hội Đặc biệt, chúng đang tìm cách chia rẽ Đảng, Nhả nước với nhân dân, đối lập với nhân dân với lực lượng vũ trang; chia rẽ các dân tộc, tôn giáo, phá hoại liên minh công-nông-trí; kích động chống đối, làm suy yếu sức mạnh bảo vệ Tổ quốc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự,
an toàn xã hội
Trên bình diện quốc tế, các mâu thuẫn cơ bản của thời đại vẫn tồn tại Tranh giành ảnh hưởng giữa các nước lớn, chiến tranh cục bộ, xung đột dân tộc, sắc tộc, tôn giáo; hoạt động ly khai, can thiệp lật đổ, khủng bố diễn ra quyết liệt ở nhiều nơi trên thế giới Trong khu vựa, bên cạnh sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc là sự điều chỉnh, chuyển trọng tâm chiến lược của các nước lớn sang châu Á- Thái Bình Dương và sự tăng cường sức mạnh quân sự của nhiều nước trong khu vực Những động thái trên không những làm cho tình hình Biển Đông vốn phực tạo sẽ tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường
Việt Nam đang trong quá trình hội nhập ngày càng sâu, rộng vào khu vực và uốc tế Hội nhập, toàn cầu hóa là quá trình vửa hợp tác, vửa đấu tranh,
Trang 10không chỉ tạo ra những thời cơ mà còn ẩn chứa cả những nguy cơ, thách thức lớn đối với sự nghiệp an ninh, quốc phòng của mỗi nước, nhất là những nước đang phát triển Âm mưu diễn biến hòa bình và các nguy cơ đe dọa độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, nhất là giữ vững chủ quyền biển, đảo
và an ninh quốc gia đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải đồng lòng, chung cức, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Đồng thời phải tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế; kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của
Tổ quốc
Trong bối cảnh mới, bên cạnh việc đề cao tinh thần dân tộc, truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, phải lấy tinh thần yêu nước để quy tụ lòng dân, tập hợp, đoàn kết mọi người Việt Nam ở trong và ngoài nước, nhằm tạo sinh lực mới của khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Nhằm phát huy cao độ sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” toàn Đảng, toàn dân và toàn quân cần tập trung thực hiện tốt những vấn đề chính sau:
2.1 Tiếp tục thể chế hóa và cụ thể hóa các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về đại đoàn kết toàn dân tộc
Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, Nhà nước ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế, chính sách dân tộc, tôn giáo, chính sách xã hội nhằm khuyến khích, động viên, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong đó, phải
có những chính sách cụ thể, quan tâm mọi mặt đối với các tầng lớp, giai cấp trong xã hội như công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, thế hệ trẻ, phụ nữ, cựu chiến binh, người cao tuổi nhất là các chính sách đối với các gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng, tạo điều kiện khắc phục khó khăn, ổn định cuộc sống
Phổ biến và thực hiện tốt hơn nữa quy chế dân chủ ở cơ sở, từng bước giải quyết những vấn đề xã hội bức xúc đang đặt ta Theo đó, các cấp ủy đảng