Cách thưc, biêṇ phap để khắc phục mặt hạn chế, tăng cường mặt tích cực của thực trạng nói chung và rèn luyện các mặt trong xu hướng của nhân cách bản thân một cách tích cực ...9 4... Xu
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - TIN HỌC THÀNH PHỒ HỒ
CHÍ MINH KHOA NGOẠI NGƯ
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2020-2021 MÔN THI: TÂM LÝ HOC ĐẠI CƯƠNG
CHỦ ĐỀ:
XU HƯỚNG CỦA NHÂN CÁCH, THỰC TRANG THỂ HIÊṆ XU HƯỚNG NHÂN CÁCH VA ỨNG DỤNG TRONG VIÊCC̣ RÈN
LUYÊṆ XU HƯỚNG NHÂN CÁCH.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Dương MSSV: 20DH740589
Lớp: TV2004
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng … năm 2021
Trang 3MỤC LỤC
1 Hệ thống hóa lý luận liên quan đến xu hướng của nhân cách 2
1.1 Khái niêṃ và đặc điểm nhân cách 2
1.1.1 Khái niệm chung về nhân cách 2
1.1.2 Đặc điểm của nhân cách 2
1.2 Xu hướng của nhân cách 2
1.2.1 Nhu cầu 3
1.2.2 Hứng thu 4
1.2.3 Lý tưởng 5
1.2.4 Thế giới quan 5
1.2.5 Niềm tin 5
1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành xu hướng nhân cách 5
2 Thực trạng về nhu cầu, hứng thú, lý tưởng, thế giới quan, niềm tin của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 6
2.1 Thực trạng về nhu cầu của giớớ́i trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 6
2.2 Thực trạng về hứng thú của giớớ́i trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 7
2.3 Thực trạng về lý tưởng của giớớ́i trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 8
2.4 Thực trạng về thế giớớ́i quan, niềm tin của giớớ́i trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 8
3. Cách thưc, biêṇ phap để khắc phục mặt hạn chế, tăng cường mặt tích cực của thực trạng nói chung và rèn luyện các mặt trong xu hướng của nhân cách bản thân một cách tích cực 9
4 Kết luận 11
Trang 4NÔỊ DUNG TIỂU LUẬN:
1. Hệ thống hóa lý luận liên quan đến xu hướng của nhân cách
1.1 Khai niêṃ và đặc điểm nhân cach
1.1.1 Khái niệm chung về nhân cách
Thuật ngữ nhân cách theo nghĩa thông thường dùng để chỉ phẩm chất, đạo đứứ́c của một người, chỉ giá trịC̣, cốt cách làm người của họ Nhân cách thường được hiểu là đứứ́c tính, phẩm chất tốt, cao đẹp của con người Trong khoa học, khái niệm nhân cách là một phạm trù đa diện với ý nghĩa rộng và phứứ́c hợp
Nhân cách chỉ xuất hiện ở con người từ một giai đoạn phát triển nhất địC̣nh “ Nhân cách là sản phẩm muộn của sự phát triển lịC̣ch sử xã hội và cá thể con người” – A
N Leontiev Ví dụ: Trẻ sơ sinh là một con người, một cá nhân, có cá tính nhưng chưa
là một nhân cách
Để trở nên nhân cách, cá nhân phải sống, hoạt động, giao tiếp trong xã hội, đạt tới sự trưởng thành xã hội nhất địC̣nh và trở thành chủ thể có ý thứứ́c của hoạt động
Theo A G Covaliov địC̣nh nghĩa: “ Nhân cách là một cá nhân có ý thứứ́c, chiếm một vịC̣ trí nhất địC̣nh trong xã hội và đang thực hiện một vai trò xã hội nhất địC̣nh’’
E V Sorokhova cho rằng: “ Nhân cách là con người với tư cách là kẻ mang toàn bộ những thuộc tính và phầầ̀m chất tâm lý, quy địC̣nh hình thứứ́c hoạt động và hành
vi có ý nghĩa xã hội”
Có thể tóm tắt những điểm chung khi hiểu về khái niệm nhân cách như sau: Nhân cách là một chỉnh thể của nhiều thuộc tính, đặc điểm bền vững của con người.Những đặc điểm thuộc tính ấy mang độc đáo riêng ở mỗi cá nhân
1.1.2 Đặc điểm của nhân cách
Gồm 4 đặc điểm: Tính ổn địC̣nh của nhân cách, tính thống nhất của nhân cách, tính tích cực của nhân cách, tính giao lưu của nhân cách
1.2 Xu hương của nhân cach
Xu hướng là mặt chủ đạo của tính cách, là hệ thống thuứ́c đẩy bên trong quy địC̣nh nên tính lựa chọn của cá nhân đối với đối tượng, làm nảy sinh tính tích cực của cá nhân trong hoạt động để thực hiện mục tiêu
Trang 5BÀI TIỀU LUẬN MÔN TLHĐC
HỌ TÊN SV: NGUYỄN THỊ ÁNH DƯƠNG
MSSV: 20DH740589
Xu hương được biêu hiêṇ ơ các măṭchu yêu: nhu cầu, hứng thu, lý tương, thê giơi quan và niêm tin
1.2.1 Nhu câu
Nhu cầầ̀u la sư đoi hỏi tât yêu ma con ngươi thây cần thỏa man đê tôn tai va phat triên Ví dụ: Tiền bạc, sách vở, internet, buứ́t viết, …là những nhu cầầ̀u cầầ̀n thiết đối với học tập
* Nhu cầu co nhưng đăcC̣điêm cơ ban sau:
- Nhu cầu bao giơ cũng co đôi tương
Nhu cầầ̀u bao giờ cũũ̃ng hướng vào một đối tượng cụ thể Nội dung cụ thể của nhu cầầ̀u thường là vật chất, tinh thầầ̀n, hoặc một hoạt động nào đó mà con người muốn được thỏỏ̉a mãn Ví dụ: Một công việc, một chuyến du lịC̣ch, một món ăn ngon…
Cá nhân nhận thứứ́c rõ ràng về nhu cầầ̀u và kèm theo nó là trạng thái cảm xuứ́c tiêu biểu (Tính hấp dẫn của đối tượng liên quan đến nhu cầầ̀u nhất địC̣nh)
Làm cho con người nảy sinh ý chí, tìm kiếm những cách thứứ́c thuứ́c đẩy phải thoả mãn nhu cầầ̀u đó Vì vậy, nhu cầầ̀u là một trong những động cơ mạnh mẽ nhất thuứ́c đẩy các hành vi ý chí Ví dụ: Để thỏỏ̉a mãn nhu cầầ̀u mặc đẹp thì con người phải có tiền
Từ đó, thuứ́c đẩy phải tìm kiếm các cách kiếm tiền
- Nôịdung nhu cầu do nhưng điêu kiêṇ va phương thức thỏa man no quy định Nhu cầầ̀u phản ánh những điều kiện kinh tế, xã hội cũũ̃ng như điều kiện của mỗi cá nhân Ví dụ: Trong cách ăn mặc: Đối với người thu nhập cao, họ có nhu cầầ̀u về thời trang, xu thế, hàng hiệu Đối với người thu nhập thấp, họ có nhu cầầ̀u đơn giản, thấp hơn
Sản xuất, xã hội ngày càng văn minh đã làm nảy sinh những nhu cầầ̀u và cách thứứ́c thỏỏ̉a mãn đa dạng, phong phuứ́ hơn Ví dụ: Trước đây, nền kinh tế còn kém phát triển, con người chỉ chuứ́ trọng nhu cầầ̀u ăn no, mặc ấm Ngày nay, kinh tế xã hội ngày càng phát triển, đời sống con người ngày càng được nâng cao kéo theo nhu cầầ̀u cũũ̃ng
đa dạng phong phuứ́ hơn
Khi đánh giá và tác động vào nhu cầầ̀u con người cầầ̀n phải hướng vào cả nội dung cũũ̃ng như cách thứứ́c thỏỏ̉a mãn nó như thế nào
- Nhu cầầ̀u thường co tinh chu kỳ
Trang 6Nhu cầầ̀u có tính chất chu kỳầ̀, khi thoả mãn một nhu cầầ̀u nào đó không có nghĩa nhu cầầ̀u ấy bịC̣ chấm dứứ́t Nhu cầầ̀u của con người luôn thay đổi và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội Tính chất chu kì này do tính chất chu kì của sự biến đổi của hoàn cảnh sống xung quanh và của trạng thái cơ thể gây nên khi đó nhu cầầ̀u được tái hiện, củng cố, phát triển và phong phuứ́
- Nhu cầu cua con ngươi khac xa vê chât so vơi nhu cầu con vât,C̣ nhu cầu cua con ngươi mang tính xa hôị
Nhu cầu cua con ngươi rât đa dang: Nếu dựa trên đối tượng thỏỏ̉a mãn nhu cầầ̀u
có 2 loại: Nhu cầầ̀u vật chất như nhu cầầ̀u ăn, ở, mặc…; nhu cầầ̀u tinh thầầ̀n như nhu cầầ̀u nhận thứứ́c, lao động, thầầ̀m mỹ, giao tiếp…
Ngoài ra theo A Maslow còn có các nhu cầầ̀u khác như: Nhu cầầ̀u sinh lý, sống còn ( ví dụ: sinh dục, thứứ́c ăn, nước, không khí…); nhu cầầ̀u an toàn (ví dụ: an ninh, nhu cầầ̀u được bảo vệ…); nhu cầầ̀u phụ thuộc ( ví dụ: hợp tác…); nhu cầầ̀u tự trọng ( ví dụ: uy tín, danh dự…); nhu cầầ̀u phát huy bản ngã (ví dụ: giải thưởng, vinh danh…)
1.2.2 Hưng thu
Hứứ́ng thuứ́ la thai đô C̣đăcC̣biêṭcua ca nhân đôi vơi đôi tương nao đo, vưa co y nghia đôi vơi cuôcC̣ sông, vưa co kha năng mang lai khoai cam cho ca nhân trong qua trinh hoat đôngC̣
Mỗi người có những hứứ́ng thuứ́ khác nhau đó là: hứứ́ng thuứ́ vật chất, hứứ́ng thuứ́ nhận thứứ́c, hứứ́ng thuứ́ chính trịC̣ - xã hội, hứứ́ng thuứ́ nghệ thuật
Vai trò của hứứ́ng thuứ́:
- Hứứ́ng thuứ́ làm tăng hiệu quả của hoạt động nhận thứứ́c Ví dụ: Bạn An rất hứứ́ng thuứ́ đối với bóng đá ngoại hạng anh, bạn ấy nắm được rất nhiều thông tin về các cầầ̀u thủ, các đội tuyển
- Hứứ́ng thuứ́ làm tăng sứứ́c lực làm việc Ví dụ: Bạn An rất hứứ́ng thuứ́ với bóng đá, bạn ấy không bỏỏ̉ sót một trận bóng nào trong mùa giải
- Hứứ́ng thuứ́ làm nảy sinh khát vọng hành động và hành động sáng tạo để chinh phục đối tượng Ví dụ: Bạn Linh có hứứ́ng thuứ́ với piano nên đã học tập và rèn luyện để chơi thành thạo piano
Trang 7BÀI TIỀU LUẬN MÔN TLHĐC
HỌ TÊN SV: NGUYỄN THỊ ÁNH DƯƠNG
MSSV: 20DH740589
- Hứứ́ng thuứ́ giuứ́p con người nâng cao bản ngã, kích thích, nâng đỡ tâm hồn con người vượt lên những khó khăn và tăng nghịC̣ lực sống
1.2.3 Lý tưởng
Lý tưởng là một mục tiêu cao đẹp, một hình ảnh mẫu mực tương đối hoàn chỉnh, có sứứ́c lôi cuốn con người vào hoạt động trong một thời gian dài để vươn tới nó
Tinh chât cua ly tương:
- Tính hiện thực: Lý tưởng là hình ảnh tưởng tượng luôn xuất phát từ hiện thực Hình ảnh lý tưởng là sự mô phỏỏ̉ng theo hình mẫu thực tế, là sự tổng hợp từ rất nhiều “chất liệu” hiện thực để xây dựng nên hình ảnh hoàn thiện, hoàn mỹ với cá nhân
Ví dụ: Anh C rất giỏỏ̉i tiếng Trung Quốc là một hình mẫu lý tưởng của bản thân
- Tính lãng mạn: Lý tưởng là hình ảnh của tương lai, cái khiến con người thấy hấp dẫn, mong ước đạt tới, hình ảnh lý tưởng được con người ôm ấp, tôn thờ, mường tượng với màu sắc tươi thắm, rực rỡ, bay bổng Ví dụ: Lý tưởng có 1 gia đình hạnh phuứ́c
- Tính xã hội và lịC̣ch sử Ví dụ: Lý tưởng của người nông dân trong xã hội phong kiến khác với lý tưởng của người nông dân sống dưới chế độ xã hội chủ nghĩa;
lý tưởng của các nhà tư bản khác với lý tưởng của người cộng sản
Vai tro cua ly tương: Lí tưởng là biểu hiện tập trung nhất của xu hướng nhân cách, nó có chứứ́c năng xác địC̣nh mục tiêu, điều khiển toàn bộ hoạt động của con người, trực tiếp chi phối sự hình thành và phát triển tâm lí cá nhân
1.2.4 Thế giới quan
Thế giới quan là hệ thống các quan điểm về tự nhiên, xã hội và bản thân được hình thành ở mỗi người và xác địC̣nh phương châm hành động của họ
Thế giới quan cho con người bứứ́c tranh tổng thể về thế giới, từ đó quyết địC̣nh hành vi, thái độ của con người
1.2.5 Niềm tin
Niềm tin là lòng tin cậy sâu sắc và có lí lẽ vững vàng thể hiện trong nguyên tắc, trong tư tưởng và trong hành động của con người
1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành xu hướng nhân cách
Trang 8Con người là một thực thể sống động của sự hòa nhập các mặt sinh học, xã hội, tâm lí và văn hóa, vì thế có rất nhiều yếu tố chi phối sự hình thành và phát triền xu hướng nhân cách, trong đó các yếu tố quan trọng là: sinh học, môi trường, giáo dục, hoạt động, và giao tiếp
- Yếu tố sinh học: Ví dụ: Một người khuyết tật về đôi chân không thể trở thành một vận động viên nhảy xa thực thụ
- Yếu tố môi trường: Ví dụ: Hai em bé sống ở hai môi trường khác nhau lớn lên
sẽ có hai tính cách và nhân cách khác nhau
- Yếu tố giáo dục: Ví dụ: Bạn Lan từ nhỏỏ̉ được ba mẹ giáo dục tốt về hành vi ứứ́ng xử với mọi người nên rất lễũ̃ phép
- Yếu tố hoạt động cá nhân đối với sự hình thành và phát triển nhân cách Ví dụ: Hai bạn đều có năng khiếu Toán học nhưng bạn A rất siêng năng, chăm chỉ nên học tốt Bạn B lười học, ham chơi nên học kém
- Yếu tố giao tiếp đối với sự hình thành và phát triển nhân cách Ví dụ: Khi giao tiếp với người tốt sẽ học hỏỏ̉i được những cái tốt
2 Thực trạng về nhu cầu, hứng thú, lý tưởng, thế giới quan, niềm tin của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng
2.1 Thực trạng về nhu cầu của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng
* Những mặt tích cực của nhu cầầ̀u:
- Nhu cầầ̀u sẽ giuứ́p con người xây dựng được các mục tiêu cụ thể
- Nó là một động cơ mạnh mẽ thuứ́c đẩy các hành vi ý chí, giuứ́p con người hoạt động một cách tích cực để đạt đến mục tiêu, nhằm thỏỏ̉a mãn nhu cầầ̀u đó
- Nhu cầầ̀u giuứ́p tăng hiệu quả cũũ̃ng như hiệu suất công việc, cuộc sống
- Nhu cầầ̀u được thoả mãn sẽ đem lại cho con người một trạng thái dễũ̃ chịC̣u, tin tưởng, yêu đời
- Nhu cầầ̀u về cuộc sống càng cao kéo theo sự phát triển của kinh tế xã
hội * Những mặt hạn chế của nhu cầầ̀u:
- Nhu cầầ̀u không phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội làm cho con người có những hành động trái với đạo đứứ́c, những suy nghĩ thiển cận, những việc làm trái với pháp luật, bất chấp thủ đoạn để đạt được nhu cầầ̀u đó
Trang 9BÀI TIỀU LUẬN MÔN TLHĐC
HỌ TÊN SV: NGUYỄN THỊ ÁNH DƯƠNG
MSSV: 20DH740589
- Lòng tham sẽ xuất hiện khi nhu cầầ̀u của người này va chạm vào nhu cầầ̀u của
kẻ khác; khi niềm vui và sự thoả mãn của người này chỉ có thể được bằng cách dùng sứứ́c mạnh, thủ đoạn hay trộm cắp để cướp lấy của người bên cạnh
- Nếu nhu cầầ̀u không được thoả mãn sẽ đem lại cho con người một trạng thái khó chịC̣u, bứứ́t rứứ́t, làm giảm hiệu quả công việc cũũ̃ng như chất lượng cuộc sống
* Nguyên nhân và thực trạng :
Trong cuộc sống hiện tại, có rất nhiều bạn, nhiều trường hợp có những nhu cầầ̀u không phù hợp với bản thân Khi nhu cầầ̀u về vật chất, công việc quá cao mà năng lực
và điều kiện kinh tế xã hội của bản thân họ không thể giuứ́p họ đáp ứứ́ng được nhu cầầ̀u
đó thì người đó sẽ tìm mọi thủ đoạn để có thể đạt được nhu cầầ̀u Ví dụ: Sinh viên A có hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhưng thấy bạn bè mặc đồ hiệu, xài điện thoại xịC̣n nên rất muốn đua đòi Tuy nhiên, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, lười lao động, nên
để đáp ứứ́ng được nhu cầầ̀u đó, sinh viên A đã sa vào tình trạng mua bán ma tuứ́y, mại dâm, trộm cắp, cướp giật… Bên cạnh đó, cũũ̃ng có rất nhiều bạn vì nhu cầầ̀u có một công việc tốt, mà năng lực hạn chế nên đã tìm mọi thủ đoạn để có thể đạt được công việc đó Ví dụ: Đuứ́t lót, chạy chứứ́c chạy quyền, bán rẻ nhân phẩm cá nhân Trên thực tế,
có rất nhiều trường hợp các bạn học sinh, sinh viên để đáp ứứ́ng nhu cầầ̀u điểm số, thành tích nên đã lao vào học tập quá mứứ́c và bịC̣ áp lực quá lớn dẫn đến bịC̣ streess, nặng hơn
là tự kỉ, tâm thầầ̀n
2.2 Thực trạng về hứng thú của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng
* Những mặt tích cực của hứứ́ng thuứ́:
- Hứứ́ng thuứ́ làm tăng hiệu quả, hiệu suất công việc, cuộc sống Giuứ́p ghi nhớ nhanh, tái nhận, tái hiện nhanh, tư duy tích cực, sâu sắc hơn, trí tưởng tượng nhạy bén hơn Có hứứ́ng thuứ́ sẽ làm việc không mệt mỏỏ̉i, giuứ́p con người dễũ̃ dàng vượt qua khó khăn
- Hứứ́ng thuứ́ giuứ́p bản thân hình thành các mục tiêu cụ thể để chinh phục hứứ́ng thuứ́
- Giuứ́p con người lạc quan, yêu đời, nâng đỡ tâm hồn con người vượt lên những khó khăn và tăng nghịC̣ lực sống
Trang 10* Những mặt hạn chế của hứứ́ng thuứ́:
- Hứứ́ng thuứ́ quá lớn một lĩnh vực nào đó, sẽ làm cho bản thân mất cân bằng cuộc sống
- Hứứ́ng thuứ́ vào các lĩnh vực không phù hợp với các chuẩn mực đạo đứứ́c xã hội
sẽ làm cho con người sa ngã, lệch chuẩn, vi phạm pháp luật
- Nếu con người có quá nhiều hứứ́ng thuứ́ sẽ làm cho bản thân sao nhãng, hời hợt * Nguyên nhân và thực trạng :
Trong thực tế hiện nay, nhiều bạn trẻ có xu hướng quá hứứ́ng thuứ́ một lĩnh vực nào đó mà sao nhãng, bất cầầ̀n, không quan tâm đến cuộc sống xung quanh gây ra các tác hại nghiêm trọng Ví dụ: Vì quá hứứ́ng thuứ́ chơi game mà đã chơi xuyên ngày, xuyên đêm, không lo học hành và làm việc Làm cho kết quả học tập và làm việc bịC̣ giảm suứ́t, nặng hơn nhiều bạn quá nghiện game sẽ mắc các bệnh rối loạn hành vi, ảo tưởng…Đó tình trạng một số bạn trẻ vì quá hứứ́ng thuứ́ học tập, nghiên cứứ́u mà quên đi việc phải trau dồi nhiều kĩ năng sống, dẫn đến các kĩ năng sống hạn chế, bịC̣ cô lập, tự kỉ Ngoài ra, hứứ́ng thuứ́ với các lĩnh vực không phù hợp với chuẩn mực đạo đứứ́c xã hội như hứứ́ng thuứ́ bài bạc, số đề, chích huứ́t, ma tuứ́y, mại dâm… sẽ làm cho con người sa ngã, nghiêm trọng hơn đó là việc nảy sinh các vấn đề trộm cắp, cướp giật,… để phục vụ hứứ́ng thuứ́
2.3 Thực trạng về lý tưởng của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng
* Những mặt tích cực của lý tưởng:
- Giuứ́p con người hình thành mục tiêu, phấn đấu để vươn tới nó
- Giuứ́p hình thành niềm tin, thuứ́c đẩy con người trong cuộc sống
* Những mặt hạn chế của lý tưởng:
- Lý tưởng không phù hợp với chuẩn mực đạo đứứ́c, xã hội thì sẽ ảnh hưởng đến khả năng nhận thứứ́c, việc hình thành nhu cầầ̀u, hứứ́ng thuứ́, niềm tin
* Nguyên nhân và thực trạng:
Trong thực tế, có nhiều người mù quáng, có nhiều lý tưởng viển vong, không phù hợp với bản thân, chuẩn mực xã hội, lý tưởng và hành động không nhất quán Ví
8