XU HƯỚNG CỦA NHÂN CÁCH, THỰC TRẠNG THỂ HIÊN XU ̣ HƯỚNG NHÂN CÁCH VÀ ỨNG DỤNG TRONG VIÊC RÈN ̣ LUYÊN XU HƯỚNG NHÂN CÁCH

Cách thức, biê ̣n pháp để khắc phục mặt hạn chế, tăng cường mặt tích cực của thực trạng nói chung và rèn luyện các mặt trong xu hướng của nhân cách bản thân một cách tích cực...9 4... Xu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - TIN HỌC

THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH

KHOA NGOẠI NGỮ

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ II

NĂM HỌC 2020-2021 MÔN THI: TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG

CHỦ ĐỀ:

XU HƯỚNG CỦA NHÂN CÁCH, THỰC TRẠNG THỂ HIỆN XU HƯỚNG NHÂN CÁCH VÀ ỨNG DỤNG TRONG VIỆC RÈN

LUYỆN XU HƯỚNG NHÂN CÁCH.

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Ánh Dương MSSV: 20DH740589

Lớp: TV2004

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng … năm 2021

MỤC LỤC

1 Hệ thống hóa lý luận liên quan đến xu hướng của nhân cách 2

1.1 Khái niê ̣m và đặc điểm nhân cách 2

1.1.1 Khái niệm chung về nhân cách 2

1.1.2 Đặc điểm của nhân cách 2

1.2 Xu hướng của nhân cách 2

1.2.1 Nhu cầu 3

1.2.2 Hứng thú 4

1.2.3 Lý tưởng 5

1.2.4 Thế giới quan 5

1.2.5 Niềm tin 5

1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành xu hướng nhân cách 5

2 Thực trạng về nhu cầu, hứng thú, lý tưởng, thế giới quan, niềm tin của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 6

2.1 Thực trạng về nhu cầu của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 6

2.2 Thực trạng về hứng thú của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 7

2.3 Thực trạng về lý tưởng của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 8

2.4 Thực trạng về thế giới quan, niềm tin của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng 8

3 Cách thức, biê ̣n pháp để khắc phục mặt hạn chế, tăng cường mặt tích cực của thực trạng nói chung và rèn luyện các mặt trong xu hướng của nhân cách bản thân một cách tích cực 9

4 Kết luận 11

NỘI DUNG TIỂU LUẬN:

1 Hệ thống hóa lý luận liên quan đến xu hướng của nhân cách

1.1 Khái niê ̣m và đặc điểm nhân cách

1.1.1 Khái niệm chung về nhân cách

Thuật ngữ nhân cách theo nghĩa thông thường dùng để chỉ phẩm chất, đạo

đức của một người, chỉ giá trị, cốt cách làm người của họ Nhân cách thường được hiểu là đức tính, phẩm chất tốt, cao đẹp của con người Trong khoa học, khái niệm nhân cách là một phạm trù đa diện với ý nghĩa rộng và phức hợp

Nhân cách chỉ xuất hiện ở con người từ một giai đoạn phát triển nhất định “ Nhân cách là sản phẩm muộn của sự phát triển lịch sử xã hội và cá thể con người” – A

N Leontiev Ví dụ: Trẻ sơ sinh là một con người, một cá nhân, có cá tính nhưng chưa

là một nhân cách

Để trở nên nhân cách, cá nhân phải sống, hoạt động, giao tiếp trong xã hội, đạt tới sự trưởng thành xã hội nhất định và trở thành chủ thể có ý thức của hoạt động

Theo A G Covaliov định nghĩa: “ Nhân cách là một cá nhân có ý thức, chiếm một vị trí nhất định trong xã hội và đang thực hiện một vai trò xã hội nhất định’’

E V Sorokhova cho rằng: “ Nhân cách là con người với tư cách là kẻ mang toàn bộ những thuộc tính và phầm chất tâm lý, quy định hình thức hoạt động và hành

vi có ý nghĩa xã hội”

Có thể tóm tắt những điểm chung khi hiểu về khái niệm nhân cách như sau: Nhân cách là một chỉnh thể của nhiều thuộc tính, đặc điểm bền vững của con người.Những đặc điểm thuộc tính ấy mang độc đáo riêng ở mỗi cá nhân

1.1.2 Đặc điểm của nhân cách

Gồm 4 đặc điểm: Tính ổn định của nhân cách, tính thống nhất của nhân cách, tính tích cực của nhân cách, tính giao lưu của nhân cách

1.2 Xu hướng của nhân cách

Xu hướng là mặt chủ đạo của tính cách, là hệ thống thúc đẩy bên trong quy định nên tính lựa chọn của cá nhân đối với đối tượng, làm nảy sinh tính tích cực của cá nhân trong hoạt động để thực hiện mục tiêu

BÀI TIỀU LUẬN MÔN TLHĐC

HỌ TÊN SV: NGUYỄN THỊ ÁNH DƯƠNG

MSSV: 20DH740589

Xu hướng được biểu hiê ̣n ở các mă ̣t chủ yếu: nhu cầu, hứng thú, lý tưởng, thế giới quan và niềm tin

1.2.1 Nhu cầu

Nhu cầu là sự đòi hỏi tất yếu mà con người thấy cần thỏa mãn để tồn tại và phát triển Ví dụ: Tiền bạc, sách vở, internet, bút viết, …là những nhu cầu cần thiết đối với học tập

* Nhu cầu có những đă ̣c điểm cơ bản sau:

- Nhu cầu bao giờ cũng có đối tượng

Nhu cầu bao giờ cũng hướng vào một đối tượng cụ thể Nội dung cụ thể của nhu cầu thường là vật chất, tinh thần, hoặc một hoạt động nào đó mà con người muốn được thỏa mãn Ví dụ: Một công việc, một chuyến du lịch, một món ăn ngon…

Cá nhân nhận thức rõ ràng về nhu cầu và kèm theo nó là trạng thái cảm xúc tiêu biểu (Tính hấp dẫn của đối tượng liên quan đến nhu cầu nhất định)

Làm cho con người nảy sinh ý chí, tìm kiếm những cách thức thúc đẩy phải thoả mãn nhu cầu đó Vì vậy, nhu cầu là một trong những động cơ mạnh mẽ nhất thúc đẩy các hành vi ý chí Ví dụ: Để thỏa mãn nhu cầu mặc đẹp thì con người phải có tiền

Từ đó, thúc đẩy phải tìm kiếm các cách kiếm tiền

- Nô ̣i dung nhu cầu do những điều kiê ̣n và phương thức thỏa mãn nó quy định Nhu cầu phản ánh những điều kiện kinh tế, xã hội cũng như điều kiện của mỗi cá nhân Ví dụ: Trong cách ăn mặc: Đối với người thu nhập cao, họ có nhu cầu về thời trang, xu thế, hàng hiệu Đối với người thu nhập thấp, họ có nhu cầu đơn giản, thấp hơn

Sản xuất, xã hội ngày càng văn minh đã làm nảy sinh những nhu cầu và cách thức thỏa mãn đa dạng, phong phú hơn Ví dụ: Trước đây, nền kinh tế còn kém phát triển, con người chỉ chú trọng nhu cầu ăn no, mặc ấm Ngày nay, kinh tế xã hội ngày càng phát triển, đời sống con người ngày càng được nâng cao kéo theo nhu cầu cũng

đa dạng phong phú hơn

Khi đánh giá và tác động vào nhu cầu con người cần phải hướng vào cả nội dung cũng như cách thức thỏa mãn nó như thế nào

- Nhu cầu thường có tính chu kỳ

Nhu cầu có tính chất chu kỳ, khi thoả mãn một nhu cầu nào đó không có nghĩa nhu cầu ấy bị chấm dứt Nhu cầu của con người luôn thay đổi và phát triển cùng với sự phát triển của xã hội Tính chất chu kì này do tính chất chu kì của sự biến đổi của hoàn cảnh sống xung quanh và của trạng thái cơ thể gây nên khi đó nhu cầu được tái hiện, củng cố, phát triển và phong phú

- Nhu cầu của con người khác xa về chất so với nhu cầu con vâ ̣t, nhu cầu của con người mang tính xã hô ̣i

Nhu cầu của con người rất đa dạng: Nếu dựa trên đối tượng thỏa mãn nhu cầu

có 2 loại: Nhu cầu vật chất như nhu cầu ăn, ở, mặc…; nhu cầu tinh thần như nhu cầu nhận thức, lao động, thầm mỹ, giao tiếp…

Ngoài ra theo A Maslow còn có các nhu cầu khác như: Nhu cầu sinh lý, sống còn ( ví dụ: sinh dục, thức ăn, nước, không khí…); nhu cầu an toàn (ví dụ: an ninh, nhu cầu được bảo vệ…); nhu cầu phụ thuộc ( ví dụ: hợp tác…); nhu cầu tự trọng ( ví dụ: uy tín, danh dự…); nhu cầu phát huy bản ngã (ví dụ: giải thưởng, vinh danh…)

1.2.2 Hứng thú

Hứng thú là thái đô ̣ đă ̣c biê ̣t của cá nhân đối với đối tượng nào đó, vừa có ý nghĩa đối với cuô ̣c sống, vừa có khả năng mang lại khoái cảm cho cá nhân trong quá trình hoạt đô ̣ng

Mỗi người có những hứng thú khác nhau đó là: hứng thú vật chất, hứng thú nhận thức, hứng thú chính trị - xã hội, hứng thú nghệ thuật

Vai trò của hứng thú:

- Hứng thú làm tăng hiệu quả của hoạt động nhận thức Ví dụ: Bạn An rất hứng thú đối với bóng đá ngoại hạng anh, bạn ấy nắm được rất nhiều thông tin về các cầu thủ, các đội tuyển

- Hứng thú làm tăng sức lực làm việc Ví dụ: Bạn An rất hứng thú với bóng đá, bạn ấy không bỏ sót một trận bóng nào trong mùa giải

- Hứng thú làm nảy sinh khát vọng hành động và hành động sáng tạo để chinh phục đối tượng Ví dụ: Bạn Linh có hứng thú với piano nên đã học tập và rèn luyện để chơi thành thạo piano

BÀI TIỀU LUẬN MÔN TLHĐC

HỌ TÊN SV: NGUYỄN THỊ ÁNH DƯƠNG

MSSV: 20DH740589

- Hứng thú giúp con người nâng cao bản ngã, kích thích, nâng đỡ tâm hồn con người vượt lên những khó khăn và tăng nghị lực sống

1.2.3 Lý tưởng

Lý tưởng là một mục tiêu cao đẹp, một hình ảnh mẫu mực tương đối hoàn

chỉnh, có sức lôi cuốn con người vào hoạt động trong một thời gian dài để vươn tới nó

Tính chất của lý tưởng:

- Tính hiện thực: Lý tưởng là hình ảnh tưởng tượng luôn xuất phát từ hiện thực Hình ảnh lý tưởng là sự mô phỏng theo hình mẫu thực tế, là sự tổng hợp từ rất nhiều “chất liệu” hiện thực để xây dựng nên hình ảnh hoàn thiện, hoàn mỹ với cá nhân

Ví dụ: Anh C rất giỏi tiếng Trung Quốc là một hình mẫu lý tưởng của bản thân

- Tính lãng mạn: Lý tưởng là hình ảnh của tương lai, cái khiến con người thấy hấp dẫn, mong ước đạt tới, hình ảnh lý tưởng được con người ôm ấp, tôn thờ, mường tượng với màu sắc tươi thắm, rực rỡ, bay bổng Ví dụ: Lý tưởng có 1 gia đình hạnh phúc

- Tính xã hội và lịch sử Ví dụ: Lý tưởng của người nông dân trong xã hội phong kiến khác với lý tưởng của người nông dân sống dưới chế độ xã hội chủ nghĩa;

lý tưởng của các nhà tư bản khác với lý tưởng của người cộng sản

Vai trò của lý tưởng: Lí tưởng là biểu hiện tập trung nhất của xu hướng nhân cách, nó có chức năng xác định mục tiêu, điều khiển toàn bộ hoạt động của con người, trực tiếp chi phối sự hình thành và phát triển tâm lí cá nhân

1.2.4 Thế giới quan

Thế giới quan là hệ thống các quan điểm về tự nhiên, xã hội và bản thân

được hình thành ở mỗi người và xác định phương châm hành động của họ

Thế giới quan cho con người bức tranh tổng thể về thế giới, từ đó quyết định hành vi, thái độ của con người

1.2.5 Niềm tin

Niềm tin là lòng tin cậy sâu sắc và có lí lẽ vững vàng thể hiện trong nguyên tắc, trong tư tưởng và trong hành động của con người

1.2.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành xu hướng nhân cách

Con người là một thực thể sống động của sự hòa nhập các mặt sinh học, xã hội, tâm lí và văn hóa, vì thế có rất nhiều yếu tố chi phối sự hình thành và phát triền xu hướng nhân cách, trong đó các yếu tố quan trọng là: sinh học, môi trường, giáo dục, hoạt động, và giao tiếp

- Yếu tố sinh học: Ví dụ: Một người khuyết tật về đôi chân không thể trở thành một vận động viên nhảy xa thực thụ

- Yếu tố môi trường: Ví dụ: Hai em bé sống ở hai môi trường khác nhau lớn lên

sẽ có hai tính cách và nhân cách khác nhau

- Yếu tố giáo dục: Ví dụ: Bạn Lan từ nhỏ được ba mẹ giáo dục tốt về hành vi ứng xử với mọi người nên rất lễ phép

- Yếu tố hoạt động cá nhân đối với sự hình thành và phát triển nhân cách Ví dụ: Hai bạn đều có năng khiếu Toán học nhưng bạn A rất siêng năng, chăm chỉ nên học tốt Bạn B lười học, ham chơi nên học kém

- Yếu tố giao tiếp đối với sự hình thành và phát triển nhân cách Ví dụ: Khi giao tiếp với người tốt sẽ học hỏi được những cái tốt

2 Thực trạng về nhu cầu, hứng thú, lý tưởng, thế giới quan, niềm tin của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng

2.1 Thực trạng về nhu cầu của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng

* Những mặt tích cực của nhu cầu:

- Nhu cầu sẽ giúp con người xây dựng được các mục tiêu cụ thể

- Nó là một động cơ mạnh mẽ thúc đẩy các hành vi ý chí, giúp con người hoạt động một cách tích cực để đạt đến mục tiêu, nhằm thỏa mãn nhu cầu đó

- Nhu cầu giúp tăng hiệu quả cũng như hiệu suất công việc, cuộc sống

- Nhu cầu được thoả mãn sẽ đem lại cho con người một trạng thái dễ chịu, tin tưởng, yêu đời

- Nhu cầu về cuộc sống càng cao kéo theo sự phát triển của kinh tế xã hội

* Những mặt hạn chế của nhu cầu:

- Nhu cầu không phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội làm cho con người có những hành động trái với đạo đức, những suy nghĩ thiển cận, những việc làm trái với pháp luật, bất chấp thủ đoạn để đạt được nhu cầu đó

BÀI TIỀU LUẬN MÔN TLHĐC

HỌ TÊN SV: NGUYỄN THỊ ÁNH DƯƠNG

MSSV: 20DH740589

- Lòng tham sẽ xuất hiện khi nhu cầu của người này va chạm vào nhu cầu của

kẻ khác; khi niềm vui và sự thoả mãn của người này chỉ có thể được bằng cách dùng sức mạnh, thủ đoạn hay trộm cắp để cướp lấy của người bên cạnh

- Nếu nhu cầu không được thoả mãn sẽ đem lại cho con người một trạng thái khó chịu, bứt rứt, làm giảm hiệu quả công việc cũng như chất lượng cuộc sống

* Nguyên nhân và thực trạng :

Trong cuộc sống hiện tại, có rất nhiều bạn, nhiều trường hợp có những nhu cầu không phù hợp với bản thân Khi nhu cầu về vật chất, công việc quá cao mà năng lực

và điều kiện kinh tế xã hội của bản thân họ không thể giúp họ đáp ứng được nhu cầu

đó thì người đó sẽ tìm mọi thủ đoạn để có thể đạt được nhu cầu Ví dụ: Sinh viên A có hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhưng thấy bạn bè mặc đồ hiệu, xài điện thoại xịn nên rất muốn đua đòi Tuy nhiên, điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, lười lao động, nên

để đáp ứng được nhu cầu đó, sinh viên A đã sa vào tình trạng mua bán ma túy, mại dâm, trộm cắp, cướp giật… Bên cạnh đó, cũng có rất nhiều bạn vì nhu cầu có một công việc tốt, mà năng lực hạn chế nên đã tìm mọi thủ đoạn để có thể đạt được công việc đó Ví dụ: Đút lót, chạy chức chạy quyền, bán rẻ nhân phẩm cá nhân Trên thực

tế, có rất nhiều trường hợp các bạn học sinh, sinh viên để đáp ứng nhu cầu điểm số, thành tích nên đã lao vào học tập quá mức và bị áp lực quá lớn dẫn đến bị streess, nặng hơn là tự kỉ, tâm thần

2.2 Thực trạng về hứng thú của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng

* Những mặt tích cực của hứng thú:

- Hứng thú làm tăng hiệu quả, hiệu suất công việc, cuộc sống Giúp ghi nhớ nhanh, tái nhận, tái hiện nhanh, tư duy tích cực, sâu sắc hơn, trí tưởng tượng nhạy bén hơn Có hứng thú sẽ làm việc không mệt mỏi, giúp con người dễ dàng vượt qua khó khăn

- Hứng thú giúp bản thân hình thành các mục tiêu cụ thể để chinh phục hứng thú

- Giúp con người lạc quan, yêu đời, nâng đỡ tâm hồn con người vượt lên những khó khăn và tăng nghị lực sống

* Những mặt hạn chế của hứng thú:

- Hứng thú quá lớn một lĩnh vực nào đó, sẽ làm cho bản thân mất cân bằng cuộc sống

- Hứng thú vào các lĩnh vực không phù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội

sẽ làm cho con người sa ngã, lệch chuẩn, vi phạm pháp luật

- Nếu con người có quá nhiều hứng thú sẽ làm cho bản thân sao nhãng, hời hợt

* Nguyên nhân và thực trạng :

Trong thực tế hiện nay, nhiều bạn trẻ có xu hướng quá hứng thú một lĩnh vực nào đó mà sao nhãng, bất cần, không quan tâm đến cuộc sống xung quanh gây ra các tác hại nghiêm trọng Ví dụ: Vì quá hứng thú chơi game mà đã chơi xuyên ngày, xuyên đêm, không lo học hành và làm việc Làm cho kết quả học tập và làm việc bị giảm sút, nặng hơn nhiều bạn quá nghiện game sẽ mắc các bệnh rối loạn hành vi, ảo tưởng…Đó tình trạng một số bạn trẻ vì quá hứng thú học tập, nghiên cứu mà quên đi việc phải trau dồi nhiều kĩ năng sống, dẫn đến các kĩ năng sống hạn chế, bị cô lập, tự

kỉ Ngoài ra, hứng thú với các lĩnh vực không phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội như hứng thú bài bạc, số đề, chích hút, ma túy, mại dâm… sẽ làm cho con người sa ngã, nghiêm trọng hơn đó là việc nảy sinh các vấn đề trộm cắp, cướp giật,… để phục

vụ hứng thú

2.3 Thực trạng về lý tưởng của giới trẻ nói chung và của bản thân nói riêng

* Những mặt tích cực của lý tưởng:

- Giúp con người hình thành mục tiêu, phấn đấu để vươn tới nó

- Giúp hình thành niềm tin, thúc đẩy con người trong cuộc sống

* Những mặt hạn chế của lý tưởng:

- Lý tưởng không phù hợp với chuẩn mực đạo đức, xã hội thì sẽ ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, việc hình thành nhu cầu, hứng thú, niềm tin

* Nguyên nhân và thực trạng:

Trong thực tế, có nhiều người mù quáng, có nhiều lý tưởng viển vong, không phù hợp với bản thân, chuẩn mực xã hội, lý tưởng và hành động không nhất quán Ví