Vận dụng một số hình thức hoạt động trải nghiệm để giảng dạy các tiết Thực hành ngoại khoá GDCD lớp 10 THPT

Nhận thức được tầm quan trọng của HĐTN trong các tiết “Thực hành ngoại khóa” tôi đã chọ đề tài: “Vận dụng một số hình thức hoạt động trải nghiệm để giảng dạy các tiết Thực hành ngoại kh

1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

“VẬN DỤNG MỘT SỐ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM ĐỂ GIẢNG DẠY CÁC

TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA GDCD 10’’

MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

“VẬN DỤNG MỘT SỐ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM ĐỂ GIẢNG DẠY CÁC

TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA GDCD 10’’

MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

MỤC LỤC MỤC LỤC

cho học sinh THPT hiện nay

4

3.1 Quy trình thực hiện hoạt động trải nghiệm 9

hành ngoại khóa GDCD lớp 10 THPT

4.1 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức tham quan, dã ngoại 14

4.2

Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức giao lưu, học tập 18

7 Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội của sáng kiến 45

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục Việt Nam đang chuyển dần từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận hình thành và phát triển năng lực, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học

Nghị quyết số 29-NQ/TW(2013) của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) nêu rõ: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Theo dự thảo đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông sau 2018 đã nêu: “Hoạt động trải nghiệm” (HĐTN) bản chất là những hoạt động giáo dục (HĐGD) nhằm hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kĩ năng sống và những năng lực cần có của con người trong

xã hội hiện đại Nội dung của HĐTN được thiết kế theo hướng tích hợp thành nhiều lĩnh vực, môn học thành các chủ điểm mang tính chất mở Hình thức và phương pháp đa dạng và phong phú, mềm dẻo, linh hoạt, mở về thời gian, qui mô, đối tượng và số lượng để học sinh có nhiều cơ hội trải nghiệm

Trung bình môn GDCD 10 chỉ 1tiết/tuần và theo phân phối chương trình trong 35 tiết của một năm học các em được học 4 đến 5 tiết “Thực hành ngoại khóa” (THNK) Điều đó cho thấy tầm quan trọng của vấn đề này trong kế hoạch dạy học ở trường phổ thông Đặc biệt, ở các tiết THNK trong chương trình GDCD THPT, nội dung của các tiết thực hành ngoại khóa gắn liền chặt chẽ với thực tiễn của cuộc sống, của địa phương, do đó việc tổ chức các HĐTN trong các tiết THNK môn GDCD là rất cần thiết Việc tổ chức các HĐTN giúp HS nắm bắt được các vấn đề thực tiễn một cách tốt nhất, HS được tham gia những hoạt động phong phú,

đa dạng mà phương pháp truyền thống sẽ không có được Vì vậy, GV cần phải có hướng đi phù hợp, nếu không HS không thích học, hiệu quả giáo dục sẽ không cao

và không đạt được mục tiêu đề ra của bài học

Bản thân GV khi tiếp cận các tiết “Thực hành ngoại khóa” GDCD 10 cũng

cảm thấy lúng túng GV đã dạy thử ở một số lớp với nhiều cách dạy khác nhau và nhờ các GV trong nhóm đến dự giờ, góp ý kiến, bổ sung và rút kinh nghiệm cho bài dạy hoàn thiện hơn Cuối cùng đã tìm ra hướng đi phù hợp đó là tổ chức cho các em các HĐTN, tiết học đã tạo ra được nhiều hứng thú cho các em và đạt được nhiều hiệu quả cao

Nhận thức được tầm quan trọng của HĐTN trong các tiết “Thực hành ngoại

khóa” tôi đã chọ đề tài: “Vận dụng một số hình thức hoạt động trải nghiệm để

giảng dạy các tiết Thực hành ngoại khoá GDCD lớp 10 THPT” Đây là một số

kinh nghiệm của bản thân đang bước đầu thực hiện, vì vậy sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong được sự giúp đỡ từ bạn bè, đồng nghiệp

2 Mục đích của đề tài

Đề tài nhằm mục đích cung cấp một số cơ sở lí luận về đổi mới phương pháp dạy học, kỉ thuật dạy học cho việc vận dụng các hình thức trải nghiệm để giảng dạy một số tiết thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10 Đồng thời cung cấp một số kinh nghiệm của bản thân trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm thông qua

bài học

3 Tính mới, hiệu quả của đề tài

Đề tài này lần đầu tiên được áp dụng tại trường THPT Đông Hiếu Tên đề tài

có thể không mới hoặc đã có những tác giả đã từng khai thác, nhưng vấn đề tôi nêu

ra đây hoàn toàn những kinh nghiệm, tâm huyết mà bản thân tôi đã đúc kết trong quá trình giảng dạy tại đơn vị của mình Nội dung đề tài mà GV hướng dẫn đều xuất phát và gắn liền với không gian sống, học tập của các em

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu một số tiết thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10

- Thực nghiệm tại trường THPT Đông Hiếu, thị xã Thái Hòa

- Thời gian thực hiện: Từ năm học 2019 – 2020 đến năm học 2020 - 2021

5 Phương pháp nghiên cứu

- Khảo sát, thống kê, điều tra

- Phân tích, tổng hợp, quy nạp

- Thực nghiệm sư phạm Sau khi xây dựng đề cương, được sự góp ý của đồng nghiệp, giáo viên tiến hành thực nghiệm bằng việc áp dụng cách thức tổ chức hoạt động dạy học gắn với trải nghiệm thực tế tại hợp tác xã Công nghệ cao Nông Thịnh và trải nghiệm lao động cho học sinh lớp 10 tại trường Bước đầu thu hoạch được kết quả rất tốt, các

em rất thích thú khi được tham gia hoạt động này

6 Cấu trúc đề tài: Ngoài phần đặt vấn đề và kết luận, nội dung của đề tài

- Cơ sở lý luận và thực tiễn

- Quy trình và kế hoạch tổ chức trải nghiệm

- Cách thức tổ chức các hình thức trải nghiệm để giảng dạy một số tiết thực hành ngoại khoa GDCD lớp 10 THPT

- Thực nghiệm sư phạm

PHẦN II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

1.1 Những vấn đề lí luận chung về hoạt động trải nghiệm

Thời gian qua, các nhà giáo dục và nghiên cứu về giáo dục rất quan tâm đến học tập thông qua trải nghiệm, nhằm chuyển đổi hình thức dạy học từ chú trọng đến cung cấp tri thức cho người học sang dạy học phát triển năng lực Tổ chức HĐTN đã trở thành xu hướng tất yếu trong môn học và môn GDCD cũng không ngoại lệ Để thực hiện tốt vai trò của mình, mỗi GV GDCD phải tích cực vận dụng phương pháp dạy học mới, đa dạng hóa các hình thức tổ chức, tạo điều kiện để HS phát huy khả năng sáng tạo trong quá trình học tập, hình thành và phát triển các năng lực cá nhân

HĐTN trong trường trung học phổ thông có hình thức tổ chức đa dạng, phong phú Cùng một chủ đề, một nội dung giáo dục nhưng hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo nhiều hình thức hoạt động khác nhau, tùy theo lứa tuổi và nhu cầu của học sinh, tùy theo điều kiện cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục học sinh được thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó và khô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí cũng như nhu cầu, nguyện vọng của học sinh

Tóm lại, HĐTN là hoạt động mà người dạy tổ chức, điều kiển, hỗ trợ quá trình nhận thức của người học bằng cách đưa họ thực hiện các hoạt động tương tác với đối tượng học tập để chiếm lĩnh tri thức, hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù

1.2 Các hình thức hoạt động trải nghiêm trong chương trình THPT

Hoạt động trải nghiệm được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt động tình nguyện, hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa (kịch, thơ, hát, múa rối, tiểu phẩm, kịch tham gia,…), thể dục thể thao, tổ chức các ngày

hội,… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định

1.3 Các phẩm chất, năng lực được hình thành qua hoạt động trải nghiệm 1.3.1 Các phẩm chất được hình thành qua hoạt động trải nghiệm

- Trách nhiệm: Xây dựng được các hình ảnh cá nhân khỏe mạnh về cả thể

chất và tinh thần; Có ý thức trách nhiệm trong học tập và rèn luyện; Chủ động, tich cực tham gia và vận động người khác tham gia lao động công ích, tham gia các hoạt động tuyên truyền chăm sóc, bảo vệ thiên nhiên

- Trung thực: Tự tin trình bày, chia sẻ quan điểm cá nhân trước mọi người

trong quá trình hoạt động và cuộc sống; Thành thật với bản thân; sẵn sàng đấu tranh bảo vệ lẽ phải

- Chăm chỉ: Ý thức hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao; Luôn tìm kiếm

sách báo, tư liệu và các nguồn khác nhau để mở rộng hiểu biết và thực hiện các nhiệm vụ được giao; Tham gia công việc trong gia đình, lao động sản xuất theo yêu cầu thực tế phù hợp với khả năng và điều kiện của bản thân

- Nhân ái: Thể hiện sự quan tâm chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần

không chỉ cho bản thân, người thân mà còn cho cả cộng đồng; Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi bạo lực, hành vi phi đạo đức, hành vi thiếu ý thức

- Yêu nước: Rung cảm và thể hiện thái độ yêu thương, niền tự hào đối với

cảnh quan thiên nhiên, di tích, truyền thống của địa phương, đất nước ; Thể hiện tái độ kính trọng, biết ơn người lao động, người có công với nước; Tích cực chủ động vận động người khác tham gia bảo vệ thiên nhiên, phát huy các giá trị văn hóa của quê hương, đất nước

1.3.2 Các năng lực được hình thành thông qua hoạt động trải nghiệm

- Năng lực tự chủ: Chủ động, tích cực tham gia các hoạt động ở lớp, ở

trường, cộng đồng Phân tích được điểm mạnh và điểm yếu của bản thân và biết tự điều chỉnh bản thân, vận dụng được hiểu biết về quyền và nhu cầu chính đáng của

cá nhân để tự bảo vệ mình

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Giúp HS xác định được mục đích giao tiếp

và hợp tác, nội dung giao tiếp phù hợp mục đích giao tiếp và nội dung hợp tác Sử

dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ phù hợp với mục đích, nội dung và ngữ cảnh giao

tiếp, biết điều chỉnh giọng nói phù hợp với mục đích giao tiếp

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS phân tích được tình huống nẩy

sinh vấn đề, hình thành những câu hỏi có tính khám phá cái mới trong vấn đề Thực hiện được giải pháp giải quyết vấn đề và nhận ra sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện Chỉ ra được những ý tưởng khác lạ trong cuộc sống xung quanh và thể hiện được sự hứng thú bền vững đối với các hoạt động khám phá trong lĩnh vực nhất định, đưa ra được một số ý tưởng mới, độc đáo đối với bản thân và người xung quanh

Ngoài ra còn một số năng lực khác

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Thực trạng vận dụng các hình thức dạy học trải nghiệm cho học sinh tại trường THPT hiện nay

Những năm gần đây, HĐTN được nhà trường tổ chức thường xuyên trong năm học và trong các kỳ nghỉ hè nhằm đưa HS đến gần với thực tiễn cuộc sống Mỗi chuyến trải nghiệm sẽ giúp cho các em có được những bài học vô cùng sinh động và phong phú để thêm yêu cuộc sống và giúp ích cho công việc học tập

Ở trường THPT, HĐTN diễn ra khá phong phú và đa dạng dưới nhiều hình thúc tổ chức khác nhau Đa số tổ chức HĐTN ngoài giờ học chính khóa, với việc lên kế hoạch, lịch trình và nội dung hoạt động cụ thể Nhờ vậy, mỗi chuyến trải nghiệm diễn ra hiệu quả, nhanh gọn Trước đây, để cho chức HĐTN cho HS là việc làm rất khó khăn đối với nhà trường vì liên quan đến yếu tố kinh phí, thời lượng, lực lượng Những năm gần đây, nhờ sự linh hoạt nhà trường đã kết hợp với hội phụ huynh tổ chức các chuyến trải nghiệm gắn với đặc thù của địa phương, nhằm đưa HS về với những giá trị thực tiễn ngay trên mảnh đất mà các em đang sống Nhờ đó, mỗi chuyến trải nghiệm đã mang lại kết quả thiết thực, bổ ích

Trong hoạt động trải nghiệm thì trải nghiệm truyền thống được trường GV ưu tiên tổ chức Trước đây, nhà trường hay tổ chức đưa HS đến các di tích lịch sử xa địa bàn (Truông bồn, Đền quả sơn ) để tham quan, học tập, nhưng hiện nay, trải nghiệm truyền thống gắn với trải nghiệm tại chỗ sẽ giúp các hoạt động sẽ thuận lợi

và hiệu quả hơn Nhờ đó, trường đã lên lịch cho HS trải nghiệm ngay tại các di tích

ở địa phương (Làng Vạc, Khu di tích Bác Hồ tại Đông Hiếu), hoặc tổ chức trải nghiệm chiến dịch theo chủ đề tại trường học, qua đó góp phần giáo dục lịch sử địa phương và nhân lên niềm tự hào dân tộc, giáo dục tình yêu quê hương đất nước cho học sinh

Với mục đích giúp các em có những hoạt động trải nghiệm thú vị và mang lại những bài học bổ ích, nhà trường đã không ngần ngại tổ chức các hoạt động ngoại khóa đưa các em đến với các trang trại chăn nuôi, các khu liên liệp hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn để các em được quan sát, tìm hiểu và thu hoạch những tri thức

từ những chuyến đi Ngoài ra, nhà trường còn tổ chức cho HS trải nghiệm tìm hiểu các món ăn truyền thống của dân tộc cũng như những đặc sản của địa phương Tổ chức cho HS tìm hiểu các ẩm thực ở địa phương, tập làm bánh chưng, bánh tét, mứt, tổ chúc thi hát dân ca ví dặm, văn hóa dân gian bằng nhiều hình thức tổ chức, thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp Từ đó, các em học sinh hiểu sâu hơn

về văn hóa ẩm thực, tự hào hơn về truyền thống quê hương mình

Mặc dù nhà trường rất tạo điều kiện cho GV, nhưng nhìn chung GV rất ngại vận dụng tổ chức cho HS học tập bằng các hình thức trải nghiệm hoặc trong quá trình tổ chức GV chỉ vận dụng được một số hình thức đơn giản phù hợp kinh phí của nhà trường, địa điểm

Để khách quan tôi đã tiến hành khảo sát việc vận dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy của 58 giáo viên ở trường THPT Đông Hiếu, thị xã Thái Hòa Kết quả như sau:

2 Thầy cô đã vận dụng được những hình thức trải nghiệm khi

- Hoạt động nhóm

- Giao lưu, học hỏi

- Tham quan, dã ngoại

4 Việc vận dụng những hình thức trải nghiệm đem lại hiệu quả

* Nhận xét: Mặc dù, các GV đều cho rằng việc dạy học trải nghiệm lầ rất cần thiết, mang lại hiệu quả cao, nhưng GV chỉ tổ chức dạy học trải nghiệm trong việc

tổ chức các chuyên đề, dạy minh họa Khi tiến hành tổ chức dạy học trải nghiệm, giáo viên cũng gặp nhiều khó khăn như năng lực học sinh không đồng đều, kinh phí eo hẹp, thời gian tổ chức ít

2.2 Thực trạng dạy học trải nghiệm môn GDCD tại trường THPT

2.2.1 Thuận lợi

Bộ môn GDCD ở trường THPT có vai trò quan trọng trong việc cung cấp cho HS những kiến thức cơ bản về kinh tế, chính trị, pháp luật và đạo đức, góp

phầm bồi dưỡng lòng yêu nước, hiểu biết về tình hình kinh tế, chính trị, hình thành phát triển nhân cách, đạo đức, yêu lao động cho HS

Về phía nhà trường: Tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện tốt các hình thức

tổ chức dạy học theo phương pháp mới; các thiết bị dạy học ngày càng được đầu tư; phòng máy được tăng thêm

Về phía GV bộ môn: Trong những năm gần đây, 100% GV bộ môn GDCD

đều tích cực đổi mới PPDH nhằm phát huy năng lực và phẩm chất của người học Trường THPT Đông Hiếu nhờ sự quan tâm, hỗ trợ từ ban giám hiệu, nhóm đã kết hợp với nhóm Lịch sử, Địa lí, sinh học tổ chức cho HS tham gia một số buổi trải nghiệm tham quan các di tích lịch sử, các hợp tác xã trên địa bàn Ngoài ra, nhóm GDCD cũng tổ chức được một số hoạt động trải nghiệm ngay tại trường lao động công ích, hoạt động chiến dịch tuyên truyền phòng chống đại dịch Covid - 19, hoạt động tuyên truyền Với mục đích giúp các em có những hoạt động trải nghiệm thú vị và mang lại những bài học bổ ích

Về phía HS: Đa số HS của trường con em thuần nông ngoan, ý thức kỉ luật

tốt, ham học hỏi rất thuận lợi cho GV tổ chức các hoạt động trải nghiệm

Về đối tượng trải nghiệm: Đối tượng trải nghiêm cho HS ở địa phương rất

phong phú và đa dạng, lại gần trường Nên rất thuận lợi cho HS trải nghiệm thực

tế GV có thể tổ chức cho HS trải nghiệm tham quan các khu di tích lịch sử Bác Hồ tại xã Đông Hiếu, khu di tích lịch sử làng Vạc, trải nghiệm tại các nông trại trên địa bàn xã Nghĩa Thuận và trải nghiệm lao động, tuyên truyền các chiến dịch ngay tại trường học của mình

2.2.2 Khó khăn

Hoạt động trải nghiệm môn GDCD vẫn còn găp những khó khăn và bất cập Kiến thức bộ môn GDCD nặng về lí thuyết nên học sinh không hứng thú với môn học này Khó khăn về thời gian tổ chức, việc xây dựng kế hoạch, chương tình dạy học hiện nay khá kín về thời lượng Bên cạnh đó, phải kể đến không gian địa lí, thông thường các khu di tích, hợp tác xã, đối tượng trải nghiệm thường khá xa trường, nên việc HĐTN gặp rất nhiều khó khăn

Để đạt được mục đích, yêu cầu và hiểu quả của HĐTN phải đổi mới phương pháp giáo dục, mỗi nhà trường cần đưa ra chương trình, kế hoạch giảng dạy phù hợp Khi xây dựng chương trình cần chú ý đến hoạt động này, cần tổ chức sắp xếp hợp lí và hiệu quả, làm tốt công tác phối hợp với hội cha mẹ học sinh, đoàn thanh niên và các địa phương trong khi tổ chức

Đặc biệt, trong quá trình thực hiện đề tài bản thân GV cũng đã tiến hành khảo sát việc vận dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy ở các trường trên địa bàn Thị xã Thái Hòa (gồm: Trường THPT Đông Hiếu, THPT Thái Hòa, THPT Tây Hiếu Tổng 3 trường gốm 9 giáo viên) Kết quả như sau:

2 Thầy cô đã vận dụng được những hình thức trải nghiệm khi

- Hoạt động nhóm

- Giao lưu, học hỏi

- Tham quan, dã ngoại

4 Việc vận dụng những hình thức trải nghiệm đem lại hiệu

* Nhận xét: Mặc dù các trường còn gặp khó khăn nhất định, nhưng các giáo viên trên địa bàn rất quan tâm đầu tư cho phương pháp dạy học mới Qua bảng trên thấy rằng, việc vận dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy là rất cần thiết, nhằm khắc phục những khó khăn, bất cập và việc vận dụng hình thức trải nghiệm vào giảng dạy sẽ khắc phục được lối truyền thu kiến thức một cách máy móc, thụ động, học sinh sẽ tích cực và chủ động hơn trong hoạt động học tập Đặc biệt trong tiết thực hành ngoại khóa, tài liệu không có, nội dung gắn liền với những vấn đề thực tiễn trong đời sống, việc áp dụng các hình thức trải nghiệm vào giảng dạy là rất cần thiết Chính vì thế, bản thân tôi trong quá trình giảng luôn trăn trở làm thế nào để vận dụng các hình thức này vào quá trình giảng dạy để đem lại hiệu quả thiết thực nhất cho học sinh

3 Quy trình và kế hoạch tổ chức trải nghiệm

3.1 Quy trình thực hiện hoạt động trải nghiệm

Để dạy học trải nghiệm ở môn GDCD có hiệu quả GV cần lựa chọn và phải chuẩn bị về nội dung, hình thức, cách thức, cần xác định thời gian và địa chỉ tổ chức cho phù hợp Đồng thời GV phải biết vận dụng nhuần nhuyễn các phương pháp dạy học, đánh giá, theo dõi kết quả hoạt động trải nghiệm của HS bằng nhiều hình thức khác nhau Vì vậy, trong quy trình thiết kế hoạt động trải nghiệm trong dạy học môn GDCD nói chung và các tiết THNK nói riêng cần thực hiện các bước sạu:

- Bước 1: Lập hế hoạch trải nghiệm: Công việc này thường thực hiện vào đầu

năm học hoặc đầu học kì Căn cứ vào mục tiêu môn học, nội dung SGK, PPCT, ưu thế của địa phương, nhu cầu, hứng thú của HS mà GV xác định chủ đề trải nghiệm cho phù hợp với đối tượng và khả năng nhận thức

- Bước 2: Thiết kế hoạt động trải nghiệm (Xác định chủ đề, mục tiêu, địa

điểm, thời gian, công tác chuẩn bị và các hoạt động)

- Bước 3: Tổ chức hoạt động trải nghiệm Đây là việc biến ý tưởng trên văn

bản, giáo án thành hiện thực, nhằm kiểm nghiệm tính hiệu quả và khả thi của kế hoạch trải nghiệm do GV đề xuất Để thực hiện thành công buổi trải nghiệm cần có

sự phối hợp chặt chẽ giữa GV trực tiếp phụ trách với HS và lực lượng tham gia hỗ trợ (ban chủ nhiệm hợp tác xã, ban lao động, y tế ) Trước khi tiến hành hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần nêu rõ nhiệm vụ học tập cho HS và hướng dẫn HS hoàn thành nhiệm vụ theo kịch bản đã chuẩn bị trước

- Bước 4: Đánh giá hoạt động trải nghiệm Đây là cơ sở để rút ra bài học kinh

nghiệm cho lần hoạt động sau

Để hoạt động trải nghiệm đạt hiểu quả, học sinh tích cực, hứng thú trong học tập, GV cần lưu ý như sau:

Đối với của giáo viên

Trước buổi trải nghiệm một tuần, GV cần liên liên hệ các lực lượng tham gia

hỗ trợ, trình bày mục đích của mình, đề xuất được tạo điều kiện giúp đỡ trong quá

trình triển khai hoạt động trải nghiệm Ví dụ trong tiết PPCT 09: Tìm hiểu về sự

kinh tế Hợp tác xã công nghệ cao Nông Thịnh, GV phải mời được ban chủ nhiệm hợp tác xã để các HS phỏng vấn, học tập kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp Giao nhiệm vụ cho HS: GV nêu rõ nhiệm vụ, phân nhóm cụ thể Thường sĩ số lớp học 37 đến 42 học sinh, giáo viên chia thành 4 nhóm, đặt tên nhóm, chú ý cân bằng giữa các nhóm về giới tính, năng lực và đặc biệt là các hạt nhân nổi bật GV yêu cầu thời gian hoàn thành, công bố địa điểm, thời gian dự kiến báo cáo sản

phẩm Để thực hiện hiểu quả các nhiệm vụ, GV cần chỉ ra các phương tiện mà các

em phải chuẩn bị Về phía GV chuẩn bị nội dung câu hỏi bài thu hoạch, phiếu điều tra sau khi kết thúc học tập

Hướng dẫn cho HS nhiệm vụ học tập: theo dõi các em trong quá trình hoạt động nhằm điều chỉnh kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng thu thập và xử lí thông tin, xây dựng đề cương thực hiện sản phẩm, xem xét giúp đỡ, chỉnh sửa cho các em viết bài thu hoạch để sản phẩm có chất lượng và hiệu quả

Thực hiện nhiệm vụ đánh giá: Đây là khâu thẩm định sản phẩm của các em Thông qua đó, GV đưa ra những nhận xét về các phương diện kiến thức, kĩ năng

và năng lực của HS trong quá trình trải nghiệm

Đối với học sinh

Học sinh là chủ thể của hoạt động học tập Các em phải trải nghiệm trong thực tiễn bằng nhiều hình thức khác nhau (tham quan, học tập, lao động công ích, giao lưu học hỏi ), thu thập thông tin từ nhiều kênh (đời sống, sách vở, báo chí, intent ) kết hợp với kinh nghiệm của bản thân để giải quyết nhiệm vụ được giao Thông qua quá trình hoạt động, các em được rèn luyện nhiều kỹ năng cơ bản như kĩ năng quan sát, kỹ năng hợp tác, kỹ năng thuyết trình , từ đó HS sẽ tự đánh giá được các năng lực, kiến thức của bản thân và bạn mình thu thập được sau khi kết thúc hoạt động

3.2 Kế hoạch thực hiện

Theo PPCT môn GDCD lớp 10 năm học 2020 – 2021, tiết THNK bao gồm 4 tiết Nhưng trong quá trình thực nghiệm, tôi tổ chức cho các em học tập theo hình thức trải nghiệm 2 tiết (PPCT 09 và PPCT 19), còn 2 tiết (PPCT 28, PPCT 35) xin phép được tiến hành nghiên cứu và thể nghiệm ở năm sau Dưới đây là chủ đề và thời gian thể nghiệm các tiết THNK trong chương trình GDCD 10 theo hình thức trải nghiệm

1 9 Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương Tháng 10 năm 2020

3.3 Kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm một số tiết: Thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10

Với tiết PPCT 09: Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương, GV đã tiến hành

vận dụng hình thức trải nghiệm tham quan, dã ngoại và hoạt động giao lưu để tổ

chức giảng dạy

Dưới đây là kế hoạch cụ thể

TT Bước 1: GV thiết kế, chuẩn bị hoạt động dạy học tham quan, và giao lưu

+ HS thấy được tầm quan trọng và hiểu quả của việc

áp dụng công nghệ cao trong sản xuất nông ngiệp + Giúp HS được thư giãn, vui chơi, giải trí lành mạnh sau những giờ học căng thẳng

+ Bước đầu GV định hướng nghề nghiệp trong tương lai cho HS

+ Đồng thời, thông qua hoạt động giao lưu HS quảng bá được hình ảnh du lịch nông nghiệp hiện đại cho địa phương

Nội dung

+ Tham quan tổng thể hệ thống nông trại

+ Phỏng vấn các chuyên gia về kỉ thuật chăm sóc + Trải nghiệm tập làm công nhân chăm sóc

Thứ

hai

Thời gian

+ Ngày 17 tháng 10 năm 2020 + 14h50 phút HS tập trung điểm danh tại cổng trường, sau đó cả lớp cùng di chuyển đến HTX công nghệ cao Nông Thịnh

+ 15h học sinh có mặt tại HTX công nghệ cao Nông Thịnh để học tập trải nghiệm, 16h kết thúc buổi học

xã Nghĩa Thuận, Thị Xã Thái Hòa, Nghệ An (cách trường khoảng 1km)

Đối tượng tham quan, học tập

+ Toàn bộ cơ sở vật chất phục vụ chăm sóc, bảo quản của hợp tác xã, cây trồng

Thứ

ba

Xây dựng kế hoạch

và phê duyệt kế hoạch tham quan

+ Phê duyệt kế hoạch với ban chuyên môn, nhóm chuyên môn

Chuẩn bị về cơ sở vật chất

+ HS chuẩn bị giấy, bút, máy ghi âm, máy chụp hình

Chuẩn bị phương + HS tự túc về phương tiện, nước uống, tư trang,

tiện khẩu trang, găng tay

Thứ

tư

Gv phổ biến kế hoạch,

- HS dựa vào nhiệm vụ, phân công công việc và chuẩn bị các phương tiện cần thiết cho hoạt động, nghiên cứu tìm hiểu trước các vấn đề liên quan đến đối tượng tham quan

Bước 2: GV tiến hành tổ chức thực hiện hoạt động tham quan và giao lưu học tập

Thứ

nhất

Phổ biến chương trình tham quan, học tập

- GV kết hợp với ban chủ nhiệm hợp tác xã giới thiệu về chương trình tham quan, học tập

+ HS Tham quan tổng quan toàn bộ hợp tác xã

+ Phỏng vấn các chuyên gia về kỉ thuật chăm sóc

+ HS trải nghiệm tập làm công nhân trong nông trại

+ Kết thúc buổi tham quan, học tập GV giao HS câu hỏi viết bài thu hoạch

Thứ

hai

HS thực hành các nhiệm vụ

mà GV yêu cầu

- Những yêu cầu quan trọng của HS trong buổi tham quan, học tập tại HTX công nghệ cao Nông Thịnh

+ Cần ghi chép số liệu, tài liệu một cách đầy đủ

+ Phải có ý thức giữ gìn trật tự, giữ gìn bảo vệ các công cụ, hiện vật trong nông trại

+ Không được tự ý bỏ đoàn, nhóm đi nơi khác

+ Không bẻ, nhổ cây trồng và đập phá các hệ thống máy móc, phương tiện của hợp tác xã

+ Mọi việc nảy sinh phải thông qua người điều hành đồng ý mới thực hiện

+ Phải có bài thu hoạch sau khi tham quan trải nghiệm

+ Những cá nhân tự ý làm trái những quy định thì phải tự chịu trách nhiệm và hình phạt của GV, của nhà trường

Bước 3: Đánh giá, tổng kết kết quả của HS sau khi tham gia hoạt động tham quan

và giao lưu, học hỏi

Thứ

nhất

GV tiến hành tổng kết

- GV tiến hành tổng kết, đánh giá buổi trải nghiệm + Ưu điểm:

+ Hạn chế:

Thứ

hai

HS trình bày kết quả thu được sau chuyến tham quan, HS viết báo cáo, bài thu hoạch

- HS trình bày kết quả thu được sau chuyến tham quan: Chụp được các hình ảnh

- HS viết báo cáo, bài thu hoạch

PPCT 19: Tình yêu lao động, GV đã tiến hành vận dụng hình thức trải

nghiệm lao động công ích và tổ chức cuộc thi để tổ chức giảng dạy

Dưới đây là kế hoạch cụ thể

Bước 1: Xác định chủ đề, địa điểm, nội dung lao động công ích

- GV xây dụng kế hoạch:

+ Xin ý kiến ban giám hiệu

+ Phối hợp, liên hệ với GVCN, nhân viên y tế và GV phụ trách công tác vệ sinh trường học

Thứ Chuẩn bị phương + HS tự chuẩn bị găng tay, đồ bảo hộ lao động

hai tiện, công cụ + Cuốc, xẻng, vét, dao, kéo lớp trưởng liên hệ GV phụ

trách công tác vệ sinh trường học mượn cho lớp

Thứ

ba

Tổ chức cho HS đăng kí và hướng dẫn công tác tự chuẩn bị

Tổ chức cho HS đăng kí: HS đăng kí thông qua lớp trưởng

Bước 3: Tổ chức, hướng dẫn thực hiện

GV tổ chức và hướng dẫn cho

- Hướng dẫn cho HS viết báo cáo và bài thu hoạch

4 Cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm ở các tiết thực hành ngoại khóa GDCD lớp 10 THPT

4.1.1 Hoạt động tham quan, dã ngoại

Tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chức học tập thực tế hấp dẫn đối với học sinh Mục đích của tham quan là để các em được đi thăm, tìm hiểu và học hỏi kiến thức, tiếp xúc với các di tích lịch sử, văn hóa, công trình, nhà máy ở nơi xa các em sinh sống, học tập, giúp các em được những kinh nghiệm thực tế, từ đó có thể áp dụng vào cuộc sống của chính các em

Hay nói cách khác, tham quan cách thức GV tổ chức cho HS trực tiếp thâm nhập, tiếp xúc, trải nghiệm trong môi trường tự nhiên và xã hội theo chủ đề nhất định, từ đó rút ra những bài học cần thiết, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của hoạt động trải nghiệm

4.1.2 Cách thức tiến hành hoạt động tham quan, dã ngoại

Bước 1: GV thiết kế, chuẩn bị hoạt động dạy học tham quan, dã ngoại

- Thứ nhất, xác định rõ mục tiêu, yêu cầu, nội dung hoạt động tham quan

- Thứ hai, đến địa điểm tham quan nghiên cứu cụ thể về địa điểm và đối tượng tham quan; liên hệ với cac đơn vi liên quan chuẩn bị phối hợp trong tổ chưc tham quan

- Thứ ba, xây dựng kế hoạch hoạt động tham quan, học tập gồm lập kế hoạch

và phê duyệt kế hoạch tham quan, chuẩn bị về cơ sở vật chât, phương tiện GV giao nhiệm vụ hoạt động cho HS thực hiện trong quá trình tham quan

- Thứ tư, GV phổ biến kế hoạch, HS dựa vào nhiệm vụ, phân công công việc

và chuẩn bị các phương tiện cần thiết cho hoạt động, nghiên cứu tìm hiểu trước các vấn đề liên quan đến đối tượng tham quan

Bước 2: GV tiến hành tổ chức thực hiện hoạt động tham quan, dã ngoại

- Thứ nhất, GV phổ biến chương trình tham quan, các nội dung, yêu cầu tham quan cho HS; định hướng nội dung, vấn đề thu hoạch sau hoạt động tham quan

- Thứ hai, HS thực hành các nhiệm vụ mà GV yêu cầu Ở bước này GV có thể đặt ra những câu hỏi và những nhiệm cụ thể giúp HS tập trung chú ý và tích cực suy nghĩ về những nội dung chủ yếu có quan hệ trực tiếp với đề tài tham quan Yêu cầu HS thực hiện nghiêm túc nội dung, duy trì kỉ luật tham quan

Bước 3: Đánh giá, tổng kết kết quả của HS sau khi tham gia hoạt động tham quan, dã ngoại

Thứ nhất, HS trình bày kết quả thu được sau chuyến tham quan, HS viết báo

cáo, bài thu hoạch

Thứ hai, GV tiến hành tổng kết, đánh giá, khuyến khích các hoạt động tham gia của HS

4.1.3 Ví dụ minh họa :

Ở tiết PPCT 09, chủ đề: Tìm hiểu về sự đổi mới của quê hương, GV có thể

tổ chức cho HS hoạt động trải nghiệm thông qua hình thức tham quan, dã ngoại

GV tiến hành theo trình tự sau:

1 Kiến thức: Học sinh có điều kiện quan sát trực quan sinh động về các sự vật,

hiện tượng; biết được tầm quan trọng của việc áp dụng công nghệ vào sản xuất

nông nghiệp; giúp HS được thư giãn, vui chơi, giải trí lành mạnh sau những giờ học căng thẳng; bước đầu GV định hướng nghề nghiệp trong tương lai cho HS

2 Kĩ năng: HS hoàn thành được phiếu điều tra; Phân biệt được sản xuất công

nghệ hiện đại 4.0 với sản xuất theo kiểu truyền thống

3 Thái độ: Tích cực sản xuất của cải vật chất; Ủng hộ, học hỏi cái mới để năng

cao hiệu quả, chất lượng trong công việc Đồng thời, biết vận động người thân áp

dụng công nghệ mới vào sản xuất, dần bỏ kiểu sản xuất truyền thống

4 Phẩm chất đạt được: Trách nhiệm, yêu nước, chăm chỉ

5 Năng lực hình thành: Năng lực giao tiếp và hợp tác, Năng lực giải quyết vấn

đề và sáng tạo, năng lực tự chủ

II Nội dung của hoạt động

+ Tham quan tổng thể hệ thống nông trại

+ Hoàn thành phiếu thu thập kinh nghiệm sau hoạt động

III Phương pháp : Hoạt động nhóm, cá nhân

IV Tiến trình hoạt động

+ GV chuẩn bị các phiếu thu thập kinh nghiệm

+ Hướng dẫn HS ghi vào phiếu thu thập kinh nghiệm

- Sau khi tham quan tổng thể GV chia lớp thành các nhóm thu thập những thông tin và điền vào phiếu

- Học sinh:

+ Dưới sự hướng dẫn, phân công của GV từ trước, các em tiến hành hoạt động Mục đích cho các em tìm hiểu sâu hơn về các công đoạn sản xuất, công nghệ sản xuất, tham quan khu trồng cà chua, khu trồng dưa lưới

+ Các nhóm tiến hành điều tra thu thập những kinh nghiệm ban đầu về quá trình sản xuất, thu hoạch, đóng gói sản phẩm từ ban chủ nhiệm HTX

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ học tập khám phá

Học sinh

+ Tham quan tổng thể hệ thống nông trại

+ Hoàn thành phiếu thu thập kinh nghiệm

+ Nhóm cà chua: Sự khác nhau giữa hệ thống tươi tiêu của nông trại với hệ

thống tưới tiêu của gia đình?

+ Nhóm dưa lưới: Sự khác nhau về quy trình chăm sóc trong nông trại với

quy trình chăm sóc truyền thống?

+ Nhóm hoa ly: Sự khác nhau về trình thu hoạch và bảo quản sản phẩm so

với trình thu hoạch và bảo quản sản phẩm truyền thống?

+ Nhóm Nano: Hệ thống điều khiển tự động về ánh sáng độ ẩm, nhiệt độ?

Bước 3 Trình bày và đánh giá kết quả hoạt động

- Học sinh

+ Nhóm trưởng yêu cầu các thành viên nộp kết quả đã tìm kiếm

+ Thảo luận thống nhất những đặc điểm chung từ các bạn, thống nhất và ghi

vào phiếu điều tra

- Giáo viên: Yêu cầu nộp phiếu thu thập thông tin, sau đó trao đổi kết quả

tìm kiếm của các nhóm

( Một số hình ảnh HS hoạt nhóm thu thập thông tin để điền vào phiếu điều tra)

4.2 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức giao lưu, học tập

4.2.1 Hoạt động giao lưu

Giao lưu là một hình thức tổ chức giáo dục nhằm tạo ra các điều kiện cần thiết

để cho HS tiếp xúc, trò chuyện và trao đổi thông tin với những nhân vật điển hình trong các lĩnh hoạt động nào đó Qua đó, giúp các em có tình cảm và thái độ phù hợp, có được những lời khuyên đúng đắn để vươn lên trong học tập, rèn luyện và hoàn thiện nhân cách

4.2.2 Cách tiến hành giao lưu, học tập

Bước 1: Lập kế hoạch giao lưu

- GV phải lựa chọn chủ đề để giao lưu

- GV xác định mục tiêu giao lưu

- Lựa chọn nội dung và cách thức giao lưu

- Xác dịnh đối tượng tương tác, giao lưu phù hợp với nội dung đã định

- Xác định thơi gian và địa chỉ giao lưu

- Dự kiến các nguồn lực cần huy động

Bước 2: Chuẩn bị các điều kiện tổ chức giao lưu

- Nhân sự: Phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng thành viên, đặc biệt là người làm chủ để giao lưu

- GV cần làm tốt công tác tiền trạm (GV phải đến địa điểm HS trải nghiệm để khảo sát, liên hệ, đặt vấn đề trước với nhân vật điển hình để họ có thời gian chuẩn bị)

- Chuẩn bị tốt các phương tiện, kĩ thuật hỗ trợ để tiến hành giao lưu như loa, micro

- Công tác hậu cần: Cần chuẩn bị vật chất, trang thiết bị, kinh phí, công tác truyền thông phục vụ giao lưu

Bước 3: Tiến hành giao lưu

- Tuyên bố lí do

- Giới thiệu đại biểu

- Tiến hành trao đổi tương tác theo các vấn đề liên quan đến các chủ đề đã chọn Người điều khiển phải khéo léo dẫn dắt, điều khiển để những người tham gia trao đổi nêu quan điểm cũng như các ý kiến thắc mắc

- Các HS khác nêu các câu hỏi khác giao lưu với nhân vật điển hình

Bước 4 : Tổng kết giao lưu

- Người dẫn chương trình cùng GV cảm ơn đại diện HTX

- GV dặn dò: HS hoàn thiện vi deo, nạp cho GV vào tiết tiếp theo

4.2.3 Ví dụ minh họa

Với hình thức tổ chức này tôi đã tiến hành thể nghiệm ở tiết PPCT 09, Tìm

hiểu về sự đổi mới của quê hương GV tổ chức cho HS hoạt động “Tập làm phóng viên” Cách tiến hành như sau:

I Mục tiêu

1 Kiến thức: Học hỏi những kinh nghiệm đã có trong cuộc sống, thông qua đó

hình thành cho HS những năng lực cũng như một số kĩ năng sống cơ bản

2 Kĩ năng: HS tập làm phóng viên, biết soạn những câu hỏi phỏng vấn đơn giản;

thấy được hiểu quả của việc áp dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất nông nghiệp

3 Thái độ: Giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp; Biết tuyên truyền mọi người

ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất Phê phán những hành vi sản xuất dùng các

hóa chất độc hại gây ảnh hưởng tới sức khỏe của con người

II Nội dung phỏng vấn: Liên quan đến kỉ thuật canh tác, giống cây trồng, bảo

quản sản phẩm, phân bón

III Phương pháp: Phỏng vấn nói chuyện, trao đổi kinh nghiệm

IV Tiến trình hoạt động

Giáo viên

+ Tổ chức cho HS đăng kí “Tập làm phóng viên”

+ HS đăng kí tập làm phóng viên: 1 đến 2 em

+ Cho HS tự thể hiện năng khiếu và phát huy được năng lực của mình

Học sinh tiến hành phỏng vấn

+ Phóng viên chào hỏi người đại diện HTX

+ Giới thiệu đại biểu

+ Phóng viên giới thiệu về mình

+ Phóng viên nêu lí do phỏng vấn

+ Phóng viên phỏng vấn bằng hệ thống câu hỏi chuẩn bị trước ở nhà (Trước khi phỏng vấn phải thông qua kiểm duyệt của GV về nội dung câu hỏi)

+ Các học sinh khác đặt câu hỏi cho người đại diện HTX

Kết thúc phỏng vấn: Phóng viên cảm ơn, quảng bá sản phẩm

+ Kết thúc hoạt động HS hoàn thiện vi deo, chuyển vi deo cho GV sau một tuần Vi deo của HS được GV chấm điểm bổ sung vào điểm thường xuyên

(Một số hình ảnh giao lưu và câu hỏi phỏng vấn của HS Ngoài ra GV còn kèm thêm USB hoạt động “Tập tàm phóng viên” sản phảm do HS làm ra

4.3 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức lao động công ích

4.3.1 Hoạt động lao động công ích

Lao động công ích là cách thức GV tổ chưc HS và tập thể HS trực tiếp thực hiện hoạt động lao động vì lợi ích chung của nhà trường, cộng đồng và xã hội HS

sử dụng thời gian, sức lực, năng lực của mình để thực hiện hoạt động lao động vì lợi ích của tập thể, nhà trường, cộng đồng, từ đó phát triển phẩm chất, năng lực mới cho bản thân

4.3.2 Cách tiến hành hoạt động lao động công ích

Để tổ chức hiệu quả các hoạt động lao động công ích cho HS, GV cần thực hiện theo quy trình 4 bước như sau:

Bước 1: Xác định địa điểm, nội dung lao động công ích

Thứ nhất, tìm hiểu địa điểm thực hiện: Ưu tiên với những nơi quen thuộc, gắn

bó với cuộc sống hàng ngày như trong và ngoài khuôn viên nhà trường, trong khu phố, công viên mà ở đó có vấn đề cần giải quyết, vừa đảm bảo yếu tố an toàn cho học sinh trong quá trình tham gia hoạt động

Thứ hai, lựa chọn lao động công ích: GV phải lựa chọn công việc cần thiết, cấp bách, có ý nghĩa xã hội và vừa sức đối với HS Đây là yêu cầu quan trọng Nội dung càng gần gũi, thiết thực, bổ ích GV càng dễ trong việc vận động HS tham gia, tạo sự hứng thú và kích thích tinh thần làm việc say mê của HS

Bước 2: Chuẩn bị

Thứ nhất, hoàn thiện về mặt hành chính, phát lí để tổ chức thực hiện hoạt động lao động công ích: GV phải xây dựng kế hoạch, dự trù kinh phí, xin ý kiến lãnh đạo nhà trường, liên hệ với GV phụ trách quản lí lao động của nhà trường để phối hợp, đảm bảo điều kiện thuận lợi và an toàn nhất cho HS tham gia

Thứ hai, chuẩn bị phương tiện, công cụ cần thiết cho hoạt động lao động công ích: găng tay, cuốc, rổ, thùng đựng rác

Thứ ba, tổ chức cho HS đăng kí và hướng dẫn công tác tự chuẩn bị

Bước 3: Tổ chức, hướng dẫn thực hiện

GV tổ chức và hướng dẫn cho HS thực hiện lao động theo kế hoạch đã ban hành: chia nhóm, hướng dẫn cụ thể về ý nghĩa, quy trình thực hiện, yêu cầu cần đạt Trong quá trình này, GV cần theo sát HS, kịp thời giải đáp thắc mắc, hướng dẫn và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo hiệu quả công việc, an toàn cho HS

Sau mỗi hoạt động, GV tổ chức tổng kết để HS thấy được ý nghĩa của HĐ công ích, từ đó kích thích sự chủ động, hứng thú của các em trong các hoạt động tương tự Việc tổng kết có thể thực hiện bằng nhiều hình thức như phát biểu cảm tưởng của HS, viết báo cáo, thu hoạch ( hình thức này có thể giao cho HS về nhà viết, nộp bài vào tiết sau) Cần lưu ý việc tổng kết cần được tổ chức ngắn gọn, nhưng phải hiệu quả và mang tính đúc kết

4.3.3 Ví dụ minh họa

Với hình thức này GV đã vận dụng vào tiết PPCT 19, chủ đề: Tình yêu lao

động, ở hoạt động khám phá GV tiến hành theo trình tự sau:

1 Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Góp phần xây dụng môi trường ở trường học xanh, sạch, đẹp

- Hình thành cho HS tình yêu lao động, biết làm những công việc phù hợp với khả năng của mình

2 Kĩ năng: Thấy được giữa lao động trí óc và lao động chân tay có mối quan hệ

với nhau Từ đó, HS biết trân trọng sức lao của mình và tôn trọng sức lao động của

người khác

3 Thái độ: HS biết quý trọng sức lao động của mình, người thân và của người

khác Ủng hộ những người chăm chỉ làm việc, đồng thời lên án, phê phán những

người lười nhác trong lao động

4 Phẩm chất: Trách nhiệm, chăm chỉ, yêu nước, trung thực

5 Năng lực: Năng lực giao tiếp, ngôn ngữ, năng lực tự chủ

II Nội dung hoạt động: Lao động tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp trong khuôn

viên nhà trường

III Phương pháp, phương tiện:

- HS làm việc theo nhóm, có sự phân công hoạt động trong nhóm

- Phương tiện: Cuốc, vét, kéo, găng tay

IV Tiến trình hoạt động

GV tổ chức cho học sinh hoạt động trải nghiệm lao động công ích tại khuôn viên nhà trường THPT Đông Hiếu

Cách tổ chức buổi hoạt động lao động công ích

+ GV tổ chức và hướng dẫn cho HS thực hiện lao động theo kế hoạch

+ GV phổ biến kế hoạch hoạt động, nội dung hoạt động, công việc hoạt động (Yêu cầu hoạt động nghiêm túc, hiệu quả, có chấm điểm)

+ GV quan sát HS, kịp thời giải đáp thắc mắc, hướng dẫn và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo hiệu quả công việc, an toàn cho HS

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh:

- GV chia lớp thành 4 nhóm

+ Nhóm 1: Lao động, dọn vệ sinh sau dãy nhà 3 tầng

+ Nhóm 2: Trồng, chăm sóc vườn hoa, cây cảnh của trường

+ Nhóm 3: Tổ chức quét dọn xung quanh sân trường

+ Nhóm 4: Tổ chức lau dọn khu vực hiệu bộ

+ Tiến hành phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm

+ Lớp trưởng: Triển khai nhiệm vụ cho các nhóm trưởng, quan sát theo dõi hoạt động chung

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

+ Học sinh báo cáo kết quả

+ GV cùng lớp trưởng nghiệm thu kết quả lao động

- GV nhận xét về ý thức, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả của hoạt động lao động

(Một số hình ảnh HS các nhóm tiến hành hoạt động lao động công ích tại trường)

4.4 Tổ chức hoạt động trải nghiệm bằng hình thức tổ chức cuộc thi

4.4.2 Cách thức tiến hành hoạt động tổ chức cuộc thi

GV phổ biến thề lệ cuộc thi:

- Quy định đối tượng dự thi: Có thể cá nhân hoặc nhóm

- Nội dung cuộc thi: Liên quan đến các nội dung bài học hoặc liên quan đến

sự kiện nào đó

- Thời gian: Phải quy định rõ thời gian dự thi và thời gian kết thức cuộc thi

- Giải thưởng: Bằng hiện vật

4.4.3 Ví dụ minh họa

Với hình thức này GV đã tiến hành thể nghiệm vào tiết PPCT 19, chủ đề:

Tình yêu lao động GV tổ chức cuộc thi với chủ đề “ Đẹp khi lao động” , GV tiến

hành như sau:

3 Thái độ: HS biết quý trọng sức lao động của mình, đồng thời biết trân quý sức

lao động của người khác

4 Phẩm chất đạt được: Trách nhiệm, chăm chỉ, trung thực

5 Năng lực hình thành: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự chủ và tự học,

năng lực giải qyết vấn đề và sáng tạo và các năng lực khác

II Nội dung: HS có thể thi vẽ tranh, chụp những bức ảnh đẹp, thi sáng tác thơ III Phương pháp: Tổ chức theo nhóm hoặc cá nhân

Sản phẩm dự kiến: HS chụp được những bức ảnh, tấm gương đẹp trong lao động

hoặc những bức tranh có ý nghía, bài thơ hay

IV Tiến trình hoạt động

GV phổ biến thề lệ cuộc thi:

+ Quy định đối tượng dự thi: Có thể cá nhân hoặc nhóm

+ Nội dung cuộc thi: Chủ đề “Đẹp trong lao động”(có thể vẽ tranh, chụp

ảnh, sáng tác thơ)

+ Thời gian: Sau một tuần HS nộp tác phẩm dự thi + Giải thưởng: 1 giải nhất: 5 quyển vở

2 giải nhì: 3 quyển vở

3 giải ba: 2 quyển vở

4 giải khuyến khích: 1 quyển vở

Một số lưu ý: GV chỉ chấm các tác phẩm hợp lệ (tác phẩm đúng với chủ đề đã quy

định) Những tác phẩm không đúng với chủ đề, những hình ảnh sao chép trên

mạng đề không hợp lệ sẽ bị loại

+ Đối tượng dự thi: Tất cả HS của lớp 10C8 và khuyến khích sinh lớp khác

HS tiến hành hoạt động dựa trên sự hướng dẫn, sau một tuần HS nộp tác phẩm

Các tác phẩm của HS sẽ được chấm điểm bổ sung vào điểm thường xuyên và trưng bày, triễn lãm ở lớp học

- Một số tác phẩm đạt giải của HS sau một tuần tuần tổ chức cuộc thị

(TP đạt giải nhất: “ Đẹp trong học tập và lao động để phòng chống dịch Covid

19”, Tác giả Trần Minh Ánh Lớp 10C8)

(Một số tác phẩm hội họa đạt giải được HS triển lãm tại lớp học)

Sau khi tổ chức xong các hoạt động ở PPCT 09 và PPCT 19, GV tiến hành điều tra tình hình học sinh về mức độ hứng thú, không hứng thú và các mức độ khác trong học tập trải nghiệm cho lớp 10C7 và 10C8 Kết quả điều tra đươc GV

tổng hợp ở (mục 6) Dưới đây là phiếu điều tra học sinh về học tập trải nghiệm

thông qua tiết PPCT 09 và PPCT 19

PHIẾU ĐIỀU TRA HỌC SINH VỀ HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM

Cảm ơn các em bởi sự hợp tác điền vào thông tin vào phiếu khảo sát

Câu 1: Em có hứng thú khi học tập trải nghiệm theo hình thức tham quan?