Tiểu luận nhóm ngành sư phạm lịch sử đề tài kế HOẠCH sử DỤNG bản đồ TRONG dạy học GIÁO dục PHỔ THÔNG môn LỊCH sử

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài:Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý, các con đường phát kiến địa lý,.... Nội dung hoạt đông sử dụng b

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH KHOA SƯ PHẠM LỊCH SỬ

-^ffl^ -

Tiểu Luận Nhóm

• Ngành sư phạm Lịch Sử TÊN ĐỀ TÀI: KẾ HOẠCH SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG DẠY

HỌC GIÁO DỤC PHÔ THÔNG MÔN LỊCH SỬ

Giáo viên hướng dẫn: TS Đậu Khắc Tài

Sinh viên thực hiện: Đỗ Lê Đức Hiền; Vang Thị Kim Yến; Lê Thị Khánh Huyền; Nguyễn Gia Bảo Khánh.

Bài 11: Tây Âu thời kỳ Trung

đại 5

Bài 14: Các quốc gia cổ đại trên

nước Việt Nam 7

Bài 16: Thời kỳ Bắc thuộc và các

cuộc đấu tranh 8

Bài 19: Những cuộc kháng chiến

chống ngoại xâm từ X-XV 11

Bài 30: Chiến tranh giành độc lập

của các thuộc địa Anh ở Bắc

Bài 16: Các nước ĐNA giữa hai

cuộc chiến tranh 22

Bài 19: Nhân dân Việt Nam kháng

chiến chống Pháp xâm lược 25

Bài 21: Phong trào yêu nước của

nhân dân Việt Nam 31

3 Lịch sử lớp 12: 38

Bài 1: Sự hình thành trật tự thế giới

mới sau chiến tranh thế giới thứ

II 38

Bài 2: Liên Xô và các nước Đông

Âu (1945-2000) Liên Bang Nga

Bài 7: Tây Âu 56

Bài 14: Phong trào cách mạng

ra đời 59

Bài 18: Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn Quốc chống thực dân Pháp (1946-1950) 66

C Kết luận: 71

1 Tổng kết: 71

2 Đánh giá thành viên: 72

A MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài:

Trong giảng dạy môn Lịch sử; việc sử dụng hệ thống bản đồ và lược đồ rất quantrọng Chính vì vậy là những sinh viên thuộc nghành sư phạm Lịch sử; chúng emnhận thấy cần xác định làm thế nào để khai thác có hiệu quả bản đồ; lược đồ tronggiảng dạy môn Lịch sử giúp học sinh phát huy theo hướng tích cực

Với đề tài này chúng em đã lựa chọn một số trong chương trình Trung học phổthông: với nội dung bài đã được xác định sẵn và số lượng bản đồ được biên tậptheo từng bài, từng nội dung; thì sẽ được xác định mỗi bản đồ trong giảng dạy sẽđược sử dụng vào bài học như thế nào nhằm tăng hiệu quả cho bài học; đồng thờithúc đấy tinh thần học tập môn Lịch sử cho học sinh

đồ trong giảng dạy

Các bài được chọn vào tiểu

luận.

Thành viên đảm nhận.

- Bài 16: Thời kỳ Bắc thuộc

và các cuộc đấu tranh

- Bài 19: Những cuộc khángchiến chống ngoại xâm từ thế

kỷ X-XV

- Bài 30: Chiến tranh giànhđộc lập của các thuộc địaAnh ở Bắc Mỹ

Nguyễn GiaBảo Khánh

- Bài 6: Chiến tranh thế giớithứ nhất

- Bài 16: Các nước ĐNA giữa

2 cuộc chiến tranh 1939)

(1918 Bài 19: Nhân dân Việt Nam

Vang Thị KimYến

kháng chiến chống Pháp xâmlược (từ năm 1858-trước năm1873).

- Bài 21: Phong trào yêunước chống Pháp của nhândân Việt Nam

dụng bản đồ

Gồm 10 bài:

- Bài 1: Sự hình thành trật tựthế giới mới sau chiến tranhthế giới thứ hai (1945-1949)

- Bài 2: Liên Xô và các nướcĐông Âu (1945-2000); LiênBang Nga(1991-2000)

- Bài 4: Các nước ĐNA và

Ấn Độ

- Bài 5: Các nước Châu Phi

và Mỹ La Tinh

- Bài 6: Nước Mỹ

- Bài 7: Tây Âu

- Bài 14: Phong trào cáchmạng 1930-1935

- Bài 16: Phong trào giảiphóng dân tộc và tổng khởinghĩa Tháng Tám (1939-1945) Nước Việt NamDCCH ra đời

- Bài 18: Những năm đầu củacuộc kháng chiến toàn Quốcchống thực dân Pháp (1946-1950)

- Bài 20: Cuộc kháng chiếntoàn quốc chống thực dânPháp (1953-1954)

Đỗ Lê ĐứcHiền

Lê Thị KhánhHuyền

3 Đánh giá chung thái độ làm việc nhóm:

Nhìn chung trong quá trình làm bài, sửa bài, tất cả các thành viên đều nghiêm túc,luôn chủ động nhận nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời hạn.Hầu hết các thành viên trong nhóm đều lắng nghe và có nhiều ý kiến bổ sung chonhau để bài tiểu luận của nhóm được hoàn thiện hơn

B NỘI DUNG:

1 LỊCH SỬ 10: (Nguyễn Gia Bảo Khánh).

BÀI 11: TÂY ÂU THỜI KỲ TRUNG ĐẠI:

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+ Tìm hiểu những cuộc phát kiến địa lý

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS thông qua bản đồ rèn luyện được kỹ năng quan sát bản đồ, lược đồ

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài:Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý, các con đường phát kiến địa lý,

3 Bản đồ, lược đồ được sử dụng trong bài học:

Hình 27 — Lược đó những cuộc phát kiốn địa lí

Lược đồ những cuộc phát kiến địa lý

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hình 27 - Lược đổ những cuộc phát kiên địa lí

Chia lớp thành 4 nhóm, đưa ra câu hỏi

nhiệm vụ:

- Em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn

đến các cuộc phát kiến địa lí?

làm việc theo nhóm và trả lời câu hỏidưới sự nhìn nhận trên lược đồ

+Nguyên Nhân-Do yêu cầu phát triển của sản xuất,các thương nhân châu Âu cần nhiềuvàng bạc, nguyên liệu và thị trườngmới

- Họ muốn tìm những con đường biển

để sang buôn bán với Ản Độ và cácnước phương Đông

- Những tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: labàn, kĩ thuật đóng tàu là điều kiện đểthực hiện các cuộc phát kiến địa lý.+Các cuộc phát kiến địa lí lớn-Năm 1487, B Đi-a-xơ đi vòng quanhđiểm cực Nam châu Phi, tìm ra mũiHảo Vọng

- Năm 1497, Va-xcô đơ Ga-ma chỉ huyđoàn tàu từ Lisbon đến mũi Hảo Vọng.Đến năm 1498, cập bến Ca-li-cút ởphía tây nam Ản Độ

- Năm 1492, C.Cô-lôm-bô “tìm ra”châu Mĩ

- Từ 1519 - 1522, Ph.Ma-gien-lan thựchiện chuyến đi vòng quanh Trái đất

BÀI 14: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN NƯỚC VIỆT NAM.

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+Các quốc gia cổ đại trên đất nước Việt Nam

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS thông qua bản đồ rèn luyện được kỹ năng quan sát bản đồ, lược đồ

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài:nhận biết được lịch sử hình thành của đất nước Việt Nam

3 Bản đồ, lược đồ được sử dụng trong bài học:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

BÀI 16: THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ CÁC CUỘC ĐẤU TRANH

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+ Cuộc đấu tranh giành độc lập (thế kỉ I - đầu thế kỉ X)

+ Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS thông qua bản đồ rèn luyện được kỹ năng quan sát bản đồ, lược đồ

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài:

Yêu cầu HS quan sát lược đồ và tài liệu

SGK trả lời câu hỏi: Có bao nhiêu quốc

gia cổ đại hình thành trên đất nước VN?

Hãy kể tên các quốc gia trên?

* Hs thực hiện nhiệm vụ và trả lời câuhỏi:

Có 3 quốc gia cổ đại hình thành trên

+Văn lang - Au lạc+ Cham Pa

+ Phù Nam

+ Hs nắm được cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và nơi diễn ra khởi nghĩa, biết được vị tríđịa danh Mê Linh, Hát Môn,

+ Hs nắm được cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và nơi diễn ra khởi nghĩa, vị trí địa lí củasông Bạch Đằng, lí giải được vì sao ta lại đóng cọc được trên sông Bạch Đằng, nêuđược diễn biến cuộc khởi nghĩa

3 Các loại bản đồ, lược đồ được sử dụng:

* Có 2 loại bản đồ cần sử dụng:

- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng và cuộc kháng chiến chống quân xâm lượcHán 40-43

- Lược đồ khơi nghĩa chiến thắng Bạch Đằng năm 938:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

nghĩa Hai Bà Trưng và yêu cầu nêu diễn

biến của khởi nghĩa, cho biết khởi nghĩa

chống triều đại đô hộ nào

Hoạt động của HS _

* HS theo dõi lược đồ, kết hợp sgk

và trả lời câu hỏi dưới sự nhìn nhậntrên lược đồ

- Khởi nghĩa Hai Bà Trưng:

+ Mùa xuân năm 40, Hai BàTrưng dựng cờ khởi nghĩa ở HátMôn (Hà Nội)

+ Cuộc khởi nghĩa nhanh chóngđược nhân dân khắp nơi ủng hộ.+ Nghĩa quân nhanh chóng đánh bại

kẻ thù, làm chủ Mê Linh, rồi từ MêLinh tiến đánh Cổ Loa và Luy Lâu.+ Tô Định hoảng hốt bỏ chạy vềnước

+ Khởi nghĩa chống triều đại đô hộĐông Hán

*Nhiệm vụ 2: Gv cho học sinh quan

sát

lược đồ khởi nghĩa:

Giải thích vì sao ta lại đóng cọc trên

sĩ hai bên bờ bất ngờ tiến công địch,thuyền chiến của quân sĩ mai phục

cũng tung ra đánh đuổi, khiến quâncủa Hoằng Tháo phải quay đầu bỏchạy.

+ Thủy triều càng rút nhanh, thuyềnchiến của Nam Hán càng sợ mắc cạncàng chạy thục mạng và bị nhữngcọc gỗ dưới lòng sông nhô lên đâmthủng thuyền, quân sĩ chết đầy sông,Lưu Hoằng Tháo bị bắt sống và bịgiết tại Bạch Đằng giang Trận BạchĐằng chỉ diễn ra trong vòng mộtngày đã kết thúc thắng lợi, phá tan

âm mưu xâm lược của quân NamHán

BÀI 19: NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM TỪ X-XV.

1 Nội dụng sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ trong phần nội dung:

+ Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn

2 Mục đích sử dụng bản đồ:

- Giúp HS phát triển kỹ năng quan sát bản đồ, dựa vào bản đồ, lược đồ để nêu diễn

biến và nhận xét các sự kiện

- Hs nắm được các cuộc khởi nghĩa lớn và nơi diễn ra các trận đánh lớn

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

4 Nội dung hoạt đông sử dụng bản đồ:

_Hoạt động của GV

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Quan sát lược đồ hình 37 so sánh sự

khác nhau giữa cuộc khởi nghĩa Lam

Sơn và các cuộc kháng chiến thời Lí,

-Sự khác nhau:

+Cuộc kháng chiến thời Lý, Trần đãdiễn ra trong hoàn cảnh đất nước đãđược độc lập, nhân dân cùng nhà nướcchăm lo xây dựng đất nước Còn cuộckhởi nghĩa Lam Sơn diễn ra trong lúcđất nước bị quân Minh xâm lược và đô

hộ Nhiều cuộc khởi nghĩa của nôngdân nổ ra nhưng bị đàn áp

+Các cuộc kháng chiến thời Lý, Trầnsức dân đã được chuẩn bị ngay từ đầucòn khởi nghĩa Lam Sơn vừa khởinghĩa vừa huy động lực lượng nghĩaquân, vừa đánh vừa gây căn cứ choquân khởi nghĩa

BÀI 30: CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH

- Giúp hs nắm được tình hình các thuộc địa của Anh tại Bắc Mĩ => Nguyên nhândẫn đến cuộc chiến.

- HS nắm được diễn biến cuộc chiến và nơi diễn ra cuộc chiến, vị trí, địa lý và kếtquả của cuộc chiến

3 Các bản đồ, lược đồ được sử dụng trong bài:

- Lược đồ (1):

Lược đồ chiến tranh giành độc lập cùa 13 thuộc địa Anh ơBắc Mỹ

- Lược đồ (2):

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

CHIÍN TRMiH 9IÁHH cộc LẬP CUA 11 1HUỘC

BIA ANH Ó BẤC IM VÁ SựTHAHH LẠP HỌP

CHUN & auổc CHAư MHU 71- Ĩ713) I

Hoạt động của HS

* HS theo dõi lược đồ, kết hợp sgk vàtrả lời câu hỏi dưới sự nhìn nhận trênlược đồ

Hoạt động của GV _

* Nhiệm vụ 1: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Quan sát lược đồ (1) hãy kể tên 13 thuộc

địa của Anh tại Bắc Mĩ

-13 thuộc địa Bắc Mỹ :+Rốt Ai - Len

+Con - nếch - ti - cớt+Niu giơ - Xi

+Đơ - La - oa+Mê - ri - len+Niu hăm - sai+Xa - Chu - Xét+Xa - ra - tô - ga+Pen - xin - va - ni - A+Viếc - Gi - ni - a+Ca- Rô -lin- na Bắc+Ca - Rô - Lin - Na Nam+ Gooc-gi-a

* Diễn biến cuộc chiến tranh giànhđộc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc

Mĩ:

Tháng 10-1773: Nhân dân cảng

Bô-xton tấn công 3 tàu chở chè của Anh

- Đầu tháng 9-1774, Đại hội lục địa

lần thứ nhất được triệu tập ở

Phi-la-đen-phi-a

- Tháng 4-1775, chiến tranh giữa các

thuộc địa với chính quốc bùng nổ

- Nghĩa quân đã chiến đấu rất dũng

cảm, song do lực lượng yếu và tổ

chức kém nên không thắng nổi đội

quân chính quy của vua Anh

- Tháng 5-1775, Đại hội lục địa lần

thứ hai được triệu tập, thành

lập "Quân đội thuộc địa” do

Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy

- Cuộc đấu tranh giành độc lập khôngngừng phát triển Các thuộc địa lầnlượt tuyên bố tách khỏi nước Anh.-Ngày 4-7-1776, Thông qua

bản Tuyên ngôn Độc lập, Hợp chúngquốc Mĩ ra đời

* Nhiệm vụ 2: Quan sát lược đồ (2) kết

hợp nội dung SGK hãy kẻ bảng nêu diễn

biến cuộc chiến tranh giành độc lập của 13

thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

CHIỄN TRANH GIANH cí>c LẠR CÌA 13 THUỘC

HFA AHH Ó BÁC MI VÁ 5UTHÁHK LẬP HQP

CHÍIHS auóc CHÁU [HẶ 1 1TB-3) n

- Ngày 17-10-1777: Quân khởi nghĩathắng lớn ở Xa-ra-tô-ga, tạo nên bướcngoặt của cuộc chiến tranh.

- Năm 1781, Chiến thắng I-ooc-tao,chiến tranh kết thúc

- Năm 1783, Anh kí hiệp ước xai

Vec-chính thức công nhận nền độc lập của

13 thuộc địa ở Bắc Mĩ

2 LỊCH SỬ LỚP 11: (Vang Thị Kim Yến)

BÀI 1: NHẬT BẢN:

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+ Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra như:+ Nguyên nhân Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

+ Quá trình Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa: các cuộc xâm lượcbành trướng lãnh thổ

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Lược đồ về sự bành trướng của đế quốc Nhật Bản từ cuối thế kỷ XIX- đầu thế kỷXX:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

Hoạt động của GV

* Nhiệm vụ 1: GV chiếu lược đồ (1):

Hoạt động của HS

Yêu câu HS: Nhìn lược đồ kết hợp nội

dung SGK, em hãy kể tên các vùng NB

đánh chiếm:

* HS nghiên cứu và hoàn thành bài tậpvào phiếu học tập cá nhân:

- Lưu Câu (1872-1879)

- Đài Loan (1895)

- Liêu Đông (1905)

- Bán đảo Triều Tiên (1910)

- Sơn Đông (1914)

Yêu cầu HS: Dựa vào lược đồ (1) và

nội dung SGK em hãy ghi tên các khu

vực, các nước và tô màu khác nhau thể

hiện sự xâm chiếm các vùng lãnh thổ

của Nhật Bản qua từng giai đoạn

* Nhiệm vụ 2: GV phát phiếu học tập

cá nhân có hình lược đồ (2):

* HS nghiên cứu và thực hiện bài tậptrong phiếu học tập cá nhân:

BÀI 6: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ I:

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở các phần nội dung:

+ Nguyên nhân của cuộc chiến tranh

+ Diễn biến của cuộc chiến tranh thế giới thứ I

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra

như:

+ Nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ I: sự hình thành của haikhối đế quốc đối lập nhau Phe Liên Minh - Phe Hiệp Ước.

+ Diễn biến cuộc Chiến tranh thế giới thứ I => Kết cục của chiến tranh thế giới

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Lược đồ về sự phân chia thuộc địa giữa các nước đế quốc trước CTTG thứ I (1):

- Lược đồ về sự phân chia hai khối đế quốc đối lập (2):

- Lược đồ về diễn biến cuộc Chiến tranh thế giới thứ I (3):

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: GV trình chiếu lược đồ

(1) lên màn hình chiếu:

=> Yêu cầu HS nhìn vào lược đồ và

nhận xét hệ thống thuộc địa các nước

* HS nghiên cứu bài tập và trả lời vàophiếu học tập:

Anh - Pháp với Đức? Từ đó nêu ra

nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh

thế giới thứ I?

- Các nước đế quốc "già" (Anh, Pháp)

có hệ thống thuộc địa rộng lớn; cácnước đế quốc "trẻ" (Đức) có ít thuộcđịa

^ Mâu thuẫn giữa các đế quốc vềvấn đề thuộc địa ngày càng sâu sắc,nhiều cuộc chiến tranh cục bộ nhằmtranh giành thuộc địa đã diễn ra- đâychính là nguyên nhân sâu xa dẫn đếnCTTG thứl

* Nhiệm vụ 2: GV trình chiếu lược đồ

(2):

=> Yêu cầu HS: từ lược đồ hãy chỉ ra

những nước nào thuộc phe Hiệp Ước và

nước nào thuộc phe Liên Minh? Kết hợp

với Lược đồ (1) lý giải mâu thuẫn giữa 2

* Nhiệm vụ 3: GV trình chiếu lược đồ

(3) đồng thời phát phiếu học tập có chứa

lược đồ (4):

=> Yêu cầu HS: Từ lược đồ (3) hãy sử

dụng màu tô vào các mũi tên để thể hiện

diễn biến 2 giai đoạn của cuộc chiến

tranh vào lược đồ (4) dưới đây:

* HS nghiên cứu hai lược đồ và trảlời câu hỏi nhiệm vụ vào phiếu họctập:

BÀI 16: CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH (1918-1939):

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở các phần nội dung:

+ Tình hình các nước Đông Nam Á sau CTTG thứ I

+ Khái quát chung về phong trào độc lập ở các nước Đông Nam Á

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Lược đồ các nước Đông Nam Á:

Hmh 9 l_u<K' đó cac nưoc Oông Nam A

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

_Hoạt động của GV

* Nhiệm vụ 1: Hoạt động khởi động:

GV trình chiếu lược đồ và đưa ra câu

hỏi tia chớp: "Nhìn vào bản đồ, lược đồ

em hãy kể tên các quốc gia Đông Nam

Brunei; Philippines; Đông Timor;Indonesia

* Nhiệm vụ 2: GV trình chiếu lược đồ:

=> Yêu cầu HS: từ lược đồ hãy chỉ ra

sau CTTG thứ I, các nước Đông Nam

Á lần lượt trở thành thuộc địa của

những đế quốc nào? Nước duy nhất

không trở thành thuộc địa của đế quốc

phương tây là nước nào?

* Nhiệm vụ 3: GV trình chiếu lược đồ

và chia lớp thành 4 nhóm Các nhóm

kết hợp thông tin SGK và lược đồ trên

bảng để hoàn thành vào bảng sự kiện

trong phiếu học tập nhóm

* HS nghiên cứu lược đồ và chỉ ra:

- Sau CTTG thứ I các nước Đông

Nam

Á lần lượt trở thành thuộc địa của:

+ Ba nước Đông Dương: thuộc địa của

Pháp

+ Miến Điện, Mã Lai, Brunei,

Singapore: thuộc địa của Anh

+ Indonesia: thuộc địa của Hà Lan.+ Đông Timor: thuộc địa của Bồ ĐàoNha

+ Philippines: thuộc địa của Tây BanNha

- Xiêm là nước duy nhất giữ được nềnđộc lập mặc dù chỉ là hình thức

* Các nhóm nghiên cứu lược đồ vàhoàn thành nhiệm vụ vào phiếu họctập:

Nước Tên phong trào Kết quá và ý nghĩa lịch sử

In-đô-nê-xia - khởi nghĩa ở đảo Ga-va

Phi-líp-pin - Các đảng phái của giai

cấp tư sản dân tộc

Phi-líp-pin lãnh đạo nhân dân

đấu tranh chổng chính

sách thực dân mới của

Mì (thông qua hình thức

đấu tranh nghị trường).

- Kết quà: Chưa giành được độc lập.

- Ỷ nghía: Làm lung lay nền thống trị của Mĩ ở Phi-lip-pin.

Lào - Khởi nghĩa do Ong-kẹo

và Com-ma-đam lãnh

đạo (1901 - 1937).

- Khỡi nghĩa cùa

chậu Kết quà: chưa giành được độc lập.

- Ý nghĩa:

+ Làm lung lay nền thống trị của thực dân Pháp ỡ Lào.

pa-chay (1918 - 1922).

- Phong trào yêu nước do

nhà sư A-cha Hem-chiêu

+ Chù nghĩa Mác- Lê-nin được truyền

bá sâu rộng vào việt Nam + Là các cuộc tập dượt cho Tổng khởi nghĩa tháng 8 sau này.

+ Để lại nhiều bài học kinh nghiêm cho các phong trào đấu hanh yêu nước.

BÀI 19: NHÂN DÂN VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP XÂM

+ Cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Kỳ sau Hiệp ước 1862

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra

+ Các cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Kỳ trước sự xâm lược của thực dân Pháp

=> Tinh thần nông nàn yêu nước và ý chí bất khuất của dân tộc ta

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Các cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta trước khi thực dân Pháp xâm lược:

- Lược đồ chiến sự ở Nam Kỳ:

Lược đõ Pháp đánh chiêm Nam Kì và khởi nghĩa cùa nhãn dán ta

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

- Lược đồ chiến sự ở Đà Nằng năm 1858:

Hoạt của GV Hoạt động của HS

* Nhiệm vụ 1: GV phát phiếu học tập cá

nhân có chứa lược đồ cho HS:

Phan Bá Vành, Lê Duy Lương, Lê Văn

Khôi, Nông Văn Vân, Cao Bá Quát vào

lược đồ bên sao cho đúng nơi nổ ra các

cuộc khởi nghĩa

công đầu tiên?

* HS nghiên cứu và trả lời câu hỏi:

+ Là cổ họng của kinh thành Huế, chỉ

cách Huế 100km, nếu chiếm được Đà

Nằng thì chỉ cần vượt đèo Hải Vân là

có thể tấn công được Huế

+ Nằm trên đường thiên lý Bắc - Nam,

phía Tây có thể đánh sang Lào, phía

Đông là Biển Đông rộng lớn, phía

Nam là vùng đất Gia Định màu mỡ có

vựa lúa lớn nhất nước ta

^ Đây chính là con đường ngắn nhất,

nhanh nhất, ít hao tốn nhân lực, vật

lực nhất của Pháp, tạo điều kiện thuận

lợi để tiến hành kế hoạch “đánh

nhanh, thắng nhanh”

- Pháp không thể trực tiếp đánh vào

cửa biển Thuận An ở Huế, vì Huế là

thủ phủ của triều đình phong kiếnNguyễn, mặt khác Thuận An là cửa

* Nhiệm vụ 3: GV trình chiếu lược đồ:

=> Yêu cầu HS dựa vào lược đồ trên hãy

* Nhiệm vụ 4: GV phát phiếu học tập

cá

nhân cho mỗi HS:

=> Yêu cầu: em hãy dùng bút chì màu

hoàn thành lược đồ dưới đây bằng cách:

- Tô màu xanh xẫm vào mũi tên, thể

hiện

quân Pháp đánh chiếm các tỉnh Nam Kì

- Tô màu đỏ vào lá cờ và ghi địa danh,

lĩnh, thể hiện những cuộc khởi nghĩa

chống Pháp của nhân dân ta

- Tô màu nâu và hồng, lần lượt vào các

tỉnh miền Đông và các tỉnh miền TâyNam Kì

biển nhỏ, tàu chiến không thể ra vào

dễ dàng, thuận lợi như cửa biển ĐàNằng

- Đà Nằng có nhiều người theo đạoThiên Chúa và nhiều giáo sĩ, gián điệpđội lốt thầy tu, con buôn, hoạt động

ở đây từ trước, họ trở thành người đitiên phong, vạch đường cho quân Phápxâm lược

* HS nghiên cứu lược đồ và chỉ ra:vào phiếu học tập:

- Sau nhiều lần đưa quân tới khiêukhích, chiều 31-8-1858 liên quân Pháp

- Tây Ban Nha với khoảng

3000 binh lính và sĩ quan, bố trí trên

14 chiến thuyền, kéo tới dàn trận trướccửa biển Đà Nằng

- Sáng 1-9-1858, địch gửi tối hậu thư,đòi Trấn thủ thành Đà Nằng trả lờitrong vòng 2 giờ Nhưng không đợiđến hết hạn, liên quân Pháp - Tây BanNha đã nổ súng rồi đổ bộ lên bán đảoSơn Trà

- Quân dân ta anh dũng chống trả quânxâm lược, đẩy lùi nhiều đợt tấn côngcủa chúng, sau đó lại tích cực thựchiện “vườn không nhà trống” gây choquân Pháp nhiều khó khăn Liên quânPháp - Tây Ban Nha bị cầm chân suốt

5 tháng

- Về sau, quân Tây Ban Nha rút khỏicuộc xâm lược, Pháp chuyển hướngtiến công vào Gia Định

* HS nghiên cứu và trả lời:

BÀI 21: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX:

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở các phần nội dung:

+ Phong trào Cần Vương bùng nổ

+ Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương và phong trào đấutranh tự vệ cuối thế kỷ XIX

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra

như:

+ Nguyên nhân dẫn đến phong trào Cần Vương bùng nổ; diễn biến của phong tràoCần Vương => tính chất của phong trào này là: phong trào yêu nước chống thựcdân Pháp mang ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc

(CampLicn ía)

+ Diễn biến, kết quả của một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào CầnVương và phong trào đấu tranh tự vệ cuối thế kỷ XIX.