Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.

Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.

Hà Nội, năm 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ KIM PHỤNG

TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

Hà Nội, năm 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGÔ KIM PHỤNG

TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự Mã số: 8.38.01.04

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA

HỌC: TS BÙI ĐỨC HỨA

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan đây luận văn là công trìnhnghiên cứu khoa học của riêng tôi và tôi xin chịu hoàntoàn trách nhiệm về sự trung thực khoa học về nội dung,số liệu trong luận văn này Các số liệu, ví dụ và trích dẫntrong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác Những kếtluận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bốtrong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn:

NGÔ KIM PHỤNG

MỤC LỤC

MƠ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI ĐÁNH BẠC THEO

LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 9

1.1 Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc 9 1.2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp

luật hình sự Việt Nam về các tội đánh bạc

16

1.3 Pháp luật hình sự một số quốc gia về tội đánh bạc 23

Chương 2; TỘI ĐÁNH BẠC THEO QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT

HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG

TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 28

2.1 Định tội danh và trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 28 2.2 Phân biệt tội đánh bạc với một số tội danh khác trong Bộ luật hình sự 33

2.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về tội đánh bạc của Tòa án nhân dân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2016 đến 2020 37

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG ĐÚNG

PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN

KẾT LUẬN 71 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BLHS:

CSĐT

Bộ luật hình sự Cảnh sát điều tra

TTCĐBHGB: Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá

bạc

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Bảng so sánh về tội đánh bạc với các tội xâm phạm khác xâmphạm trật tự công cộng (mục 4 chương XXI BLHS) trong 5 năm (2016-2020) trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh 41Bảng 2.2 Hệ thống hình phạt áp dụng đối với tội đánh bạc của TANDTP.HCM trong thời hạn 05 năm (2016-2020) 42

MƠ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo vệ, giữ gìn an toàn công cộng, trật tự công cộng là một trongnhững nhiệm vụ hàng đầu luôn được mọi quốc gia quan tâm Đảm bảomôi trường an toàn

- trật tự trong sinh hoạt công cộng có ý nghĩa rất quan trọng đối với quátrình phát triển kinh tế, xã hội Sự ổn định xã hội luôn là tiền đề cần thiếtcho sự phát triển tích cực của xã hội Ngày nay, sự ổn định trật tự xã hộicòn là một trong những tiêu chí đánh giá sự văn minh, phát triển của mỗiquốc gia Để có được an toàn, trật tự công cộng – một môi trường xã hộilành mạnh, Nhà nước sử dụng nhiều công cụ bảo vệ lợi ích của giai cấpthống trị và toàn xã hội, trong đó luật hình sự là công cụ sắc bén nhất đểbảo vệ lợi ích này

Đánh bạc là một trong những tệ nạn xã hội làm phát sinh các tệ nạn

xã hội khác và tội phạm này cần phải được xử lý nghiêm khắc với mộtmức hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội Đây là tội phạm xâmphạm nghiêm trọng đến an toàn công cộng, trật tự công cộng và hậu quảcủa nó đối với xã hội là vô cùng to lớn và diễn biến của nó ngày càngphức tạp Chính vì vậy, bên cạnh xử lý hành chính, pháp luật hình sự cònquy định đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc là tội phạm và người viphạm sẽ bị áp dụng mức chế tài nghiêm khắc nhất là hình phạt Mặc dùBLHS năm 2015 đã có những sửa đổi, bổ sung các tội phạm xâm phạm antoàn công cộng, trật tự công cộng cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn,trong đó có tội đánh bạc So với quy định tại Điều 248 BLHS năm 1999, thìTội đánh bạc (Điều 321 BLHS 2015) có thay đổi dấu hiệu định tội là nângsố tiền đánh bạc từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng trong cấu thành cơ bảncủa tội này Với thay đổi này, nhà làm luật đã phi tội phạm hóa đối vớihành vi đánh bạc với số tiền hoặc tài sản dùng để đánh bạc trị giá từ 2triệu đồng đến dưới 5 triệu đồng Việc phi tội phạm hóa này là hợp lý phùhợp với sự đánh giá của xã hội hiện nay về tính nguy hiểm của hành viđánh bạc cũng như sự trượt giá về trị giá số tài sản dùng để đánh bạc sovới khi xây dựng BLHS năm 1999 Mặc dù vậy, thực tiễn áp dụng tội đánhbạc vẫn còn gặp nhiều vướng mắc mà các quy định của pháp luật hiện

hành chưa đáp ứng được.

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, chính trị năng động bậcnhất của cả nước Bên cạnh sự phát triển mạnh về kinh tế là sự gia tăngtội phạm trong đó có tội đánh bạc Qua nghiên cứu thực tiễn cho thấy, tìnhhình tội phạm về các tội đánh bạc trong những năm qua trên địa bàn thànhphố Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng gia tăng mạnh về số lượng, hìnhthức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, đặc biệt là việc sử dụng côngnghệ cao để thực hiện hành vi phạm tội Chính vì thế, cuộc đấu tranhphòng chống đánh bạc có thể được xem như một cuộc chiến quyết liệt,cam go, cần nhiều thời gian và đường lối đúng đắn thì mới có thể đạtđược thắng lợi, đẩy lùi đánh bạc Mặc dù đánh bạc là tội phạm không mới,nó đã xuất hiện từ rất lâu ở nước ta nhưng ở mỗi giai đoạn phát triển của

xã hội, tội đánh bạc lại biến tướng với tính chất, hành vi, phương thứckhác với trước đây

Vì lý do trên việc nghiên cứu và tìm ra giải pháp hiệu quả nhằmphòng, chống loại tội phạm này luôn là vấn đề cấp thiết đối với nhữngngười làm công tác pháp luật, các luật gia nói riêng và những người quantâm đến pháp luật nói chung Để có được phân tích chuyên sâu cũng nhưcái nhìn tổng quan về tội đánh bạc cần nghiên cứu nó qua nhiều góc độ

Vì vậy, việc nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về tội đánh bạc ởgóc độ này sẽ góp phần trong việc hoàn thiện pháp luật và gia tăng hiệuquả công tác phòng chống, đẩy lùi loại tội phạm này Nhận thức được điềuđó, tác giả chọn đề tài: “Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ ChíMinh” làm đề tài luận văn thạc sĩ luật học của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Đấu tranh và phòng ngừa tội đánh bạc luôn được nhiều học giảtrong và ngoài nước nghiên cứu ở nhiều khía cạnh lý luận và thực tiễnkhác nhau Cụ thể, tác giả đã tiếp cận được với những công trình nghiêncứu như sau:

2.1 Các luận án, luận văn

-Luận án tiến sĩ Phan Đình Khánh - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ

Chí Minh năm 2001, Tăng cường đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội bằng pháp luật ở Việt Nam” Trong công trình nghiên cứu này tác giả có

đề cập đến tội đánh bạc nhìn từ góc độ đấu tranh phòng chống tội phạm.-Luận văn thạc sĩ của Cao Thị Oanh, Trường Đại học Luật Hà Nội,

“Đấu tranh phòng chống các tội cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội”,

năm 2002; Mặc dù luận văn được nghiên cứu dưới góc độ tội phạm họcnhưng tác giả cũng đã nghiên cứu những vấn đề về lý luận cũng nhưpháp luật đối với tội đánh bạc theo BLHS năm 1999

-Luận văn Thạc sĩ của Bùi Minh Giang, Khoa Luật - Đại học quốc gia

Hà Nội, “Tội phạm đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam và thực tiễn xét

xử trên địa bàn tỉnh Hòa Bình”, năm 2013 Đây là luận văn được nghiên

cứu dưới góc độ luật hình sự, trong công trình này tác giả đã làm sáng tỏnhững vấn đề lý luận như dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc, phân tíchlàm sáng tỏ quy định của BLHS năm 1999 về tội đánh bạc

Khi BLHS 2015 có sự thay đổi về dấu hiệu định tội của tội đánh bạc,theo đó cũng có những công trình khoa học nghiên cứu theo quy định củaBLHS năm 2015, cụ thể có Luận văn thạc sĩ của tác giả Trịnh Tấn Phát

(2018), Dấu hiệu định tội của Tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam; Luận văn thạc sĩ của tác giả Mã Quế Khanh (2018), Định tội danh đối với hành vi đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam Trong 02 luận văn trên tập

trung nghiên cứu về việc định tội danh đối với hành vi đánh bạc dưới dạngmua bán lô đề, cá độ bóng đá; định tội danh theo đồng phạm đối với hành

vi đánh bạc dưới dạng mua bán lô đề, cá độ bóng đá; và xác định tiềnhoặc hiện vật dùng để đánh bạc

Trong thời gian gần đây còn có các công trình nghiên cứu của

các tác giả như: Luận văn "Tội đánh bạc từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh", của Nguyễn Đình Thành, Học viện KHXH năm 2020; Luận văn "Định

tội danh tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương" của Nguyễn Ngọc Hà, Học viện KHXH

năm 2019; Luận văn "Tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam từ

thực tiễn tỉnh Đồng Nai" của Nguyễn Anh Tuấn, Học viện KHXH năm

2019; Luận văn "Tội đánh bạc trong luật hình sự Việt Nam từ thực

tiễn trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang" của Hoàng Thị Yến, Học viện

KHXH năm 2018; Luận văn "Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh

bạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng" của Trương Thùy Trang, Học viện KHXH năm 2018.

2.2 Nhóm sách chuyên khảo, giáo trình

Nguyễn Xuân Yêm, Về sự điều chỉnh pháp luật việc đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội, chính sách xã hội và những vấn đề pháp lý, Nxb khoa học xã hội, Hà Nội, 1994; GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam, của Trường Đại học Luật Hà Nội (Chương XXV - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng), Nxb Công an

nhân dân, Hà Nội, 2000; GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, TS Phan ĐìnhKhánh, Nguyễn Thị Kim Liên, Mại dâm, ma túy, cờ bạc, tội phạm thời hiện

đại, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2003; Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm), của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2003;Bình luận khoa học Bộ luật hình sự

1999 (Phần các tội phạm), của TS Phùng Thế Vắc, TS Trần Văn Luyện,

ThS Phạm Thanh Bình, TS Nguyễn Đức Mai, ThS Nguyễn Sĩ Đại, ThS

Nguyễn Mai Bộ, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2001; Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, TS Trần Minh Hưởng chủ biên, Nxb Lao động, Hà

Nội 2009; Tìm hiểu các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự côngcộng và trật tự quản lý hành chính, TS Nguyễn Đức Mai, Nxb Chính trịquốc gia, Hà Nội, 2014 ;

2.3 Nhóm các bài báo khoa học

Ngoài các công trình nghiên cứu trên thì tội đánh bạc còn được

nghiên cứu trong các bài báo khoa học, cụ thể có “Vấn đề hoàn thiện những quy định về các tội cờ bạc trong Bộ luật hình sự 1999, của Cao Thị

Oanh, Tạp chí Tòa án nhân dân (TAND), số 01/2003; Về những vướngmắc khi áp dụng Điều 248, 249 Bộ luật hình sự 1999, của Lê Văn Hưng;

Tạp chí TAND, số 14/2005; Những bất cập và một vài kiến nghị hoàn thiện đối với hướng dẫn áp dụng tội đánh bạc, của ThS Thái Chí Bình, TAND thị

xã Châu Đốc, tỉnh An Giang; Những vướng mắc khi xét xử hành vi ghi số

đề trong tội đánh bạc theo Điều 248 Bộ luật hình sự, của Lê Văn Sua,Tạp

chí TAND, số 13/2007…

Một số bài viết như "Một số vấn đề về định tội danh “tổ chức

luật Hình sự

năm 2015" của Cao Việt Hoàng, Đặng Văn Huy đăng trên Tạp chí

Toà án nhân dân Số 3/2021, tr 14-17, 48 Bài viết "Một số khó khăn,

vướng mắc trong thực tiễn áp dụng pháp luật để xử lý các tội phạm

về đánh bạc" của Huỳnh Minh Ân đăng trên Tạp chí Nhà nước và

Pháp luật Số 5/2015, tr 65 – 69; Bài viết "Những vướng mắc khi xử

lý hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc" của Lê Văn Quang; Tạp chí

Kiểm sát – số 24/2019 - tr.40-46; Bài viết "Tội đánh bạc, tội tổ chức

đánh bạc theo BLHS 2015 – Những vướng mắc và kiến nghị" của

PGS.TS Phạm Minh Tuyên đăng trên Tạp chí Tòa án online ngày 04 tháng 04 năm 2020

Tổng quan tình hình nghiên cứu, tác giả nhận thấy rằng ngoàinhững nội dung kế thừa và tiếp tục phát triển thì còn một số vướng mắctrong thực tiễn liên quan đến tội đánh bạc mà các luận văn trên chưanghiên cứu như: xác định hành vi khách quan của tội đánh bạc trong mộtsố trường hợp như đánh bạc với nhau, một người đánh bạc với nhiềungười vẫn còn áp dụng chưa thống nhất; việc xác định tiền dùng để đánhbạc trong trường hợp mua bán lô đề chưa đúng, chưa phù hợp như tiềndùng để đánh bạc được xác định là số tiền mà chủ đề thực tế nhận từ conbạc (sau khi đã trừ đi % hoa hồng hoặc “khuyến mãi”) hay số tiền ghi trênphơi đề vẫn còn chưa thống nhất … Đây là những vướng mắc mà tác giảcần đặt ra và thực hiện trong nhiệm vụ nghiên cứu luận văn của mình

Từ thực tiễn những vướng mắc, bất cập như trên, tác giả chọn đề

tài “ Tội đánh bạc từ thực tiễn tại Thành phố Hồ Chí Minh"

3 Mục đích và nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu

3.1.Mục đích nghiên cứu

Để góp phần vào đấu tranh phòng chống tội đánh bạc có hiệu quảtrên phạm vi cả nước nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, tácgiả nghiên cứu hướng tới các mục đích sau:

(1) Nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề lý luận (có kế thừa từ cáccông trình nghiên cứu trước) về tội đánh bạc trong Bộ luật hìnhsự

(2) Đánh giả được tổng quan (tích cực và hạn chế) của hoạt động

của cơ quan tư pháp (tập trung Tòa án) về thực tiễn giải quyết

các vụ án về tội đánh bạc và liên quan đến tội đánh bạc

(3) Đề xuất các giải pháp hoàn thiện (hoàn thiện qui định của pháp

luật và hoàn thiện các hoạt động áp dụng pháp luật) để đấu tranh

phòng chống có hiệu quả tội đánh bạc tại địa bàn Thành phố Hồ

Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ chủ yếusau:

Về mặt lý luận: Trên cơ sở nghiên cứu quy định về tội đánh bạc

trong pháp luật hình sự Việt Nam, phân tích các khái niệm, các dấu hiệu

pháp lý cơ bản trong cấu thành tội phạm Từ đó, làm sáng tỏ bản chất

pháp lý đặc trưng của loại tội phạm này

Về mặt thực tiễn: Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá thực tiễn việc xét

xử và áp dụng các quy định có liên quan đến các tội phạm liên quan đến

đánh bạc về định tội danh, quyết định hình phạt Đồng thời phân tích

những khó khăn, vướng mắc xung quanh việc quy định các dấu hiệu pháp

lý cơ bản của tội phạm trên phương diện lý luận với thực tiễn áp dụng,

nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành

về các tội phạm này, nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, xử lý tội phạm

trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự

Việt Nam tiếp cận dưới góc độ luật hình sự, trong đó nhấn mạnh đến các

yếu tố của cấu thành, trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc trong Bộ luật

hình sự hiện hành Đồng thời, tác giả đối chiếu với thực tiễn đấu tranh

phòng chống tội danh này tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, và nghiên

cứu các giải pháp phòng chống phù hợp với thực tiễn hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Về không gian: Luận văn nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật

hình sự của tội đánh bạc từ địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu từ

hoạt động xét xử

của tòa án hai cấp Trên cơ sở đó, để đánh giá và tìm ra hướng giải quyếthiệu quả nhằm ngăn chặn, đẩy lùi loại tội phạm này.

Về thời gian nghiên cứu: Luận văn thực hiện nghiên cứu thực tiễn

trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2020, đây là khoảng thời gian mà chỉ số

về tội đánh bạc có nhiều biến động tăng đáng kể so với khoảng thời giantrước đó

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng vàNhà nước ta về Nhà nước và Pháp luật kết hợp với một số phương phápluận nghiên cứu khác của khoa học xã hội và các phương pháp nghiêncứu riêng của luật học nhằm đạt được hiệu quả và mục tiêu nghiên cứu đã

đề ra

Các phương pháp nghiên cứu trên được kết hợp một cách nhuầnnhuyễn nhằm đạt được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra củaluận văn, cụ thể phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết thông quaviệc tham khảo những nguồn tài liệu từ giáo trình, sách, các tác phẩmkhoa học, tạp chí, và nguồn tài liệu khác trên các phương tiện thông tin đạichúng … Ở phần tiếp theo của luận văn, phương pháp nghiên cứu được

sử dụng xuyên suốt và xem như nền tảng của luận văn là nghiên cứu thựctiễn từ phân tích tài liệu, số liệu, tình huống trong thực tiễn, kết luận của cơquan chức năng Ngoài ra, việc đưa ra những nhận xét, đánh giá và kiếnnghị trong luận văn này còn được thực hiện dựa trên những phương phápkhác như: so sánh, đối chiếu, phân tích lý thuyết và tổng kết kinh nghiệm

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Kết quả nghiên cứu và những đề xuất được nêu trong luận văn có ýnghĩa lý luận và thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả đấu tranh phòngngừa hành vi đánh bạc và áp dụng các quy định của pháp luật hình sựViệt Nam trong thực tiễn xét xử

Những giải pháp đề cập trong đề tài luận văn giúp các cơ quan cóthẩm quyền xem xét, nghiên cứu áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quảcông tác đấu tranh và phòng tội đánh bạc Việc nghiên cứu đề tài này tácgiả mong muốn góp phần vào làm sáng tỏ nền tảng lý luận, hoàn thiện cở

sở pháp lý và đấu tranh phòng chống tội đánh bạc có hiệu quả tại Thànhphố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung.

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộlàm công tác nghiên cứu, giảng dạy về khoa học pháp lý nói chung, khoahọc luật hình sự, tội phạm học nói riêng và các cán bộ thực tiễn đang côngtác tại các cơ quan bảo vệ pháp luật

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thìluận văn được kết cấu làm 3 chương, gồm:

Chương 1 Những vấn đề chung về tội đánh bạc theo quy định

của pháp luật hình sự Việt Nam.

Chương 2 Tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành và thực trạng áp dụng từ Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương 3 Một số giải pháp đảm bảo áp dụng đúng pháp luật

hình sự về tội đánh bạc từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI ĐÁNH BẠC THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

1.1 Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc

1.1.1 Khái niệm và ý nghĩa pháp lý tội đánh bạc

Đánh bạc là vấn đề có tính lịch sử, sự ảnh hưởng của nạn cờ bạc

đã được chính quyền các triều đại phong kiến nhận ra và trừng trị rấtnghiêm khắc nhưng vẫn không thể loại trừ một cách hoàn toàn ra khỏi đờisống xã hội Pháp luật phong kiến cho thấy hành vi cờ bạc được quan tâm

và trừng trị từ sớm, nhưng với hạn chế cố hữu của pháp luật phong kiếnthường chỉ nêu hành vi cụ thể mà chưa khái quát hay xác định tội đánhbạc là gì? Cụ thể: Nghiên cứu tài liệu lịch sử Việt Nam, hành vi đánh bạcđược ghi nhận trong tác phẩm bất hủ Hịch tướng sĩ (1285) Hưng Đạo

Vương Trần Quốc Tuấn đã viết “thấy chủ bị nhục chẳng lấy làm lo, gặp nước bị dơ chẳng lấy làm thẹn kẻ thì chọi gà cho thích, kẻ thì đánh bạc mua vui ” hay “Một khi giặc Mông đến nơi, thì cựa con gà nòi không thể đâm thủng áo giáp của giặc; thuật ở bài bạc không thể đem làm mưu mẹo

ở trong quân” Nổi bật và tiêu biểu nhất trong cổ luật phong kiến Việt Nam

là Quốc Triều Hình Luật nhà Lê cũng cấm đoán và xử lý rất nặng hành vi

đánh bạc, điều 188 quy định phạt nặng kẻ tổ chức đánh bạc “Ai tụ tập đánh bạc bị đánh 70 trượng, có quan chức thì biếm ba tư (hạ ba cấp), phạt

ba quan tiền, thưởng cho kẻ tố cáo Người đứng đầu hay tái phạm bị tăng một bậc tội Kẻ a tòng giảm một bậc tội Tiền trong sòng bạc ăn thua và văn tự mua bán để đánh bạc đều nhập công khố Đang khi quốc tang mà đánh bạc thì thêm một bậc tội Nếu sinh sự khi đánh bạc thì bị xử riêng”[42-91] Đến thời kỳ nhà Nguyễn hành vi cờ bạc cũng bị trừng trị

trong Điều 343 Hoàng Việt luật lệ với chế tài nghiêm khắc như đánh bằngroi, tịch thu tài sản, bắt phu dịch …

Ở góc độ tâm lý học, hành vi đánh bạc được xác định có cơ chế gây

“nghiện” gây ra sự ảo tưởng về sức mạnh của tiền bạc bằng các hình thứcmay rủi, đỏ đen không cần lao động, vui chơi thoải mái lại kiếm được tiền

bộ bị rối loạn và kích thích bờicác hình thức may rủi, đỏ đen gây ra cảmgiác kích thích và người chơi sẵn sàng mạo hiểm với tài sản đánh bạc vớimong muốn nhận lại những lợi ích cao hơn bỏ ra, triệu chứng kích thíchgây nghiện này cũng giống như nghiện rượu chè, ma túy Các triệu chứngtâm lý dễ nhận ra ở người nghiện cờ bạc thường: luôn bận tâm suy nghĩ

về các hoạt động cờ bạc như đánh ở đâu, với ai, hình thức gì, số tiềncược ra sao; số tiền đánh càng nhiều và thời gian đánh càng lâu thì cảmgiác hồi hộp sẽ tăng cao, mọi cản trở từ khách quan và chủ quan đếnhành vi đánh bạc đều không hiệu quả và nóng giận khó chịu khi phải cainghiện cờ bạc

Ở góc độ quản lý, luật pháp và chính quyền, quản lý nhà nước vớihành vi cờ bạc bằng pháp luật và sự thay đổi trong nhận thức về quản lý làmột nhu cầu tất yếu khách quan đối với mọi xã hội, là sự hài hòa giữa cáitích cực và cái tiêu cực do hành vi cờ bạc tác động tới xã hội Quản lý nhànước bằng pháp luật với hành vi cờ bạc là nhu cầu tất yếu của bất kỳ quốcgia nào, sự quản lý bằng pháp luật đối với hành vi cờ bạc phụ thuộc vàolịch sử, văn hóa, triết học, phong tục, tập quán của từng quốc gia và hộinhập quốc tế để ban hành và thực thi pháp luật một cách phù hợp trong đócó pháp luật hình sự

Hành vi đánh bạc đã xuất hiện lâu đời trong đời sống xã hội nước tanhư một trò chơi giải trí, đặc biệt là trong những dịp hội hè, lễ tết nhằm tạokhông khí vui vẻ, cởi mở, lành mạnh, một số cuộc họp mặt cũng thường tổchức đánh bạc để góp trả tiền cho các khoản ăn, uống Cho nên, đánhbạc thường xuất hiện như là một tập quán, một thói quen giao tiếp, giải trícủa cộng đồng, là một phần nhu cầu của con người Ngày nay, nhiều quốcgia trên thế giới và Việt Nam cũng đã thừa nhận hành vi đánh bạc hợppháp được tổ chức theo luật định Tuy nhiên, hành vi đánh bạc đề cậptrọng phạm vi nghiên cứu của tác giả là hành vi đánh bạc trái pháp luật -hành vi phạm tội

"Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được qui định trong

BLHS, do người có năng lực chịu trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hay vô ý, xâm phạm đến độc lập,

chủ quyền, thống nhất, toàn vện lãnh thổ của Tổ quốc, xâm phạm chế độ

chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn

xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâmphạm đến quyền con người, quyền lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm đến những lĩnh

vực khác của trật tự pháp luật XHCN mà theo qui định của Bộ luật này

phải bị xử lý hình sự" [1, tr16].

Đánh bạc là tệ nạn phổ biến, làm ảnh hưởng đến nếp sống vănminh của nhân dân, làm tha hóa đạo đức của một bộ phận dân cư, gây rathiệt hại về vật chất, tinh thần cho nhiều gia đình Hành vi đánh bạc tráipháp luật trước hết là tệ nạn xã hội lâu đời của bất kỳ xã hội nào, trong đócó Việt Nam, là hành vi xâm hại trật tự công cộng, môi trường xã hội quantrọng cần bảo vệ bằng pháp luật hình sự Chính vì vậy, khái niệm tội phạmtrong BLHS là cơ sở pháp lý để xây dựng khái niệm tội đánh bạc Như vậy,phạm vi bảo vệ của luật hình sự bảo vệ có trật tự công cộng, trong cáckhách thể đó trật tự, an toàn xã hội là một khách thể quan trọng, có ýnghĩa nền tảng, gắn chặt với sự phát triển ổn định chung của xã hội, làthước đo, tiêu chí để đánh giá sức mạnh của cơ quan bảo vệ pháp luật,văn minh pháp lý của công dân

Từ khái niệm tội phạm, để tìm hiểu và phân tích cụ thể khái niệm,đặc điểm và các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc thì trước hết ta phảihiểu hành vi đánh bạc là hành vi như thế nào? Theo từ điển luật học cho

rằng “Đánh bạc là (hành vi) tham gia vào trò chơi được tổ chức bất hợp pháp mà sự được (hoặc thua) kèm theo việc được (hoặc mất) lợi ích vật chất đáng kể (tiền, hiện vật hoặc các hình thức tài sản khác) Đánh bạc là hành vi nguy hiểm cho xã hội, không chỉ ảnh hưởng xấu đến gia đình và

cá nhân người chơi mà còn có thể là nguyên nhân của tệ nạn xã hội và tội phạm khác” [26-227] Quan điểm này cũng đã lột tả được tính trái pháp

luật, tính nguy hiểm nhưng vẫn chỉ giới hạn trong phạm vi hành vi củangười đánh bạc Do vậy, đánh bạc dựa trên những yếu tố như sự tínhtoán, cơ hội và lợi nhuận mà các bên hướng tới khi tham gia trò chơi này.Hiện nay, khi ứng dụng internet được phổ biến rộng rãi, với sự giao lưuvăn hoá toàn cầu nên hành vi đánh bạc được thực hiện dưới nhiều hìnhthức khác nhau như: cá độ, lô đề, xóc đĩa …

Theo tác giả Đinh Văn Quế: "Đánh bạc là tham gia trò chơi có được

thua bằng tiền hoặc tài sản dưới bất kỳ hình thức nào" [32-176] Quan

điểm này đã phản

ánh được đánh bạc là hiện tượng xã hội nhưng chưa phản ánh được tínhnguy hiểm của hành vi đánh bạc để qui định thành tội phạm trong Bộ luậthình sự.

Về mặt pháp lý, hành vi đánh bạc được quy định trong Luật hình sựViệt Nam rất sớm Văn bản pháp luật đầu tiên quy định về tội phạm này làSắc lệnh số 468 năm 1948 Trước khi có Bộ luật hình sự năm 1985, tộiđánh bạc được quy định trong Sắc luật số 03 năm 1976 Trong Bộ luậthình sự năm 1985 và năm 1999, tội đánh bạc đều được quy định thuộcnhóm tội xâm phạm trật tự công cộng Tuy nhiên, trong Bộ luật hình sựnăm 1999, tội đánh bạc được quy định cụ thể hơn với những dấu hiệu cụthể giúp việc phân biệt giữa đánh bạc là tội phạm và đánh bạc là vi phạmcũng như với các dấu hiệu định khung hình phạt để phân hoá trách nhiệmhình sự giữa các trường hợp phạm tội đánh bạc

Theo Nghị Quyết số 01/2010/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một sốquy định tại điều 248 và điều 249 của bộ luật hình sự tại Điều 1 Về một số

quy định tại Điều 248 của Bộ luật hình sự xác định: “Đánh bạc trái phép là hành vi đánh bạc được thực hiện hành vi dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được, thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy định trong giấy phép được cấp” [19, tr.7] Hướng dẫn trên đã phản ánh khá đầy đủ tính nguy

hiểm của hành vi đánh bạc trong BLHS nhưng chưa phản ánh tính nguyhiểm của hành vi tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc cũng là tội phạm được quiđịnh trong BLHS

Như vậy, từ góc độ lý luận và pháp luật, đánh bạc được hiểu làhành vi nguy hiểm cho xã hội do chủ thể có năng lực TNHS thực hiệncách cố ý dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hayhiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép

Trải qua các giai đoạn lịch sử khác nhau cho đến hiện nay thì kháiniệm đánh bạc vẫn chưa đi đến thống nhất một khái niệm hoàn chỉnh bởihành vi đánh bạc là một hiện tượng xã hội bị chi phối bởi các điều kiệnkinh tế xã hội và nó có thể biến tướng dưới bất kỳ hình thức nào, tuy nhiên

dù các điều kiện kinh tế xã hội có thay đổi thì khái niệm đánh bạc về cơ

bản vẫn là hành vi được thiết lập một cách tráipháp luật giữã các bênnhằm mục đích thắng thua bằng tiền hoặc hiện vật, hành vi đánh bạc thoảmãn những đặc điểm như sau:

Thứ nhất, Hành vi đánh bạc phải là hoạt động trái pháp luật Dấu

hiệu này là ranh giới giữa hành vi cờ bạc hợp pháp và cờ bạc bất hợppháp bị ngăn cấm và xử lý vởi qui định của pháp luật

Thư hai, Hành vi (mặt khách quan) đánh bạc là hành vi chơi có

được thua bằng tiền mặt hay không dùng tiền mặt, nhưng thanh toán vớinhau bằng tiền

Thứ ba, hành vi đánh bạc trái pháp luật phải có giá trị: bằng tiền hay

hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi nàyhoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tộinày hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích

mà còn vi phạm Đặc trưng này để phân biệt tội đánh bạc với hành vi viphạm hành chính

Thứ tư, Hành vi đánh bạc phải được qui định trong Bộ luật hình sự.

Đặc trưng này, một mặt phản ánh tính nguy hiểm cho trật tự công cộngcủa hành vi, mặt khác để phân định giữa tội phạm đánh bạc và tội tổ chứcđánh bạc, gá bạc, là cơ sở pháp lý quan trọng để định tội danh chính xác

Thứ năm, Hành vi đánh bạc trái pháp luật được thực hiện bởi chủ

thể có năng lực trách nhiệm hình sự với lỗi cố ý xâm hại đến trật tự côngcộng Đặc trưng này cụ thể hóa một cách chi tiết các yếu tố cấu thành tộiphạm cờ bạc tương ứng trong BLHS và áp dụng chính xác BLHS

Từ các phân tích các khái niệm khác nhau của tội đánh bạc từ cáctác giả và dấu hiệu của tội danh nảy, tác giả xây dựng khái niệm tội đánh

bạc cho nghiên cứu của mình như sau: “Tội đánh bạc là hành vi cố ý sát phạt trái pháp luật dưới bất kỳ hình thức nào gây nguy hiểm cho trật tự xã hội do chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện khi thỏa mãn giá trị xác định được qui định trong BLHS và phải chịu trách nhiệm hình sự”.

Ý nghĩa của tội đánh bạc trong BLHS: Việc BLHS ghi nhận đánh

bạc là hành vi phạm tội và ngày càng hoàn thiện có ý nghĩa to lớn trongxác định hành lang pháp lý đối với tội phạm này và đấu tranh phòng

chống có hiệu quả Tội đánh

bạc trong BLHS là kết quả của khoa học luật hình sự, khi nghiên cứu về tộiphạm và hình phạt phải xuất phát từ kết quả nghiên cứu về tội phạm củachuyên ngành tội phạm học, là ngành khoa học chuyên nghiên cứu về tìnhhình, đặc điểm, nguyên nhân và điều kiện của tội phạm Dưới góc độtruyền thống, hành vi cờ bạc là một tệ nạn và có tính nguy hiểm cho xãhội, kéo theo nhiều hệ lụy cần nghiên cứu và hình sự hóa thành tội danhtrong Bộ luật hình sự.

Hành vi đánh bạc là một hiện tượng của xã hội, việc xác định tộiđánh bạc thành các tội phạm cụ thể trong Bộ luật hình sự cần nhận thứcđúng đắn tính chất, đặc điểm và sự tác động tới các quan hệ xã hội đểthấy được tính khách quan về sự cần thiết phải điều chỉnh bằng quan hệpháp luật hình sự ở mức độ phù hợp Yêu cầu cơ bản phải đảm bảocác luận chứng khoa học khách quan, có căn cứ và đảm bảo sức thuyếtphục đến mức tối đa khi hiện thực hóa trong luật thực định như phải căn

cứ vào tính chất (chất) hoặc mức độ (lượng) nguy hiểm của hành viđánh bạc khi tác động tiêu cực đối với xã hội; phải dựa vào các yếu tốtâm lý - đạo đức, văn hóa … của việc qui định tội đánh bạc; tội đánh bạcphải dựa vào trình độ dân trí, cũng như trình độ văn hòa pháp lý của dânchúng, của qui luật khách quan về kinh tế, xã hội và khoa học công nghệ

và quá trình toàn cầu hóa trong giai đoạn hiện nay.Việc qui định tội đánh bạc không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, khoahọc pháp lý mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong đấu tranh phòng chống tộiphạm này Thực tiễn của công tác quản lý, xử lý của cơ quan nhà nước vềcác tệ nạn xã hội nói chung và thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạmcờ bạc hoặc tội phạm có liên quan đến đánh bạc cũng là sự phản ánhkhách quan hiệu lực, hiệu quả của cơ quan nhà nước trong đó có hoạtđộng của cơ quan tư pháp Vấn đề này đã được qui định tại thông tư liêntịch số 01/2005/TTLT-VKSTC-TATC-BCA-BQP ngày 01/07/2005 của Việnkiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao - Bộ công an - Bộquốc phòng hướng dẫn thi hành một số quy định của pháp luật trong côngtác thống kê hình sự, thống kê tội phạm đã có nhận định về mục đích của

TKHS, TKTP là: “…Đánh giá chính xác, khách quan tình hình vi phạm pháp luật hình sự, tội phạm, kết quả hoạt động của các cơ quan tiến hành

tố tụng trong công tác phòng, chống tội phạm; cung cấp thông tin đầy

đủ, chính xác, kịp thời để phục vụ hoạt độngphòng, chống tội phạm và các hoạt động quản lý, điều hành có liên quan; … giúp đưa ra những nhận định, đánh giá tổng quát về tình hình tội phạm; tham mưu cho Đảng và Nhà nước đề ra các chủ trương, giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm và góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”

1.1.2.Các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc

Dấu hiệu pháp lý hình sự là cơ sở, điều kiện cần thiết để xác địnhmột hành vi nào là nguy hiểm cho xã hội bị truy cứu TNHS Các dấu hiệupháp lý của tội đánh bạc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành cơ

sở truy cứu TNHS tội đánh bạc theo quy định của BLHS Việt Nam, cụ thể:

Khách thể của tội đánh bạc: Khách thể của tội phạm là các quan hệ

xã hội được luật hình sự bảo vệ bị tội phạm xâm hại bằng cách gây thiệthaị hoặc đe doạ gây thiệt hại cho xã hội [25,.tr18] Theo đó, khách thể củatội đánh bạc là trật tự công cộng của xã hội mà hành vi phạm tội xâm hạitới Trật tự công cộng cộng này chính là trật tự, nếp sống văn minh của xãhội Hành vi của tội phạm tác động tiêu cực đến nếp sống văn minh, hủyhoại nhân cách của người phạm tội, gây thiệt hại về vật chất, tinh thần chonhiều gia đình, cá nhân từ đó kéo theo sự phát sinh của nhiều loại tộiphạm

Mặt khách quan của tội đánh bạc: Tội phạm là hành vi của con

người nhưng hành vi ấy phải là hành vi nguy hiểm cho xã hội Hành vinguy hiểm cho xã hội là hành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại chonhững quan hệ được luật hình sự bảo vệ Đối với tội đánh bạc (Điều 321BLHS 2015), hành vi khách quan của tội phạm là “đánh bạc trái phép”

“Đánh bạc trái phép” được hiểu là hành vi đánh bạc được thực hiện dướibất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật màkhông được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được cơquan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng vớiquy định trong giấy phép được cấp Hành vi đánh bạc được thực hiệndưới những hình thức sau: (1) Thực hiện một trong các hành vi như: muacác ô số lô, số đề, xóc đĩa, tá lả, tổ tôm, tú lơ khơ, tam cúc, ba cây, tứ sắc,

đỏ đen, cờ thế hoặc các hình thức khác, có tình chất được - thua bằng

tiền, hiện vật; (2) Đánh bạc bằng máy, trò chơi điện tửtrái phép; (3) Cá

cược “cá độ” bằng tiền hoặc dưới các hình thức khác trong hoạt động thi

đấu thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động khác; (4) Bán số đề…

Từ việc nghiên cứu Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản

khác có liên quan, tác giả nhận thấy: Tội đánh bạc được xây dựng dưới

dạng cấu thành tội phạm hình thức Tội phạm hoàn thành khi người phạm

tội đánh bạc với tài sản có giá trị từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000

đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về

hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc bị kết

án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được

xoá án tích mà còn vi phạm

Chủ thể của tội phạm: Là người thực hiện hành vi được quy định tại

Điều 321 BLHS Việt Nam hiện hành có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt

độ tuổi chịu TNHS theo quy định của pháp luật hình sự Chủ thể của tội

đánh bạc được xác định có năng lực TNHS tại thời điểm họ thực hiện

hành vi phạm tội Tại thời điểm đó họ phải nhận thức được tính chất nguy

hiểm cho xã hội mà hành vi của họ gây ra, đồng thời có khả năng điều

khiển hành vi theo hướng phù hợp với pháp luật

Mặt chủ quan của tội phạm: Chủ thể của tội đánh bạc luôn cố ý lựa

chọn việc xử sự gây thiệt hại cho xã hội mặc dù có đủ nhận thức và điều

kiện để không thực hiện hành vi đó Người đánh bạc đều nhận thức và

buộc phải nhận thức được hành vi đánh bạc của mình là nguy hiểm cho xã

hội, xâm phạm tới khách thể được luật hình sự bảo vệ, nhưng người

phạm tội vẫn cố tình thực hiện hành vi, khẳng định thực hiện mong muốn

của chủ thể Xét về tính chất lỗi, lỗi của các chủ thể trong tội đánh bạc đều

là lỗi cố ý trực tiếp

1.2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp

luật hình sự Việt Nam về các tội đánh bạc

1.2.1 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trước năm 1945

Trước năm 1945, thời kỳ phong kiến, vì vậy các hành vi liên quan

đến cờ bạc đều bị nhà nước hạn chế hoặc cấm đoán Việc cấm đoán này

được thể hiện cụ thể thông qua các quy định của Bộ luật nổi tiếng là Luật

Hồng Đức và Hoàng Việt Hình luật thời kỳ Gia Long Trong hai bộ luật nàycủa triều đình phong kiến đều quy định cấm hành vi đánh bạc Đặc biệt đốivới người chủ mưu, cầm đầu việc đánh bạcpháp luật thời kỳ này quy địnhhình phạt rất nặng Năm 1698, vua Lê Huy Tông hạ lệnh cho viên đề lãnhdò xét: “người chứa gá và người đánh gá đều bị phạt nặng, số tiền bị phạtnhiều hay ít tùy theo thứ bậc phẩm trật của từng người” Hoặc tại điều

188, Bộ Luật Hồng Đức cũng có quy định như sau : “Ai tụ tập đánh bạc thì

bị đánh 70 trượng, biếm ba tư, phạt ba quan tiền, thưởng cho kẻ tố cáo Người đứng đầu hay tái phạm tội đánh bạc thì tăng một bực tội Kẻ a từng giảm một bực tội Tiền trong sòng bạc ăn thua và văn tự mua bán để đánh bạc đều nhập công khố Đang khi quốc tang mà đánh bạc thì thêm một bực tội Nếu sinh sự trong đánh bạc thì bị xử riêng”.[2, tr71]

Dưới triều các vua Minh Mạng, vua Thiệu Trị tội đánh bạc bị phạt rấtnặng, không cần biết là quan hay lính Quan phạm tội thì bị phạt rất nặng,thậm chí bị phạt treo cổ Còn những người có trách nhiệm quản lý, theodõi khi để xảy ra việc đánh bạc cũng bị phạt giáng chức từ 2 - 4 cấp

Đến thời kỳ Pháp thuộc, do thi hành chính sách ngu dân chínhquyền thực dân Pháp bảo hộ khuyến khích các loại tệ nạn như rượu,thuốc phiện và cờ bạc Chính vì vậy, thời kỳ này là thời điểm sôi động nhấtcủa tệ cờ bạc, đặc biệt ở các thành phố hay các cảng thị Luật pháp củatriều đình phong kiến về việc trừng trị các tội liên quan đến cờ bạc đãkhông còn hiệu lực, thời kì này đánh bạc và các hành vi liên quan đếnđánh bạc là hợp pháp Nhà nước Pháp đã cho phép mở các tiệm hút,chích á phiện, cờ bạc, cũng như cho phép các sòng bài được tự do mởtrên đất nước ta Trong đó, Sài Gòn là nơi tập trung đông đúc nhất cácsòng bài và có những sòng bài lớn mang tính quốc tế như Đại Thế Giới,Viễn Dương…

1.2.2 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc từ năm 1945 đến khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985

Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, mặc dù mới giành được chínhquyền, nhà nước còn non trẻ, chính quyền cách mạng như ngàn cân treosợi tóc, bộ máy nhà nước chưa hoàn thiện, quy định của pháp luật cũngkhông thể thay thế trong một sớm một chiều Trước tình hình đó, Chủ tịch

Hồ Chí Minh và Chính phủ đã ra Sắc lệnh giữ lại những đạo luật có từ thờiphong kiến và thực dân mà không trái với các mối quan hệ của xã hội mới.Trong đó, các quy định hình sự liên quan đến cờ bạcvẫn được giữ lại cácgiá trị tích cực từ luật pháp phong kiến Đây cũng là những tiền đề quantrọng trong các pháp luật hình sự thực định về tội đánh bạc sau này Cóthể liệt kê các quy định về các tội đánh bạc như sau: Sắc lệnh số 168/SLngày 14-4- 1948; Sắc lệnh số 03/SL-76 ngày 15-3-1976; Thông tư301/VHH-HS ngày 14/2/1957 về vấn đề bài trừ nạn cờ bạc.; Thông tư2098/VHH-HS ngày 31/5/1957 về việc bài trừ tệ nạn cờ bạc và giải quyếtmột phần vướng mắc của Sắc lệnh 168/SL [40, tr 22]

Trong Sắc lệnh số 168/SL ban hành ngày 14-4-1948 quy định về các

tội cờ bạc như sau: “ Những người nào đánh bạc hay dự vào các cuộc chơi nói trên sẽ bị phạt tù từ một năm đến ba năm và phạt bạc từ 5.000đ đến 50.000đ Bao nhiêu đồ trần thiết nơi đánh bạc, các dụng cụ dùng vào việc đánh bạc, tiền nong bắt được trên bàn hay chiếu đều bị tịch thu Ngoài ra, các bị can còn có thể bị quản thúc từ một năm đến năm năm”

[41 tr 13]

Để hoàn thiện hơn nữa các văn bản pháp lý quy định về tội đánhbạc, trong thời kỳ này Nhà nước ta đã ban hành một số Thông tư301/VHH-HS ngày 14/2/1957 và Thông tư 2098/VHH-HS ngày 31/5/1957

về việc bài trừ tệ nạn cờ bạc và giải quyết một phần vướng mắc của Sắclệnh 168/SL

Sau đó TANDTC đã có Bản tổng kết số 9/NCLP ngày 08/01/1968hướng dẫn đường lối xét xử các tội cờ bạc trong đó đã quy định hành vinào xử lý bằng chế tài hình sự, hành vi nào không cần thiết phải xử lýbằng chế tài hình sự và đã đưa ra khái niệm về các hành vi cờ bạc "Hành

vi đánh bạc là hành vi có được thua bằng tiền mặt hay không dùng tiềnmặt nhưng thanh toán với nhau bằng tiền, tuy nhiên phải có động cơ mụcđích sát phạt nhau".[37, tr.19]

Sau khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày

15-3-1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam raSắc luật số 03/SL-76 Tại Điều 9 của Sắc luật này có quy định về tội xâmphạm đến trật tự công cộng, an toàn công cộng và sức khỏe của nhân dân

với nội dung như sau: "Cờ bạc, tổ chức ổ mãi dâm, buôn bán, tàng trữ ma túy và các chất độc khác thì bị phạt tù, từ ba tháng đến năm năm Trường hợp nghiêm trọng thì bị phạt tù đến mười lăm năm Trong mọi trường hợp

có thể bị phạt tiền đến 1.000 đồng Ngân hàng".37, Điều 9].

Như vậy, pháp luật thời kỳ sau cách mạng tháng 8 đến trước khi banhành BLHS năm 1985 cho thấy Nhà nước đã có những quy định nhằmđiều chỉnh các hành vi đánh bạc, đây là tiền đề quan trọng để BLHS năm

1985 kế thừa và phát triển

1.2.3 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm 1985

Bộ luật hình sự 1985 là văn bản pháp lý đầu tiên pháp điển hóa mộtcách đầy đủ và toàn diện về chính sách hình sự của Nhà nước Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong đấu tranh và phòng chống tội phạm, bộluật là văn bản pháp lý qui định về tội phạm và hình phạt Lần đầu tiên, ở

nước ta Bộ luật xác định rõ: "Chỉ người nào phạm một tội đã được luật hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự" Như vậy, sau khi ban

hành BLHS, nguyên tắc tương tự sẽ không được áp dụng nữa Với sự rađời của BLHS 1985 đã khắc phục được những hạn chế như áp dụng hiệulực hồi tố được qui định trong các văn bản trước đây, đưa ra định nghĩa tộiphạm làm cơ sở các định các tội phạm cụ thể trong đó có tội đánh bạc.Theo quy định của BLHS, hành vi đánh bạc được quy định tài Điều 200 với

“Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc”

Mặc dù được qui định trong 01 điều nhưng BLHS 1985 đã hiện rõ

03 tội danh cụ thể với hành vi khách quan đánh bạc, tổ chức đánh bạchoặc gá bạc, lỗi cố ý và chủ thế thường thì phạm tội và chịu mức hìnhphạt thấp nhất là cảnh cáo và cao nhất là 07 năm tù Mặc dù là dấu sontrong lịch sử pháp diển hóa luật hình sự nhưng Bộ luật hình sự 1895 vẫnkhông thể tránh khỏi những hạn chế nhất định như được ban hành trongbối cảnh đất nước trải qua nền kinh tế tập trung bao cấp, tình hình kinh tế

xã hội chưa phát triển so với thời kỳ đổi mới, trinh độ lập pháp chưa hoànthiện nên vẫn có sự đồng nhất về tính nguy hiểm giữa các hành vi đánhbạc được qui định trong một tội và cùng một loại trách nhiệm Kể từ khiđược ban hành cho đến lúc kết thúc sứ mệnh của mình trong 15 năm,

BLHS 1985 đã qua bốn lần sửa đổi vào các năm 1989, 1991, 1992, 1997với hơn 100 điều luật được sửa đổi trong bối cánh đất nước bước đầuchuyển sang thời kỳ đổi mới nhưng tội đánh bạc vẫn được giữ nguyên.

Sự hạn chế với tội đánh bạc còn mang tính “đánh đồng” về tính

nguy hiểm giữa các hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc theokiểu “cá mè 01 lứa” về trách nhiệm hình sự, sự đồng nhất này cũng thểhiện trong tình tiết định khung tăng tặng “tái phạm nguy hiểm” được hiểuchung cho cả 03 hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc Bên cạnhđó, qui định của Điều 200 Bộ luật hình sự 1985 không thể xác định ranhgiới giữa hành vi phạm tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc với viphạm hành chính gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn

1.2.4 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm 1999

Bước đột phá với Bộ luật hình sự 1999 gắn liền với sự ra đời củaHiến Pháp 1992 với những quan niệm mới mẻ về kinh tế thị trường, chếđộ tư hữu đã làm thay đổi cơ bản thái độ của nhà nước với chính sáchhình sự, với các biểu hiện cụ thể của hình thức sở hữu này trên thực tế

Để phù hợp với quan niệm về sự đổi mới trong kinh tế, các qui định trongBộ luật hình sự 1985 và các lần sửa đổi mặc dù đã phát huy tác dụng đốivới cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm từ thời kỳ sau khi Đảng ta xácđịnh chiến lược đổi mới đến năm 2000 nhưng vẫn chủ yếu phản ánhnhững vấn đề của trật tự xã hội, trật tự pháp luật thời kỳ bao cấp, nên cầncó một đạo luật hình sự mới thay đổi về chất so với luật hình sự cũ Sự rađời của BLHS 1999 đã kịp thời khắc phục được những khiếm khuyết trướcđây, với 344 điều thể hiện rõ tinh thần chủ động phòng ngừa và kiên quyếtđấu tranh phòng chống tội phạm BLHS 1999 là sự cụ thể hóa chính sáchhình sự nhằm mục đích bảo vệ, củng cố và phát huy nền dân chủ xã hộichủ nghĩa, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam của dân,

do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản nhằm đấu tranh vàphòng chống tội phạm trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ của kinh tế thị trường,của các thành phần kinh tế, của chế độ tư hữu và hội nhập quốc tế

Sự khác biệt của Bộ luật hình sự 1999 có rất nhiều nội dung trongđó có sự cụ thể hóa, chi tiết hóa đối với tội phạm liên quan đến hành vi cờ

bạc thành các tội danh cụ thể tại Điều 248.

So với BLHS 1985, hành vi đánh bạc đã không còn đồng nhất với tổchức đánh bạc hoặc gá bạc mà được tách thành tội danh riêng biệt là mộtbước tiến lớn trong tư duy lập pháp hình sự Đặc biệt, BLHS 1999 đãlượng hóa tính nguy hiểmcủa hành vi đánh bạc chỉ bị coi là tội phạm từ haitriệu đồng trở lên hoặc dưới hai triệu đồng thì người phạm tội phải có nhânthân xấu liên quan đến tội đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc, để phân định

rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính với hành vi đánh bạc và hành viphạm tội đánh bạc Ranh giới này có ý nghĩa to lớn trong việc xử lý kháchquan, công bằng và khoa học đối với người vi phạm có hành vi đánh bạc.Bên cạnh đó, tình tiết định khung tăng nặng cũng đã xác định một cách cụthể và đa dạng hơn so với trước đây, như tính chuyên nghiệp, giá trị vượtquá 50 triệu thì mức hình phạt lên tới 07 năm

Về trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc cũng có sự thay đổi lớn,chủ thể phạm tội đánh bạc còn có thể bị phạt tiền với tư cách là hình phạtchính và hình phạt bổ sung Trách nhiệm hình sự áp dụng cho ngườiphạm tội suy cho cùng là cảm hóa, giáo dục người phạm tội và người kháctôn trọng pháp luật, sự phân hóa trách nhiệm hình sự có ý nghĩa rất lớntrong đấu tranh phòng chống tội đánh bạc có hiệu quả

Trong lần sửa đổi toàn diện BLHS 1999 năm 2009 có một sự thayđổi lớn trong xác định hành vi đánh bạc là tội phạm đó là: “người nào đánhbạc trái phép…” Sự thay đổi này là bước tiến lớn trong nhận thức về tínhnguy hiểm của hành vi đánh bạc, trong thời kỳ mới, thời kỳ kinh tế thịtrường, đánh bạc cũng có thể là hoạt động vui chơi giải trí hợp pháp cầnđược bảo vệ và khuyến khích Vì vậy, tội đánh bạc chỉ diễn ra khi chủ thểcó hành vi đánh bạc trái phép với giá trị từ hai triệu … hoặc … mới cấuthành tội phạm Với qui định này cho ta thấy rõ hành vi đánh bạc hợp pháp

và hành vi đánh bạc bất hợp pháp là phù hợp với xu hướng phát triển củađất nước ta trong thời kỳ hội nhập

BLHS 1999, sửa đổi bổ sung 2009 tách hành vi tổ chức đánh bạchoặc gá bác thành một tội danh riêng biệt qui định tại điều 249 là hoàntoàn khoa học và phù hợp với thực tiễn Về mặt khoa học, tội tổ chức đánhbạc hoặc gá bạc có tính nguy hiểm cao hơn so với hành vi đánh bạc nên

chủ thể phạm tội này không thể chịu trách nhiệm hình sự như hành viđánh bạc, việc tách ra thành tội danh riêng biệt, thể hiện nguyên tắc côngbằng và phân hóa trách nhiệm hình sự Trong lần sửa đổi 2009 đã bổsung tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép là hoàn toàn phù hợp với

bối cảnh đổi mới, nền kinh tế thị trường khi pháp luật cho phép kinh doanhhoạt động cờ bạc với tư cách là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Tóm lại, sự thay đổi trong BLHS 1999, 2009 cho chúng ta thấy bứctranh toàn cảnh về mặt pháp lý được nhà lập pháp mô tả một cách chi tiết,

cụ thể tội danh đối với hành vi liên quan đến hoạt động cờ bạc một cách rõràng và khoa học và ranh giới trong luật hình sự Hơn nữa, trong lần phápđiển hóa này cho chúng ta nhận thấy hoạt động cờ bạc trái phép và đượcphép cũng rõ ràng hơn Qui định này, một mặt giúp chủ thể liên quan đấutranh phòng chống cờ bạc trái phép có hiệu quả, một mặt giúp chủ thểkhác kinh doanh, giải trí cờ bạc hợp pháp góp phần tạo ra lợi nhuận chonhà đầu tư, ngân sách cho quốc gia cũng như khách hàng thỏa mãn nhucầu của cuộc sống

1.2.5 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bồ sung 2017

Tội đánh bạc được qui định tại Điều 321 BLHS 2015 sửa đổi, bổsung 2017 đã nâng mức khởi điểm để truy cứu trách nhiệm hình sự

về tội đánh bạc từ

2.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng đối với người phạm tội lần đầu Theođó, người nào có hành vi đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nàođược thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới50.000.000 đồng, hoặc dưới

5.000.000 đồng mà đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này, hoặchành vi tổ chức đánh bạc, gá bạc, hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tộiđánh bạc, gá bạc, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm thì sẽ bị phạt cảitạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm Vềhình phạt, khung hình phạt tù đối với người phạm tội này cũng đã tăng từ

03 tháng đến 03 năm lên 06 tháng đến 03 năm Do vậy, BLHS năm 2015

đã tăng mức khởi điểm của hình phạt tù từ 03 tháng đến 06 tháng Vềkhung tăng nặng, BLHS 2015 cũng đã nâng mức khởi điểm của khunghình phạt tù từ 02 năm lên 03 năm; và vẫn giữ nguyên mức phạt tù caonhất trong khung hình phạt là 07 năm Với hình phạt bổ sung đã tăng

mức hình phạt tiền từ "3.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng” lên

“10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng” Như vậy, có thể thấy rằng, tội

đánh bạc được quy định trong BLHS năm 2015 đã nới rộng hơn mức khởiđiểm để truy cứu trách nhiệm hình sự của tội đánhbạc từ 2.000.000 đồnglên 5.000.000 đồng đối với người phạm tội lần đầu Tuy nhiên, khi ngườiphạm tội đánh bạc bị bắt thì mức phạt đối với người này lại tăng nặnghơn.

1.3 Pháp luật hình sự một số quốc gia về tội đánh bạc

Phương pháp so sánh pháp luật là phương pháp quan trọng đối vớingười nghiên cứu luật pháp trong bối cảnh thời đại ngày này nhằm tìmthấy sự tương đồng, khác biệt trong qui định của pháp luật một số quốcgia Đặc biệt thông qua phương pháp này, giúp cho người nghiên cứu thấy

rõ cội nguồn, giá trị của các qui định pháp luật trong từng quốc gia sosánh, từ đó tiếp thu những tinh hoa trong qui định của pháp luật các quốcgia so sánh và hạn chế những bất cập mà nhiều quốc gia đã trải qua đểgóp phần hoàn thiện cho hệ thống pháp luật mà mình đang nghiên cứu Vìvậy, so sánh pháp luật về tội đánh bạc là nhu cầu tất yếu để tác giả có cáinhìn toàn diện, khách quan khi đánh giá pháp luật quốc gia của mình

1.3.1 Pháp luật hình sự Philippines về tội đánh bạc.

Philippines là quốc gia Đông Nam Á, có dân số và trình độ phát triểnkinh tế khá tương đồng với Việt Nam Điểm chung trong pháp luật hình sựcác nước Asean tiêu biểu như Singapore, Malaysia, Philippines,Indonesia, Thailand đều ban hành Bộ luật hình sự với các thời điểm khácnhau, về cấu trúc Luật hình sự các quốc gia Asean tiêu biểu cũng đượcchia làm 02 phần: phần qui định chung về tội phạm và hình phạt và phầnqui định các tội phạm cụ thể Trong phần tội phạm, các quốc gia này đềutập trung xác định các nhóm tội phạm như: An ninh quốc gia, công vụ, hoạtđộng tư pháp, tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người, xâmphạm sở hữu …

Với Luật hình sự Philippines: Chế định về tội phạm và trách nhiệmhình sự được quy định trong Quyển 1 (phần các quy định chung) Bộ luậthình sự của Philippines năm 1930 (đã sửa đổi, bổ sung nhiều lần cho tớingày nay) Theo quy định tại Điều 3 của Bộ luật hình sự Philippines, tội

phạm được hiểu là “hành vi hành động hoặc hành vi không hành động bị trừng phạt về mặt hình sự theo quy định của luật thì được gọi là tội phạm

(delitos)” Theo quy định tại Điều 9 Bộ luật hình sự Philippines, tội phạm ở

Philippines được phân thành 3 loại: (1) trọng tội (tội

nghiêm trọng), (2) tội ít nghiêm trọng và (3) khinh tội Với hành vi phạm tội

đánh bạc được qui định tại “Philippine Gambling Laws such as Articles 195-199 of the Revised Penal Code” [48] được mô tà dưới nhiều hình hức

như: đánh bạc và cá cược đua ngựa, chọi gà, trò chơi điện tử … với cáchình phạt tiền từ 1000 đến 6000 peso (khoảng 500.000 đến 3000.000VNĐ) hoặc phạt tù trong thời hạn trung bình tương ứng với tội ít nghiêmtrọng, là các hành vi mà luật quy định mức phạt cho hành vi này tronghạng tối đa là “tù ngắn hạn”, theo quy định tại Điều 25 tù trung hạn (Prisionmayor); Các hình phạt cải tạo (correctional penalties) gồm: (1) tù ngắn hạn(Prision correccional); (2) đưa vào trại cải tạo (Arresto mayor); (3) Án treo(Suspension); (4) Quản chế (Destierro); Các hình phạt nhẹ (light penalties)gồm: (a) Tù tại gia (Arresto menor) và (b) kiểm duyệt bởi công chúng(public censure) Các hình phạt đi kèm 3 loại hình phạt kể trên: (1) Phạttiền và (2) Đặt tiền bảo đảm an toàn Bên cạnh hình phạt chính, ngườiphạm tội có thể bị áp dung các hình phạt bổ sung như: Các hình phạt bổsung: (1) tước vĩnh viễn hoặc tạm thời mọi bằng cấp chuyên môn(perpetual or temporary absolute disqualification); (2) tước vĩnh viễn hoặctạm thời một bằng cấp chuyên môn (perpetual or temporary specialdisqualification); (3) đình chỉ việc đảm nhiệm chức vụ công, tước quyềnbầu cử và ứng cử (Suspension from public office, the right to vote and bevoted for, the profession or calling); (4) tước quyền làm cha mẹ (civilinterdiction) 43; (5) bồi thường (Indemnification); (6) tịch thu phương tiện,công cụ và tiền phạm tội (Forfeiture or confiscation of instruments andproceeds of the offense); (6) thanh toán các khoản chi phí (payment ofcosts)

Như vây, luật hình sự Philippines trừng trị tội đánh bạc nhẹ hơn sovới luật hình sự Việt Nam nhưng mức độ phân hóa tội phạm và tráchnhiệm hình sự lại chi tiết hơn, đặc biệt là sự phân hóa hình phạt chính vàbổ sung Điều này cũng phù hợp, vì Philippines hoạt động cờ bạc là mộtdịch vụ phổ biến được kinh doanh hợp pháp, Luật hình sự chỉ có nhiệm vụ

xử lý những hành vi cờ bạc gây ảnh hưởng đến xã hội khi vượt ra ngoàikhuôn khổ của các luật khác Nghiên cứu các qui định của luật hình sựPhilippines sẽ giúp cho tác giả có góc nhìn rộng hơn về một quốc gia trong

khu vực có trình độ phát triển tương đồng nước ta nhưng khác biệt vềtruyềnthống pháp luật, có thể tiếp thu những qui định tích cực góp phầnhoàn thiện pháp luật nước ta.

1.3.2 Pháp luật hình sự Trung Quốc tề tội đánh bạc.

Trung Quốc không chỉ là quốc gia láng giềng gần gũi với Việt Nam

về mặt địa lý mà có rất nhiều điểm tương đồng trong hệ thống pháp luậttrong đó có luật hình sự, Bộ luật hình sự 1979 của Trung Quốc có hiệu lựcngày 01/01/1980 và được sửa đổi bổ sung các năm 1997 cho đến 2005

Về cơ bản Bộ luật hình sự Trung Quốc gồm hai phần: phần chung quiđịnh về tội phạm và hình phạt và phần các tội phạm cụ thể như Việt Nam.Phần các tội phạm gồm 10 chương với 350 điều, trong đó tội phạm cờ bạcđược qui định trong chương 6 thuộc nhóm tội phạm xâm phạm trật tựquản lý xã hội trong mục 1 gây rối trật tự công cộng tại Điều 303 như sau

“Người nào lấy việc tụ tập đánh bạc, mở sòng bạc làm mục đích kinh doanh kiếm lời hoặc lấy việc đánh bạc làm nghiệp thì bị phạt tù đến 03 năm, cải tạo lao động, quản chế và bị phạt tiền”[43, tr 124] Như vậy, so

với Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành thì tội đánh bạc trong luật hình sựTrung Quốc có nhiều điểm tương đồng với Điều 200 với “Tội đánh bạc, tộitổ chức đánh bạc hoặc gá bạc” trong BLHS Việt Nam năm 1985 về mô tảcấu thành tội phạm Cả hai điều luật này đều chưa phân định được sựkhác biệt trong tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc và hành vi tổ chứcđánh bạc, đồng thời cũng chưa định lượng được đánh bạc hay tổ chứcđánh bạc ở mức nào mới đạt tính nguy hiểm cần thiết phải xử lý bằngpháp luật hình sự

Qua nghiên cứu tội phạm cờ bạc của BLHS Trung Quốc, chúng tathấy pháp luật hình sự của Trung Quốc chưa bắt kịp với xu thể của xã hộiTrung Quốc hiện nay và quá trình toàn cầu hóa, kỹ thuật lập pháp có phầnlạc hậu mặc dù đã được sừa đổi nhiều lần

1.3.3 Pháp luật hình sự Nhật Bản về tội đánh bạc

Nhật Bản là quốc gia phát triển hàng đầu khu vực Châu Á, vừa cótruyền thống phương đông do ảnh hưởng của Trung Hoa cổ đại, vừa tiếpthu những tinh hoa của nền văn minh phương tây hiện đại Là quốc giaphát triển ngang bằng với các nước phương tây và có dân số trên 100

triệu người nhưng Nhật Bản lại là quốc gia có tỷ lệ phạm tội rất thấp.Người dân Nhật Bản được đánh giá là thông minh,chăm chỉ, kỷ luật, trungthực và có lòng tự tôn cao Luật hình sự Nhật Bản là bộ luật quan trọngnhưng không phải là đạo luật duy nhất xác định tội phạm và hình phạt.Theo bộ luật hình sự tại Nhật Bản ban hành ngày 01/10/1908 (được sửađổi, bổ sung ngày 24/06/2011) thì mọi người dân xứ hoa anh đào đều cóquyền tham gia vào việc giữ gìn an toàn trật tự, tham gia vào cácchiến dịch phòng chống tội phạm, bắt giữ các nghi phạm và cải tạongười phạm tội, cơ cấu của bộ luật hình sự Nhật Bản bao gồm 2 phầnchính đó là: Quy tắc chung thứ Nhất (quy định tại điều 1 đến điều 72),thứ hai là tội phạm (được quy định tại điều 73 đến 264 bộ luật hình sự).Với tội phạm cờ bạc, Bộ luật hình sự Nhật Bản đã dành hẳn một

chương XXIII để quy định về tội đánh bạc và vé số: Điều 185: Đánh bạc Người nào đánh bạc thì bị phạt tiền dưới 50 vạn Yên hoặc phạt tiền mức nhẹ Tuy nhiên không hạn chế trong trường hợp cá cược vật dùng để giải trí nhất thời; Điều 186: Đánh bạc nhiều lần và tổ chức nơi đánh bạc 1 Người nào đánh bạc nhiều lần thì bị phạt tù dưới 3 năm 2 Người nào mở sòng bạc hoặc tập trung con bạc nhằm mục đích lợi nhuận thì bị phạt tù trên 3 tháng đến dưới 5 năm[50-tr39].

Như vậy, Bộ luật hình sự Nhật Bản qui định rất chi tiết và cô đọngtrong việc mô tả cấu thành tội đánh bạc và tổ chức đánh bạc thể hiện trìnhđộ lập pháp rất cao, đồng thời xác định chế tài rất nghiêm khắc đối với chủthể thực hiện hành vi đánh bạc và tổ chức đánh bạc khi chế tài phạt tù khátương đồng với pháp luật Việt Nam Tội đánh bạc và tổ chức đánh bạccũng phân định rõ ràng giữa hành vi cờ bạc bị luật hình sự cấm và hành vicờ bạc mang tính dịch vụ giải trí Như vậy, luật hình sự Nhật Bản thể hiệntriết lí rất văn minh và hiện đại đó là: Pháp luật hình sự không chỉ bảo vệtrật tự xã hội mà còn góp phần tạo ra hành lang pháp lí an toàn cho hoạtđộng kinh doanh thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh casino rấtphát triển tại quốc gia này

Nghiên cứu pháp luật hình sự Nhật Bản, quốc gia có truyền thốngtương đồng với Việt Nam nhưng có trình độ phát triển cao hơn, giúp chotác giả có góc nhìn về cách tiếp cận rất truyền thống và hiện đại của pháp

luật hình sự Nhật Bản, giá trị này tác giả cũng mong muốn vận dụng vàohoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam đối với tội phạm về cờ bạc nóiriêng và tổng thể Bộ luật hình sự nói chung.

Tóm lại, nghiên cứu pháp luật dưới góc độ so sánh nói chung vàpháp luật hình sự về tội phạm cờ bạc nói riêng có thể so sánh không cógiới hạn, trong phạm vi luận văn tác giả chỉ hướng tới các quốc gia có vị tríđịa lý gần gũi với Việt Nam Đặc biệt là sự gần gũi về truyền thống văn hóanhư Trung Quốc và Nhật Bản Bên cách đó, việc so sánh với 03 quốc gianói trên cũng phản ánh trình độ phát triển kinh tế, xã hội tương đồng nhưPhilippin và Trung Quốc hay phát triển cao hơn là Nhật Bản để có gócnhìn toàn diện và tiếp thu những tinh hoa từ qui định của luật hình sự nưócbạn nhằm hoàn thiện pháp luật hình sự Việt nam về tội phạm cờ bạc

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Tội phạm là hiện tượng xã hội têu cực cần hạn chế và loại trừ, bảo

vệ, đấu tranh phòng và chống tội phạm để an toàn và phát triển là sứmệnh của Luật hình sự hiện đại Nghiên cứu tội đánh bạc trong BLHS,chương này, tác giả tâp trung làm rõ cơ sở lý luận để trả lời cho câu hỏi tạisao hành vi đánh bạc như thế nào, ở mức nào là tội phạm Trong chươngnày, tác giải tập trung làm rõ khái niệm tội đánh bạc ở các góc nhìn khácnhau của nhiều tác giả tiêu biểu và luật định, từ đó làm rõ các dấu hiệu vàcác yếu tố cấu thành của tội đánh bạc Đặc biệt để có góc nhìn toàn diện

và sự phát triển hoàn thiện của LHS Việt Nam, tác giả tập trung làm rõ lịch

sử hình sự hóa hành vi đánh bạc qua các thời kỳ, đánh giá ưu và hạn chếcủa các qui định này Cuối cùng, tác giả mở rộng góc nhìn của mình khi sosánh pháp luật một số quốc gia tiêu biểu về tội đánh bạc cho góc nhìn củangười nghiên cứu rộng hơn

Chương 2 TỘI ĐÁNH BẠC THEO QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

HIỆN HÀNH VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TỪ THỰC TIỄN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Định tội danh và trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc theo quy

định của Bộ luật hình sự năm 2015

BLHS năm 2015 ra đời, một bước tiến mới trong tư duy lập pháp

hình sự nước ta nói chung và đối với tội đánh bạc nói riêng, theo đó tại

Điều 321 BLHS quy định về tội đánh bạc đã có những sửa đổi bổ sung so

với Điều 248 BLHS năm 1999, cụ thể:

2.1.1 Định tội danh của tội đánh bạc

Định tội danh được hiểu chính là hoạt động nhận thức và áp dụng

pháp luật hình sự nhằm xác định và ghi nhận về mặt pháp lý sự phù hợp

chính xác giữa các dấu hiệu của hành vi phạm tội cụ thể đã được thực

hiện với các dấu hiệu của cấu thành tội phạm được pháp luật hình sự quy

định Theo qui định của BLHS 2015, các dấu hiệu của Tội đánh bạc được

quy định tại Điều 321 như sau:

1 Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được

thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới

50.000.000 đồng hoặc dưới

5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này

hoặc hành vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội

này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích

-Trường hợp thứ nhất là trường hợp người phạm tội đã có hành vi

đánh bạc trái phép và tài sản đánh bạc (tiền hoặc hiện vật) dùng để đánh

bạc có giá trị từ năm triệu đồng trở lên Nghĩa là chủ thể phạm tội này phải

có hành vi tham gia vào trò chơi được tổ chức trái pháp luật mà sự được

thua kèm theo việc được, mất một số tài sản nhất định BLHS không cần

phải mô tả các hình thức cụ thể của đánh bạctrái phép là hoàn toàn phủhợp với kỹ thuật lập pháp, bởi cụ thể của hành vi này vừa mang tínhtruyền thống vừa phát sinh theo sự phát triển của xã hội Nếu chủ thể chỉmới thực hiện hành vi đánh bạc trái phép thì chưa thỏa mãn hành vi kháchquan của TĐB, BLHS xác định hành vi này phải có “giá từ 5.000.000 đồngđến dưới

50.000.000 đồng …” Việc xác định như thế nào về số tiền đánh bạc đượchướng dẫn tại Khoản 3, Điều 1 Nghị quyết 01/2010/NQ-HĐTP Tuy nhiên,nếu tiền đánh bạc mà đối tượng sử dụng là ngoại tệ thì có được quy đổithành đơn vị tiền tệ VNĐ để xử lý không? Một thực tế khác, việc xác địnhtiền trong túi của người tham gia đánh bạc mang theo có phải là tiền dùngđánh bạc hay không đang là một vấn đề rất khó chứng minh của cơ quanchức năng Do vậy, hầu như chỉ dựa vào lời khai của người tham gia đánhbạc để làm căn cứ xác định, tùy thuộc vào lời khai và sự hiểu biết củangười tham gia đánh bạc mà cách xử lý của pháp luật đối với từng trườnghợp đánh bạc sẽ rất khác nhau

Trường hợp thứ hai là trường hợp người phạm tội có hành vi đánhbạc trái phép và tài sản dùng để đánh bạc có giá trị dưới năm triệu đồngnhưng chủ thể là người đã bị kết án về tội này hoặc tội được quy định tạiĐiều 322 của BLHS, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm

Việc xác định số tiền dùng để đánh bạc hiện nay vẫn đang sử dụngquy định của Nghị Quyết 01/2010/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 248BLHS năm 1999, cụ thể là khi xác định TNHS đối với người đánh bạckhông được tính tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng để đánh bạc của tất cảcác lần đánh bạc để xem xét, cụ thể như sau:

+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của từnglần đánh bạc đều dưới mức tối thiểu để truy cứu TNHS (dưới 2.000.000đồng) và không thuộc một trong các trường hợp khác để truy cứu TNHS(đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 249 của BLHS, chưađược xóa án tích mà còn vi phạm) thì người đánh bạc không phải chịuTNHS về tội đánh bạc;

+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của lần đánhbạc nào bằng hoặc trên mức tối thiểu để truy cứu TNHS (từ 2.000.000