QUAN ĐIỂM DUY VẬT BIỆN CHỨNG VỀ VẬT CHẤT, Ý THỨC VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Triết gia Đêmôcrit Cơ sở đầu tiên của thế giới là Nhuyên tử Sự kết hợp hoặc tách rời các nguyên Thế giới là vĩnh viễn, vô tận Nguyên tử là các hạt vật chất cực kỳ nhỏ bé, nhỏ bé nh

QUAN ĐIỂM DUY VẬT BIỆN CHỨNG

VỀ VẬT CHẤT, Ý THỨC VÀ MỐI QUAN

HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

1 VẬT CHẤT

 Tính thống nhất vật chất của thế giới

TRIẾT HỌC TRUNG QUỐC CỔ ĐẠI

Thuyết Ngũ Hành

Cơ sở của thế giới là

Nhà triết học Talet (624- 547 TCN)

Triết gia Heraclit (520-460 TCN)

Cơ sở đầu tiên của thế giới là LỬA

Tất cả đều đƣợc sinh thành từ lửa, và đều bị

biến thành lửa

Ông bác bỏ quan niệm rằng thƣợng đế sáng

tạo ra thiên nhiên

“Vũ trụ không phải do một lực lƣợng siêu nhiên

thần bí nào tạo ra, mà nó mãi mãi, đang và sẽ là

ngọn lửa vĩnh viễn đang không ngừng bùng cháy

Triết gia Anaximendro

ẩm – khô) tạo ra toàn bộ thế giới

Apayron

Quan niệm trừu tượng hơn về vật chất trong thời cổ đại

Triết gia Đêmôcrit

Cơ sở đầu tiên

của thế giới là

Nhuyên tử

Sự kết hợp hoặc tách rời các nguyên

Thế giới là vĩnh viễn, vô

tận

Nguyên tử là các hạt vật chất cực kỳ nhỏ bé, nhỏ bé nhất, không thể phân chia được

Nguyên tử luận của Đêmôcrit

Những định hướng của nó đối với sự phát triển

Quan niệm về vật chất

Đồng nhất vật chất với

nguyên tử

Nguyên tử là thành phần bé nhất không thể phân chia đƣợc

Thuộc tính phổ biến các vật thể chính là khối lƣợng

Cận

Đại

học

Quan niệm về vật chất thời Cận đại

Cổ

đại Trung đại Cận đại Mác

Lênin

Hoàn cảnh ra đời định nghĩa vật chất của Lênin

Những phát minh quan trọng trong khoa học

tăng

Năm 1896

Beccoren (1852-1908) phát hiện ra hiện tƣợng

phóng xạ

Những phát minh rất quan trọng đem lại cho con người những hiểu

biết mới, sâu sắc về cấu trúc của thế giới vật chất

Hoàn cảnh ra đời định nghĩa vật chất của Lênin

Khối lượng cũng không phải là bất

biến mà khối lượng tăng khi vận

tốc của nó tăng

Sự đồng nhất vật chất với những

dạng cụ thể của vật chất như chủ

nghĩa duy vật trước Mác quan

niệm là sai lầm, không đúng

Nguyên tử không phải là phần tử nhỏ nhất, không thể phân chia được của vật chất, mà nó rất phức tạp, có thể bị phân rã và chuyển hóa

Khối lượng không phải là thuộc tính đặc trưng cho vật chất nói chung

Mang lại những hiểu biết mới và

cụ thể hơn cho con người về thế giới

Tạo ra cuộc khủng hoảng về thế giới quan của các nhà triết học và khoa học

Tác động của các phát minh khoa học

4

Được các nhà duy tâm lợi dụng để xuyên tạc và đả phá chủ nghĩa duy

Lập luận của các nhà duy tâm

HỆ QUẢ

Chủ nghĩa duy tâm chiếm ưu thế, chủ nghĩa duy vật bị đe dọa mất vị thế của mình

đối, hoài nghi và cuối

cùng rơi vào quan

điểm của chủ nghĩa

duy tâm

người là tiêu tan

Cái mất đi không phải là vật chất, mà chỉ là giới

hạn của nhận thức của con người về tổ chức và

Lênin

Thành tựu Khoa học Phê phán CNDT

Quan niệm Mác Ăngghen

Định nghĩa toàn diện, sâu sắc

và khoa học về phạm trù vật chất

V.I Lênin

Định nghĩa vật chất của Lênin

Lênin (1870-1924) Định nghĩa

“Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không

lệ thuộc vào cảm giác”

hai đường chéo bằng nhau

Vật

2

NỘI DUNG ĐỊNH NGHĨA VẬT CHẤT CỦA LÊNIN

là cái có trước, còn “cảm

Vật chất tồn tại không lệ thuộc vào ý

“Thực tại khách quan”

ấy, bằng “cảm giác”(ý thức) con người có thể nhận thức được

Nội dung phạm trù vật chất của Lênin

“Thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác”, “tồn tại không phụ thuộc vào cảm

giác”

“…Được cảm giác chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh”

Vật chất là

một phạm

Đây là tiêu chuẩn để phân biệt

Khẳng định vật chất có trước, ý thức có sau,

Thực tại khách quan

là nguồn gốc, nội

Nội dung định nghĩa của

Hai mặt trong nội dung vấn

đề cơ bản của triết học đã

đƣợc giải quyết

VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC

Ý nghĩa quan niệm vật chất của Lênin

3

2

1 Bác bỏ thuyết không thể biết; Khắc phục được

tính chất siêu hình, trực quan trong các quan

Định hướng đối với các khoa học

cụ thể trong việc đi sâu nghiên cứu thế giới

Chống quan điểm duy tâm về vật chất, tạo cơ sở lý luận để khắc phục quan điểm duy tâm về xã hội của CNDV trước Mác

b Phương thức và hình thức tồn tại của vật chất

THỜI GIAN

CÁC PHƯƠNG THỨC VÀ HÌNH THỨC TỒN TẠI CỦA VẬT CHẤT

Khái niệm vận động

Ăngghen

“Vận động hiểu theo nghĩa chung

nhất, tức được hiểu là một

phương thức tồn tại của vật chất,

là một thuộc tính cố hữu của vật

chất, thì bao gồm tất cả mọi sự

thay đổi và mọi quá trình diễn ra

trong vũ trụ, kể từ sự thay đổi vị

trí đơn giản cho đến tư duy”

Ăngghen đã đưa ra định nghĩa về vận động như sau:

Tính chất của vận động

VẬN ĐỘNG

* Vật chất tồn tại bằng cách vận động và thông

qua vận động mà biểu hiện sự tồn tại của mình

* Không thể có vật chất không có vận

động

* Bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng ở trong

trạng thái vận động Tất cả đều không ngừng

biến đổi dưới hình thức này hay hình thức

khác

Vận động là một phương thức tồn tại của vật chất

“Các hình thức và các dạng khác nhau của vật chất chỉ có thể nhận thức được thông qua vận động, thuộc tính của vật thể chỉ bộc lộ qua vận động, về một

ra và không thể bị tiêu diệt, cho nên, vận động cũng không Do ai sáng tạo ra và không thể tự

QUAN HỆ GIỮA CÁC HÌNH THỨC VẬN ĐỘNG CỦA VẬT CHẤT

Đã đặt cơ sở cho việc phân loại các khoa học, tương ứng với các đối tượng nghiên cứu của chúng và chỉ ra cơ

sở của khuynh hướng phân ngành

và hợp ngành của các khoa học

Ý nghĩa của việc phân loại các hình thức vận động

Tư tưởng về sự khác biệt và thống nhất của các hình thức vận động cơ bản của vật chất còn là cơ sở

để chống lại khuynh hướng sai lầm trong nhận thức đó là, qui hình thức vận động cao vào hình thức vận động thấp và ngược lại

Đứng im chính là điều kiện chủ yếu của sự phân hóa của sự vật

Khi nào ta nhìn thấy sự đứng

im?

Nhìn toàn bộ: không có

Nhìn từng sự vật cụ thể, ở từng giai đoạn phát triển riêng rẽ thì có hiện tượng đứng im

CÁC HÌNH THỨC VẬN ĐỘNG CỦA VẬT CHẤT

VẬN ĐỘNG

 Sự trao đổi chất của

cơ thể với môi trường

Vận động xã hội

CÁC HÌNH THỨC VẬN ĐỘNG CỦA VẬT CHẤT

Giai cấp

Vận động xã hội là hình thức vận động cao nhất vì xã hội là một dạng vật chất đặc biệt, là

bộ phận đặc thù của tự nhiên

VẬN ĐỘNG

XÃ HỘI

Thời gian Không gian

KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN

Tính chất của không gian và thời gian

là vô tận

Chiều dài Chiều rộng Chiều cao

Chiều thời gian

từ quá khứ tới tương lai

Tính khách quan Tính vĩnh cửu

và vô tận

Tính ba chiều của không gian

 Tính một chiều của thời gian

Bốn là,

Thế giới vật chất tồn tại khách quan, vĩnh viễn và vô tận Thế giới đa dạng, phong phú và thống nhất ở tính vật chất của nó

1

Con người nhận thức được những quy luật vận động, phát triển của thế giới vật chất và cải biến nó theo những quy luật khách quan

2

c Tính thống nhất vật chất của thế giới

Thank You!