Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh.
Trang 1Hà Nội, năm 2021
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÔ KIM PHỤNG
TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ
Trang 2Hà Nội, năm 2021
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÔ KIM PHỤNG
TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số: 8.38.01.04
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS BÙI ĐỨC HỨA
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan đây luận văn là công trình nghiêncứu khoa học của riêng tôi và tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
về sự trung thực khoa học về nội dung, số liệu trong luận vănnày Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độtin cậy, chính xác Những kết luận khoa học của luận văn chưatừng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tác giả luận văn:
NGÔ KIM PHỤNG
Trang 4MỤC LỤC
MƠ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI ĐÁNH BẠC THEO
LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 9
1.1 Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc 9 1.2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về các tội đánh bạc 16 1.3 Pháp luật hình sự một số quốc gia về tội đánh bạc 23
Chương 2; TỘI ĐÁNH BẠC THEO QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 28
2.1 Định tội danh và trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 28 2.2 Phân biệt tội đánh bạc với một số tội danh khác trong Bộ luật hình sự 33 2.3 Thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về tội đánh bạc của Tòa án nhân dân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2016 đến 2020 37
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG ĐÚNG PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI ĐÁNH BẠC TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH 56
3.1 Các yêu cầu cơ bản định hướng hoàn thiện áp dụng pháp luật hình sự đối với tội đánh bạc 56 3.2 Một số giải pháp nhằm áp dụng đúng các quy định của pháp luật về tội đánh bạc 59
KẾT LUẬN 71 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 72
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLHS:
CSĐT
Bộ luật hình sự Cảnh sát điều tra
TTCĐBHGB: Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Bảng so sánh về tội đánh bạc với các tội xâm phạm khác xâm phạm trật
tự công cộng (mục 4 chương XXI BLHS) trong 5 năm (2016-2020) trên địa bànThành Phố Hồ Chí Minh 41Bảng 2.2 Hệ thống hình phạt áp dụng đối với tội đánh bạc của TAND TP.HCM trongthời hạn 05 năm (2016-2020) 42
Trang 7MƠ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bảo vệ, giữ gìn an toàn công cộng, trật tự công cộng là một trong nhữngnhiệm vụ hàng đầu luôn được mọi quốc gia quan tâm Đảm bảo môi trường an toàn
- trật tự trong sinh hoạt công cộng có ý nghĩa rất quan trọng đối với quá trình pháttriển kinh tế, xã hội Sự ổn định xã hội luôn là tiền đề cần thiết cho sự phát triểntích cực của xã hội Ngày nay, sự ổn định trật tự xã hội còn là một trong những tiêuchí đánh giá sự văn minh, phát triển của mỗi quốc gia Để có được an toàn, trật tựcông cộng – một môi trường xã hội lành mạnh, Nhà nước sử dụng nhiều công cụbảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị và toàn xã hội, trong đó luật hình sự là công cụsắc bén nhất để bảo vệ lợi ích này
Đánh bạc là một trong những tệ nạn xã hội làm phát sinh các tệ nạn xã hộikhác và tội phạm này cần phải được xử lý nghiêm khắc với một mức hình phạttương xứng với hành vi phạm tội Đây là tội phạm xâm phạm nghiêm trọng đến antoàn công cộng, trật tự công cộng và hậu quả của nó đối với xã hội là vô cùng to lớn
và diễn biến của nó ngày càng phức tạp Chính vì vậy, bên cạnh xử lý hành chính,pháp luật hình sự còn quy định đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc là tội phạm
và người vi phạm sẽ bị áp dụng mức chế tài nghiêm khắc nhất là hình phạt Mặc dùBLHS năm 2015 đã có những sửa đổi, bổ sung các tội phạm xâm phạm an toàncông cộng, trật tự công cộng cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, trong đó có tộiđánh bạc So với quy định tại Điều 248 BLHS năm 1999, thì Tội đánh bạc (Điều
321 BLHS 2015) có thay đổi dấu hiệu định tội là nâng số tiền đánh bạc từ 2 triệuđồng lên 5 triệu đồng trong cấu thành cơ bản của tội này Với thay đổi này, nhà làmluật đã phi tội phạm hóa đối với hành vi đánh bạc với số tiền hoặc tài sản dùng đểđánh bạc trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 5 triệu đồng Việc phi tội phạm hóa này làhợp lý phù hợp với sự đánh giá của xã hội hiện nay về tính nguy hiểm của hành viđánh bạc cũng như sự trượt giá về trị giá số tài sản dùng để đánh bạc so với khi xâydựng BLHS năm 1999 Mặc dù vậy, thực tiễn áp dụng tội đánh bạc vẫn còn gặpnhiều vướng mắc mà các quy định của pháp luật hiện hành chưa đáp ứng được
Trang 8Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, chính trị năng động bậc nhấtcủa cả nước Bên cạnh sự phát triển mạnh về kinh tế là sự gia tăng tội phạm trongđó có tội đánh bạc Qua nghiên cứu thực tiễn cho thấy, tình hình tội phạm về các tộiđánh bạc trong những năm qua trên địa bàn thành phố Thành phố Hồ Chí Minhngày càng gia tăng mạnh về số lượng, hình thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh
vi, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ cao để thực hiện hành vi phạm tội Chính vìthế, cuộc đấu tranh phòng chống đánh bạc có thể được xem như một cuộc chiếnquyết liệt, cam go, cần nhiều thời gian và đường lối đúng đắn thì mới có thể đạtđược thắng lợi, đẩy lùi đánh bạc Mặc dù đánh bạc là tội phạm không mới, nó đãxuất hiện từ rất lâu ở nước ta nhưng ở mỗi giai đoạn phát triển của xã hội, tội đánhbạc lại biến tướng với tính chất, hành vi, phương thức khác với trước đây
Vì lý do trên việc nghiên cứu và tìm ra giải pháp hiệu quả nhằm phòng,chống loại tội phạm này luôn là vấn đề cấp thiết đối với những người làm công tácpháp luật, các luật gia nói riêng và những người quan tâm đến pháp luật nói chung
Để có được phân tích chuyên sâu cũng như cái nhìn tổng quan về tội đánh bạc cầnnghiên cứu nó qua nhiều góc độ Vì vậy, việc nghiên cứu một cách toàn diện, có hệthống về tội đánh bạc ở góc độ này sẽ góp phần trong việc hoàn thiện pháp luật vàgia tăng hiệu quả công tác phòng chống, đẩy lùi loại tội phạm này Nhận thức đượcđiều đó, tác giả chọn đề tài: “Tội đánh bạc từ thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh”làm đề tài luận văn thạc sĩ luật học của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Đấu tranh và phòng ngừa tội đánh bạc luôn được nhiều học giả trong vàngoài nước nghiên cứu ở nhiều khía cạnh lý luận và thực tiễn khác nhau Cụ thể, tácgiả đã tiếp cận được với những công trình nghiên cứu như sau:
2.1 Các luận án, luận văn
-Luận án tiến sĩ Phan Đình Khánh - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí
Minh năm 2001, Tăng cường đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội bằng pháp luật
ở Việt Nam” Trong công trình nghiên cứu này tác giả có đề cập đến tội đánh bạc
nhìn từ góc độ đấu tranh phòng chống tội phạm
Trang 9-Luận văn thạc sĩ của Cao Thị Oanh, Trường Đại học Luật Hà Nội, “Đấu tranh phòng chống các tội cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội”, năm 2002; Mặc
dù luận văn được nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học nhưng tác giả cũng đãnghiên cứu những vấn đề về lý luận cũng như pháp luật đối với tội đánh bạc theoBLHS năm 1999
-Luận văn Thạc sĩ của Bùi Minh Giang, Khoa Luật - Đại học quốc gia Hà
Nội, “Tội phạm đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam và thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Hòa Bình”, năm 2013 Đây là luận văn được nghiên cứu dưới góc độ luật
hình sự, trong công trình này tác giả đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận như dấuhiệu pháp lý của tội đánh bạc, phân tích làm sáng tỏ quy định của BLHS năm 1999
về tội đánh bạc
Khi BLHS 2015 có sự thay đổi về dấu hiệu định tội của tội đánh bạc, theo đócũng có những công trình khoa học nghiên cứu theo quy định của BLHS năm 2015,
cụ thể có Luận văn thạc sĩ của tác giả Trịnh Tấn Phát (2018), Dấu hiệu định tội của Tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam; Luận văn thạc sĩ của tác giả Mã Quế Khanh (2018), Định tội danh đối với hành vi đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam.
Trong 02 luận văn trên tập trung nghiên cứu về việc định tội danh đối với hành viđánh bạc dưới dạng mua bán lô đề, cá độ bóng đá; định tội danh theo đồng phạmđối với hành vi đánh bạc dưới dạng mua bán lô đề, cá độ bóng đá; và xác định tiềnhoặc hiện vật dùng để đánh bạc
Trong thời gian gần đây còn có các công trình nghiên cứu của các tác
giả như: Luận văn "Tội đánh bạc từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh", của Nguyễn Đình Thành, Học viện KHXH năm 2020; Luận văn "Định tội danh tội đánh
bạc theo luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương" của Nguyễn Ngọc Hà, Học viện KHXH năm 2019; Luận văn "Tội đánh bạc theo luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Đồng Nai" của Nguyễn
Anh Tuấn, Học viện KHXH năm 2019; Luận văn "Tội đánh bạc trong luật
hình sự Việt Nam từ thực tiễn trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang" của Hoàng Thị
Yến, Học viện KHXH năm 2018; Luận văn "Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh
Trang 10bạc hoặc gá bạc theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng" của Trương Thùy Trang, Học viện KHXH năm 2018.
2.2 Nhóm sách chuyên khảo, giáo trình
Nguyễn Xuân Yêm, Về sự điều chỉnh pháp luật việc đấu tranh phòng chống
tệ nạn xã hội, chính sách xã hội và những vấn đề pháp lý, Nxb khoa học xã hội, Hà Nội, 1994; GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam, của Trường Đại học Luật Hà Nội (Chương XXV - Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2000; GS.TS Nguyễn
Xuân Yêm, TS Phan Đình Khánh, Nguyễn Thị Kim Liên, Mại dâm, ma túy, cờ
bạc, tội phạm thời hiện đại, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2003; Giáo trình luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm), của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2003;Bình luận khoa học Bộ luật hình sự
1999 (Phần các tội phạm), của TS Phùng Thế Vắc, TS Trần Văn Luyện, ThS.
Phạm Thanh Bình, TS Nguyễn Đức Mai, ThS Nguyễn Sĩ Đại, ThS Nguyễn Mai
Bộ, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2001; Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, TS.
Trần Minh Hưởng chủ biên, Nxb Lao động, Hà Nội 2009; Tìm hiểu các tội xâmphạm an toàn công cộng, trật tự công cộng và trật tự quản lý hành chính, TS.Nguyễn Đức Mai, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014 ;
2.3 Nhóm các bài báo khoa học
Ngoài các công trình nghiên cứu trên thì tội đánh bạc còn được nghiên cứu
trong các bài báo khoa học, cụ thể có “Vấn đề hoàn thiện những quy định về các tội
cờ bạc trong Bộ luật hình sự 1999, của Cao Thị Oanh, Tạp chí Tòa án nhân dân
(TAND), số 01/2003; Về những vướng mắc khi áp dụng Điều 248, 249 Bộ luật hình
sự 1999, của Lê Văn Hưng; Tạp chí TAND, số 14/2005; Những bất cập và một vài kiến nghị hoàn thiện đối với hướng dẫn áp dụng tội đánh bạc, của ThS Thái Chí Bình, TAND thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang; Những vướng mắc khi xét xử hành vi ghi số đề trong tội đánh bạc theo Điều 248 Bộ luật hình sự, của Lê Văn Sua,Tạp chí
TAND, số 13/2007…
Một số bài viết như "Một số vấn đề về định tội danh “tổ chức đánh
bạc” đối với hành vi sử dụng mạng Internet để phạm tội theo Bộ luật Hình sự
Trang 11năm 2015" của Cao Việt Hoàng, Đặng Văn Huy đăng trên Tạp chí Toà án
nhân dân Số 3/2021, tr 14-17, 48 Bài viết "Một số khó khăn, vướng mắc
trong thực tiễn áp dụng pháp luật để xử lý các tội phạm về đánh bạc" của
Huỳnh Minh Ân đăng trên Tạp chí Nhà nước và Pháp luật Số 5/2015, tr 65 –
69; Bài viết "Những vướng mắc khi xử lý hành vi đánh bạc, tổ chức đánh
bạc" của Lê Văn Quang; Tạp chí Kiểm sát – số 24/2019 - tr.40-46; Bài viết
"Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc theo BLHS 2015 – Những vướng mắc và
kiến nghị" của PGS.TS Phạm Minh Tuyên đăng trên Tạp chí Tòa án online
ngày 04 tháng 04 năm 2020
Tổng quan tình hình nghiên cứu, tác giả nhận thấy rằng ngoài những nộidung kế thừa và tiếp tục phát triển thì còn một số vướng mắc trong thực tiễn liênquan đến tội đánh bạc mà các luận văn trên chưa nghiên cứu như: xác định hành vikhách quan của tội đánh bạc trong một số trường hợp như đánh bạc với nhau, mộtngười đánh bạc với nhiều người vẫn còn áp dụng chưa thống nhất; việc xác địnhtiền dùng để đánh bạc trong trường hợp mua bán lô đề chưa đúng, chưa phù hợpnhư tiền dùng để đánh bạc được xác định là số tiền mà chủ đề thực tế nhận từ conbạc (sau khi đã trừ đi % hoa hồng hoặc “khuyến mãi”) hay số tiền ghi trên phơi đềvẫn còn chưa thống nhất … Đây là những vướng mắc mà tác giả cần đặt ra và thựchiện trong nhiệm vụ nghiên cứu luận văn của mình
Từ thực tiễn những vướng mắc, bất cập như trên, tác giả chọn đề tài “ Tội
đánh bạc từ thực tiễn tại Thành phố Hồ Chí Minh"
3 Mục đích và nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Để góp phần vào đấu tranh phòng chống tội đánh bạc có hiệu quả trên phạm
vi cả nước nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, tác giả nghiên cứuhướng tới các mục đích sau:
(1) Nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề lý luận (có kế thừa từ các công trìnhnghiên cứu trước) về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự
Trang 12(2) Đánh giả được tổng quan (tích cực và hạn chế) của hoạt động của cơquan tư pháp (tập trung Tòa án) về thực tiễn giải quyết các vụ án về tộiđánh bạc và liên quan đến tội đánh bạc.
(3) Đề xuất các giải pháp hoàn thiện (hoàn thiện qui định của pháp luật vàhoàn thiện các hoạt động áp dụng pháp luật) để đấu tranh phòng chống cóhiệu quả tội đánh bạc tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ chủ yếu sau:
Về mặt lý luận: Trên cơ sở nghiên cứu quy định về tội đánh bạc trong pháp
luật hình sự Việt Nam, phân tích các khái niệm, các dấu hiệu pháp lý cơ bản trongcấu thành tội phạm Từ đó, làm sáng tỏ bản chất pháp lý đặc trưng của loại tội phạmnày
Về mặt thực tiễn: Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá thực tiễn việc xét xử và áp
dụng các quy định có liên quan đến các tội phạm liên quan đến đánh bạc về định tộidanh, quyết định hình phạt Đồng thời phân tích những khó khăn, vướng mắcxung quanh việc quy định các dấu hiệu pháp lý cơ bản của tội phạm trên phươngdiện lý luận với thực tiễn áp dụng, nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện các quyđịnh pháp luật hiện hành về các tội phạm này, nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa,
xử lý tội phạm trong giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự Việt Namtiếp cận dưới góc độ luật hình sự, trong đó nhấn mạnh đến các yếu tố của cấu thành,trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự hiện hành Đồng thời,tác giả đối chiếu với thực tiễn đấu tranh phòng chống tội danh này tại địa bàn Thànhphố Hồ Chí Minh, và nghiên cứu các giải pháp phòng chống phù hợp với thực tiễnhiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: Luận văn nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự
của tội đánh bạc từ địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu từ hoạt động xét xử
Trang 13của tòa án hai cấp Trên cơ sở đó, để đánh giá và tìm ra hướng giải quyết hiệu quảnhằm ngăn chặn, đẩy lùi loại tội phạm này.
Về thời gian nghiên cứu: Luận văn thực hiện nghiên cứu thực tiễn trong giai
đoạn từ năm 2016 đến 2020, đây là khoảng thời gian mà chỉ số về tội đánh bạc cónhiều biến động tăng đáng kể so với khoảng thời gian trước đó
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về Nhànước và Pháp luật kết hợp với một số phương pháp luận nghiên cứu khác của khoahọc xã hội và các phương pháp nghiên cứu riêng của luật học nhằm đạt được hiệuquả và mục tiêu nghiên cứu đã đề ra
-Các phương pháp nghiên cứu trên được kết hợp một cách nhuần nhuyễnnhằm đạt được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra của luận văn, cụ thểphương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết thông qua việc tham khảo nhữngnguồn tài liệu từ giáo trình, sách, các tác phẩm khoa học, tạp chí, và nguồn tài liệukhác trên các phương tiện thông tin đại chúng … Ở phần tiếp theo của luận văn,phương pháp nghiên cứu được sử dụng xuyên suốt và xem như nền tảng của luậnvăn là nghiên cứu thực tiễn từ phân tích tài liệu, số liệu, tình huống trong thực tiễn,kết luận của cơ quan chức năng Ngoài ra, việc đưa ra những nhận xét, đánh giá vàkiến nghị trong luận văn này còn được thực hiện dựa trên những phương pháp khácnhư: so sánh, đối chiếu, phân tích lý thuyết và tổng kết kinh nghiệm
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Kết quả nghiên cứu và những đề xuất được nêu trong luận văn có ý nghĩa lýluận và thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng ngừa hành vi đánhbạc và áp dụng các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam trong thực tiễn xét xử
Những giải pháp đề cập trong đề tài luận văn giúp các cơ quan có thẩmquyền xem xét, nghiên cứu áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh
và phòng tội đánh bạc Việc nghiên cứu đề tài này tác giả mong muốn góp phần vàolàm sáng tỏ nền tảng lý luận, hoàn thiện cở sở pháp lý và đấu tranh phòng chống tộiđánh bạc có hiệu quả tại Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung
Trang 14Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho cán bộ làm côngtác nghiên cứu, giảng dạy về khoa học pháp lý nói chung, khoa học luật hình sự, tộiphạm học nói riêng và các cán bộ thực tiễn đang công tác tại các cơ quan bảo vệpháp luật.
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì luận vănđược kết cấu làm 3 chương, gồm:
Chương 1 Những vấn đề chung về tội đánh bạc theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam.
Chương 2 Tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành và thực trạng
áp dụng từ Thành phố Hồ Chí Minh.
Chương 3 Một số giải pháp đảm bảo áp dụng đúng pháp luật hình sự về tội đánh bạc từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh
Trang 15Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI ĐÁNH BẠC
THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1.1 Khái niệm, dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc
1.1.1 Khái niệm và ý nghĩa pháp lý tội đánh bạc
Đánh bạc là vấn đề có tính lịch sử, sự ảnh hưởng của nạn cờ bạc đã đượcchính quyền các triều đại phong kiến nhận ra và trừng trị rất nghiêm khắc nhưngvẫn không thể loại trừ một cách hoàn toàn ra khỏi đời sống xã hội Pháp luật phongkiến cho thấy hành vi cờ bạc được quan tâm và trừng trị từ sớm, nhưng với hạn chếcố hữu của pháp luật phong kiến thường chỉ nêu hành vi cụ thể mà chưa khái quáthay xác định tội đánh bạc là gì? Cụ thể: Nghiên cứu tài liệu lịch sử Việt Nam, hành
vi đánh bạc được ghi nhận trong tác phẩm bất hủ Hịch tướng sĩ (1285) Hưng Đạo
Vương Trần Quốc Tuấn đã viết “thấy chủ bị nhục chẳng lấy làm lo, gặp nước bị dơ chẳng lấy làm thẹn kẻ thì chọi gà cho thích, kẻ thì đánh bạc mua vui ” hay “Một khi giặc Mông đến nơi, thì cựa con gà nòi không thể đâm thủng áo giáp của giặc; thuật ở bài bạc không thể đem làm mưu mẹo ở trong quân” Nổi bật và tiêu biểu
nhất trong cổ luật phong kiến Việt Nam là Quốc Triều Hình Luật nhà Lê cũng cấmđoán và xử lý rất nặng hành vi đánh bạc, điều 188 quy định phạt nặng kẻ tổ chức
đánh bạc “Ai tụ tập đánh bạc bị đánh 70 trượng, có quan chức thì biếm ba tư (hạ
ba cấp), phạt ba quan tiền, thưởng cho kẻ tố cáo Người đứng đầu hay tái phạm bị tăng một bậc tội Kẻ a tòng giảm một bậc tội Tiền trong sòng bạc ăn thua và văn tự mua bán để đánh bạc đều nhập công khố Đang khi quốc tang mà đánh bạc thì thêm một bậc tội Nếu sinh sự khi đánh bạc thì bị xử riêng”[42-91] Đến thời kỳ nhà
Nguyễn hành vi cờ bạc cũng bị trừng trị trong Điều 343 Hoàng Việt luật lệ với chếtài nghiêm khắc như đánh bằng roi, tịch thu tài sản, bắt phu dịch …
Ở góc độ tâm lý học, hành vi đánh bạc được xác định có cơ chế gây “nghiện”gây ra sự ảo tưởng về sức mạnh của tiền bạc bằng các hình thức may rủi, đỏ đenkhông cần lao động, vui chơi thoải mái lại kiếm được tiền Khi một người đã mắcchứng nghiện cờ bạc thì cơ chế hoạt động của não bộ bị rối loạn và kích thích bời
Trang 16các hình thức may rủi, đỏ đen gây ra cảm giác kích thích và người chơi sẵn sàngmạo hiểm với tài sản đánh bạc với mong muốn nhận lại những lợi ích cao hơn bỏ ra,triệu chứng kích thích gây nghiện này cũng giống như nghiện rượu chè, ma túy Cáctriệu chứng tâm lý dễ nhận ra ở người nghiện cờ bạc thường: luôn bận tâm suy nghĩ
về các hoạt động cờ bạc như đánh ở đâu, với ai, hình thức gì, số tiền cược ra sao; sốtiền đánh càng nhiều và thời gian đánh càng lâu thì cảm giác hồi hộp sẽ tăng cao,mọi cản trở từ khách quan và chủ quan đến hành vi đánh bạc đều không hiệu quả vànóng giận khó chịu khi phải cai nghiện cờ bạc
Ở góc độ quản lý, luật pháp và chính quyền, quản lý nhà nước với hành vi cờbạc bằng pháp luật và sự thay đổi trong nhận thức về quản lý là một nhu cầu tất yếukhách quan đối với mọi xã hội, là sự hài hòa giữa cái tích cực và cái tiêu cực dohành vi cờ bạc tác động tới xã hội Quản lý nhà nước bằng pháp luật với hành vi cờbạc là nhu cầu tất yếu của bất kỳ quốc gia nào, sự quản lý bằng pháp luật đối vớihành vi cờ bạc phụ thuộc vào lịch sử, văn hóa, triết học, phong tục, tập quán củatừng quốc gia và hội nhập quốc tế để ban hành và thực thi pháp luật một cách phùhợp trong đó có pháp luật hình sự
Hành vi đánh bạc đã xuất hiện lâu đời trong đời sống xã hội nước ta như mộttrò chơi giải trí, đặc biệt là trong những dịp hội hè, lễ tết nhằm tạo không khí vui vẻ,cởi mở, lành mạnh, một số cuộc họp mặt cũng thường tổ chức đánh bạc để góp trảtiền cho các khoản ăn, uống Cho nên, đánh bạc thường xuất hiện như là một tậpquán, một thói quen giao tiếp, giải trí của cộng đồng, là một phần nhu cầu của conngười Ngày nay, nhiều quốc gia trên thế giới và Việt Nam cũng đã thừa nhận hành
vi đánh bạc hợp pháp được tổ chức theo luật định Tuy nhiên, hành vi đánh bạc đềcập trọng phạm vi nghiên cứu của tác giả là hành vi đánh bạc trái pháp luật - hành
vi phạm tội
"Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được qui định trong BLHS, do
người có năng lực chịu trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện
một cách cố ý hay vô ý, xâm phạm đến độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vện lãnh thổ của Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc
phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm
Trang 17phạm đến quyền con người, quyền lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm đến
những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật XHCN mà theo qui định của Bộ luật
này phải bị xử lý hình sự" [1, tr16].
Đánh bạc là tệ nạn phổ biến, làm ảnh hưởng đến nếp sống văn minh củanhân dân, làm tha hóa đạo đức của một bộ phận dân cư, gây ra thiệt hại về vật chất,tinh thần cho nhiều gia đình Hành vi đánh bạc trái pháp luật trước hết là tệ nạn xãhội lâu đời của bất kỳ xã hội nào, trong đó có Việt Nam, là hành vi xâm hại trật tựcông cộng, môi trường xã hội quan trọng cần bảo vệ bằng pháp luật hình sự Chính
vì vậy, khái niệm tội phạm trong BLHS là cơ sở pháp lý để xây dựng khái niệm tộiđánh bạc Như vậy, phạm vi bảo vệ của luật hình sự bảo vệ có trật tự công cộng,trong các khách thể đó trật tự, an toàn xã hội là một khách thể quan trọng, có ýnghĩa nền tảng, gắn chặt với sự phát triển ổn định chung của xã hội, là thước đo,tiêu chí để đánh giá sức mạnh của cơ quan bảo vệ pháp luật, văn minh pháp lý củacông dân
Từ khái niệm tội phạm, để tìm hiểu và phân tích cụ thể khái niệm, đặc điểm
và các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc thì trước hết ta phải hiểu hành vi đánh bạc
là hành vi như thế nào? Theo từ điển luật học cho rằng “Đánh bạc là (hành vi) tham gia vào trò chơi được tổ chức bất hợp pháp mà sự được (hoặc thua) kèm theo việc được (hoặc mất) lợi ích vật chất đáng kể (tiền, hiện vật hoặc các hình thức tài sản khác) Đánh bạc là hành vi nguy hiểm cho xã hội, không chỉ ảnh hưởng xấu đến gia đình và cá nhân người chơi mà còn có thể là nguyên nhân của tệ nạn xã hội và tội phạm khác” [26-227] Quan điểm này cũng đã lột tả được tính trái pháp luật, tính
nguy hiểm nhưng vẫn chỉ giới hạn trong phạm vi hành vi của người đánh bạc Dovậy, đánh bạc dựa trên những yếu tố như sự tính toán, cơ hội và lợi nhuận mà cácbên hướng tới khi tham gia trò chơi này Hiện nay, khi ứng dụng internet được phổbiến rộng rãi, với sự giao lưu văn hoá toàn cầu nên hành vi đánh bạc được thực hiệndưới nhiều hình thức khác nhau như: cá độ, lô đề, xóc đĩa …
Theo tác giả Đinh Văn Quế: "Đánh bạc là tham gia trò chơi có được thua bằng tiền hoặc tài sản dưới bất kỳ hình thức nào" [32-176] Quan điểm này đã phản
Trang 18ánh được đánh bạc là hiện tượng xã hội nhưng chưa phản ánh được tính nguy hiểmcủa hành vi đánh bạc để qui định thành tội phạm trong Bộ luật hình sự.
Về mặt pháp lý, hành vi đánh bạc được quy định trong Luật hình sự ViệtNam rất sớm Văn bản pháp luật đầu tiên quy định về tội phạm này là Sắc lệnh số
468 năm 1948 Trước khi có Bộ luật hình sự năm 1985, tội đánh bạc được quy địnhtrong Sắc luật số 03 năm 1976 Trong Bộ luật hình sự năm 1985 và năm 1999, tộiđánh bạc đều được quy định thuộc nhóm tội xâm phạm trật tự công cộng Tuynhiên, trong Bộ luật hình sự năm 1999, tội đánh bạc được quy định cụ thể hơn vớinhững dấu hiệu cụ thể giúp việc phân biệt giữa đánh bạc là tội phạm và đánh bạc là
vi phạm cũng như với các dấu hiệu định khung hình phạt để phân hoá trách nhiệmhình sự giữa các trường hợp phạm tội đánh bạc
Theo Nghị Quyết số 01/2010/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quyđịnh tại điều 248 và điều 249 của bộ luật hình sự tại Điều 1 Về một số quy định tại
Điều 248 của Bộ luật hình sự xác định: “Đánh bạc trái phép là hành vi đánh bạc được thực hiện hành vi dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được, thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy định trong giấy phép được cấp” [19, tr.7] Hướng dẫn trên đã phản ánh khá đầy
đủ tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc trong BLHS nhưng chưa phản ánh tínhnguy hiểm của hành vi tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc cũng là tội phạm được quiđịnh trong BLHS
Như vậy, từ góc độ lý luận và pháp luật, đánh bạc được hiểu là hành vi nguyhiểm cho xã hội do chủ thể có năng lực TNHS thực hiện cách cố ý dưới bất kỳ hìnhthức nào với mục đích được thua bằng tiền hay hiện vật mà không được cơ quannhà nước có thẩm quyền cho phép
Trải qua các giai đoạn lịch sử khác nhau cho đến hiện nay thì khái niệm đánhbạc vẫn chưa đi đến thống nhất một khái niệm hoàn chỉnh bởi hành vi đánh bạc làmột hiện tượng xã hội bị chi phối bởi các điều kiện kinh tế xã hội và nó có thể biếntướng dưới bất kỳ hình thức nào, tuy nhiên dù các điều kiện kinh tế xã hội có thayđổi thì khái niệm đánh bạc về cơ bản vẫn là hành vi được thiết lập một cách trái
Trang 19pháp luật giữã các bên nhằm mục đích thắng thua bằng tiền hoặc hiện vật, hành viđánh bạc thoả mãn những đặc điểm như sau:
Thứ nhất, Hành vi đánh bạc phải là hoạt động trái pháp luật Dấu hiệu này là
ranh giới giữa hành vi cờ bạc hợp pháp và cờ bạc bất hợp pháp bị ngăn cấm và xử
lý vởi qui định của pháp luật
Thư hai, Hành vi (mặt khách quan) đánh bạc là hành vi chơi có được thua
bằng tiền mặt hay không dùng tiền mặt, nhưng thanh toán với nhau bằng tiền
Thứ ba, hành vi đánh bạc trái pháp luật phải có giá trị: bằng tiền hay hiện vật
trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồngnhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tạiĐiều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều
322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm Đặc trưng này để phânbiệt tội đánh bạc với hành vi vi phạm hành chính
Thứ tư, Hành vi đánh bạc phải được qui định trong Bộ luật hình sự Đặc
trưng này, một mặt phản ánh tính nguy hiểm cho trật tự công cộng của hành vi, mặtkhác để phân định giữa tội phạm đánh bạc và tội tổ chức đánh bạc, gá bạc, là cơ sởpháp lý quan trọng để định tội danh chính xác
Thứ năm, Hành vi đánh bạc trái pháp luật được thực hiện bởi chủ thể có năng
lực trách nhiệm hình sự với lỗi cố ý xâm hại đến trật tự công cộng Đặc trưng này
cụ thể hóa một cách chi tiết các yếu tố cấu thành tội phạm cờ bạc tương ứng trongBLHS và áp dụng chính xác BLHS
Từ các phân tích các khái niệm khác nhau của tội đánh bạc từ các tác giả vàdấu hiệu của tội danh nảy, tác giả xây dựng khái niệm tội đánh bạc cho nghiên cứu
của mình như sau: “Tội đánh bạc là hành vi cố ý sát phạt trái pháp luật dưới bất kỳ hình thức nào gây nguy hiểm cho trật tự xã hội do chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện khi thỏa mãn giá trị xác định được qui định trong BLHS và phải chịu trách nhiệm hình sự”.
Ý nghĩa của tội đánh bạc trong BLHS: Việc BLHS ghi nhận đánh bạc là
hành vi phạm tội và ngày càng hoàn thiện có ý nghĩa to lớn trong xác định hànhlang pháp lý đối với tội phạm này và đấu tranh phòng chống có hiệu quả Tội đánh
Trang 20bạc trong BLHS là kết quả của khoa học luật hình sự, khi nghiên cứu về tội phạm
và hình phạt phải xuất phát từ kết quả nghiên cứu về tội phạm của chuyên ngành tộiphạm học, là ngành khoa học chuyên nghiên cứu về tình hình, đặc điểm, nguyênnhân và điều kiện của tội phạm Dưới góc độ truyền thống, hành vi cờ bạc là một tệnạn và có tính nguy hiểm cho xã hội, kéo theo nhiều hệ lụy cần nghiên cứu và hình
sự hóa thành tội danh trong Bộ luật hình sự
Hành vi đánh bạc là một hiện tượng của xã hội, việc xác định tội đánh bạcthành các tội phạm cụ thể trong Bộ luật hình sự cần nhận thức đúng đắn tính chất,đặc điểm và sự tác động tới các quan hệ xã hội để thấy được tính khách quan về sựcần thiết phải điều chỉnh bằng quan hệ pháp luật hình sự ở mức độ phù hợp Yêucầu cơ bản phải đảm bảo các luận chứng khoa học khách quan, có căn cứ và đảmbảo sức thuyết phục đến mức tối đa khi hiện thực hóa trong luật thực định như phảicăn cứ vào tính chất (chất) hoặc mức độ (lượng) nguy hiểm của hành vi đánh bạckhi tác động tiêu cực đối với xã hội; phải dựa vào các yếu tố tâm lý - đạo đức, vănhóa … của việc qui định tội đánh bạc; tội đánh bạc phải dựa vào trình độ dân trí,cũng như trình độ văn hòa pháp lý của dân chúng, của qui luật khách quan về kinh
tế, xã hội và khoa học công nghệ và quá trình toàn cầu hóa trong giai đoạn hiện nay
Việc qui định tội đánh bạc không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, khoa họcpháp lý mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong đấu tranh phòng chống tội phạm này.Thực tiễn của công tác quản lý, xử lý của cơ quan nhà nước về các tệ nạn xã hội nóichung và thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm cờ bạc hoặc tội phạm có liênquan đến đánh bạc cũng là sự phản ánh khách quan hiệu lực, hiệu quả của cơ quannhà nước trong đó có hoạt động của cơ quan tư pháp Vấn đề này đã được qui địnhtại thông tư liên tịch số 01/2005/TTLT-VKSTC-TATC-BCA-BQP ngày 01/07/2005của Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao - Bộ công an - Bộquốc phòng hướng dẫn thi hành một số quy định của pháp luật trong công tác thống
kê hình sự, thống kê tội phạm đã có nhận định về mục đích của TKHS, TKTP là:
“…Đánh giá chính xác, khách quan tình hình vi phạm pháp luật hình sự, tội phạm, kết quả hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng trong công tác phòng, chống tội phạm; cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời để phục vụ hoạt động
Trang 21phòng, chống tội phạm và các hoạt động quản lý, điều hành có liên quan; … giúp đưa ra những nhận định, đánh giá tổng quát về tình hình tội phạm; tham mưu cho Đảng và Nhà nước đề ra các chủ trương, giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm và góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”
1.1.2.Các dấu hiệu pháp lý của tội đánh bạc
Dấu hiệu pháp lý hình sự là cơ sở, điều kiện cần thiết để xác định một hành
vi nào là nguy hiểm cho xã hội bị truy cứu TNHS Các dấu hiệu pháp lý của tộiđánh bạc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành cơ sở truy cứu TNHS tội đánhbạc theo quy định của BLHS Việt Nam, cụ thể:
Khách thể của tội đánh bạc: Khách thể của tội phạm là các quan hệ xã hội
được luật hình sự bảo vệ bị tội phạm xâm hại bằng cách gây thiệt haị hoặc đe doạgây thiệt hại cho xã hội [25,.tr18] Theo đó, khách thể của tội đánh bạc là trật tựcông cộng của xã hội mà hành vi phạm tội xâm hại tới Trật tự công cộng cộng nàychính là trật tự, nếp sống văn minh của xã hội Hành vi của tội phạm tác động tiêucực đến nếp sống văn minh, hủy hoại nhân cách của người phạm tội, gây thiệt hại
về vật chất, tinh thần cho nhiều gia đình, cá nhân từ đó kéo theo sự phát sinh củanhiều loại tội phạm
Mặt khách quan của tội đánh bạc: Tội phạm là hành vi của con người nhưng
hành vi ấy phải là hành vi nguy hiểm cho xã hội Hành vi nguy hiểm cho xã hội làhành vi gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho những quan hệ được luật hình sựbảo vệ Đối với tội đánh bạc (Điều 321 BLHS 2015), hành vi khách quan của tộiphạm là “đánh bạc trái phép” “Đánh bạc trái phép” được hiểu là hành vi đánh bạcđược thực hiện dưới bất kỳ hình thức nào với mục đích được thua bằng tiền hayhiện vật mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép hoặc được cơquan nhà nước có thẩm quyền cho phép nhưng thực hiện không đúng với quy địnhtrong giấy phép được cấp Hành vi đánh bạc được thực hiện dưới những hình thứcsau: (1) Thực hiện một trong các hành vi như: mua các ô số lô, số đề, xóc đĩa, tá lả,tổ tôm, tú lơ khơ, tam cúc, ba cây, tứ sắc, đỏ đen, cờ thế hoặc các hình thức khác, cótình chất được - thua bằng tiền, hiện vật; (2) Đánh bạc bằng máy, trò chơi điện tử
Trang 22trái phép; (3) Cá cược “cá độ” bằng tiền hoặc dưới các hình thức khác trong hoạtđộng thi đấu thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động khác; (4) Bán số đề…
Từ việc nghiên cứu Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản khác cóliên quan, tác giả nhận thấy: Tội đánh bạc được xây dựng dưới dạng cấu thành tộiphạm hình thức Tội phạm hoàn thành khi người phạm tội đánh bạc với tài sản cógiá trị từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 5.000.000 đồng, đã
bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 322của Bộ luật này hoặc bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luậtnày, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm
Chủ thể của tội phạm: Là người thực hiện hành vi được quy định tại Điều
321 BLHS Việt Nam hiện hành có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi chịuTNHS theo quy định của pháp luật hình sự Chủ thể của tội đánh bạc được xác địnhcó năng lực TNHS tại thời điểm họ thực hiện hành vi phạm tội Tại thời điểm đó họphải nhận thức được tính chất nguy hiểm cho xã hội mà hành vi của họ gây ra, đồngthời có khả năng điều khiển hành vi theo hướng phù hợp với pháp luật
Mặt chủ quan của tội phạm: Chủ thể của tội đánh bạc luôn cố ý lựa chọn
việc xử sự gây thiệt hại cho xã hội mặc dù có đủ nhận thức và điều kiện để khôngthực hiện hành vi đó Người đánh bạc đều nhận thức và buộc phải nhận thức đượchành vi đánh bạc của mình là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm tới khách thể đượcluật hình sự bảo vệ, nhưng người phạm tội vẫn cố tình thực hiện hành vi, khẳngđịnh thực hiện mong muốn của chủ thể Xét về tính chất lỗi, lỗi của các chủ thểtrong tội đánh bạc đều là lỗi cố ý trực tiếp
1.2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về các tội đánh bạc
1.2.1 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trước năm 1945
Trước năm 1945, thời kỳ phong kiến, vì vậy các hành vi liên quan đến cờ bạcđều bị nhà nước hạn chế hoặc cấm đoán Việc cấm đoán này được thể hiện cụ thểthông qua các quy định của Bộ luật nổi tiếng là Luật Hồng Đức và Hoàng Việt Hìnhluật thời kỳ Gia Long Trong hai bộ luật này của triều đình phong kiến đều quy địnhcấm hành vi đánh bạc Đặc biệt đối với người chủ mưu, cầm đầu việc đánh bạc
Trang 23pháp luật thời kỳ này quy định hình phạt rất nặng Năm 1698, vua Lê Huy Tông hạlệnh cho viên đề lãnh dò xét: “người chứa gá và người đánh gá đều bị phạt nặng, sốtiền bị phạt nhiều hay ít tùy theo thứ bậc phẩm trật của từng người” Hoặc tại điều
188, Bộ Luật Hồng Đức cũng có quy định như sau : “Ai tụ tập đánh bạc thì bị đánh
70 trượng, biếm ba tư, phạt ba quan tiền, thưởng cho kẻ tố cáo Người đứng đầu hay tái phạm tội đánh bạc thì tăng một bực tội Kẻ a từng giảm một bực tội Tiền trong sòng bạc ăn thua và văn tự mua bán để đánh bạc đều nhập công khố Đang khi quốc tang mà đánh bạc thì thêm một bực tội Nếu sinh sự trong đánh bạc thì bị
xử riêng”.[2, tr71]
Dưới triều các vua Minh Mạng, vua Thiệu Trị tội đánh bạc bị phạt rất nặng,không cần biết là quan hay lính Quan phạm tội thì bị phạt rất nặng, thậm chí bị phạttreo cổ Còn những người có trách nhiệm quản lý, theo dõi khi để xảy ra việc đánhbạc cũng bị phạt giáng chức từ 2 - 4 cấp
Đến thời kỳ Pháp thuộc, do thi hành chính sách ngu dân chính quyền thựcdân Pháp bảo hộ khuyến khích các loại tệ nạn như rượu, thuốc phiện và cờ bạc.Chính vì vậy, thời kỳ này là thời điểm sôi động nhất của tệ cờ bạc, đặc biệt ở cácthành phố hay các cảng thị Luật pháp của triều đình phong kiến về việc trừng trịcác tội liên quan đến cờ bạc đã không còn hiệu lực, thời kì này đánh bạc và cáchành vi liên quan đến đánh bạc là hợp pháp Nhà nước Pháp đã cho phép mở cáctiệm hút, chích á phiện, cờ bạc, cũng như cho phép các sòng bài được tự do mở trênđất nước ta Trong đó, Sài Gòn là nơi tập trung đông đúc nhất các sòng bài và cónhững sòng bài lớn mang tính quốc tế như Đại Thế Giới, Viễn Dương…
1.2.2 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc từ năm 1945 đến khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985
Sau cách mạng tháng 8 năm 1945, mặc dù mới giành được chính quyền, nhànước còn non trẻ, chính quyền cách mạng như ngàn cân treo sợi tóc, bộ máy nhànước chưa hoàn thiện, quy định của pháp luật cũng không thể thay thế trong mộtsớm một chiều Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã ra Sắclệnh giữ lại những đạo luật có từ thời phong kiến và thực dân mà không trái với cácmối quan hệ của xã hội mới Trong đó, các quy định hình sự liên quan đến cờ bạc
Trang 24vẫn được giữ lại các giá trị tích cực từ luật pháp phong kiến Đây cũng là những tiền
đề quan trọng trong các pháp luật hình sự thực định về tội đánh bạc sau này Có thểliệt kê các quy định về các tội đánh bạc như sau: Sắc lệnh số 168/SL ngày 14-4-1948; Sắc lệnh số 03/SL-76 ngày 15-3-1976; Thông tư 301/VHH-HS ngày14/2/1957 về vấn đề bài trừ nạn cờ bạc.; Thông tư 2098/VHH-HS ngày 31/5/1957
về việc bài trừ tệ nạn cờ bạc và giải quyết một phần vướng mắc của Sắc lệnh168/SL [40, tr 22]
Trong Sắc lệnh số 168/SL ban hành ngày 14-4-1948 quy định về các tội cờ
bạc như sau: “ Những người nào đánh bạc hay dự vào các cuộc chơi nói trên sẽ bị phạt tù từ một năm đến ba năm và phạt bạc từ 5.000đ đến 50.000đ Bao nhiêu đồ trần thiết nơi đánh bạc, các dụng cụ dùng vào việc đánh bạc, tiền nong bắt được trên bàn hay chiếu đều bị tịch thu Ngoài ra, các bị can còn có thể bị quản thúc từ một năm đến năm năm” [41 tr 13].
Để hoàn thiện hơn nữa các văn bản pháp lý quy định về tội đánh bạc, trongthời kỳ này Nhà nước ta đã ban hành một số Thông tư 301/VHH-HS ngày14/2/1957 và Thông tư 2098/VHH-HS ngày 31/5/1957 về việc bài trừ tệ nạn cờ bạc
và giải quyết một phần vướng mắc của Sắc lệnh 168/SL
Sau đó TANDTC đã có Bản tổng kết số 9/NCLP ngày 08/01/1968 hướngdẫn đường lối xét xử các tội cờ bạc trong đó đã quy định hành vi nào xử lý bằng chếtài hình sự, hành vi nào không cần thiết phải xử lý bằng chế tài hình sự và đã đưa rakhái niệm về các hành vi cờ bạc "Hành vi đánh bạc là hành vi có được thua bằngtiền mặt hay không dùng tiền mặt nhưng thanh toán với nhau bằng tiền, tuy nhiênphải có động cơ mục đích sát phạt nhau".[37, tr.19]
Sau khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày 15-3-1976, Chínhphủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ra Sắc luật số 03/SL-76.Tại Điều 9 của Sắc luật này có quy định về tội xâm phạm đến trật tự công cộng, an
toàn công cộng và sức khỏe của nhân dân với nội dung như sau: "Cờ bạc, tổ chức ổ mãi dâm, buôn bán, tàng trữ ma túy và các chất độc khác thì bị phạt tù, từ ba tháng đến năm năm Trường hợp nghiêm trọng thì bị phạt tù đến mười lăm năm Trong mọi trường hợp có thể bị phạt tiền đến 1.000 đồng Ngân hàng".37, Điều 9].
Trang 25Như vậy, pháp luật thời kỳ sau cách mạng tháng 8 đến trước khi ban hànhBLHS năm 1985 cho thấy Nhà nước đã có những quy định nhằm điều chỉnh cáchành vi đánh bạc, đây là tiền đề quan trọng để BLHS năm 1985 kế thừa và pháttriển.
1.2.3 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm 1985
Bộ luật hình sự 1985 là văn bản pháp lý đầu tiên pháp điển hóa một cách đầy
đủ và toàn diện về chính sách hình sự của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam trong đấu tranh và phòng chống tội phạm, bộ luật là văn bản pháp lý qui
định về tội phạm và hình phạt Lần đầu tiên, ở nước ta Bộ luật xác định rõ: "Chỉ người nào phạm một tội đã được luật hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự" Như vậy, sau khi ban hành BLHS, nguyên tắc tương tự sẽ không được áp
dụng nữa Với sự ra đời của BLHS 1985 đã khắc phục được những hạn chế như ápdụng hiệu lực hồi tố được qui định trong các văn bản trước đây, đưa ra định nghĩatội phạm làm cơ sở các định các tội phạm cụ thể trong đó có tội đánh bạc Theo quyđịnh của BLHS, hành vi đánh bạc được quy định tài Điều 200 với “Tội đánh bạc, tộitổ chức đánh bạc hoặc gá bạc”
Mặc dù được qui định trong 01 điều nhưng BLHS 1985 đã hiện rõ 03 tộidanh cụ thể với hành vi khách quan đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc, lỗi cố
ý và chủ thế thường thì phạm tội và chịu mức hình phạt thấp nhất là cảnh cáo và caonhất là 07 năm tù Mặc dù là dấu son trong lịch sử pháp diển hóa luật hình sự nhưngBộ luật hình sự 1895 vẫn không thể tránh khỏi những hạn chế nhất định như đượcban hành trong bối cảnh đất nước trải qua nền kinh tế tập trung bao cấp, tình hìnhkinh tế xã hội chưa phát triển so với thời kỳ đổi mới, trinh độ lập pháp chưa hoànthiện nên vẫn có sự đồng nhất về tính nguy hiểm giữa các hành vi đánh bạc đượcqui định trong một tội và cùng một loại trách nhiệm Kể từ khi được ban hành chođến lúc kết thúc sứ mệnh của mình trong 15 năm, BLHS 1985 đã qua bốn lần sửađổi vào các năm 1989, 1991, 1992, 1997 với hơn 100 điều luật được sửa đổi trongbối cánh đất nước bước đầu chuyển sang thời kỳ đổi mới nhưng tội đánh bạc vẫnđược giữ nguyên Sự hạn chế với tội đánh bạc còn mang tính “đánh đồng” về tính
Trang 26nguy hiểm giữa các hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc theo kiểu “cá mè
01 lứa” về trách nhiệm hình sự, sự đồng nhất này cũng thể hiện trong tình tiết địnhkhung tăng tặng “tái phạm nguy hiểm” được hiểu chung cho cả 03 hành vi đánhbạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc Bên cạnh đó, qui định của Điều 200 Bộ luật hình
sự 1985 không thể xác định ranh giới giữa hành vi phạm tội đánh bạc, tổ chức đánhbạc hoặc gá bạc với vi phạm hành chính gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn
1.2.4 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự năm 1999
Bước đột phá với Bộ luật hình sự 1999 gắn liền với sự ra đời của Hiến Pháp
1992 với những quan niệm mới mẻ về kinh tế thị trường, chế độ tư hữu đã làm thayđổi cơ bản thái độ của nhà nước với chính sách hình sự, với các biểu hiện cụ thể củahình thức sở hữu này trên thực tế Để phù hợp với quan niệm về sự đổi mới trongkinh tế, các qui định trong Bộ luật hình sự 1985 và các lần sửa đổi mặc dù đã pháthuy tác dụng đối với cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm từ thời kỳ sau khi Đảng
ta xác định chiến lược đổi mới đến năm 2000 nhưng vẫn chủ yếu phản ánh nhữngvấn đề của trật tự xã hội, trật tự pháp luật thời kỳ bao cấp, nên cần có một đạo luậthình sự mới thay đổi về chất so với luật hình sự cũ Sự ra đời của BLHS 1999 đãkịp thời khắc phục được những khiếm khuyết trước đây, với 344 điều thể hiện rõtinh thần chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh phòng chống tội phạm.BLHS 1999 là sự cụ thể hóa chính sách hình sự nhằm mục đích bảo vệ, củng cố vàphát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyềnViệt Nam của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản nhằm đấutranh và phòng chống tội phạm trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ của kinh tế thị trường,của các thành phần kinh tế, của chế độ tư hữu và hội nhập quốc tế
Sự khác biệt của Bộ luật hình sự 1999 có rất nhiều nội dung trong đó có sự
cụ thể hóa, chi tiết hóa đối với tội phạm liên quan đến hành vi cờ bạc thành các tộidanh cụ thể tại Điều 248
So với BLHS 1985, hành vi đánh bạc đã không còn đồng nhất với tổ chứcđánh bạc hoặc gá bạc mà được tách thành tội danh riêng biệt là một bước tiến lớntrong tư duy lập pháp hình sự Đặc biệt, BLHS 1999 đã lượng hóa tính nguy hiểm
Trang 27của hành vi đánh bạc chỉ bị coi là tội phạm từ hai triệu đồng trở lên hoặc dưới haitriệu đồng thì người phạm tội phải có nhân thân xấu liên quan đến tội đánh bạc hoặctổ chức đánh bạc, để phân định rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính với hành viđánh bạc và hành vi phạm tội đánh bạc Ranh giới này có ý nghĩa to lớn trong việc
xử lý khách quan, công bằng và khoa học đối với người vi phạm có hành vi đánhbạc Bên cạnh đó, tình tiết định khung tăng nặng cũng đã xác định một cách cụ thể
và đa dạng hơn so với trước đây, như tính chuyên nghiệp, giá trị vượt quá 50 triệuthì mức hình phạt lên tới 07 năm
Về trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc cũng có sự thay đổi lớn, chủ thểphạm tội đánh bạc còn có thể bị phạt tiền với tư cách là hình phạt chính và hìnhphạt bổ sung Trách nhiệm hình sự áp dụng cho người phạm tội suy cho cùng là cảmhóa, giáo dục người phạm tội và người khác tôn trọng pháp luật, sự phân hóa tráchnhiệm hình sự có ý nghĩa rất lớn trong đấu tranh phòng chống tội đánh bạc có hiệuquả
Trong lần sửa đổi toàn diện BLHS 1999 năm 2009 có một sự thay đổi lớntrong xác định hành vi đánh bạc là tội phạm đó là: “người nào đánh bạc tráiphép…” Sự thay đổi này là bước tiến lớn trong nhận thức về tính nguy hiểm củahành vi đánh bạc, trong thời kỳ mới, thời kỳ kinh tế thị trường, đánh bạc cũng cóthể là hoạt động vui chơi giải trí hợp pháp cần được bảo vệ và khuyến khích Vìvậy, tội đánh bạc chỉ diễn ra khi chủ thể có hành vi đánh bạc trái phép với giá trị từhai triệu … hoặc … mới cấu thành tội phạm Với qui định này cho ta thấy rõ hành
vi đánh bạc hợp pháp và hành vi đánh bạc bất hợp pháp là phù hợp với xu hướngphát triển của đất nước ta trong thời kỳ hội nhập
BLHS 1999, sửa đổi bổ sung 2009 tách hành vi tổ chức đánh bạc hoặc gá bácthành một tội danh riêng biệt qui định tại điều 249 là hoàn toàn khoa học và phùhợp với thực tiễn Về mặt khoa học, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc có tính nguyhiểm cao hơn so với hành vi đánh bạc nên chủ thể phạm tội này không thể chịutrách nhiệm hình sự như hành vi đánh bạc, việc tách ra thành tội danh riêng biệt, thểhiện nguyên tắc công bằng và phân hóa trách nhiệm hình sự Trong lần sửa đổi
2009 đã bổ sung tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép là hoàn toàn phù hợp với
Trang 28bối cảnh đổi mới, nền kinh tế thị trường khi pháp luật cho phép kinh doanh hoạtđộng cờ bạc với tư cách là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Tóm lại, sự thay đổi trong BLHS 1999, 2009 cho chúng ta thấy bức tranhtoàn cảnh về mặt pháp lý được nhà lập pháp mô tả một cách chi tiết, cụ thể tội danhđối với hành vi liên quan đến hoạt động cờ bạc một cách rõ ràng và khoa học vàranh giới trong luật hình sự Hơn nữa, trong lần pháp điển hóa này cho chúng tanhận thấy hoạt động cờ bạc trái phép và được phép cũng rõ ràng hơn Qui định này,một mặt giúp chủ thể liên quan đấu tranh phòng chống cờ bạc trái phép có hiệu quả,một mặt giúp chủ thể khác kinh doanh, giải trí cờ bạc hợp pháp góp phần tạo ra lợinhuận cho nhà đầu tư, ngân sách cho quốc gia cũng như khách hàng thỏa mãn nhucầu của cuộc sống
1.2.5 Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội đánh bạc trong Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bồ sung 2017
Tội đánh bạc được qui định tại Điều 321 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017
đã nâng mức khởi điểm để truy cứu trách nhiệm hình sự về tội đánh bạc từ2.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng đối với người phạm tội lần đầu Theo đó, ngườinào có hành vi đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiềnhay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng, hoặc dưới5.000.000 đồng mà đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này, hoặc hành vitổ chức đánh bạc, gá bạc, hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội đánh bạc, gá bạc,chưa được xoá án tích mà còn vi phạm thì sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm Về hình phạt, khung hình phạt tù đối vớingười phạm tội này cũng đã tăng từ 03 tháng đến 03 năm lên 06 tháng đến 03 năm
Do vậy, BLHS năm 2015 đã tăng mức khởi điểm của hình phạt tù từ 03 tháng đến
06 tháng Về khung tăng nặng, BLHS 2015 cũng đã nâng mức khởi điểm của khunghình phạt tù từ 02 năm lên 03 năm; và vẫn giữ nguyên mức phạt tù cao nhất trongkhung hình phạt là 07 năm Với hình phạt bổ sung đã tăng mức hình phạt tiền
từ "3.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng” lên “10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng” Như vậy, có thể thấy rằng, tội đánh bạc được quy định trong BLHS năm
2015 đã nới rộng hơn mức khởi điểm để truy cứu trách nhiệm hình sự của tội đánh
Trang 29bạc từ 2.000.000 đồng lên 5.000.000 đồng đối với người phạm tội lần đầu Tuynhiên, khi người phạm tội đánh bạc bị bắt thì mức phạt đối với người này lại tăngnặng hơn.
1.3 Pháp luật hình sự một số quốc gia về tội đánh bạc
Phương pháp so sánh pháp luật là phương pháp quan trọng đối với ngườinghiên cứu luật pháp trong bối cảnh thời đại ngày này nhằm tìm thấy sự tươngđồng, khác biệt trong qui định của pháp luật một số quốc gia Đặc biệt thông quaphương pháp này, giúp cho người nghiên cứu thấy rõ cội nguồn, giá trị của các quiđịnh pháp luật trong từng quốc gia so sánh, từ đó tiếp thu những tinh hoa trong quiđịnh của pháp luật các quốc gia so sánh và hạn chế những bất cập mà nhiều quốcgia đã trải qua để góp phần hoàn thiện cho hệ thống pháp luật mà mình đang nghiêncứu Vì vậy, so sánh pháp luật về tội đánh bạc là nhu cầu tất yếu để tác giả có cáinhìn toàn diện, khách quan khi đánh giá pháp luật quốc gia của mình
1.3.1 Pháp luật hình sự Philippines về tội đánh bạc.
Philippines là quốc gia Đông Nam Á, có dân số và trình độ phát triển kinh tếkhá tương đồng với Việt Nam Điểm chung trong pháp luật hình sự các nước Aseantiêu biểu như Singapore, Malaysia, Philippines, Indonesia, Thailand đều ban hànhBộ luật hình sự với các thời điểm khác nhau, về cấu trúc Luật hình sự các quốc giaAsean tiêu biểu cũng được chia làm 02 phần: phần qui định chung về tội phạm vàhình phạt và phần qui định các tội phạm cụ thể Trong phần tội phạm, các quốc gianày đều tập trung xác định các nhóm tội phạm như: An ninh quốc gia, công vụ, hoạtđộng tư pháp, tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm con người, xâm phạm sởhữu …
Với Luật hình sự Philippines: Chế định về tội phạm và trách nhiệm hình sựđược quy định trong Quyển 1 (phần các quy định chung) Bộ luật hình sự củaPhilippines năm 1930 (đã sửa đổi, bổ sung nhiều lần cho tới ngày nay) Theo quy
định tại Điều 3 của Bộ luật hình sự Philippines, tội phạm được hiểu là “hành vi hành động hoặc hành vi không hành động bị trừng phạt về mặt hình sự theo quy định của luật thì được gọi là tội phạm (delitos)” Theo quy định tại Điều 9 Bộ luật
hình sự Philippines, tội phạm ở Philippines được phân thành 3 loại: (1) trọng tội (tội
Trang 30nghiêm trọng), (2) tội ít nghiêm trọng và (3) khinh tội Với hành vi phạm tội đánh
bạc được qui định tại “Philippine Gambling Laws such as Articles 195-199 of the Revised Penal Code” [48] được mô tà dưới nhiều hình hức như: đánh bạc và cá
cược đua ngựa, chọi gà, trò chơi điện tử … với các hình phạt tiền từ 1000 đến 6000peso (khoảng 500.000 đến 3000.000 VNĐ) hoặc phạt tù trong thời hạn trung bìnhtương ứng với tội ít nghiêm trọng, là các hành vi mà luật quy định mức phạt chohành vi này trong hạng tối đa là “tù ngắn hạn”, theo quy định tại Điều 25 tù trunghạn (Prision mayor); Các hình phạt cải tạo (correctional penalties) gồm: (1) tù ngắnhạn (Prision correccional); (2) đưa vào trại cải tạo (Arresto mayor); (3) Án treo(Suspension); (4) Quản chế (Destierro); Các hình phạt nhẹ (light penalties) gồm: (a)
Tù tại gia (Arresto menor) và (b) kiểm duyệt bởi công chúng (public censure) Cáchình phạt đi kèm 3 loại hình phạt kể trên: (1) Phạt tiền và (2) Đặt tiền bảo đảm antoàn Bên cạnh hình phạt chính, người phạm tội có thể bị áp dung các hình phạt bổsung như: Các hình phạt bổ sung: (1) tước vĩnh viễn hoặc tạm thời mọi bằng cấpchuyên môn (perpetual or temporary absolute disqualification); (2) tước vĩnh viễnhoặc tạm thời một bằng cấp chuyên môn (perpetual or temporary specialdisqualification); (3) đình chỉ việc đảm nhiệm chức vụ công, tước quyền bầu cử vàứng cử (Suspension from public office, the right to vote and be voted for, theprofession or calling); (4) tước quyền làm cha mẹ (civil interdiction) 43; (5) bồithường (Indemnification); (6) tịch thu phương tiện, công cụ và tiền phạm tội(Forfeiture or confiscation of instruments and proceeds of the offense); (6) thanhtoán các khoản chi phí (payment of costs)
Như vây, luật hình sự Philippines trừng trị tội đánh bạc nhẹ hơn so với luậthình sự Việt Nam nhưng mức độ phân hóa tội phạm và trách nhiệm hình sự lại chitiết hơn, đặc biệt là sự phân hóa hình phạt chính và bổ sung Điều này cũng phùhợp, vì Philippines hoạt động cờ bạc là một dịch vụ phổ biến được kinh doanh hợppháp, Luật hình sự chỉ có nhiệm vụ xử lý những hành vi cờ bạc gây ảnh hưởng đến
xã hội khi vượt ra ngoài khuôn khổ của các luật khác Nghiên cứu các qui định củaluật hình sự Philippines sẽ giúp cho tác giả có góc nhìn rộng hơn về một quốc giatrong khu vực có trình độ phát triển tương đồng nước ta nhưng khác biệt về truyền
Trang 31thống pháp luật, có thể tiếp thu những qui định tích cực góp phần hoàn thiện phápluật nước ta.
1.3.2 Pháp luật hình sự Trung Quốc tề tội đánh bạc.
Trung Quốc không chỉ là quốc gia láng giềng gần gũi với Việt Nam về mặtđịa lý mà có rất nhiều điểm tương đồng trong hệ thống pháp luật trong đó có luậthình sự, Bộ luật hình sự 1979 của Trung Quốc có hiệu lực ngày 01/01/1980 và đượcsửa đổi bổ sung các năm 1997 cho đến 2005 Về cơ bản Bộ luật hình sự TrungQuốc gồm hai phần: phần chung qui định về tội phạm và hình phạt và phần các tộiphạm cụ thể như Việt Nam Phần các tội phạm gồm 10 chương với 350 điều, trongđó tội phạm cờ bạc được qui định trong chương 6 thuộc nhóm tội phạm xâm phạmtrật tự quản lý xã hội trong mục 1 gây rối trật tự công cộng tại Điều 303 như sau
“Người nào lấy việc tụ tập đánh bạc, mở sòng bạc làm mục đích kinh doanh kiếm lời hoặc lấy việc đánh bạc làm nghiệp thì bị phạt tù đến 03 năm, cải tạo lao động, quản chế và bị phạt tiền”[43, tr 124] Như vậy, so với Bộ luật hình sự Việt Nam
hiện hành thì tội đánh bạc trong luật hình sự Trung Quốc có nhiều điểm tương đồngvới Điều 200 với “Tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc” trong BLHS ViệtNam năm 1985 về mô tả cấu thành tội phạm Cả hai điều luật này đều chưa phânđịnh được sự khác biệt trong tính nguy hiểm của hành vi đánh bạc và hành vi tổchức đánh bạc, đồng thời cũng chưa định lượng được đánh bạc hay tổ chức đánhbạc ở mức nào mới đạt tính nguy hiểm cần thiết phải xử lý bằng pháp luật hình sự
Qua nghiên cứu tội phạm cờ bạc của BLHS Trung Quốc, chúng ta thấy phápluật hình sự của Trung Quốc chưa bắt kịp với xu thể của xã hội Trung Quốc hiệnnay và quá trình toàn cầu hóa, kỹ thuật lập pháp có phần lạc hậu mặc dù đã đượcsừa đổi nhiều lần
1.3.3 Pháp luật hình sự Nhật Bản về tội đánh bạc
Nhật Bản là quốc gia phát triển hàng đầu khu vực Châu Á, vừa có truyềnthống phương đông do ảnh hưởng của Trung Hoa cổ đại, vừa tiếp thu những tinhhoa của nền văn minh phương tây hiện đại Là quốc gia phát triển ngang bằng vớicác nước phương tây và có dân số trên 100 triệu người nhưng Nhật Bản lại là quốcgia có tỷ lệ phạm tội rất thấp Người dân Nhật Bản được đánh giá là thông minh,
Trang 32chăm chỉ, kỷ luật, trung thực và có lòng tự tôn cao Luật hình sự Nhật Bản là bộ luậtquan trọng nhưng không phải là đạo luật duy nhất xác định tội phạm và hình phạt.Theo bộ luật hình sự tại Nhật Bản ban hành ngày 01/10/1908 (được sửa đổi, bổsung ngày 24/06/2011) thì mọi người dân xứ hoa anh đào đều có quyền thamgia vào việc giữ gìn an toàn trật tự, tham gia vào các chiến dịch phòng chốngtội phạm, bắt giữ các nghi phạm và cải tạo người phạm tội, cơ cấu của bộ luậthình sự Nhật Bản bao gồm 2 phần chính đó là: Quy tắc chung thứ Nhất (quyđịnh tại điều 1 đến điều 72), thứ hai là tội phạm (được quy định tại điều 73 đến
264 bộ luật hình sự) Với tội phạm cờ bạc, Bộ luật hình sự Nhật Bản đã dành
hẳn một chương XXIII để quy định về tội đánh bạc và vé số: Điều 185: Đánh bạc Người nào đánh bạc thì bị phạt tiền dưới 50 vạn Yên hoặc phạt tiền mức nhẹ Tuy nhiên không hạn chế trong trường hợp cá cược vật dùng để giải trí nhất thời; Điều 186: Đánh bạc nhiều lần và tổ chức nơi đánh bạc 1 Người nào đánh bạc nhiều lần thì bị phạt tù dưới 3 năm 2 Người nào mở sòng bạc hoặc tập trung con bạc nhằm mục đích lợi nhuận thì bị phạt tù trên 3 tháng đến dưới 5 năm[50-tr39].
Như vậy, Bộ luật hình sự Nhật Bản qui định rất chi tiết và cô đọng trong việc
mô tả cấu thành tội đánh bạc và tổ chức đánh bạc thể hiện trình độ lập pháp rất cao,đồng thời xác định chế tài rất nghiêm khắc đối với chủ thể thực hiện hành vi đánhbạc và tổ chức đánh bạc khi chế tài phạt tù khá tương đồng với pháp luật Việt Nam.Tội đánh bạc và tổ chức đánh bạc cũng phân định rõ ràng giữa hành vi cờ bạc bịluật hình sự cấm và hành vi cờ bạc mang tính dịch vụ giải trí Như vậy, luật hình sựNhật Bản thể hiện triết lí rất văn minh và hiện đại đó là: Pháp luật hình sự không chỉbảo vệ trật tự xã hội mà còn góp phần tạo ra hành lang pháp lí an toàn cho hoạtđộng kinh doanh thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh casino rất pháttriển tại quốc gia này
Nghiên cứu pháp luật hình sự Nhật Bản, quốc gia có truyền thống tươngđồng với Việt Nam nhưng có trình độ phát triển cao hơn, giúp cho tác giả có gócnhìn về cách tiếp cận rất truyền thống và hiện đại của pháp luật hình sự Nhật Bản,giá trị này tác giả cũng mong muốn vận dụng vào hoàn thiện pháp luật hình sự ViệtNam đối với tội phạm về cờ bạc nói riêng và tổng thể Bộ luật hình sự nói chung
Trang 33Tóm lại, nghiên cứu pháp luật dưới góc độ so sánh nói chung và pháp luậthình sự về tội phạm cờ bạc nói riêng có thể so sánh không có giới hạn, trong phạm
vi luận văn tác giả chỉ hướng tới các quốc gia có vị trí địa lý gần gũi với Việt Nam.Đặc biệt là sự gần gũi về truyền thống văn hóa như Trung Quốc và Nhật Bản Bêncách đó, việc so sánh với 03 quốc gia nói trên cũng phản ánh trình độ phát triểnkinh tế, xã hội tương đồng như Philippin và Trung Quốc hay phát triển cao hơn làNhật Bản để có góc nhìn toàn diện và tiếp thu những tinh hoa từ qui định của luậthình sự nưóc bạn nhằm hoàn thiện pháp luật hình sự Việt nam về tội phạm cờ bạc
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Tội phạm là hiện tượng xã hội têu cực cần hạn chế và loại trừ, bảo vệ, đấutranh phòng và chống tội phạm để an toàn và phát triển là sứ mệnh của Luật hình sựhiện đại Nghiên cứu tội đánh bạc trong BLHS, chương này, tác giả tâp trung làm rõ
cơ sở lý luận để trả lời cho câu hỏi tại sao hành vi đánh bạc như thế nào, ở mứcnào là tội phạm Trong chương này, tác giải tập trung làm rõ khái niệm tội đánh bạc
ở các góc nhìn khác nhau của nhiều tác giả tiêu biểu và luật định, từ đó làm rõ cácdấu hiệu và các yếu tố cấu thành của tội đánh bạc Đặc biệt để có góc nhìn toàn diện
và sự phát triển hoàn thiện của LHS Việt Nam, tác giả tập trung làm rõ lịch sử hình
sự hóa hành vi đánh bạc qua các thời kỳ, đánh giá ưu và hạn chế của các qui địnhnày Cuối cùng, tác giả mở rộng góc nhìn của mình khi so sánh pháp luật một sốquốc gia tiêu biểu về tội đánh bạc cho góc nhìn của người nghiên cứu rộng hơn
Trang 34Chương 2 TỘI ĐÁNH BẠC THEO QUI ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
HIỆN HÀNH VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG TỪ THỰC TIỄN
cụ thể:
2.1.1 Định tội danh của tội đánh bạc
Định tội danh được hiểu chính là hoạt động nhận thức và áp dụng pháp luậthình sự nhằm xác định và ghi nhận về mặt pháp lý sự phù hợp chính xác giữa cácdấu hiệu của hành vi phạm tội cụ thể đã được thực hiện với các dấu hiệu của cấuthành tội phạm được pháp luật hình sự quy định Theo qui định của BLHS 2015,các dấu hiệu của Tội đánh bạc được quy định tại Điều 321 như sau:
1 Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới
5.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành
vi quy định tại Điều 322 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 322 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Như vậy, về cấu thành cơ bản của tội đánh bạc, hành vi khách quan thoả mãn:-Trường hợp thứ nhất là trường hợp người phạm tội đã có hành vi đánh bạctrái phép và tài sản đánh bạc (tiền hoặc hiện vật) dùng để đánh bạc có giá trị từ nămtriệu đồng trở lên Nghĩa là chủ thể phạm tội này phải có hành vi tham gia vào tròchơi được tổ chức trái pháp luật mà sự được thua kèm theo việc được, mất một sốtài sản nhất định BLHS không cần phải mô tả các hình thức cụ thể của đánh bạc
Trang 35trái phép là hoàn toàn phủ hợp với kỹ thuật lập pháp, bởi cụ thể của hành vi này vừamang tính truyền thống vừa phát sinh theo sự phát triển của xã hội Nếu chủ thể chỉmới thực hiện hành vi đánh bạc trái phép thì chưa thỏa mãn hành vi khách quan củaTĐB, BLHS xác định hành vi này phải có “giá từ 5.000.000 đồng đến dưới
50.000.000 đồng …” Việc xác định như thế nào về số tiền đánh bạc được hướngdẫn tại Khoản 3, Điều 1 Nghị quyết 01/2010/NQ-HĐTP Tuy nhiên, nếu tiền đánhbạc mà đối tượng sử dụng là ngoại tệ thì có được quy đổi thành đơn vị tiền tệ VNĐ
để xử lý không? Một thực tế khác, việc xác định tiền trong túi của người tham giađánh bạc mang theo có phải là tiền dùng đánh bạc hay không đang là một vấn đề rấtkhó chứng minh của cơ quan chức năng Do vậy, hầu như chỉ dựa vào lời khai củangười tham gia đánh bạc để làm căn cứ xác định, tùy thuộc vào lời khai và sự hiểubiết của người tham gia đánh bạc mà cách xử lý của pháp luật đối với từng trườnghợp đánh bạc sẽ rất khác nhau
Trường hợp thứ hai là trường hợp người phạm tội có hành vi đánh bạc tráiphép và tài sản dùng để đánh bạc có giá trị dưới năm triệu đồng nhưng chủ thể làngười đã bị kết án về tội này hoặc tội được quy định tại Điều 322 của BLHS, chưađược xóa án tích mà còn vi phạm
Việc xác định số tiền dùng để đánh bạc hiện nay vẫn đang sử dụng quy địnhcủa Nghị Quyết 01/2010/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 248 BLHS năm 1999,
cụ thể là khi xác định TNHS đối với người đánh bạc không được tính tổng số tiền,giá trị hiện vật dùng để đánh bạc của tất cả các lần đánh bạc để xem xét, cụ thể nhưsau:
+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của từng lần đánhbạc đều dưới mức tối thiểu để truy cứu TNHS (dưới 2.000.000 đồng) và khôngthuộc một trong các trường hợp khác để truy cứu TNHS (đã bị kết án về tội nàyhoặc tội quy định tại Điều 249 của BLHS, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm)thì người đánh bạc không phải chịu TNHS về tội đánh bạc;
+ Trường hợp tổng số tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc của lần đánh bạc nàobằng hoặc trên mức tối thiểu để truy cứu TNHS (từ 2.000.000 đồng trở lên) thìngười đánh bạc phải bị truy cứu TNHS về tội đánh bạc đối với lần đánh bạc đó;
Trang 36+ Trường hợp đánh bạc từ hai lần trở lên mà tổng số tiền, giá trị hiện vật dùngđánh bạc của từng lần đánh bạc bằng hoặc trên mức tối thiểu để truy cứu TNHS (từ2.000.000 đồng trở lên) thì người đánh bạc phải bị truy cứu TNHS về tội đánh bạcvới tình tiết tăng nặng "phạm tội nhiều lần" quy định tại Điểm g, Khoản 1, Điều 48của BLHS;
+ Trường hợp đánh bạc từ năm lần trở lên mà tổng số tiền, hiện vật dùng đánhbạc của từng lần đánh bạc bằng hoặc trên mức tối thiểu để truy cứu TNHS (từ
2.000.000 đồng trở lên) và lấy tiền, hiện vật do đánh bạc mà có làm nguồn sốngchính thì người đánh bạc phải bị truy cứu TNHS về tội đánh bạc với tình tiết địnhkhung "có tính chất chuyên nghiệp" quy định tại Điểm a, Khoản 2, Điều 248BLHS
Ngoài ra, Nghị quyết số 01/2010 còn hướng dẫn áp dụng trong các “trườnghợp nhiều người cùng tham gia đánh bạc với nhau”; “Trường hợp đánh bạc dướihình thức ghi số đề, cá độ bóng đá, cá độ đua ngựa" hoặc vấn đề cần bàn ở đây đó
là theo quy định tại điểm a, khoản 4, điều 1 của Nghị quyết này có đưa ra khái niệm
“cùng tham gia đánh bạc với nhau” Tại điểm này sử dụng kỹ thuật lập pháp đó làđưa ra một quy định mang tính “định tính” chỉ ra bản chất của hình thức đánh bạc,nhưng đến điểm b thì kỹ thuật lập pháp được dùng ở đây lại là phương pháp liệt kê
mà không chỉ ra bản chất của các hình thức được liệt vào điểm này Ưu điểm củaphương pháp liệt kê tại điểm b là chỉ ra chính xác một số hình thức “Đánh bạc” đểngười áp dụng pháp luật có thể áp dụng dễ dàng Tuy nhiên, đó cũng lại chính làhạn chế của phương pháp này Việc không “định tính” dẫn đến việc khi phát sinhcác hình thức đánh bạc có bản chất tương tự thì dễ bị áp dụng pháp luật một cáchtùy tiện hoặc sai lầm và gây khó khăn cho người áp dụng pháp luật Và có thể thấy
là đối với cả hai trường hợp được quy định tại điểm a và b, khoản 4, điều 1 này thìvẫn chưa có một sự hướng dẫn, giải thích thật sự rõ ràng nào giúp tránh việc ápdụng pháp luật một cách thiếu thống nhất dẫn đến thiếu sót trong quá trình đấutranh, xử lý tội phạm
Do tội đánh bạc là tội phạm được nhà làm luật xây dựng dưới dạng cấu thànhhình thức nên mặt hành vi của mặt khách quan là quan trọng nhất còn các yếu tố
Trang 37khác như hậu quả, thời gian, địa điểm … không phải là yếu tố quan trọng trong địnhtội danh Nói như vậy không có nghĩa là TĐB không có hậu quả nhưng nếu gây rahậu quả xuất phát từ hành vi đánh bạc trái phép thì có thể cấu thành tội khác hoặccó giá trị về mặt lượng hình đối với người phạm tội.
Ngoài cấu thành cơ bản trong việc định tội danh, BLHS còn xây dựng cấuthành tăng nặng đối với người phạm TĐB nhằm phân hóa trách nhiệm hình sự triệt
để Nếu người phạm tội thỏa mãn các tình tiết định khung tăng nặng sau: a) Có tínhchất chuyên nghiệp; b) Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 50.000.000 đồngtrở lên; c) Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiệnđiện tử để phạm tội; d) Tái phạm nguy hiểm
Trong các tình tiết định khung tăng nặng truyền thống trước đây với tội này,đáng chú ý nhất là tình tiết “Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễnthông, phương tiện điện tử để phạm tội” Tình tiết này không những phù hợp vớithực tiễn phát triển của xã hội mà còn nói lên sự thay đổi trong phương thức, thủđoạn phạm tội so với truyền thống và giá trị rất cao so với thủ đoạn thông thường doứng dụng công nghệ cho hành vi đánh bạc
Về khách thể của TĐB: Đánh bạc được nhà luật qui định tại chương XXIthuộc các tội xâm phạm trật tự an toàn công cộng, trật tự công cộng (Khách thểloại), trong đó người có hành vi phạm TĐB đã trực tiếp xâm hại đến trật tự côngcộng (Khách thể trực tiếp) Khi đề cập đến khách thể của tội phạm cụ thể là nói đếnquan hệ xã hội trực tiếp được luật hình sự bảo vệ, tránh khỏi sự xâm hại của tộiphạm, nhưng bị tội phạm xâm hại đến và gây ra (hoặc có thể gây ra) thiệt hại đáng
kể nhất định Khách thể thể hiện rõ nét bản chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm,
là căn cứ quan trọng cho phép xác định hành vi xâm hại trên thực tế có phải là tộiphạm hay không
Trật tự công cộng có thể được hiểu là hệ thống các quan hệ xã hội được hìnhthành và điều chỉnh bởi các quy định của pháp luật và các nội quy, quy tắc về trật tựchung, an toàn chung, mà đòi hỏi mọi người phải tuân theo những quy định chungđó nhằm đảm bảo cho cuộc sống, lao động, sinh hoạt bình thường của mọi ngườitrong xã hội
Trang 38Về chủ thể: Chủ thể của tội phạm là cá nhân hoặc pháp nhân thương mại, cónăng lực trách nhiệm hình sự và có lỗi Với TĐB chủ thể thực hiện hành vi phạm tội
là cá nhân đạt độ tuổi nhất định và có năng lực trách nhiệm hình sự Do TĐB là loạitội ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng theo cơ sở phân loại tội phạm tại Điều 9BLHS nếu cá nhân thực hiện hành vi thỏa mặt mặt khách quan phải là người từ đủ
16 tuổi theo Điều 12 BLHS Khi xác định chủ thể của tội phạm phải là người đã cólỗi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong luật hình sự Xác định độ tuổicủa chủ thể phạm tội này là tiền đề xác định người có đủ điều kiện để có lỗi, để cóthể trở thành chủ thể của tội phạm phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự đó
là năng lực nhận thức được ý nghĩa xã hội của hành vi thực hiện và năng lực điềukhiển được hành vi theo đòi hỏi tất yếu của xã hội Cá nhân đủ 16 tuổi trở lên, chủthể của tội đánh bạc được xác định có năng lực trách nhiệm hình sự tại thời điểm họthực hiện hành vi thỏa mãn mô tả của mặt khách quan, đồng thời họ phải nhận thứcđược tính chất nguy hiểm cho xã hội mà hành vi của họ gây ra và có khả năng điềukhiển hành vi theo hướng phù hợp với quy định và yêu cầu của pháp luật
Mặt chủ quan: trong cấu thành tội phạm không thể thiếu mặt chủ quan, nếuthiếu đi mặt này thì cho dù hành vi có nguy hiểm thế nào đi chăng nữa cũng khôngcấu thành tội phạm Mặt chủ quan bao gồm các yếu tố: Lỗi; động cơ và mục đích.Đối với TĐB lỗi là yếu tố bắt buộc phải xác định khi định tội danh đối với ngườithực hiện hành vi này Lỗi của TĐB là lỗi cố ý, nghĩa là chủ thể nhận thức đượchành vi đánh bạc trái pháp luật là nguy hiểm cho xã hội và mong muốn thực hiệnhành vi này về mặt ý chí Đối với TĐB, không cần thiết phải phân định có ý trứctiếp và cố ý gián tiếp mà chỉ cần xác định chủ thể thực hiện hành vi với lỗi cố ý làthỏa mãn cấu thành tội phạm
2.1.2 Quy định về hình phạt
Hình phạt là trung tâm của trách nhiệm hình sự là hậu quả của hành vi phạmtội, việc xác định trách nhiệm hình sự như thế nào rất quan trọng trong trừng trị,phòng ngừa và giáo dục người phạm tội và người khác Hình phạt đối với tội đánhbạc được chia làm hai khung hình phạt chính và hình phạt bổ sung
Trang 39Đối với khung cơ bản: Theo quy định tại Khoản 1, Điều 321 BLHS ViệtNam năm 2015 thì người phạm tội đánh bạc có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồngđến 100.000.000 đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 thángđến 03 năm.
Đối với khung tăng nặng: Đối với những người thực hiện hành vi phạm tộithỏa mãn các yếu tố cấu thành tội và có các tình tiết định khung tăng nặng thì bịphạt tù từ 03 năm đến 07 năm
Ngoài việc phải chịu hình phạt chính, người phạm tội còn có thể phải gánhchịu hình phạt bổ sung “phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.”
Như vậy, hình phạt là trung tâm của trách nhiệm hình sự, là hậu quả củahành vi phạm tội, việc xác định trách nhiệm hình sự như thế nào rất quan trọngtrong trừng trị, phòng ngừa và giáo dục người phạm tội và người khác khi họ phạmtội đánh bạc Nhìn vào các chế tài mà BLHS qui định cho người phạm tội này chochúng ta thấy sự đa dạng trong các loại hình phạt áp dụng đối với người phạm tộinày cũng như mức tối thiểu và tối đa của từng loại hình phạt cả chính lẫn bổ sung.Ngoài hình phạt, người phạm tội còn có thể phải gánh chịu các biện pháp cưỡng chếcủa tố tụng hình sự và mang án tích khi bị kết tội này Trách nhiệm hình sự phải phùhợp với tính nguy hiểm là yêu cầu bắt buộc, các chế tài mà luật hình sự xây dựngcho TĐB có phát huy được các giá trị của nó hay không cần làm rõ trong thực tiễnđấu tranh phòng và chống tội danh này
2.2 Phân biệt tội đánh bạc với một số tội danh khác trong Bộ luật hình sự
2.2.1 Phân biệt tội đánh bạc Điều 321 BLHS và tổ chức đánh bạc Điều 322 BLHS
Trong lý luận và thực tiễn hiện nay đang tồn tại một vài nhầm lẫn giữa tộiđánh bạc và tổ chức đánh bạc Trước hết, chúng ta cần nhận định rằng trên thực tếhai tội phạm này là rất phổ biến và thường đi kèm với nhau Trong một vụ án cụ thểthường sẽ có một vài đối tượng đóng vai trò khởi xướng, bị xét xử tội tổ chức đánhbạc, còn các đối tượng còn lại có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy tố tội đánhbạc Để có thể phân biệt được hành vi của chủ thể phải chịu TNHS một trong hai tộinày chúng ta cần phân biệt những dấu hiệu pháp lý khác nhau giưã hai tội Theo đó,
Trang 40hành vi khách quan của tội đánh bạc là hành vi của các con bạc giải quyết việcthắng, thua trong các trò chơi bằng những lợi ích vật chất xác định Còn hành vi tổchức là việc lôi kéo, tập hợp, sắp xếp các điều kiện để cho các con bạc tham giachơi Như vậy, trong một vụ án, hành vi tổ chức đánh bạc thường xuất hiện trướchành vi đánh bạc của các dối tượng tham gia thường phát sinh sau đó, hành vi đánhbạc thường là kết quả được hình thành tạo nên do hành vi tổ chức, còn hành vi tổchức là tạo điều kiện cho hành vi đánh bạc được thực hiện Tuy nhiên, một điểmcần lưu ý là không phải mọi hành vi tổ chức đánh bạc đều bị truy tố bởi tội tổ chứcđánh bạc mà một số trường hợp người phạm tội sẽ bị truy tố tội đánh bạc Trườnghợp thứ nhất là khi người có hành vi tổ chức đánh bạc nhưng không thoả mãn cácđiều kiện như quy mô lớn như tổ chức cho 10 người trở lên, hay “02 chiếu bạc trởlên mà số tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 5.000.000 đồng trở lên” hoặc
“Tổng số tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trong cùng 01 lần có giá trị 20.000.000đồng trở lên;” Như vậy, trong trường hợp không thoả mãn các dấu hiệu cấu thành cơbản của tội tổ chức đánh bạc, người có hành vi tổ chức đánh bạc có thể bị truy cứuTNHS tội đánh bạc với vai trò đồng phạm Trường hợp thứ hai, là người phạm tộithực hiện hành vi tổ chức đánh bạc chỉ nhằm cùng tham gia nhằm thoả mãn “thú cờbạc" của bản thân khi đó họ cũng chịu TNHS về tội đánh bạc bởi bản chất của hành
vi này là hành vi đồng phạm tổ chức, xúi giục, giúp sức đánh bạc … Sở dĩ có sựnhầm lần trong trường hợp trên là do về bản chất hành vi tổ chức đánh bạc là hành
vi đồng phạm (tổ chức, xúi giục, giúp sức) đánh bạc Nhưng do tính chất nguy hiểmcủa hành vi tổ chức trong trường hợp này (trong trường hợp quy mô lớn, giá trị vậtchất ăn thua cao) thì nhà làm luật phân hoá TNHS thành một tội độc lập là tổ chứcđánh bạc nhằm xây dựng hình phạt được áp dụng phù hợp với tính chất nguy hiểmcủa hành vi phạm tội
Trong hai trường hợp trên, yếu tố quy mô không lớn hoặc mục đích chỉ nhằmthỏa mãn nhu cầu được đánh bạc của cá nhân, điều đó đã làm giảm đáng kể tính gâynguy hại cho xã hội của hành vi tổ chức đánh bạc Do đó mà chúng sẽ không còntương xứng về tính chất nguy hiểm cho xã hội nếu được xếp vào tội danh tổ chức