ÀI THU HOẠCH KHÓA BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN THCS THPT HẠNG II chủ đề dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS

Kết quả thu hoạch qua chuyên đề Sau khi tham gia khóa học bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng IItôi đã được tiếp thu những kiến thức bổ ích từ các chuyên đề như: các kiế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

BÀI THU HOẠCH KHÓA BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ

NGHIỆP GIÁO VIÊN THCS/THPT HẠNG II

Họ và tên học viên: HOÀNG THỊ THANH HUYỀN

Ngày sinh: 18-01-1978

Cơ quan công tác: Trường THCS Thị Trấn Thanh Chương

Địa điểm học: Đại học Vinh

TỈNH NGHỆ AN – NĂM 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

BÀI THU HOẠCH KHÓA BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP

GIÁO VIÊN THCS/THPT HẠNG II

Chủ đề

Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS

TỈNH NGHỆ AN – NĂM 2021

NỘI DUNG

PHẦN 1 KẾT QUẢ THU HOẠCH KHI THAM GIA KHÓA BỒI DƯỠNG

1 Giới thiệu tổng quan về các chuyên đề học tập Trong đợt tập huấn vừa qua tôi nhậnđược sự hướng dẫn, truyền đạt của các thầy, cô giáo phụ trách giảng dạy Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II, tôi nắm bắt được một số chuyên đề với các nội dung như sau:

Chuyên đề 1: Lí luận về nhà nước và hành chính nhà nước

Chuyên đề 2: Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục và đào tạo

Chuyên đề 3: Quản lí giáo dục và chính sách phát triển giáo dục trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Chuyên đề 4: Giáo viên với công tác tư vấn học đường trong trường THCS

Chuyên đề 5: Tổ chức hoạt động dạy học xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục ở trường THCS

Chuyên đề 6: Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II

Chuyên đề 7: Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS

Chuyên đề 8: Thanh tra, kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượng ởtrường THCS

Chuyên đề 9: Sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viên trongtrường THCS

Chuyên đề 10: Xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển trường THCS.

2 Kết quả thu hoạch qua chuyên đề

Sau khi tham gia khóa học bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp giáo viên THCS hạng IItôi đã được tiếp thu những kiến thức bổ ích từ các chuyên đề như: các kiến thức về quản lý nhà nước, chiến lược và chính sách phát triển giáo dục và đào tạo, quản lý giáo dục và chính sách phát triển giáo dục trong cơ chế thị trường định hướng XHCN,

tổ chức hoạt động dạy học xây dựng và phát triển kế hoạch dạy học ở THCS, phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THCS hạng II

Thanh tra kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượng, dạy học theo định hướngphát triển năng lực học sinh, giáo viên với công tác tư vấn học sinh Trong các chuyên

đề trên đều là những kiến thức bổ ích phục vụ cho công tác chuyên môn nghiệp vụ của bản thân mỗi giáo viên Một trong các chuyên đề của khóa học đã giúp tôi hiểu sâu hơn và để áp dụng có hiệu quả trong hoạt động dạy học của bản thân đó là chuyên

đề “ Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh” , đây cũng là chuyên đề

mà các đơn vị trường học trong huyện tôi đã triển khai và đang thực hiện trong năm học 2017-2018

3 Kết quả thu hoạch về kỹ năng

Sau khi tham gia lớp bồi dưỡng và học xong chuyênđề “Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS” Bản thân tôi đã nắm bắt được một

số nội dung cơ bản sau:

1 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

1.1 Khái niệm năng lực người học

Khái niệm năng lực được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau:

Năng lực là sự thành thạo là khả năng thực hiện một công việc Năng lực là một thuộctính tâm lí phức hợp, là điểm hội tụ của các yếu tố tri thức, kĩ năng, kĩ xảo, kinh nghiệm, sự sẵn sàng hành động và tinh thần trách nhiệm

Năng lực gắn liền với khả năng hành động cho nên phát triển năng lực chính là phát triển năng lực hành động

Trong chương trình dạy học định hướng phát triển năng lực, khái niệm năng lực được

sử dụng như sau:

1 Năng lực liên quan đến bình diện mục tiêu của dạy học: Mục tiêu dạy học được mô

tả thông qua các năng lực cần hình thành

2 Trong chương trình, những nội dung học tập và hoạt động cơ bản được liên kết với nhau nhằm hình thành các năng lực

3 Năng lực là sự kết nối tri thức, hiểu biết, khả năng, mong muốn

4 Mục tiêu hình thành năng lực định hướng cho việc lựa chọn, đánh giá mức độ quan trọng và cấu trúc hóa các nội dung và hoạt động và hành động dạy học về mặt phươngpháp

5 Năng lực mô tả việc giải quyết những đòi hỏi về nội dung trong các tình huống

6 Các năng lực chung cùng với các năng lực chuyên biệt tạo thành nền tảng chung cho công việc giáo dục và dạy

7 Mức độ phát triển năng lực có thể được xác định trong các tiêu chuẩn nghề; Đến một thời điểm nhất định nào đó, HS có thể/ phải đạt được những gì?

8 Năng lực được quan niệm là sự kết hợp một cách linh hoạt và có tổ chức kiến thức,

kỹ năng với thái độ, tình cảm, giá trị, động cơ cá nhân nhằm đáp ứng hiệu quả một yêu cầu phức hợp của hoạt động trong bối cảnh nhất định

9 Năng lực của người học là khả năng làm chủ hệ thống tri thức, kĩ năng, thái độ vàvận hành (kết nối) chúng một cách hợp lý vào thực hiện thành công nhiệm vụ học tập,giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho họ trong cuộc sống

1.2 Phân biệt dạy học theo định hướng phát triển năng lực với dạy học theo tiếp cận trang bị kiến thức

Dạy học định hướng phát triển năng lực, hay còn gọi là dạy học định hướng

kế quả đầu ra được bàn đến nhiều từ những năm 90 của thế kỉ XX và ngày nay đã trở thành xu hướng giáo dục quốc tế

Dạy học định hướng phát triển năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạyhọc, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp Chương trình này nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thể của quá trình nhận thức Khác với chương trình định hướng nội dung, chương trình dạy học định hướng phát triển năng lực tập trung vào việc mô tả chất lượng đầu ra, có thể coi là “sản phẩm cuối cùng” của quá trình dạy học

Việc quản lý chất lượng dạy học chuyển từ việc điều khiển “đầu vào” sang điều khiển

“đầu ra”, tức là kết quả học tập của người học

Để hình thành và phát triển năng lực cần xác định các thành phần và cấu trúc của chúng Có nhiều loại năng lực khác nhau Việc mô tả cấu trúc và các thành phần năng

lực cũng khác nhau Cấu trúc chung của năng lực hành động được mô tả là sự kết hợpcủa 4 năng lực thành phần:

Năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xã hội, năng lực cá thể

Cấu trúc khái niệm năng lực cho thấy giáo dục định hướng phát triển năng lực không chỉ nhằm mục tiêu phát triển năng lực chuyên môn bao gồm tri thức, kĩ năng chuyên môn mà còn phát triển năng lực phương pháp, năng lực xã hội và năng lực cá thể Những năng lực này không thể tách rời nhau mà có mối quan hệ chặt chẽ Năng lực hành động dược hình thành trên cơ sở có sự kết hợp các năng lực này

1.3 Nội dung và phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực:

Nội dung dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ giới hạn trong tri thức

và kĩ năng chuyên môn mà gồm những nhóm nội dung nhằm phát triển các lĩnh vực năng lực

Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực hóa học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vần đề gắn với tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn

1.4 Vai trò của người giáo viên, nhà quảm lí trong hoạt động dạy học theo định hướngphát triển năng lực

Trong hoạt động dạy học theo dịnh hướng phát triển năng lực, giáo viên là yếu tố quyết định hàng đầu Sự nhận thức đúng đắn, tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm cao, kĩ năng sử dụng thiết bị dạy học và tổ chức hướng dẫn học sinh học tập tốt là những phẩm chất cần thiết của người giáo viên trong nhà trường

Tri thức của giáo viên là điểm quan trọng trong công tác giáo dục Giáo viên ở bất cứ lớp học nào đều phải hội đủ các điều kiện về kiến thức, khả năng giảng dạy, lòng nhiệt thành và thân thiện Bên cạnh đó, giáo viên phải có kĩ năng tổ chức, hướng dẫn học sinh trong lớp học, có kĩ năng sử dụng đồ dùng dạy học, có năng lực tự thu thập thông tin để phục vụ yêu cầu dạy học Giáo viên phải nắm vững yêu cầu nội dung giáo dục, nắm vững kiến thức và kĩ năng cần truyền đạt đến học sinh để thiết kế dẫn dắt học sinh đi từ đễ đến khó, từ ít đến nhiều

Giáo viên hiện nay không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người hướng dẫn

hỗ trợ học sinh tìm chọn và sử lí thông tin Giúp người học sẵn sàng tiếp thu khái niệm mới, tích cực thể hiện tương tác trải nghiệm, tăng cường hứng thú, tự tin, kích thích tư duy sáng tạo của người học

1.5 Đánh giá năng lực người học trong quá trình dạy học

Các tiêu chí đánh giá năng lực người học:

-Người học phải có kiến thức, hiểu biết một cách có hệ thống hoặc chuyên sâu

về lĩnh vực hoạt động nào đó

-Có khả năng tiến hành hoạt động đó hiệu quả và đạt kết quả phù hợp với mục đích

-Hành động có kết quả, ứng phó linh hoạt, hiệu quả trong những điều kiện mới, khôngquen thuộc

Đặc điểm của đánh giá năng lực người học:

Đánh giá năng lực người học có xu hướng tập trung vào các nhiệm vụ phức tạp hoặc gắn với bối cảnh cụ thể Nó cho phép người học chứng minh năng lực của họ trong một bối cảnh giả lập

Các hình thức đánh giá năng lực người học bao gồm:

Sản phẩm, dự án học tập, trình diễn, thực hiện

Các bước xây dựng kiểm tra đánh giá năng lực:

Bước 1: Xác định chuẩn – đều học sinh cần và có thể thực hiện

Bước 2: Xác định nhiệm vụ

Bước 3: Xác định các tiêu chí đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ

Bước 4: Xây dựng thang điểm

2 Một số phương pháp dạy học hiệu quả

2.1Phương pháp dạy học kiến tạo

Con người chủ động tự xây dựng kiến thức cho bản thân Người học kết nối thông tin mới với thông tin hiện tại để kiến thức mới có ý nghĩa với cá nhân người đó

Học tập không phải bị động thu nhận mà do người học chủ động kiến tạo thông qua trải nghiệm và suy ngẫm

2.2 Dạy học phân hóa

Tiến trình dạy học gồm đa dạng các phương tiện, thiết bị và phương pháp giảng dạy, học tập nhằm cho phép học sinh có các năng lực, kĩ năng, kiến thức, lứa tuổi, hành vi,thái độ khác nhau đều đạt đến mục tiêu chung của học tập, giáo dục nhưng bằng các con đường khác nhau

Phá vỡ hình thức dạy học trực diện, giáo dục với giáo viên là chủ đạo, cả lớp chỉ học một cách, cùng một bài học cho tất cả học sinh

Tổ chức học tập, hoạt động, làm việc sao cho mỗi học sinh đều có tình huống học tập tối ưu

2.3Dạy học tích hợp

Tập trung trên việc học của học sinh; Quan tâm đến sự khác biệt của các học sinh; Tích hợp kiểm tra, đánh giá việc dạy và học; Điều chỉnh nội dung, quá trình và sản phẩm học tập theo định hướng tăng hiệu quả học tập cho học sinh và phát huy được

ưu điểm vàphong cách học tập của từng cá nhân; Xây dựng không khí học tập mà ở

đó học sinh làm việc cởi mở và tôn trọng mọi người Hợp tác với học sinh để tối đa hóa hiệu suất học tập Luôn mềm dẻo, động viên tích cực với học sinh

Bước 2: Xây dựng nội dung các trạm

Bước 3 Tổ chức dạy học theo trạm

Dạy học theo dự án

Là một hình thức dạy học, trong đó HS dưới sự điều khiển và giúp đỡ của GV tự lực giải quyết một nhiệm vụ học tập mang tính phức hợp không chỉ về mặt lý thuyết mà đặc biệt về mặt thực hành, thông qua đó tạo ra các sản phẩm thực hành có thể giới thiệu, công bố được

2.7

Học tập trải nghiệm

Là một cách học thông qua làm, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có Kinh nghiệm đóng vai trò trung tâm trong quá trình học tập Sự kết hợp đầy đủ các yếu tố trải nghiệm, tiếp thu, nhận thức và hành vi Trảiqua từ thế giới biểu tượng cụ thể đến kiến tạo trừu tượng tương tác giữa cá nhân và môi trường Học tập được tiếp nhận tốt nhất trong quá trình, không phải ở kết quả Học tập là quá trình liên lục khởi nguồn từ kinh nghiệm

3 Dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn

Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai haynhiều môn học “Tích hợp” là nói đến phương pháp và mục tiêu của hoạt động dạy học còn “liên môn” là đề cập tới nội dung dạy học Đã dạy học “tích hợp” thì chắc chắn phải dạy kiến thức “liên môn” và ngược lại, để đảm bảo hiệu quả của dạy học liên môn thì phải bằng cách tích hợp và hướng tới mục tiêu tích hợp Dạy học tích hợpthể hiện ở hai mức độ thấp và mức độ cao

PHẦN II: KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CỦA BẢN THÂN SAU KHÓA BỒI DƯỠNG

Vấn đề dạy học gắn với phát triển năng lực học sinh đã được đề cập nhiều và đã được

Ngữ Văn ở trường cũng như nhiều thầy cô giáo bộ môn khác đang giảng dạy tại đơn

vị tôi đang công tác vấn đề này cũng hết sức được quan tâm và có những thuận lợi sau:

+ Các hoạt động chuyên môn của nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao từ phía lãnh đạo Phòng giáo dục và đào tạo

+ Việc đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá được lãnh đạo nhà trường quan tâm chỉ đạo thực hiện một cách tích cực, có hệ thống, bám sát chủ trươngđổi mới nền giáo dục của Đảng và nhà nước

+ Các tổ chuyên môn tích cực trao đổi, thảo luận và soạn giảng, dự giờ rút kinh

nghiệm cho đồng nghiệp

+ Bản thân mỗi giáo viên luôn tích cực học tập, tìm hiểu và áp dụng các phương pháp

kĩ thuật dạy học mới để áp dụng trong quá trình dạy học Tuy nhiên trong thực tế giảng dạy của bản thân và việc dự giờ đồng nghiệp, tôi thấy việc vận dụng các

phương pháp dạy học tích cực để phát huy năng lực học sinh còn gặp phải nhiều khó khăn:

+ Về phía giáo viên: Việc vận dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực cònchưa mang lại hiệu quả cao Phương pháp thảo luận nhóm được tổ chức nhưng chủ yếu vẫn dựa vào một vài cá nhân học sinh tích cực tham gia, các thành viên còn lại còn dựa dẫm, ỉ lại chưa thực sự chủ động

+ Về phía học sinh:

Học sinh chủ yếu là học sinh vùng nông thôn mới chuyển sang thị trấn nên việc tiếp cận và tìm tòi những thông tin thời sự phục vụ cho bài học còn hạn chế Một số học sinh chưa có phương pháp học tập phù hợp, chưa tích cực trong việc tìm tòi nghiên cứu bài học Một số học sinh chưa chăm học, thời gian dành cho việc học còn ít Một

số phụ huynh cũng chưa thực sự quan tâm đến việc học của con cái Họ còn có suy nghĩ phó mặc cho nhà trường, “tất cả nhờ thầy”

Phòng máy tính có kết nối mạng Internet chưa được trang bị đầy đủ nên việc học sinh khai thác nguồn thông tin trên mạng để phục vụ cho bài học còn hạn chế

- Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động dạy học chưa đáp ứng tốt cho nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học.Từ chuyên đề: “Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh” tôi đã được bồi dưỡng thêm các kiến thức về các phương pháp dạy học tích cực để sử dụng thành thục, nhuần nhuyễn trong quá trình dạy học như các

phương pháp dạy học nhóm, các kĩ thuật dạy học tích cực dạy học theo trải nghiệm sáng tạo, dạy học tích hợp, liên môn

Để dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh có hiệu quả thì mỗi giáo viên phải tự học tự rèn luyện và phải học hỏi các đồng nghiệp khi tham gia dự giờ, trao đổi rút kinh nghiệm, tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn Để khắc phục dần những khó khăn khi thực hiện việc dạy học theo định hướng năng lực học sinh theo

em cần làm một số việc sau:

Việc dạy học theo định hướng phát triển năng lực bắt buộc cả giáo viên và học sinh phải có sự chuẩn bị hết sức chu đáo, học sinh phải chủ động và tích cực hợp tác trong mọi hoạt động

Yêu cầu giáo viên phải có sự thay đổi về quan điểm, về cách tiếp cận trong việc lựa chọn phương pháp dạy học, hình thức tổ chức lớp học cũng như thay đổi cách đánh giá học sinh – dạy học gắn với phát triển năng lực Muốn làm được điều đó trước hết người giáo viên phải có sự thay đổi trong cách tiếp cận, phải giúp cho học sinh làm chủ quá trình học tập