Trải qua quá trình 60 năm hình thành và phát triển vững mạnh, lực lượng bộ đội biên phòng Việt Nam viết tắt BĐBP hiện nay đã là một phần của quân đội nhân dân Việt Nam, làm nòng cốt, chu
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÝ PHƯƠNG MAI
(Khảo sát báo Quân đội nhân dân và kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam
từ tháng 10/2019 đến tháng 3/2020)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI - 2020
Trang 2HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÝ PHƯƠNG MAI
(Khảo sát báo Quân đội nhân dân và kênh Truyền hình Quốc phòng Việt
Nam từ tháng 10/2019 đến tháng 3/2020)
Chuyên ngành: Quản lý PT-TH & Báo mạng điện tử
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS,TS Nguyễn Thị Trường Giang
HÀ NỘI - 2020
Trang 3Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Chủ tịch Hội đồng
PGS TS Đinh Thị Thu Hằng
Trang 4Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi tự nghiên cứu Các số liệu trong luận văn có cơ sở rõ ràng và trung thực Phần tài liệu tham khảo được trích dẫn nguồn đầy đủ, chính xác Các kết luận của luận văn chưa từng được công bố trong các công trình nghiên cứu khác
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Tác giả luận văn
Lý Phương Mai
Trang 5Trong quá trình thực hiện luận văn này, tác giả đã nhận được sự quan tâm, hướng dẫn và giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể, các nhân
Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS,TS Nguyễn Thị Trường Giang là người trực tiếp hướng dẫn luận văn; Xin chân thành cảm ơn Khoa Phát thanh – Truyền hình và cán bộ, giảng viên của Học viện báo chí và tuyên truyền đã giảng dạy, tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn đúng thời hạn
Cảm ơn Báo Quân đội Nhân dân, kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam và tất cả các đồng nghiệp đã tạo điều kiện cung cấp thông tin, giúp đỡ tôi tận tình trong quá trình khảo sát thu thập thông tin
Cảm ơn anh, chị, em đồng nghiệp đã động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày tháng năm 2020
Tác giả luận văn
Lý Phương Mai
Trang 6QPVN : Quốc phòng Việt NamCQQG : Chủ quyền quốc gia
BĐBP : Bộ đội biên phòng
QĐND : Quân đội Nhân dân
ĐCSVN : Đảng Cộng sản Việt NamXHCN : Xã hội chủ nghĩa
TTĐC : Truyền thông đại chúng
Trang 7DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Tỷ lệ chương trình có hình ảnh người bộ đội biên phòng trên kênh
Truyền hình Quốc phòng Việt Nam 39 Bảng 2.2: Tỷ lệ tin bài có hình ảnh người bộ đội biên phòng trên kênh báo
Quân đội nhân dân 40 Bảng 2.3: Số lượng tin/bài theo nội dung hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo
chí quân đội 49
Biểu đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo QĐND 45 Biểu đồ 2.2: Cơ cấu bộ máy quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên kênh QPVN 46 Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ % số tin bài về bộ đội biên phòng trên báo QĐND và kênh
QPVN 50
Trang 8MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HÌNH ẢNH BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG TRÊN BÁO CHÍ QUÂN ĐỘI 13
1.1 Một số khái niệm cơ bản 13
1.2 Vai trò của quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội 23
1.3 Chủ thể và đối tượng quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội 24
1.4 Nội dung và đối tượng quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội 28
1.5 Tiêu chí đối với việc quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội 31
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HÌNH ẢNH BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG TRÊN BÁO CHÍ QUÂN ĐỘI 35
2.1 Giới thiệu khái quát 35
2.2 Khảo sát quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội 39
2.3 Đánh giá thành công, hạn chế và nguyên nhân của quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội 74
CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ HÌNH ẢNH BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG TRÊN BÁO CHÍ QUÂN ĐỘI 80
3.1 Vấn đề đặt ra 80
3.2 Những giải pháp 85
KẾT LUẬN 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
PHỤ LỤC 100
TÓM TẮT LUẬN VĂN 122
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong buổi lễ thành lập lực lượng Công an nhân dân vũ trang (tiền thân của bộ đội biên phòng Việt Nam) ngày 3/3/1959 đã nói: “Thành lập được lực lượng Công an nhân dân vũ trang là một thành công về đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau giữa Bộ đội và Công an Công an và Quân đội là hai cánh tay của nhân dân, của Đảng, của Chính phủ, phải đoàn kết chặt chẽ với nhau, giúp đỡ lẫn nhau, ra sức phát huy ưu điểm, khắc phục những tư tưởng không đúng Công an nhân dân vũ trang hay Quân đội cũng thế, phải phục tùng sự lãnh đạo của Đảng từ trên xuống dưới Nhất định phải như thế”
Bác nói thêm: “Công an nhân dân vũ trang phải luôn luôn giúp đỡ, tổ
chức, giáo dục nhân dân làm cho mọi người dân đều là người giúp việc của mình như thế mới có kết quả, nhất là ở nơi đồng bào thiểu số, phải chú ý đến phong tục tập quán của đồng bào, luôn giúp đỡ, giáo dục đồng bào, làm cho đồng bào tin yêu, mến phục cán bộ thì đồng bào sẽ hết sức giúp đỡ, có khi hy sinh cả cho ta Đối với những đơn vị ở biên thùy hay ở các hải đảo, việc ấy phải hết sức chú ý, phải giúp đỡ dân, ngày thường tìm mọi cách giáo dục họ, giúp đỡ, tổ chức họ”
Trải qua quá trình 60 năm hình thành và phát triển vững mạnh, lực lượng bộ đội biên phòng Việt Nam (viết tắt BĐBP) hiện nay đã là một phần của quân đội nhân dân Việt Nam, làm nòng cốt, chuyên trách quản lý, bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh, trật tự biên giới quốc gia trên đất liền, các hải đảo, vùng biển và tại các cửa khẩu theo phạm vi nhiệm vụ do pháp luật quy định và là một lực lượng thành viên trong khu vực phòng thủ tỉnh, huyện biên giới của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
Trang 10Với đặc thù đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, BĐBP là lực lượng gần dân nhất, sát dân nhất BĐBP không chỉ bảo vệ vững chắc chủ quyền của đất nước mà còn tham gia cùng người dân xây dựng các vùng đất biên giới trở nên giàu mạnh hơn Đây là lực lượng xung kích, thực hiện hiệu quả nhất việc vận động người dân phá bỏ tập tục lạc hậu, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa mới, đảm bảo an ninh, trật tự ở vùng biên giới, hải đảo Không chỉ vậy, BĐBP còn tham gia vào việc cứu hộ, cứu nạn, ứng phó thiên tai giúp đỡ người dân
Bộ đội Biên phòng hiện nay được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ khoảng hơn 8.000 km đường biên giới, bờ biển Trên các tuyến biên giới, tình hình hoạt động của các thế lực thù địch, phản động và các loại tội phạm, nhất
là về ma túy, buôn bán người, buôn lậu và các vấn đề an ninh phi truyền thống, tình hình biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, có tác động ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế, an sinh xã hội và nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia
Nhằm phát huy hơn nữa vai trò, tiềm năng của BĐBP, cổ vũ động viên lực lượng này hoàn thành tốt hơn nữa nhiệm vụ được giao, trong những năm qua báo chí cũng đã có rất nhiều tác phẩm về BĐBP Những tác phẩm đó được sự trợ giúp của khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng và giúp công chúng hiểu rõ hơn đóng góp thầm lặng của BĐBP trên mọi lĩnh vực Cùng với đó, nó cũng giúp công chúng hiểu thêm được về sự gian lao trong tập luyện, chiến đấu, hy sinh của người BĐBP và biết tường tận hơn về cuộc sống đời thường của họ
Báo chí quân đội mà cụ thể là kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam
và báo Quân đội nhân dân là những cơ quan rất quan trọng, trực thuộc Bộ Quốc phòng, tiếng nói của lực lượng vũ trang Việt Nam Kể từ ngày thành lập, 2 cơ quan này luôn quan tâm, theo sát và đưa tin về hình ảnh người quân nhân nói
Trang 11chung và lực lượng BĐBP nói riêng Đặc biệt, khi mà quân đội nhân dân Việt Nam có những chuyển biến theo hướng hiện đại hơn, vững mạnh hơn thì Truyền hình Quốc phòng Việt Nam cũng như báo Quân đội nhân dân đã có nhiều tác phẩm chuyển tải được hình ảnh người chiến sĩ trong thời đại mới, khó khăn, vất vả để hướng tới thành công trong việc bảo vệ Tổ quốc của họ
Tuy vậy, dù đã đề cập khá nhiều về các lực lượng trong quân đội nhưng
2 cơ quan báo chí kể trên lại có khá ít tác phẩm về BĐBP Cùng với đó, ngoài
2 kênh báo chí trên thì hình ảnh người chiến sĩ bảo vệ biên giới Tổ quốc cũng
ít xuất hiện ở các tờ báo khác Không chỉ vậy, các tác phẩm báo chí về BĐBP hiện nay chủ yếu ở thể loại tin tức Khi chuyển tải tin tức từ vùng sâu, vùng
xa về đến cơ quan báo chí rồi mới đến khán giả thì đã cũ Các thể loại báo chí khác viết về BĐBP chưa nhiều, rất ít sự sang tạo mà chủ yếu theo khuôn mẫu
Trong thời đại hiện nay, khi công nghệ thông tin đã phát triển rất mạnh, báo chí cũng đi theo hướng hiện đại hơn Chất lượng hình ảnh, âm thanh, đồ họa cũng từ đó có những sự chuyển biến theo hướng tích cực và ngày càng đẹp, bắt mắt, dễ hiểu hơn Tuy nhiên, báo chí viết về BĐBP gần như chưa bắt kịp xu hướng này, cách thức đưa tin vẫn cũ, chưa thuyết phục
Điều này khiến cho việc mô tả chân thực hình ảnh về người chiến sĩ biên phòng dũng cảm, mưu trí, tinh nhuệ, luôn thân với dân, ở gần dân Không chỉ vậy, rất nhiều chương trình của báo chí Việt Nam hiện nay khi nhắc đến hình ảnh người chiến sĩ biên phòng mới chỉ theo hình thức đưa tin, điểm tin, những tác phẩm sâu sắc, nêu được tấm gương người BĐBP nếu có cũng khá ít và không được chú ý nhiều
Tình trạng này nếu tiếp tục trong thời gian tới sẽ khiến hình ảnh người chiến sĩ biên phòng bị phai mờ trong tâm trí công chúng Đó là thách thức và nỗi lo của những người làm báo chí nói chung và báo chí quân đội nói riêng
Để nâng cao hiệu quả về việc chuyển tải hình ảnh người BĐBP trên báo chí
Trang 12quân đội và giúp việc quản lý những đề tài được tốt hơn không phải là chuyện
dễ Tuy nhiên, nếu không nâng cao hiệu quả của những việc này thì tin, bài về người BĐBP sẽ ngày càng ít đi và hình ảnh về họ sẽ ngày càng phai mờ dù vẫn đang ngày đêm cống hiến, bảo vệ biên giới Tổ quốc
Hiện tại chưa có bất kỳ một công trình nghiên cứu sâu nào về việc quản
lý hình ảnh người BĐBP trên báo chí quân đội Việc nghiên cứu về họ sẽ làm phong phú thêm cơ sở lý thuyết về người chiến sĩ biên phòng, góp phần hoàn thiện hơn nữa hệ thống lý luận, thực tiễn báo chí Không chỉ vậy, nó cũng giúp tăng cường hơn các tác phẩm tốt, có chất lượng về người BĐBP trên báo chí quân đội
Nhằm đạt được những mục tiêu kể trên, tác giả quyết định chọn đề tài:
Quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội làm luận văn thạc sĩ
ngành Quản lý Phát thanh truyền hình và Báo mạng điện tử Cuốn luận văn khảo sát trên báo Quân đội nhân dân và kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam trong 6 tháng (từ tháng 10/2019 đến tháng 3/2020) với mong muốn nâng cao hơn nữa việc quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1 Tài liệu về bộ đội biên phòng Việt Nam
Các tài liệu sách gồm:
Đỗ Ích Báu, (2011), Bộ đội biên phòng bảo vệ chủ quyền an ninh biên
giới quốc gia trong tình hình mới của NXB Quân đội nhân dân Cuốn sách này
đề ra tình hình mới của Việt Nam trong thời điểm hiện tại cùng những khó khăn, thử thách, thành công của lực lượng này trong công tác bảo vệ Tổ quốc
Bộ Quốc phòng, (2014), Lịch sử quân sự Việt Nam của NXB Quân đội
nhân dân Đây là bộ sách gồm 14 tập, được làm công phu, có giá trị và in rải
rác từ năm 1996 – 2014 Bộ sách tập trung phản ánh những hoạt động thực tiễn về quân sự của dân tộc trên các chặng đường lịch sử Đó là quá trình đấu
Trang 13tranh anh dũng hào hùng của biết bao thế hệ người Việt Nam nhằm giữ vững chủ quyền, độc lập dân tộc
Bộ tư lệnh BĐBP, (1990), Lịch sử bộ đội biên phòng, NXB Công an
nhân dân, Hà Nội Đây là cuốn sách khái quát quá trình hình thành, phát triển của lực lượng BĐBP kể từ khi thành lập đến năm 1990 Cuốn sách nêu rõ những chiến công hiển hách, những sự việc của lịch sử, những trận đánh của BĐBP Việt Nam để bảo vệ vùng biên giới của Tổ quốc
Nguyễn Đức Châu – Nguyễn Tuấn Chung, (1994), Ông cha ta bảo vệ
biên giới quốc gia, NXB Công an nhân dân, Hà Nội Cuốn sách mô tả rõ quá
trình chiến đấu bảo vệ chủ quyền lãnh thổ vùng biên giới trên đất liền của dân tộc Việt Nam từ thời Hai Bà Trưng, Bà Triệu…cho đến gần đây Không chỉ vậy, cuốn sách cũng nêu rõ tinh thần thân dân, gần dân, giúp đỡ người dân của BĐBP Việt Nam
Nguyễn Vũ Tiến - Vũ Thị Thu Quyên (2014), Giáo trình quản lý xã hội
về quốc phòng, an ninh trật tự an toàn xã hội, NXB Lý luận chính trị Giá
trình cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản về quản lý quốc phòng,
an ninh trật tự an toàn xã hội; mục tiêu, tính chất, đặc điểm những nội dung chủ yếu, tính chất đặc thù của chủ thể quản lý về quốc phòng, an ninh trật tự
an toàn xã hội
Tổng cục II - Bộ Quốc phòng (1993), Diễn biến hòa bình và chống diễn
biến hòa bình Cuốn sách gồm 08 bài viết của nhiều tác giả nêu lên quá trình
hình thành, phát triển và thủ đoạn “Diễn biến hòa bình” của Mỹ và phương Tây; Những luận cứ của Lê Nin, quan điểm của Mao Trạch Đông trong đấu tranh, cảnh giác, ngăn chặn và chống diễn biến hòa bình
Các luận văn, luận án gồm:
Nguyễn Quang Đạm, (2011), Công tác đối ngoại của bộ đội biên phòng
trong quản lý, bảo vệ biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc Luận án này
đề cập đến công tác đối ngoại của lực lượng BĐBP với nước bạn Trung Quốc
Trang 14Từ đó, tác phẩm nêu rõ tình hình hiện nay trong việc bảo vệ biên giới Tổ quốc, những vấn đề đặt ra, cơ hội và thách thức trong thời kỳ mới
Bùi Xuân Hoàn, (1998), Cơ sở tâm lý - xã hội của việc củng cố nâng
cao uy tín cán bộ chính trị đơn vị cơ sở bộ đội biên phòng Luận án này chỉ rõ
việc nâng cao uy tín cán bộ chính trị đơn vị cơ sở BĐBP như thế nào Cùng với đó, nó cũng góp phần giúp hiểu hơn về đời sống tinh thần của người chiến
sĩ biên phòng
Tăng Huệ, (1996), Nghiên cứu phương pháp đấu tranh của bộ đội biên
phòng phòng chống lấn chiếm biên giới tuyến biên giới đất liền phía Bắc
Luận án này chỉ rõ những phương pháp đấu tranh về mặt quân sự và tuyên truyền trong việc BĐBP bảo vệ tuyến biên giới phía Bắc Đồng thời, nó cũng giúp hiểu hơn về lịch sử bảo vệ biên giới phía bắc của Tổ quốc
Đặng Thị Thu Hương (2014), Bộ tư lệnh bộ đội biên phòng với các
hoạt động truyền thông quảng bá hình ảnh chiến sĩ biên phòng Luận văn này
tìm hiểu về vai trò nhiệm vụ của Bộ Tư lệnh biên phòng nói chung và người chiến sĩ biên phòng nói riêng Đồng thời, luận văn cũng làm rõ cơ sở lý luận
về hoạt động truyền thông quảng bá hình ảnh, khảo sát các hoạt động truyền thông quảng bá hình ảnh người chiến sĩ biên phòng do Bộ Tư lệnh biên phòng thực hiện từ tháng 1/2012 đến hết năm 2013; Đưa ra những kiến nghị về các hoạt động quảng bá hình ảnh người chiến sĩ biên phòng trong giai đoạn tới
Trần Minh Nguyệt (2018), Quản lý nhà nước về biên giới quốc gia trên
biển của bộ đội biên phòng Việt Nam Luận án này gồm 4 chương tìm hiểu vai
trò quản lý nhà nước về biên giới quốc gia trên biển của BĐBP Đồng thời, luận án cũng tìm ra phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước
về biên giới quốc gia trên biển của BĐBP
2.2 Tài liệu về báo chí, truyền hình
Hoàng Quốc Bảo (2014), Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí ở Việt
Nam hiện nay, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội Giáo trình này trình bày
Trang 15những kiến thức cơ bản về báo chí, quan điểm của Đảng về lãnh đạo, quản lý hoạt động của các cơ quan báo chí Thực trạng hoạt động báo chí, công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động báo chí trong sự nghiệp đổi mới đất nước và những vấn đề đặt ra hiện nay
Nguyễn Văn Dững (2012), Cơ sở lý luận báo chí, NXB Thông tin và
truyền thông, Hà Nội Cuốn sách này có 8 chương, tiếp cận báo chí từ quan điểm hệ thống, trên cơ sở đề cập các quan điểm khác nhau về báo chí, bám sát các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí truyền thông Với giáo trình này tác giả Luận văn sẽ tham khảo và kế thừa hệ thống lý luận về khái niệm báo chí, báo truyền hình
Nguyễn Văn Dững (2018), Truyền thông – lý thuyết và kỹ năng, NXB
Thông tin và truyền thông, Hà Nội Cuốn sách này cung cấp những lý thuyết và
kỹ năng truyền thông cơ bản nói chung, truyền thông - vận động xã hội và truyền thông đại chúng nói riêng, giúp sinh viên tạo lập kiến thức nền tảng và nâng cao kỹ năng về giao tiếp - truyền thông - vận động xã hội trong hoạt động truyền thông và báo chí; tăng cường khả năng hội nhập và bình đẳng trong khu vực và quốc tế, khả năng hòa nhập với các nhóm công chúng - xã hội
Đỗ Quý Doãn (2014), Quản lý và phát triển thông tin báo chí ở Việt
Nam , NXB Thông tin và Truyền thông, Hà Nội Cuốn sách này tập hợp một
số bài viết, bài phát biểu trong quá trình công tác của tác giả, tập trung làm rõ thực trạng, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý, chỉ đạo và phát triển báo chí; đồng thời đưa ra những giải pháp cơ bản tạo điều kiện để thông tin báo chí Việt Nam phát triển nhưng vẫn đảm bảo quản lý tốt
Nguyễn Thế Kỷ (2012), Công tác lãnh đạo quản lý báo chí trong 25
năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội
Cuốn sách này nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước
Trang 16đối với hoạt động báo chí trong 25 năm đổi mới đất nước Làm rõ nội dung, phương thức, sự đổi mới tư duy, phong cách lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước đối với báo chí Chỉ ra những ưu điểm, thành tựu và những mặt còn hạn chế, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lí báo chí của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn mới
Dương Xuân Sơn (2011), Giáo trình báo chí truyền hình, NXB Đại học
Quốc gia, Hà Nội Cuốn sách này có 13 chương, tập trung trình bày các vấn
đề của báo chí truyền hình Trước hết là tìm hiểu những khái niệm, vị trí, vai trò, đặc trưng, đặc điểm, sản phẩm và những yếu tố cơ bản của truyền hình và báo chí truyền hình; lịch sử ra đời và phát triển của truyền hình trên thế giới
và Việt Nam; chức năng xã hội của báo chí truyền hình; nguyên lý và công nghệ truyền hình; khái niệm, nguồn gốc, vai trò, đặc trưng của kịch bản và kịch bản truyền hình; phương thức sản xuất chương trình truyền hình Đồng thời, phân tích một số thể loại báo chí truyền hình như: tin truyền hình, phỏng vấn truyền hình, phóng sự truyền hình, bình luận truyền hình, ký sự truyền hình, phim tài liệu truyền hình Trong mỗi thể loại trình bày sơ lược sự hình thành, phát triển, khái niệm, đặc điểm, các dạng, phương pháp…; các thuật ngữ sử dụng trong truyền hình
Tạ Ngọc Tấn (1999), Cơ sở lý luận báo chí, NXB Văn hóa thông tin,
Hà Nội Nội dung cuốn sách này gồm 7 chương trình bày những quan niệm chung về báo chí; tính giai cấp của báo chí; tự do báo chí; các chức năng của báo chí; luật pháp, nguyên tắc hoạt động và lao động sáng tạo trong báo chí
Các tài liệu, công trình nghiên cứu về BĐBP hiện nay không nhiều, đồng thời khá cũ và không đáp ứng được nhu cầu trong thời kỳ đổi mới Cùng với đó, khi khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ như hiện nay, báo chí đã có những bước tiến và việc quản lý hình ảnh người BĐBP cũng cần phải sát sao hơn nữa Không chỉ vậy, chưa có một tài liệu, công trình nào thực hiện nghiên cứu về việc quản lý hình ảnh người BĐBP trên báo chí
Trang 17Cuốn luận văn này kế thừa các khái niệm, đặc điểm, bản chất về lý thuyết của hình ảnh người BĐBP Từ đó, tác giả đi theo hướng phân tích mới, cách làm nội dung mới để nghiên cứu cụ thể hơn, sâu hơn về việc quản lý hình ảnh người BĐBP trên báo chí hiện nay
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội, luận văn khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng của vấn đề, từ đó đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, tác giả luận văn phải thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu chính sau đây:
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến người BĐBP, khái niệm, nội dung, đặc điểm, vai trò của hình ảnh người BĐBP
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội thông Báo Quân đội nhân dân và trên kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam từ tháng 10/2019 đến tháng 3/2020
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng về quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội trong thời gian tới
4 Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu quản lý hình ảnh BĐBP trên báo Quân đội và trên kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam từ tháng 10/2019 đến tháng 3/2020
Trang 18Lý do chọn Báo Quân đội và trên kênh Truyền hình Quốc phòng Việt
Nam nghiên cứu là vì đây là 2 đơn vị báo chí lớn nhất, quan trọng nhất và
được công chúng tiếp nhận nhiều nhất trong hệ thống các cơ quan báo chí của quân đội Chính lẽ đó, lượng tác phẩm về bộ độ biên phòng cũng đủ lớn, đủ sâu để thực hiện nghiên cứu
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác –
Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước về báo chí và truyền thông, vai trò của BĐBP, vai trò của báo chí quân đội đối với cuộc sống
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu tác giả luận văn phải sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính sau đây:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: dùng để nghiên cứu tham khảo các
tài liệu về báo chí truyền thông về hình ảnh b BĐBP trên sách báo, tạp chí, báo cáo từ đó rút ra những luận điểm, luận cứ, luận chứng phục vụ cho quá trình nghiên cứu
Phương pháp phân tích nội dung: dùng để phân tích các nội dung tác
phẩm về tổ chức sản xuất về quản lý hình ảnh BĐBP trên bảo chí quân đội từ tháng 10/2019 đến tháng 3/2020 Kết quả của phương pháp nghiên cứu này là các minh chứng phục vụ cho quá trình phân tích và đánh giá thực trạng
Phương pháp phỏng vấn sâu: dùng để phỏng vấn các nhà báo, quản lý
báo chí, nghiên cứu báo chí về vấn đề này nhằm thu thập và rút ra những quan điểm, ý kiến của các chuyên gia phục vụ kết quả nghiên cứu
Phương pháp bảng hỏi ( anket): Tác giả phát ra 300 phiếu khảo sát tại
các đơn vị trong quân đội, các đơn vị hưu trí bao gồm:
Trang 19Học viện quốc phòng (quận Cầu Giấy, Hà Nội): 30 phiếu
Học viện biên phòng (Sơn Tây, Hà Nội): 30 phiếu
Trường trung cấp biên phòng 1 (Tân Yên, Bắc Giang): 30 phiếu
Trường trung cấp nghề số 11 (Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc): 30 phiếu
Trường trung cấp 24 (Ba Vì, Hà Nội): 30 phiếu
Hội cựu chiến binh phường Cát Linh: 30 phiếu
Hội cựu chiến binh phường Văn Chương: 30 phiếu
Hội cựu chiến binh phường Ngã Tư Sở: 30 phiếu
Hội cựu chiến binh phường Phương Mai: 30 phiếu
Hội cựu chiến binh phường Quang Trung: 30 phiếu
Ngoài các phương pháp chính trên tác giả luận văn còn dùng các phương pháp phân tích, tổng hợp, logic…
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Đề tài góp phần cung cấp những luận chứng, luận cứu, luận điểm khoa học về việc quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội Đồng thời, kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung lý thuyết về BĐBP trên báo chí, xây dựng cơ sở
lý thuyết mới cho dạng thức thông tin về BĐBP trên báo chí
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn là cơ sở khoa học đáng tin cho báo chí nói dung và báo chí quân đội nói riêng tham khảo nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng và nâng cao hiệu quả trong việc quản lý hình ảnh BĐBP trong báo chí
Luận văn cũng mang đến cho công chúng cái nhìn đa chiều về thông tin liên quan đến nữ BĐBP, là tài liệu tham khảo cho các phóng viên, nhà quản lý hiểu hơn về người BĐBP Ngoài ra, luận văn còn là tài liệu cho sinh viên, các cơ sở đào tạo để bổ sung thêm vào các giáo trình, làm rõ hơn kiến thức về báo chí trong môi trường quân đội
Trang 207 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung
chính của luận văn được chia thành 3 chương, 9 tiết
Chương 1: Những vấn đề lý luận về quản lý hình ảnh BĐBP báo chí quân đội
Chương 2: Thực trạng quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội Chương 3: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng quản
lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội trong thời gian tới
Trang 21Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HÌNH ẢNH BỘ ĐỘI BIÊN
PHÒNG TRÊN BÁO CHÍ QUÂN ĐỘI
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm quản lý
Theo Từ điển tiếng Việt: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo những
yêu cầu nhất định, ví dụ như quản lý hồ sơ, quản lý vật tư Quản lý còn có nghĩa là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định,
ví dụ như quản lý lao động, người quản lý” [22,tr.800]
Hiểu theo ngôn ngữ Hán Việt, công tác “quản lý” là thực hiện hai quá trình liên hệ chặt chẽ với nhau: “quản” và “lý” Quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ thống ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm việc sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ thống vào thế “phát triển” Nếu người quản
lý chỉ lo việc “quản” tức là chỉ lo việc coi sóc, giữ gìn thì tổ chức dễ trì trệ; tuy nhiên nếu chỉ quan tâm đến việc “lý”, tức là chỉ lo việc sắp xếp, tổ chức, đổi mới mà không đặt trên nền tảng của sự ổn định, thì hệ thống sẽ phát triển không bền vững
Nói chung, trong “quản” phải có “lý” và trong “lý” phải có “quản”, làm cho hoạt động của hệ thống luôn ở trạng thái cân bằng Sự quản lý đưa đến kết quả đích thực bền vững đòi hỏi phải có mưu lược, nghệ thuật làm cho hai quá trình “quản” và “lý” tích hợp vào nhau
Có nhiều cách nhìn khác nhau về khái niệm quản lý:
Chuyên gia nổi tiếng về nghệ thuật lãnh đạo Warren Bennis, đã từng nói:
“Quản lý là một cuộc thử nghiệm gắt gao trong cuộc đời mỗi cá nhân, và điều
đó sẽ mài giũa họ trở thành các nhà lãnh đạo” Tiếng Việt cũng có từ “quản lý”
và “lãnh đạo” riêng rẽ giống như “manager” và “leader” trong tiếng Anh
Trang 22Theo Haror Koontz, quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo sự phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm đạt đến mục tiêu tổ chức nhất định
Tư tưởng và quan điểm “quản lý” đã có từ cách đây hơn 2500 năm nhưng cho đến cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, vấn đề quản lý theo khoa học
mới xuất hiện Theo Fredrich Winslow Taylor “Người quản lý phải là nhà tư
tưởng, nhà lên kế hoạch chỉ đạo tổ chức công việc” [1,tr.198]
Còn tác giả Đặng Quốc Bảo quan niệm: “Quản lý là một quá trình lập
kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể” [44,tr.89]
Khi bàn đến hoạt động quản lý và người quản lý cần khởi đầu từ khái niệm “tổ chức” Do tính đa nghĩa của thuật ngữ này nên ở đây chúng ta chỉ nói đến tổ chức như một nhóm có cấu trúc nhất định những con người cùng hoạt động vì một mục đích chung nào đó mà để đạt được mục đích gì đó một con người riêng lẻ không thể đạt đến Bất luận một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý và có người quản lý để tổ chức hoạt động và đạt được mục đích của mình
Từ các định nghĩa được nhìn nhận từ nhiều góc độ, chúng ta thấy rằng tất cả các tác giả đều thống nhất về cốt lõi của khái niệm quản lý, đó là trả lời câu hỏi; Ai quản lý? (Chủ thể quản lý); Quản lý ai? Quản lý cái gì? (Khách thể quản lý); Quản lý như thế nào? (Phương thức quản lý); Quản lý bằng cái gì? (Công cụ quản lý); quản lý để làm gì? (Mục tiêu quản lý) Từ đó chúng ta
có thể đưa ra định nghĩa:
Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích,
có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường
Trang 23Quản lý là hiện tượng tồn tại trong mọi chế độ xã hội Bất kỳ ở đâu, lúc nào con người có nhu cầu kết hợp với nhau để đạt mục đích chung đều xuất hiện quản lý Quản lý trong xã hội nói chung là quá trình tổ chức điều hành các hoạt động nhằm đạt được những mục tiêu và yêu cầu nhất định dựa trên những quy luật khách quan Xã hội càng phát triển, nhu cầu và chất lượng quản lý càng cao
1.1.2 Khái niệm hình ảnh
Từ điển tiếng Việt (2009) định nghĩa: “Hình ảnh là hình của người,
vật, cảnh tượng thu được bằng khí cụ quang học như máy ảnh, hoặc để lại ấn tượng nhất định và tái hiện được trong trí óc, là khả năng gợi tả sống động trong cách diễn đạt” [34,tr.790]
Từ điển Oxford Advandced Learner Dictionary định nghĩa “Hình ảnh
là ấn tượng mà một người, một tổ chức hay một sản phẩm… đem lại cho công chúng” [45,tr.1251]
Khái niệm hình ảnh có nguồn gốc từ tiếng Latin “Imago” và có sự quan
hệ mật thiết với một từ latin khác là “Imatari” dùng để chỉ sự mô phỏng, phòng theo
Hình ảnh là kết quả của sự phản ánh khách thể, đối tượng vào ý thức của con người Ở trình độ cảm tính, hình ảnh là những cảm giác, tri giác và biểu tượng; ở trình độ tư duy, đó là những khái niệm, phán đoán và suy luận
Về mặt nguồn gốc, Hình ảnh là khách quan; về cách nhận thức (hình thức) tồn tại, hình ảnh là chủ quan Hình thức thể hiện vật chất của hình ảnh là các hành động thực tiễn, ngôn ngữ, các mô hình kí hiệu khác nhau Hình thức đặc thù của hình ảnh là hình tượng nghệ thuật
Về tổng quát, hình ảnh có thể được hiểu theo hai nghĩa:
Thứ nhất là ảnh chụp: Khi loài người chưa có chữ viết, con người đã biết
dùng lối vẽ làm phương tiện thông tin Trong các hang động cổ xưa có nhiều bức
Trang 24tranh động vật được khắc lên vách đá, họ thông báo cho nhau những điều cần biết Từ tranh chuyển sang chữ viết là một quá trình trừu tượng hoá; sau dần người ta lược bỏ các chi tiết cụ thể, phức tạp, dùng các đường nét đơn giản làm
kí hiệu ghi lại ngôn ngữ, mở rộng thông tin cho con người
Cùng với chữ viết, tranh vẽ dần dần được phổ biến Điều này thật dễ hiểu, bởi con người cần thiết phải sử dụng giác quan để tìm hiểu thực tại và
mở rộng tri thức Nhưng “trăm nghe không bằng một thấy” ảnh đã ra đời để đáp ứng nhu cầu này Không bằng lòng với những tấm ảnh bình thường con người muốn những hình ảnh đó phải thực sự sống động ghi lại những hành động, sự việc,hiện tượng sự kiện diễn ra một cách thực tế nhất Từ đây hình ảnh đã bắt đầu ra đời Nó đã đáp ứng một phần không nhỏ yêu cầu nhìn,quan sát của loài người Như vậy,hình ảnh đã trở thành một loại hình ngôn ngữ -ngôn ngữ hình ảnh Nó có khả năng thông tin chính xác một nội dung mang tính vật chất nhất định Khả năng thông tin bằng hình ảnh đã mở rộng tầm nhìn của con mắt người, giúp con người hiểu mình đầy đủ hơn, chính xác hơn
và sâu sắc hơn Báo chí sử dụng hình ảnh làm phương tiện thông tin,miêu tả, bình luận cũng là vì tính xác thực trực tiếp và tính nhanh chóng của nó
Hình ảnh không tồn tại độc lập đối với cơ chất vật chất của nó là bộ não
và đối với đối tượng của sự phản ánh Nó khách quan về mặt nội dung khi phản ánh chân thực đối tượng Tuy nhiên, không bao giờ hình ảnh hàm chứa hết các thuộc tính và quan hệ của đối tượng, nguyên mẫu luôn luôn phong phú hơn bản sao Mặc dù vậy, một khi đã xuất hiện, hình ảnh vẫn có tính độc lập tương đối của nó và đóng vai trò tích cực trong hành vi của con người và của động vật, giúp con người điều chỉnh hành vi cho phù hợp với hoàn cảnh
Thứ 2 hình ảnh là toàn bộ thông điệp về sự vật, hiện tượng, con người nào đó Ở đây có thể hiểu hình ảnh là một thông điệp với nội dung cơ bản về
môt vấn đề nào đó được trình bày trong một hình thức ngắn gọn, súc tích, mà
Trang 25người truyền đạt muốn chuyển đến người nhận nhằm thu hút sự quan tâm, ủng hộ và hành động của họ để đạt được mục tiêu mong muốn của những người, cơ quan, tổ chức thiết kế thông điệp
Theo cuốn Truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản (2012): “Thông
điệp là một hệ thống ký hiệu hàm chứa nội dung thông tin cụ thể Hệ thống
ký kiệu này là quy ước giữa đầu phát và đầu nhận, nói cách khác, hệ thống
ký hiệu ấy phải làm được giải mã bởi đầu nhận Hệ thống ký hiệu ấy có thể
là lời nói (tiếng động và âm nhạc), chữ viết, đuờng nét, màu sắc, cử chỉ, thái độ ” [10,tr.278]
Trong truyền thông, thông điệp được hiểu là một phát ngôn hoàn chỉnh
cả về nội dung và hình thức dành cho một nhóm đối tượng trong hoàn cảnh cụ thể nhằm hướng tới mục tiêu của chiến dịch truyền thông
Mỗi thông điệp có đời sống riêng của nó: có môi truờng và điều kiện cụ thể, có quá trình phát sinh, phát triển và suy thoái Thông điệp được quá nhiều người biết đến trong thời gian dài có thể giảm hoặc mất tính hấp dẫn; tình hình và điều kiện kinh tế - xã hội thay đổi cũng có thể làm cho thông điệp
“già đi” hoặc “lỗi mốt” Do đó, nhà truyền thông chú ý theo dõi để “làm tươi” thông điệp cả về nội dung và hình thức
Như vậy, hình ảnh theo nghĩa thứ 2 được hiểu là một thông điệp mà chứa đựng nội dung về tất cả những vấn đề mà đối tượng người truyền đạt
muốn chuyển đến người nhận Trong luận văn này, hình ảnh được hiểu theo
nghĩa thứ 2 có nghĩa là toàn bộ thông điệp về người bộ đội biên phòng được phản ánh trên báo chí quân đội
1.1.3 Khái niệm quản lý hình ảnh
Trong khuôn khổ cuốn luận văn này, chúng ta hiểu hình ảnh là toàn bộ thông điệp về sự vật, hiện tượng, con người nào đó và quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản
lý đến đối tượng quản lý Vì vậy, quản lý hình ảnh chính là việc tác động có
Trang 26định hướng, tổ chức, mục đích, kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý về một thông điệp của sự vật, hiện tượng, con người nào đó
Quản lý hình ảnh là sự tác động có định hướng của cơ quan báo chí trên các sản phẩm báo chí nhằm sử dụng có hiệu quả hình ảnh này, đạt được những mục tiêu đề ra theo định hướng của tòa soạn, đáp ứng được yêu cầu của xã hội và pháp luật
Quản lý hình ảnh là một biện pháp góp phần nâng cao chất lượng của
nó Mục đích của các quy định về quản lý hình ảnh là ngăn ngừa việc sản xuất những hình ảnh có phẩm chất kém Để đạt mục đích này, người ta phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau
Để quản lý hình ảnh, chủ thể quản lý phải kiểm soát được mọi yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tạo ra chất lượng Việc kiểm soát này nhằm ngăn ngừa sản xuất ra hình ảnh lỗi
Ở đây, chủ thể quản lý hình ảnh phải quản lý các lĩnh vực như: hình ảnh như thế nào thì được phép công bố, bản quyền hình ảnh như thế nào, những vấn
đề cần lưu ý, cách thức sử dụng hình ảnh… Trong khi đó, khách thể quản lý hình ảnh và quản lý việc sử dụng hình ảnh của mỗi chủ thể hình ảnh có đúng mục đích hay không, có ảnh hưởng đến cá nhân tổ chức nào không?
Quản lý hình ảnh là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý với quá trình truyền thông hình ảnh qua các kênh truyền thông nhằm đảm bảo cho hình ảnh khi tới với công chúng đáp ứng được yêu cầu về cả nội dung cũng như hình thức theo đúng quy định của pháp luật
1.1.4 Khái niệm bộ đội biên phòng
Bộ đội biên phòng Việt Nam là một thành phần của Quân đội nhân dân Việt Nam, là lực lượng chuyên trách quản lý, bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh, trật tự biên giới quốc gia trên đất liền, các hải đảo, vùng biển và tại các cửa khẩu theo phạm vi nhiệm vụ do pháp luật quy định và là một lực
Trang 27lượng thành viên trong khu vực phòng thủ tỉnh, huyện biên giới của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
Bộ đội biên phòng có nhiệm vụ chủ trì phối hợp với các ngành, lực lượng hữu quan trên địa bàn và chính quyền địa phương trong quản lý, bảo vệ đường biên quốc gia, mốc giới; duy trì thực hiện các hiệp định, quy chế biên giới và pháp luật về biên giới; phát hiện và đấu tranh với các hoạt động vi phạm và chống phá của các loại tội phạm, giữ vững chủ quyền, an ninh, trật
tự ở khu vực biên giới; thực hiện nhiệm vụ đối ngoại biên phòng, quan hệ với các cơ quan hữu quan các nước láng giềng để giải quyết các vấn đề về quan
hệ biên giới nhằm xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị, góp phần tạo môi trường ổn định, phát triển và phục vụ đắc lực cho chủ trương mở rộng hợp tác quốc tế
1.1.5 Khái niệm quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng
Trong hơn 60 năm hình thành và phát triển, lực lượng Công an nhân dân vũ trang trước đây - Bộ đội biên phòng Việt Nam ngày nay, luôn được rèn luyện, thử thách trong thực tiễn đấu tranh cách mạng và đã không ngừng phát triển, trưởng thành về mọi mặt Cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã nêu cao tinh thần khắc phục khó khăn; bám trụ nơi tuyến đầu biên giới, biển đảo; đồng cam cộng khổ; đoàn kết một lòng, gắn bó máu thịt với nhân dân; không ngừng phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần quan trọng vào việc quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia
Đây là lực lượng vô cùng quan trọng, giữ vai trò cao nhất trong việc bảo vệ biên cương Tổ quốc Vì vậy, việc quản lý hình ảnh đối tượng này là vô cùng quan trọng Hình ảnh ở đây không phải là hình chụp mà là sự xuất hiện của họ trên báo chí quân đội Đó là toàn bộ những hoạt động của họ từ công việc, chăm sóc gia đình, giúp đỡ người dân, phục vụ Tổ quốc…
Việc quản lý này nhằm giúp tăng cường sự xuất hiện của BĐBP, làm sao để hình ảnh đối tượng này hiện lên với sự anh dũng nhất, giàu tinh thần
Trang 28chiến đấu nhất, giàu tình thương mến với nhân dân nhất Điều này sẽ giúp xây dựng hình ảnh người BĐBP gần gũi, thân thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, là niềm tin, là chỗ dựa vững chắc của nhân dân trong những lúc gian nguy Phải kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện cửa quyền, quan liêu, tiêu cực, sách nhiễu, gây phiền hà cho nhân dân trong giải quyết công việc
Việc quản lý này cũng tăng cường hình ảnh người chiến sĩ biên phòng tăng cường xuống cơ sở, thầy giáo quân hàm xanh, thầy thuốc quân hàm xanh
đã tỏa sáng khắp mọi miền biên cương Tổ quốc Tăng cường thông tin về những chiến công, thành tích đặc biệt xuất sắc của BĐBP góp phần tô thắm truyền thống vẻ vang của QĐND Việt Nam anh hùng, được Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao, hai lần vinh dự được phong tặng danh hiệu “Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” cùng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý khác
1.1.6 Khái niệm báo chí quân đội
Báo chí quân đội là những cơ quan báo chí thuộc quản lý của Bộ Quốc phòng, có chức năng là tiếng nói của quân ủy Trung ương, Bộ quốc phòng và của toàn quân Cơ quan báo chí quân đội chính thức đầu tiên là báo Quân đội nhân dân, ra số đầu tiên ngày 20/10/1950 tại bản Khau Diều - Định Biên Thượng - Định Hóa - Thái Nguyên
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; sự chỉ đạo về nghiệp vụ của các Ban, Bộ, ngành Trung ương; các cơ quan quản lý báo chí, cơ quan thông tấn và đội ngũ các thế hệ những người làm báo trong Quân đội đã không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, đóng góp tích cực vào sự nghiệp đấu tranh vì độc lập tự do, vì chủ nghĩa xã hội, thực sự
là những chiến sĩ cách mạng, những người lính xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng
Trong những năm tháng kháng chiến, nhiều nhà báo đã có mặt ở khắp các chiến trường, những nơi ác liệt của chiến tranh để phản ánh cuộc chiến
Trang 29đấu anh dũng và sáng tạo của chiến sĩ, đồng bào Hàng trăm nhà báo - chiến sĩ
đã ngã xuống nơi chiến trường hay trong ngục tù của thực dân, đế quốc, hiến dâng cả cuộc đời mình cho sự nghiệp vẻ vang của dân tộc
Trong gần 30 năm đổi mới đất nước, để đáp ứng với yêu cầu xây dựng quân đội trong tình hình mới, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư phát triển hệ thống báo chí quân đội Ðến nay, chúng ta đã có một hệ thống báo chí với đầy đủ các loại: báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử Ðội ngũ những người làm báo không ngừng lớn mạnh
cả về số lượng và chất lượng với hàng nghìn nhà báo chuyên nghiệp, cán bộ, công chức, chuyên viên kỹ thuật đang làm việc trong các cơ quan báo chí và rất đông đảo đội ngũ cộng tác viên trong và ngoài quân đội Nhiều nhà báo đã được đào tạo cơ bản về trình độ chính trị, lý luận, nghiệp vụ, được giao lưu tiếp thu kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp trong nước và quốc tế, tiếp cận các phương tiện làm báo hiện đại
Trải qua các thời kỳ, báo chí quân đội luôn thực hiện tốt chức năng là tiếng nói của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và của toàn quân, là diễn đàn tin cậy của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; luôn giữ vững tôn chỉ, mục đích Đội ngũ những người làm báo trong quân đội - những nhà báo, chiến sĩ với phẩm chất cách mạng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, trình độ nghiệp vụ vững vàng đã phản ánh đa dạng, thông tin nhiều chiều thực tiễn sinh động và phong phú của đời sống chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước, của hoạt động quân sự, quốc phòng; cổ vũ, động viên các phong trào thi đua yêu nước và phong trào thi đua quyết thắng; kịp thời phát hiện, tuyên truyền, nhân rộng các mô hình, các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, tạo sức lan tỏa trong toàn quân và xã hội Đồng thời tích cực, chủ động tham gia đấu tranh phòng, chống âm mưu “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “phi chính trị hóa” quân đội, góp phần bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng, giữ vững trận địa chính trị tư tưởng của Đảng trong quân đội
Trang 30Báo chí quân đội luôn khẳng định được vai trò, vị trí của mình, thực sự
là công cụ đắc lực, đóng góp trực tiếp và hiệu quả vào công tác tư tưởng, lý luận của Đảng, góp phần quan trọng vào việc xây dựng quân đội nhân dân Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh; động viên, cổ vũ lớp lớp cán
bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và toàn dân hoàn thành thắng lợi công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN
Công tác quản lý báo chí quân đội luôn được cơ quan chủ quản báo chí các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý theo Quy chế đã ban hành theo Quyết định số 199/2007/QĐ-BQP, ngày 24-12-2007 của Bộ trưởng BQP Việc nhận xét, đánh giá báo chí được tiến hành thường xuyên; đảm bảo toàn diện, chuyên sâu, theo quy định phân cấp quản lý Công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nhân viên kỹ thuật được các cấp coi trọng cả về số lượng và chất lượng1 Việc theo dõi, kiểm tra, uốn nắn, xử lý những thiếu sót trong quá trình hoạt động báo chí được tiến hành kịp thời, đi vào nền nếp Công tác bổ nhiệm, đề bạt lãnh đạo cơ quan báo chí (CQBC); kiện toàn, quy hoạch hệ thống BCQĐ được chú trọng theo hướng cơ bản, đúng quy trình, có phân cấp quản lý cụ thể Cơ sở vật chất, trang bị, phương tiện tác nghiệp từng bước được đổi mới theo hướng hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng thông tin, tuyên truyền
Tuy nhiên, báo chí quân đội vẫn còn những hạn chế Nhận thức của một số cấp ủy, người chỉ huy, cơ quan chính trị về vai trò của báo chí còn chưa đầy đủ Hệ thống BCQĐ tuy đã được quy hoạch, kiện toàn một bước, nhưng vẫn còn thiếu cơ bản, thống nhất Một số cơ quan chủ quản báo chí chưa xác định rõ chế độ làm việc, cơ chế quản lý hoạt động báo chí, có biểu hiện “khoán trắng” cho cơ quan chính trị, CQBC Nội dung, hình thức của một số tờ báo còn chưa sinh động, hấp dẫn Số bài viết đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch có chất lượng cao còn ít Năng lực, trình độ, tính chuyên nghiệp, khả năng nắm bắt, xử lý thông tin, dự báo, định hướng dư
Trang 31luận của đội ngũ nhà báo quân đội còn chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ Việc đào tạo, bồi dưỡng phóng viên, biên tập viên trẻ, xây dựng đội ngũ cộng tác viên chưa được quan tâm đúng mức Hoạt động của tổ chức chi hội, liên chi hội nhà báo trong quân đội chưa thể hiện rõ vai trò, chức năng của tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp, chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các CQBC quân đội
1.2 Vai trò của quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội
Bộ đội biên phòng là lực lượng không thể tách rời, vô cùng quan trọng, bảo vệ vùng biển, vùng trời của Tổ quốc Đây là lực lượng luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, khẳng định vai trò quan trọng trong xây dựng quân đội Điều đó khiến việc quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động của chủ thể truyền thông, công chúng và
vi phạm và chống phá của các loại tội phạm, giữ vững chủ quyền, an ninh, trật
tự ở khu vực biên giới; thực hiện nhiệm vụ đối ngoại biên phòng, quan hệ với các cơ quan hữu quan các nước láng giềng để giải quyết các vấn đề về quan
hệ biên giới nhằm xây dựng biên giới hoà bình, hữu nghị, góp phần tạo môi trường ổn định, phát triển và phục vụ đắc lực cho chủ trương mở rộng hợp tác quốc tế
Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, BĐBP có những đóng góp to lớn, góp phần bảo vệ, xây dựng non sống gấm vóc của Tổ quốc, tạo dựng truyền thống vẻ vang Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh
luôn rất coi trọng việc xây dựng lực lượng BĐBP Bác từng nói: “Bộ đội
Trang 32biên phòng ở những nơi đồng bào thiểu số, phải chú ý đến phong tục tập quán của đồng bào, luôn giúp đỡ giáo dục đồng bào, làm cho đồng bào tin yêu, phục cán bộ thì đồng bào sẽ hết sức giúp đỡ, có khi hy sinh cả cho ta Đối với những đơn vị biên thùy hay ở các đảo, việc ấy phải hết sức chú ý; phải giúp đỡ dân, ngày thường tìm mọi cách giáo dục họ, giúp đỡ, tổ chức
họ Muốn làm như thế, phải nắm vững chính sách đối với đồng bào thiểu
số, điều đó rất cần thiết”
Chính vì vai trò rất quan trọng của BĐBP trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia nên việc đối tượng này xuất hiện thường xuyên, liên tục và trở thành một bộ phận không thể thiếu của báo chí, đặc biệt là báo chí quân đội Quản
lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội giữ vai trò đặc biệt quan trọng
Điều này tạo ra sự nhất quán về thông điệp BĐBP và cách sử dụng thông điệp của mỗi phóng viên, định hướng sử dụng hình ảnh người BĐBP trên báo chí quân đội trên cơ sở thống nhất chung; tổ chức, điều hòa, phối hợp
và hướng dẫn hoạt động của mỗi phóng viên trong quá trình tác nghiệp, xử lý
và khai thác thông tin về BĐBP nhằm đạt được những yêu cầu chung của tòa soạn và mục tiêu chung của việc chuyển tải thông tin, giảm sai sót trong quá trình tác nghiệp của phóng viên với đề tài BĐBP, tạo môi trường và điều kiện cho sự phát triển của mỗi cá nhân phóng viên và tòa soạn, đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững, đạt hiệu quả nhất định
1.3 Chủ thể và đối tƣợng quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội
1.3.1 Chủ thể quản lý
Theo điều 7, Luật báo chí 2016, cơ quan quản lý nhà nước về báo chí được quy định như sau:
- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về báo chí
- Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về báo chí
Trang 33- Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quản lý nhà nước về báo chí tại địa phương
Tuy nhiên, lĩnh vực quản lý hình ảnh BĐBP với báo chí quân đội là đặc thù và không thuộc bộ Thông tin truyền thông Ở đó, cơ quan quản lý trực tiếp
và cao nhất sẽ là Bộ Quốc phòng Việc quản lý hình ảnh của BĐBP được thực hiện theo các cấp khác từ Bộ Quốc phòng, Bộ tư lệnh BĐBP, cơ quan báo chí đến các phóng viên, biên tập viên
Chủ thể cao nhất và chịu trách nhiệm của việc quản lý hình ảnh BĐBP
là Bộ tư lệnh BĐBP Cơ quan này là đơn vị định hướng thông tin, xác định thông điệp cần chuyển tải về BĐBP đến các cơ quan báo chí quân đội Tất cả các thông điệp về BĐBP sẽ được Bộ tư lệnh BĐBP quản lý và đưa đến các báo Các thông điệp đó sẽ phải phù hợp với đường lối, chủ trương, chính sách liên quan đến BĐBP Bộ tư lệnh BĐBP quản lý về chủ trương, chính sách trong việc chuyển tải hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội
Thông tin về BĐBP từ Bộ tư lệnh bộ đội biên phòng chuyển tải đến báo chí quân đội Ở bên dưới, Tổng biên tập, phó Tổng biên tập hoặc Giám đốc, phó giám đốc cơ quan báo chí sẽ định hướng quy trình sản xuất tin bài sao cho hợp chủ trương, chỉ thị, quy định luật được Bộ tư lệnh BĐBP đưa ra về quản lý hình ảnh BĐBP
Sau khi được định hướng về quy trình sản xuất tin bài, Ban biên tập sẽ
đề ra quy trình sáng tạo tác phẩm, kiểm soát hoạt động của cơ quan báo chí về hoạt động sáng tạo tin bài liên quan đến các hoạt động quản lý hình ảnh BĐBP Định hướng tin bài, tác phẩm sẽ được ban biên tập xác định, tiếp nhận
từ những chủ trương, chỉ thị và sau đó tạo thành các quy định, định hướng để phóng viên, biên tập viên thực hiện
Trang 34Trong quá trình sản xuất tin, bài, tác phẩm báo chí về BĐBP, các trưởng phòng nội dung sẽ là những người lên kế hoạch tin bài, quy định số lượng bài, mục tiêu của từng bài, định hướng của từng bài để giao cho phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên Từ đây, các bài viết sẽ được thực hiện theo những định hướng này và trưởng phòng nội dung sẽ kiểm soát tiến trình thực hiện một cách sát sao nhất
Biên tập viên, phóng viên và cộng tác viên sẽ là những người thực hiện việc quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội một cách trực tiếp Đối tượng họ quản lý chính là toàn bộ những thông điệp, thông tin về đối tượng này trên báo chí quân đội Ở đây, đối tượng quản lý chính hoạt động, hình ảnh đời tư, quá trình chiến đấu, luyện tập được đưa lên mặt báo
1.3.2 Đối tượng quản lý
Đối tượng quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội chính là toàn
bộ những thông điệp, thông tin về đối tượng này trên báo chí quân đội Đối tượng quản lý ở đây là tất cả những thông tin trên báo chí, liên quan đến BĐBP Ở đây, đối tượng quản lý chính hoạt động, hình ảnh đời tư, quá trình chiến đấu, luyện tập được đưa lên mặt báo
Theo thông tư 202 ngày 12/12/2016 của Bộ Quốc phòng quy định về đảm bảo an toàn thông tin trong quân đội quy định các hành vi bị nghiêm cấm: Sử dụng mạng xã hội thực hiện bình luận, đăng tải hoặc phát tán dưới mọi hình thức các thông tin trái quan điểm, đường lối của Đảng; thông tin liên quan đến bí mật Nhà nước, Quân đội và đơn vị; thông tin có nội dung xuyên tạc, bịa đặt, xúc phạm danh dự cá nhân, uy tín tổ chức; thông tin kích động bạo lực, đồ trụy mê tín dị đoan; tạo lập hoặc tham gia các diễn đàn, nhóm liên quan đến tội phạm, các tổ chức phản động, chống đối chính trị và các vi phạm pháp luật khác…
Thời gian gần đây, internet và mạng xã hội phát triển khiến vô tình có
Trang 35nhiều thông tin, hình ảnh không tốt về BĐBP bị các thế lực thù địch tung lên mạng Những hình ảnh cùng với những nội dung hoạt động thường ngày của
bộ đội; nhiệm vụ của đơn vị; vị trí đứng chân và làm nhiệm vụ; mua sắm vũ khí trang bị; chức danh lãnh đạo chỉ huy… bị lộ, lọt trên mạng vô hình chung tạo điều kiện cho các thế lực thù địch, phản động thu thập thông tin phục vụ cho ý đồ đen tối Chỉ một sơ suất nhỏ, một chút vô tình, mỗi thông tin, hình ảnh trên mạng trở thành cái cớ tiếp tay cho những đối tượng xấu có cơ hội lợi dụng và hậu quả sẽ khôn lường
Trải qua những năm tháng dài xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, hình ảnh người BĐBP đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam
Hình ảnh đẹp BĐBP thể hiện trong cuộc sống đời thường ở đơn vị; trong thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, huấn luyện, học tập, lao động sản xuất, trong công tác dân vận; đặc biệt trong thực hiện nhiệm vụ phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, phòng chống Covid-19 Những hình ảnh đẹp của BĐBP được lưu giữ trên các ấn phẩm văn hóa, sách báo, phim, ảnh
Đặc biệt, ngày nay, những hình ảnh đẹp ấy được phổ biến nối dài trên Internet và mạng xã hội Bộ đội biên phòng ngày càng tiến lên chính quy, hiện đại, nhiều ngành tiệm cận và đi đầu, làm chủ ứng dụng công nghệ 4.0 vào thực hiện nhiệm vụ và cuộc sống, trong đó có những ứng dụng nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất, tinh thần của cán bộ, chiến sĩ Đây chính là những hình ảnh cần được quản lý trên báo chí quân đội
Vì vậy, đối tượng quản lý hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội chính
là những thông tin, thông điệp về lực lượng này Việc quản lý giúp cho các thông tin được chuẩn chỉ, chính xác Nó giúp cho hình ảnh BĐBP luôn đẹp, đập tan những luận điệu xuyên tác của thế lực thù địch
Trang 361.4 Nội dung và đối tƣợng quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội
1.4.1 Nội dung quản lý
Theo luật báo chí 2016, hình ảnh là một thứ xuất hiện trên mọi loại hình báo chí, trừ báo phát thanh và bản thân nó cũng có một vị trí quan trọng (báo ảnh) Theo điều 3, Luật báo chí 2016, Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử Như vậy, có thể thấy hình ảnh là thứ vô cùng quan trọng trong báo chí và việc quản lý là điều đương nhiên
Từ đây có thể nhận thấy mọi sự xâm hại đến hình ảnh cá nhân đều là trái quy định pháp luật Do đó, việc sử dụng hình ảnh một đối tượng đặc thù như BĐBP cần rất quan trọng Đặc biệt hơn, theo Pháp lệnh biên phòng năm
1997, bộ đội biên phong đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam,
mà trực tiếp là đảng uỷ quân sự Trung ương, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự thống nhất quản lý của Chính phủ và sự quản lý, chỉ huy của Bộ Quốc phòng Nhà nước xây dựng bộ đội biên phòng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại
Vì vậy, việc quản lý nội dung hình ảnh về BĐBP cần phải nêu rõ, chuyển tải đầy đủ về nhiệm vụ của lực lượng này Điều này bao gồm:
Hình ảnh BĐBP có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đường biên giới Quốc gia, hệ thống dấu hiệu mốc quốc giới; đấu tranh ngăn chặn các hành vi xâm phạm lãnh thổ biên giới, vượt biên, vượt biển, nhập cư, cư trú trái phép, khai thác trộm tài nguyên và những hành vi khác xâm phạm đến chủ quyền, lợi ích quốc gia, an ninh, trật tự, gây hại đến môi trường ở khu vực biên giới; chủ trì phối hợp các ngành, địa phương trong hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới
Trang 37quốc gia và duy trì an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới trên đất liền, các hải đảo, vùng biển và các cửa khẩu
Hình ảnh BĐBP có nhiệm vụ đấu tranh chống âm mưu và hành động của các thế lực thù địch, các bọn phản cách mạng, gián điệp, thổ phỉ, hải phỉ, biệt kích, các tội phạm khác xâm phạm an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới trên đất liền, các hải đảo, vùng biển
Hình ảnh BĐBP phối hợp với các đơn vị khác của các lục lượng vũ trang nhân dân và dựa vào nhân dân xây dượng khu vực phòng thủ tỉnh, huyện biên giới vững mạnh; sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu chống gây xung đột vũ trang và chiến tranh xâm lược
Hình ảnh BĐBP tiến hành hoạt động điều tra tội phạm theo quy định của
Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự và Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự, xử
lý vi phạm hành chính theo quy định của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
Hình ảnh BĐBP được bố trí lực lượng và cơ động trong khu vực biên giới trên đất liền, các hải đảo, vùng biển và các cửa khẩu; được trang bị và sử dụng các biện pháp nghiệp vụ an ninh, các loại phương tiện, vũ khí, khí tài, kỹ thuật quân sự, công cụ hỗ trợ và xây dựng các công trình bảo vệ biên giới quốc gia theo yêu cầu nhiệm vụ
Hình ảnh BĐBP có nhiệm vụ tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước, tham gia xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục, xây dựng nền biên phòng toàn dân, thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh trong thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân ở khu vực biên giới
Hình ảnh BĐBP trong công việc và đời thường Bộ đội biên phòng có những công việc đời thường, gia đình, sinh hoạt chung Họ có cách nuôi dạy con riêng, có hoàn cảnh riêng, có nỗi lòng tâm tư của người lính
Kiến nghị cơ quan chức năng đảm bảo quyền cho BĐBP Bộ đội biên
Trang 38phòng là lực lượng đặc thù, có những khó khăn riêng vì phải hoạt động ở vùng biên giới khó khăn Vì vậy, cần có những kiến nghị cơ quan chức năng để đảm bảo quyền lợi của họ
1.4.2 Phương thức quản lý
Bộ Quốc phòng và Bộ Tư tệnh bộ đội biên phòng là cơ quan quản lý cao nhất về hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội Các cơ quan này sẽ là đơn
vị đề ra định hướng, chủ trương, chỉ thị, luật định về hình ảnh người BĐBP và
áp các quy định này xuống cơ quan báo chí Điều 6 của Thông tư số 164/2014/TT-BQP quy định Bộ Quốc phòng là cơ quan quản lý nhà nước về báo chí trong quân đội Đơn vị này có trách nhiệm chỉ đạo, định hướng công tác thông tin, tuyên truyền cho báo chí; quản lý thông tin của báo chí liên quan đến quân đội Với lĩnh vực quản lý hình ảnh BĐBP, Bộ tư lệnh bộ đội biên phòng sẽ là đơn vị trực tiếp đề ra các định hướng, chủ trương, chỉ thị, luật định cho các cơ quan báo chí thực hiện
Tiếp sau đó, những người đứng đầu cơ quan báo chí sẽ lập kế hoạch và lãnh đạo việc lập kế hoạch Từ đây, lãnh đạo cơ quan báo chí sẽ đề ra quy trình sản xuất tin bài với báo in và báo mạng cũng như quy trình sản xuất chương trình về BĐBP với phát thanh và truyền hình
Các trưởng phòng, ban nội dung dựa vào kế hoạch đó thực hiện các quy trình sáng tạo tác phẩm Từ yếu tố này mà phóng viên, biên tập viên mới hiểu được và nắm được quy trình sản xuất tin bài
Phóng viên, biên tập viên là người chịu trách nhiệm trong quy trình trực tiếp thực hiện các tác phẩm từ tiền kỳ tới hậu kỳ Kỹ thuật viên là người tham gia vào quá trình hậu kỳ, xử lý hình ảnh và cùng với lãnh đạo các phòng ban chịu trách nhiệm trong việc kiểm soát hình ảnh trước khi cho ra mắt để không sai về hình thức cũng như nội dung
Phương thức quản lý hình ảnh BĐBP là quản lý thông qua kế hoạch
Trang 39xuất bản, sản xuất của cơ quan báo chí Các cơ quan báo chí sẽ họp thống nhất về các nội dung sau đó phổ biến đến các cán bộ, phóng viên, biên tập viên để thực hiện Sau khi tin bài được thực hiện, các cơ quan báo chí sẽ họp bàn để giám sát, hậu kiểm tin bài, tác phẩm sao cho phù hợp với nội dung chỉ thị từ Bộ tư lệnh bộ đội biên phòng
Phương thức quản lý này giúp các cơ quan báo chí quân đội hoạt động đúng định hướng, tôn chỉ, mục đích, không ngừng đổi mới cả về nội dung và hình thức, thực hiện tốt vai trò là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, diễn đàn tin cậy của nhân dân Đồng thời, phương thức quản lý này cũng giúp nội dung thông tin khách quan, trung thực, bảo đảm đúng sự chỉ đạo của cơ quan chủ quản Góp phần đẩy mạnh việc triển khai tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị, định hướng dư luận chính trị…
1.5 Tiêu chí đối với việc quản lý hình ảnh bộ đội biên phòng trên báo chí quân đội
Điều 3, Luật báo chí 2016 quy định Báo chí là sản phẩm thông tin về các
sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử
Hoạt động báo chí là hoạt động sáng tạo tác phẩm báo chí, sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí; cung cấp thông tin và phản hồi thông tin cho báo chí; cải chính thông tin trên báo chí; xuất bản, in, phát hành báo in; truyền dẫn báo điện tử và truyền dẫn, phát sóng báo nói, báo hình
Trong khi đó, điều 4, Luật báo chí 2016 quy định Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội,
tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân
Trang 40Như vậy, báo chí có chức năng quản lý hình ảnh các tầng lớp trong nhân dân Với lực lượng BĐBP thì báo chí quân đội là đơn vị quan trọng nhất trong việc quản lý hình ảnh Việc sử dụng hình ảnh Bộ đội biên phòng phụ thuộc rất lớn vào kiến thức của nhà báo về những vấn đề liên quan đến đối tượng này Bên cạnh đó, những hiểu biết của nhà báo có ảnh hưởng sâu sắc đến việc sử dụng hình ảnh người BĐBP Ở đó, những yêu cầu về việc sử dụng hình ảnh bộ đội biên phòng như sau:
Thứ nhất, sử dụng hình ảnh BĐBP có giá trị thông tin, khách quan, chân thật Hình ảnh BĐBP trên báo chí quân đội phải có giá trị thông tin Ở đây, giá trị thông tin được thể hiện ở việc qua đó khán giả có thể biết được những khía cạnh liên quan đến cuộc sống, tập luyện, sinh hoạt, chiến đấu, nhiệm vụ… của người BĐBP Các tác phẩm đề cập đến BĐBP và hình ảnh về người BĐBP phải phản ảnh đối tượng này trong nhiều mặt khác nhau Từ đó, hình ảnh người BĐBP hiện lên dũng cảm, gan dạ, kiên trì… và thúc đẩy tình yêu nước trong nhân dân
Hình ảnh người BĐBP trên báo chí quân đội phải không có dàn dựng, không bóp méo sự thật, thông tin phải được kiểm chứng, dựa trên cơ sở tôn trọng sự thật Người làm báo cần tìm hiểu, xác minh kỹ càng trươc skhi đăng tải thông tin và hình ảnh người BĐBP, không làm ảnh hưởng đến cuộc sống