CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Sữa mẹ và nuôi con bằng sữa mẹ
1.1.1 Khái niệm về sữa mẹ và nuôi con bằng sữa mẹ
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tối ưu cho sự phát triển của trẻ, cung cấp đầy đủ chất béo, đạm, đường, vitamin, muối khoáng và nước, dễ tiêu hóa và hấp thu Trong 6 tháng đầu đời, trẻ chỉ cần bú sữa mẹ để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng mà không cần thêm thức ăn hay nước uống nào khác Sữa non, được tiết ra trong những ngày đầu sau sinh, có màu vàng nhạt và chứa nhiều kháng thể cùng tế bào bạch cầu, giúp bảo vệ trẻ khỏi nhiễm khuẩn và dị ứng Ngoài ra, sữa non còn hỗ trợ tiêu hóa và giúp trẻ chống lại bệnh khô mắt nhờ vào vitamin A Việc cho trẻ bú sớm trong vòng 1 giờ đầu sau sinh là rất quan trọng, không nên cho trẻ ăn bất kỳ thức ăn nào khác ngoài sữa mẹ.
Sữa trưởng thành bao gồm sữa đầu và sữa cuối Sữa đầu có màu hơi xanh và cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cùng nước, vì vậy trẻ không cần uống thêm nước hay đồ uống khác trước 6 tháng tuổi, ngay cả trong thời tiết nóng Sữa cuối có màu trắng hơn và chứa nhiều chất béo, nên cần cho trẻ bú kiệt một bên vú trước khi chuyển sang bên còn lại để nhận được nhiều năng lượng hơn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới và UNICEF, nuôi con bằng sữa mẹ là phương pháp cho trẻ bú trực tiếp sữa mẹ hoặc sữa mẹ vắt ra Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn có nghĩa là chỉ cho trẻ bú mà không bổ sung thêm thức ăn hay nước uống nào khác, trừ thuốc, vitamin và khoáng chất Tỷ lệ trẻ được bú sớm sau sinh được tính bằng tỷ lệ giữa số trẻ dưới 24 tháng tuổi được bú mẹ trong vòng 1 giờ sau sinh so với tổng số trẻ dưới 24 tháng tuổi.
Tỷ lệ trẻ dưới 6 tháng tuổi được bú mẹ hoàn toàn được xác định bằng cách so sánh số trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 24 giờ với tổng số trẻ dưới 6 tháng tuổi.
WHO và Hướng dẫn chuẩn quốc gia về dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản khuyến nghị rằng trẻ nên được bú mẹ sớm, trong vòng 1 giờ đầu sau khi sinh.
1.1.2 Cách ngậm bắt vú và tư thế bú đúng
Việc cho con bú mẹ hiệu quả phụ thuộc vào tư thế bú đúng và cách ngậm bắt vú chính xác Tư thế bú đúng yêu cầu đầu và thân trẻ tạo thành một đường thẳng, mặt trẻ hướng về vú và môi trẻ tiếp xúc với núm vú Thân trẻ cần được đặt sát với mẹ, trong khi mẹ phải đỡ vững chắc phía dưới mông trẻ.
Trẻ ngậm bắt vú đúng cách cần đảm bảo rằng cằm trẻ chạm vào vú mẹ, miệng trẻ mở rộng, và quầng vú phía trên miệng trẻ rộng hơn phía dưới Trẻ cũng nên đưa lưỡi tới phía dưới xoang sữa để ép sữa ra, đồng thời má trẻ phải căng phồng.
1.1.3 Lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ
NCBSM là phương pháp nuôi dưỡng tự nhiên quan trọng cho sự phát triển của trẻ và sức khỏe của mẹ Sữa mẹ chứa nhiều thành phần kháng khuẩn như Globulin miễn dịch IgA, lactoferin và lysozym, giúp trẻ chống lại các bệnh nhiễm khuẩn và tăng cường sức đề kháng trong 4-6 tháng đầu đời IgA hoạt động tại ruột để chống lại vi khuẩn và virus, trong khi lactoferin ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn cần sắt Lysozym diệt khuẩn và lympho bào sản xuất IgA và interferon, ức chế hoạt động của virus Việc cho trẻ bú sữa mẹ cũng kích thích sự phát triển của vi khuẩn có lợi như Lactobacillus bifidus, tạo môi trường thuận lợi cho sức khỏe đường ruột Đối với mẹ, việc cho con bú giúp gắn kết tình cảm, tạo mối quan hệ gần gũi và giảm thiểu tình trạng quấy khóc của trẻ.
Cho con bú không chỉ giúp bà mẹ tránh thai nhờ kích thích tuyến yên tiết ra prolactin, mà còn hỗ trợ hồi phục tử cung và cầm máu sau sinh Việc cho con bú thường xuyên giúp mẹ nhanh chóng lấy lại vóc dáng và giảm nguy cơ ung thư vú Hơn nữa, nuôi con bằng sữa mẹ là giải pháp kinh tế và thuận tiện hơn so với sữa công thức, được công nhận trên toàn thế giới.
Cho con bú sữa mẹ không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn mang lại sự thuận tiện, vì mẹ có thể cho con bú bất cứ lúc nào mà không cần chuẩn bị thức ăn hay dụng cụ pha chế Hơn nữa, việc cho con bú mẹ giúp tiết kiệm tiền bạc vì không phải mua sữa công thức Chỉ cần mẹ duy trì chế độ ăn uống đầy đủ và có tinh thần thoải mái, sữa sẽ đủ cho con bú.
1.1.4 Lợi ích của bú sớm sau sinh
Việc bú sớm sau sinh mang lại nhiều lợi ích cho cả trẻ và mẹ Đối với trẻ, cho con bú mẹ ngay sau sinh giảm nguy cơ đột tử sơ sinh (SIDS), với nghiên cứu năm 2009 cho thấy trẻ 1 tháng tuổi bú mẹ hoàn toàn có nguy cơ SIDS giảm một nửa Sữa non không chỉ là liều vắc xin đầu tiên giúp trẻ phòng bệnh mà còn có tác dụng sổ nhẹ, giúp tống phân su nhanh và giảm thời gian vàng da Ngoài ra, sữa non chứa nhiều yếu tố phát triển, giúp bộ máy tiêu hóa của trẻ nhanh chóng trưởng thành và cung cấp lượng vitamin A dồi dào Đối với mẹ, bú sớm cũng tăng cường tình cảm mẹ con, kích thích tiết oxytocin giúp co hồi tử cung và giảm nguy cơ băng huyết sau sinh, đồng thời giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư như ung thư vú và ung thư buồng trứng.
Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hành bú sớm và bú mẹ hoàn toàn
Bài viết này tập trung vào vai trò của người cha trong thực hành nuôi con bằng sữa mẹ (NCBSM), được phân tích qua ba yếu tố chính Thứ nhất, kiến thức của người cha về NCBSM và BSSS, chịu ảnh hưởng từ tuổi tác, trình độ học vấn, nghề nghiệp, thu nhập, kinh nghiệm chăm sóc trẻ, và khả năng tiếp cận thông tin y tế Thứ hai, thái độ của người cha đối với NCBSM và việc hỗ trợ vợ trong quá trình này Cuối cùng, sự hỗ trợ thực tế của người cha trong thực hành NCBSM cũng được xem xét.
Yếu tố từ mẹ: Đặc điểm cá nhân (tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi ở) Điều kiện kinh tế gia đình Khó khăn khi cho con BSSS
Cách đẻ (đẻ thường, mổ đẻ) Trọng lượng sinh, giới tính
BSSS, NCBSM hoàn toàn tại thời điểm ra viẹn
Nội quy của bệnh viện
Mô hình gia đình Những người chăm sóc Thời gian về với mẹ Tiếp thị sữa thay thế
Thái độ của cha về:
M hoàn toàn, hỗ trợ vợ NCBS M
Cha hỗ trợ mẹ NC BS M
Kiến thức của cha về NCBSM:
Kiến thức về NCBSM hoàn toàn
Yếu tố liên quan đến việc đã có con nhân của cha:
Tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệ p, thu nhập, kinh nghiệ m chăm sóc trẻ nhỏ.
Tiếp cận thông tin y tế của cha:
Từ nhân viên y tế, lớp tiền sản.
Từ TT đại chúng, loa, đài, tivi, interne t.
Vai trò của người cha với thực hành nuôi con bằng sữa mẹ
Trong những năm gần đây, vai trò của người cha trong việc nuôi dạy con cái đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu Từ những năm đầu thập kỷ 90, Freed đã bắt đầu khám phá chủ đề này, mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới về ảnh hưởng của người cha đối với sự phát triển của trẻ.
G L cùng với J K Fraley và cộng sự tại Hoa Kỳ đã nghiên cứu về thái độ của những người nam giới sắp có con (những ông bố tương lai) đối với việc NCBSM Kết quả cho thấy người cha thường tham gia vào việc lựa chọn phương pháp nuôi dưỡng trẻ sơ sinh Tuy nhiên họ thường không được đưa vào trong các chương trình giáo dục truyền thông về NCBSM Qua khảo sát 268 người đàn ông trước khi được tuyển chọn vào khóa học giáo dục về sinh con, 58% (n6) cho biết vợ chồng họ đã lên kế hoạch để NCBSM hoàn toàn; một số khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa người đàn ông này và những người có kế hoạch cho con bú ngoài hoàn toàn Nhóm dự định cho con bú mẹ có xu hướng tin rằng bú sữa mẹ là tốt hơn cho trẻ (96% và 62%, P