bài 4 phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA)

Trong bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay, hội nhập kinh tế là một xu thế tất yếu và không thể đảo ngược. Những năm gần đây, việc kí kết hiệp định thương mại tự do ASEAN (AFTA) có vai trò ngày càng quan trọng đối với hoạt động thương mại và sự phát triển kinh tế. Một điều quan trọng không kém trong AFTA chính là vấn đề hàng hoá được hưởng ưu đãi. Vậy để hiểu rõ hơn vấn đề, tôi xin đi sâu vào phân tích đề tài: “Phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA).”

TRƯỜNG ĐẠI HỌC

KHOA

.………***………

BÀI TẬP HỌC KỲ

MÔN HỌC: PHÁP LUẬT CỘNG ĐỒNG

ASEAN

ĐỀ BÀI Phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại

hàng hoá ASEAN (ATIGA)

MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay, hội nhập kinh tế là một xu thế tất yếu và không thể đảo ngược Những năm gần đây, việc kí kết hiệp định thương mại tự do ASEAN (AFTA) có vai trò ngày càng quan trọng đối với hoạt động thương mại và sự phát triển kinh tế Một điều quan trọng không kém trong AFTA chính là vấn đề hàng hoá được hưởng ưu đãi Vậy để hiểu

rõ hơn vấn đề, tôi xin đi sâu vào phân tích

đề tài: “Phân tích các điều kiện để

hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN

(AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA).”

THÂN BÀI

I KHÁI QUÁT

1 Khái quát ASEAN

 Khái quát

Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN)

là tổ chức quốc tế liên chính phủ có tính chất khu vực được thành lập trên cơ sở Tuyên bố của Hội nghị Bộ trưởng Bộ Ngoại giao các nước Đông Nam Á gồm: Thái Lan, Malaixia, Singapo, Philippin và Inđônêxia kí tại Băngkôk (Thái Lan) ngày 08.8.1967 Sau 40 năm tồn tại và phát triển với nhiều thăng trầm, ASEAN ngày nay đã trở thành một tổ chức hợp tác khu vực liên Chính phủ bao gồm cả 10 quốc gia Đông Nam Á

(thêm 5 nước là Brunei, Cămpuchia, Lào, Mianma và Việt Nam), là một thực thể chính trị-kinh tế quan trọng ở Châu Á - Thái Bình Dương và là đối tác không thể thiếu trong chính sách khu vực của các nước lớn

và các trung tâm quan trọng trên thế giới Hiện nay, ASEAN đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới với mục tiêu bao trùm

là hình thành Cộng đồng ASEAN vào năm

2015 và hoạt động dựa trên cơ sở pháp lý

là Hiến chương ASEAN

 Mục tiêu

Tuyên bố ASEAN (hay còn gọi là Tuyên bố

Băng-cốc) năm 1967 nêu rõ mục tiêu và

mục đích của ASEAN như sau:

- Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiến bộ

xã hội và phát triển văn hóa trong khu vực thông qua những sáng kiến chung trên tinh thần bình đẳng và hợp tác nhằm củng cố nền tảng cho một cộng đồng thịnh vượng và hòa bình của các quốc gia Đông Nam Á

- Thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực thông qua tôn trọng công lývà pháp quyền trong mối quan hệ giữa các quốc gia trong khu vực và tuân thủ các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc;

- Thúc đẩy hợp tác tích cực và hỗ trợ lẫn nhau về các vấn đề cùng quan tâm

trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, kỹ thuật, khoa học và hành chính;

- Hỗ trợ lẫn nhau dưới các hình thức đào tạo và cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu trong các lĩnh vực giáo dục, chuyên môn, kỹ thuật và hành chính;

- Hợp tác hiệu quả hơn nhằm sử dụng tốt hơn ngành nông nghiệp và công nghiệp

mở rộng thương mại, bao gồm việc nghiên cứu các vấn đề liên quan đến thương mại hàng hóa quốc tế, cải thiện các phương tiện giao thông, liên lạc, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân;

- Thúc đẩy nghiên cứu về Đông Nam Á;

- Duy trì hợp tác chặt chẽ cùng có lợi với các tổ chức quốc tế và khu vực có tôn chỉ và mục đích tương tự, và tìm kiếm các phương thức để có thể hợp tác chặt chẽ hơn gữa các tổ chức này

2 Khái quát ASEAN (ATIGA)

 Khái quát

ATIGA là tên viết tắt của Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ASEAN Trade

in Goods Agreement) Hiệp định được xây dựng trên cơ sở Chương trình thuế quan ưu đãi có hiệu lực chung (CEPT/AFTA), chương trình giảm thuế thành công nhất của ASEAN từ trước đến nay Nội dung hiệp định này cũng cập nhật nhiều thỏa thuận

mà ASEAN đã đạt được qua hơn 15 năm thực hiện CEPT/AFTA

 Mục tiêu

Hiệp định được ra đời với mục đích điều chỉnh toàn bộ thương mại hàng hoá trong nội khối ASEAN, nó được xây dựng trên cơ

sở tổng hợp các cam kết đã được thống nhất trong CEPT/AFTA cùng các hiệp định, nghị định thư có liên quan Ngoài ra, Hiệp định còn nhằm mục tiêu xóa bỏ hàng rào thuế quan và hướng nỗ lực chung của ASEAN để xử lý tối đa các hàng rào phi thuế quan, hợp tác hải quan và vệ sinh, kiểm dịch… Đồng thời ATIGA cũng góp phần xác lập mục tiêu hài hòa chính sách

giữa các thành viên ASEAN, hướng tới thực hiện Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015

3 Khái quát ASEAN (AFTA)

 Khái quát

FTA là kí tự viết tắt của cụm từ Free Trade Area có nghĩa là “khu vực mậu dịch

tự do” Đây là một hình thức liên kết quốc

tế nhằm xây dựng và hình thành thị trường thống nhất về cả hàng hóa lẫn các loại dịch

vụ Những nước thuộc khu vực mậu dịch tự

do sẽ được giảm hoặc xóa bỏ những rào cản thuế quan khi muốn đưa hàng hóa vào nước bạn Tất nhiên, những quốc gia tham gia vào khu vực mậu dịch tự do vẫn sẽ

được hưởng những chế quyền độc lập tự chủ Có nghĩa rằng các nước dù tham gia vào khu vực vẫn có quyền giữ mối quan hệ hợp tác, thu thuế quan với những quốc gia khác ngoài khu vực mậu dịch tự do

 Hoàn cảnh ra đời

Vào đầu những năm 90 của thế kỉ trước trong bối cảnh kinh tế của các nước khu vực Đông Nam Á đều phải trải qua sự khốc liệt của chiến tranh, khiến các nước đứng trước những thách thức lớn về kinh tế Những thách thức đó nếu không nhanh chóng tìm cách khắc phục sẽ để lại những hậu quả lâu dài Vậy nên vào 1992 Thái Lan đã đưa ra ý kiến về việc thành lập một

tổ chức thương mại khu vực với rất nhiều điều kiện hấp dẫn Vì vậy, trong cuộc họp Hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Singapore năm ấy đã đưa một quyết định mang tính lịch sử đó là thiết lập khu vực mậu dịch tự

do Asean viết tắt là AFTA

 Mục tiêu

Bên cạnh việc giảm thiểu và xóa bỏ những rào cản về mặt thuế quan đối với các thành viên tham gia thì mục tiêu của tổ chức này còn lớn không kém Đó chính là việc tăng lợi thế cạnh tranh của Asean với các nước trong khu vực Châu Á và toàn thế giới Nói một cách dễ hiểu hơn là “chất xúc tác” để giúp Asean có thể thành cơ sở sản

xuất trên thị trường thế giới Trở thành khu vực thu hút nhiều nguồn đầu tư, hợp tác đến từ các “ông trùm” kinh tế của thế giới

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Các điều kiện

Để được hưởng ưu đãi thương mại trong Khu vực thương mại tự do ASEAN, hàng hoá phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

- Có một trong những tiêu chí về xuất xứ hàng hoá;

- Có giấy chứng nhận xuất xứ ASEAN theo mẫu D;

- Hàng hoá được vận chuyển trực tiếp từ nước thành viên xuất khẩu sang nước thành viên nhập khẩu;

2 Phân tích các điều kiện

a Có một trong những tiêu chí về xuất xứ hàng hoá

- Tiêu chí đầu tiên, hàng hoá có hàm lượng

giá trị khu vực (được gọi là “Hàm lượng giá trị ASEAN” hoặc “Hàm lượng giá trị khu vực (RVC)”) không dưới bốn mươi phần trăm (40%) tính theo công thức nêu tại Điều 29; hoặc nếu tất cả các nguyên vật liệu không có xuất xứ sử dụng để sản xuất ra hàng hoá đó đã trải qua quá trình chuyển đổi mã số hàng hoá (được nêu ở

dưới đây là “CTC”) ở cấp bốn số của Hệ thống hài hoà

- Tiêu chí thứ hai, hàng hoá được liệt kê trong Phụ lục 3 của Hiệp định ATIGA đủ tiêu chuẩn là hàng hoá có xuất xứ nếu hàng hoá đó thoả mãn những quy tắc chi tiết hoá sản phẩm nêu tại đó

b Có giấy chứng nhận xuất xứ ASEAN theo mẫu D

Giấy chứng nhận xuất xứ ASEAN (C/O mẫu D) là giấy chứng nhận hàng hoá có xuất xứ của một quốc gia thành viên ASEAN theo mẫu D được quy định tại Phụ lục 7 của Hiệp định ATIGA, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền được quốc gia thành

viên đó chỉ định cấp và thông báo tới các quốc gia thành viên khác theo thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ được quy định tại Phụ lục 8 của Hiệp định ATIGA

c Hàng hoá được vận chuyển trực tiếp từ nước thành viên xuất khẩu sang nước thành viên nhập khẩu

- Hàng hoá được vận chuyển qua một hoặc nhiều nước thành viên, ngoài nước thành viên nhập khẩu hoặc nước thành viên xuất khẩu, hoặc qua nước không phải là nước thành viên, với điều kiện:

+ Quá cảnh là cần thiết vì lí do địa lí hoặc do các yêu cầu có liên quan trực tiếp đến vận tải;

+ Hàng hoá không tham gia vào giao dịch thương mại hoặc tiêu thụ tại nước quá cảnh đó; và

+ Hàng hoá không trải qua bất kì công đoạn nào khác ngoài việc dỡ hàng và bốc lại hàng hoặc những công đoạn cần thiết để giữ hàng hoá trong điều kiện tốt

- Hàng hoá được vận chuyển từ nước thành viên xuất khẩu tới nước thành viên nhập khẩu

KẾT BÀI

Tóm lại, khi hàng hoá được hưởng ưu

đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA) sẽ mang lại cho các nước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức Do vậy, các doanh nghiệp trong các nước cần có sự chuẩn bị chu đáo về mặt thông tin và xây dựng chiến lược kinh doanh, tận dụng tối ưu những thuận lợi, để nâng cao sức cạnh tranh với các doanh đến từ các quốc gia thuộc khối ASEAN để dễ dàng được hưởng

ưu đãi hơn

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 Giáo trình:

- Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN, Nxb CAND, Hà Nội, 2019;

 Trang web:

- http://www.asean.org/wp-content/uploads/ images/archive/AC-Vietnam.pdf