Ảnh hưởng của phân đạm đến sự sinh trưởng phát triển và năng suất của cây cà chua hồng trong vụ đong xuân năm 2007 2008 tại trại thực nghiệm nông học khoa nông lâm ngư đại học vinh

ĐẶT VẤN ĐỀTheo chiến lược phát triển của nhiều nước trên thế giới nói chung và nước ta nói riêng là không ngừng nâng cao năng suất và phẩm chất các giống câytrồng, đặc biệt là các giống

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH KHOA NÔNG LÂM NGƯ

ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN ĐẠM ĐẾN SINH TRƯỞNG PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CÀ CHUA HỒNG VỤ ĐÔNG XUÂN 2007 – 2008 TẠI

NGHI PHONG, NGHI LỘC, NGHỆ AN

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

ĐẶT VẤN ĐỀ

Theo chiến lược phát triển của nhiều nước trên thế giới nói chung và nước

ta nói riêng là không ngừng nâng cao năng suất và phẩm chất các giống câytrồng, đặc biệt là các giống cây rau, quả để đáp ứng tình hình thực tế hội nhậpquốc tế hiện nay Rau là cây thực phẩm rất quan trọng nó không những cung cấpdinh dưỡng cho con người mà còn là thành phần quan trọng không thể thiếutrong bữa ăn hằng ngày Với sự đa dạng về thành phần dinh dưỡng cũng như giátrị kinh tế cao, cây rau nói chung chiếm một vị trí quan trọng trong đó có cà chua

Cà chua (Lycôpesicumes culentum (L) Mill) thuộc họ cà (Solanaceae) có

nguồn gốc ở châu Mỹ Theo nghiên cứu của De Candole (1984), Miulero (1940),Lacơvin, Jenkin (1948) thì cà chua trồng hiện nay có nguồn gốc từ Peru, Equado,Bolivia, quần đảo tây Ấn Độ, Philippin, Từ châu Mỹ, cà chua được các thươnggia Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha di chuyển sang trồng ở châu Âu và châu Á, sau

đó từ châu Âu nó được chuyển sang châu Phi, nhờ những người thực dân đikhám phá lục địa [5-tr7]

Cà chua hiện đang được được trồng và sử dụng phổ biến ở Việt Namtrong đó có Nghệ An Quả cà chua có chứa đường, axít hữu cơ và các sinh tố B1,B2, C, K, PP và các tiền tố vitamin A, do đó ăn cà chua rất bổ và có thể tránhđược các bệnh hoại huyết [3-tr164]

Quả cà chua có thể sử dụng để ăn tươi hoặc qua sản phẩm chế biến Nấucanh, hoặc dùng làm tương, dễ ăn, dễ chế biến, có thể rửa sạch ăn tươi, nấu chín,làm cà chua khô, cà chua bột, tương cà chua, nó còn là nguyên liệu trong côngnghiệp đồ hộp

Giống cà chua Hồng có xuất xứ từ Trung Quốc, mới được nhập vào NghiLộc khoảng vài vụ, là loại giống cà chua mới, có thời gian sinh trưởng hữu hạn,sinh trưởng và phát triển mạnh cho năng suất cao Chống chịu tốt với điều kiệnngoại cảnh bất lợi và sâu bệnh, là giống cà chua cứng quả nên có thể bảo quảntươi trong thời gian khá dài

Xã Nghi Phong - Nghi Lộc - Nghệ An là vùng đất có lịch sử canh tác lâuđời, một trong những cây trồng mà xã trồng đó là cây cà chua Đặc điểm củavùng đất này là vùng đất pha cát nên rất phù hợp với việc trồng với loại cây này Phân Đạm (N) là yếu tố hàng đầu đối với cơ thể sống Đạm ảnh hưởngđến tăng trưởng và năng suất của cây nhiều hơn chất khác.

Bón quá nhiều phân Đạm sẽ để lại dư lượng NO2- trong sản phẩm sẽkhông có lợi cho người tiêu dùng hoặc tồn tại dưới dạng NH4+ sẽ gây độc chocây Bón Đạm làm cho mô cây mềm ra, dễ bị các loại bệnh xâm nhiễm và pháhoại mạnh, phát triển thân lá mạnh làm cho quá trình phát triển thân lá kéo dàiđến quá trình sinh trưởng sinh thực, hình thành hoa, quả, hạt bị chậm lại, câythành thục muộn

Nếu thiếu Đạm cây sinh trưởng và phát triển kém, còi cọc, năng suất thấpchồi búp bị thui chột cây thiếu Đạm chu kỳ sống sẽ nhanh, thời gian tích lũyngắn, từ đó năng suất sẽ thấp

Như vậy bón quá nhiều hay quá ít Đạm đều ảnh hưởng đến năng suất và

sự sinh trưởng, phát triển của cây cà chua

Trong thực tiễn hiện nay, nông dân thường bón Đạm cho cây cà chua theokinh nghiệm hoặc có màu vàng cây kém phát triển là bón, mà không chú ý đếnviệc cây có bị bệnh hay không? Dư lượng Đạm để lại trong quả như thế nào?vànăng suất bị ảnh hưởng ra sao? Chính vì vậy đã làm ảnh hưởng xấu đến sức sống,năng suất, và chất lượng quả cà chua

Đây là giống cà chua mới được đưa vào sản xuất ở Nghi Lộc chưa lâu.Nghiên cứu xác định để tìm ra công thức bón đạm hợp lý, cho năng suất cao,giảm chi phí đầu vào và thích ứng cho từng vùng đất cụ thể để đẩy mạnh sản xuất

cà chua là một yêu cầu quan trọng Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn hiện nay chúng

ta sẽ nghiên cứu đề tài: " Ảnh hưởng của phân Đạm đến sự sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây cà chua Hồng, trong vụ Đông Xuân năm 2007 -

2008 tại Nghi Phong - Nghi Lộc - Nghệ An"

* Mục đích, yêu cầu

Để từ đó đưa ra lượng Đạm bón phù hợp nhất cho sự sinh trưởng và pháttriển, cây ít sâu bệnh hại nhất, cho năng suất và chất lượng cao nhất.

- Yêu cầu của đề tài

Theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển của cây cà chua Hồngqua các công thức phân Đạm

Xác định các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất qua mỗi công thức Một số đặc điểm, hình thái của cây cà chua Hồng trên các công thứcphân Đạm

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Cà chua được trồng và sử dụng hầu như khắp thế giới Trong số các loạirau thì cà chua có vai trò và nhu cầu sử dụng là rất lớn Trong những năm từ

2003 đến 2005, tổng sản lượng cà chua trên thế giới liên tục tăng, cụ thể năm

2000 là 117.170.000 tấn đến năm 2005 là 126.638.800 tấn Đến năm 2006 thìtổng sản lượng có giảm song không đáng kể (124.799.400 tấn) Trong số nhữngquốc gia có sản lượng cao trong năm 2006 thì Trung Quốc là quốc gia đứngđầu với 34.644.000 tấn, tiếp đó là Ấn Độ (8.585.600 tấn), Iran (4.781.000 tấn)(bảng 2)

Bảng 1.1: Diện tích, năng suất, sản lượng cà chua trên thế giới trong những năm

gần đâyChỉ tiêu

Năm

Diện tích(1000ha)

Năng suất(Kg/ha)

Tổng sản lượng(1000tấn)

Về diện tích, cả thế giới tăng từ năm 2003 với 4.191.000 ha đến năm

2006 là 4.598.000 ha Mặc dầu vậy năng suất lại giảm từ 27958 kg/ha năm 2003xuống còn 27142 kg/ha năm 2006 và đó là nguyên nhân làm cho sản lượng càchua giảm

Cũng như tổng sản lượng, Trung Quốc là quốc gia đứng đầu thế giới trongnăm 2006 về diện tích trồng cà chua Quốc gia thuộc Nam Á Iran lại là quốc giađứng đầu về năng suất với 34448 kg/ha và tiếp đến là Uzbekistan (26188 kg/ha)

và Trung Quốc (24247 kg/ha)

Theo Trần Khắc Thi (Viện rau quả Hà Nội) đứng đầu về tiêu thụ cà chua

là châu Âu, sau đó là châu Á, rồi đến Bắc Mỹ và Nam Mỹ Châu Á là châu lụcđứng đầu về sản xuất cà chua, tiếp đó là châu Âu

Năm 2003 châu Âu là thị trường lớn nhất thế giới về tiêu thụ cà chua, vớisản lượng nhập khẩu là 7,22 triệu tấn sau đó là Bắc Trung Mỹ (1,65 triệu tấn),châu Á (1,69 triệu tấn) Thị trường châu Âu vẫn là thị trường hứa hẹn nhiều tiềmnăng cho những nước sản xuất cà chua Nhật Bản là nước nhập khẩu cà chua lớnnhất thế giới, năm 1998 là 4.126 tấn, năm 1999 là 8.700 tấn, năm 2000 là 13.000tấn theo dự tính thì nhu cầu thị trường của Nhật vẫn tiếp tục gia tăng [26]

Bảng 1.2 Diện tích, năng suất, sản lượng cà chua của một số nước trong năm

2006Chỉ tiêu

Quốc gia Diện tích (1000ha)

Năng suất(Kg/ha)

Tổng sản lượng(1000tấn)China 1305,1F 24247F 31644,0FIndia 547,7F 15676F 8585,6FIran 138,8F 34448F 4781,0FKazakhstan 25,0F 20640F 516,0F

Chú thích: F: Ước tính, đánh giá của FAO

1.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Ở nước ta cây cà chua mới được trồng rộng rãi và phổ biến khoảng 100năm trở lại đây Trong những năm gần đây, diện tích trồng cà chua nước ta ngàymột tăng Điều kiện tự nhiên, khí hậu và đất đai nước ta rất thích hợp cho cà chua

sinh trưởng và phát triển Vì vậy khắp từ Bắc chí Nam, ở đâu cũng trồng được càchua Do những giá trị về dinh dưỡng và kinh tế mà cà chua mang lại thì diệntích trồng cà chua ngày càng được mở rộng, nhưng vẫn cũng thấp hơn nhiều sovới bình quân chung của thế giới.

Tính đến 2005 thì diện tích trồng cà chua cả nước là 23.354 ha, năng suấtđạt 198 tạ/ha, sản lượng 462.435 tấn so với năm 2000 diện tích 13.729 ha, năngsuất 151,26 tạ/ha và sản lượng 207.657 tấn [24]

Bảng 1.3 Diện tích, năng suất, sản lượng cà chua Việt Nam trong những năm

gần đây (2000-2005)Năm Diện tích (ha) Năng suất (tạ/ha) Sản lượng (tấn)

(Nguồn: Vụ thống kê - Tổng cục thống kê năm 2006 )

Diện tích cà chua ở nước ta phân bố chủ yếu là đồng bằng sông Hồng, ĐàLạt, Hải Phòng, Lâm Đồng, An Giang, thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên diệntích cũng nhỏ, năng suất cũng thấp, các nhà máy chế biến sản phẩm cũng quáthiếu

Theo Trần Khắc Thi 2003, sản xuất cà chua nước ta có một số tồn tại, và

đó cũng là nguyên nhân làm cho năng suất cà chua Việt Nam đang cũng thấp

- Chưa có bộ giống tốt cho vụ trồng, đặc biệt là giống cho vụ Thu – Đông,sản phẩm chủ yếu tập trung cho vụ Đông - Xuân (hơn 70%) từ tháng 12 - 04,cũng hơn một nữa thời gian trong năm trong tình trạng thiếu cà chua

- Đầu tư cho sản xuất cũng thấp, nhất là phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thựcvật

- Chưa có quy trình canh tác và giống thích hợp cho mỗi vùng

- Nông dân thiếu kinh nghiệm canh tác, chưa được hướng dẫn kỹ thuậtmới.

- Việc sản xuất cũng manh mún, nhỏ lẽ, chưa có sản phẩm hàng hóa lớncho chế biến công nghiệp Quá trình canh tác, thu hồi diễn ra hoàn toàn thủ công

Tuy nhiên so với các nước trong khu vực, sản xuất cà chua ở nước ta cónhiều thuận lợi: khí hậu thời tiết, đất đai ở nước ta đặc biệt là các tỉnh phía Bắcphù hợp cho sinh trưởng, phát triển của cây cà chua, nếu đầu tư tốt thì năng suấtvẫn ổn định ở các vụ trong năm Các vùng trồng cà chua đều có nguồn lao độnglớn nên giá nhân cũng rẻ Do đó sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao, mang lạihiệu quả kinh tế lớn

* Một số yêu cầu cơ bản đối với cà chua tươi xuất khẩu: Thị trường EU cóqui định số 888/97 về sản phẩm cà chua tươi và cà chua bóc vỏ đóng lọ phải đạtyêu cầu sau: Cà chua còn nguyên quả, vỏ tươi, không vượt độ ẩm cho phép, chịuđược điều kiện vận chuyển Hình dạng phải đặc trưng cho từng giống (tròn, dẹt),đường kính quả trên 30mm và nhỏ hơn 35mm cho quả cà chua hình bầu dục, 30 -40mm, 40 - 47mm cho quả hình tròn Màu sắc quả phải đồng nhất, không có vếtmàu Bề mặt quả mịn, cho phép một số vết sẹo ở phần đầu và phần đáy quả,không có vết tổn thương cơ học Cà chua bóc vỏ đóng lọ thì yêu cầu tỷ lệ axit 0,5

- 0,6 %, muối ăn 2,0 - 2,5 %, độ khô 5 - 6 %

1.3 Tình hình nghiên cứu ở Nghi Lộc

1.3.1 Điều kiện tự nhiên của huyện Nghi Lộc

Nghi Lộc năm ở vị trí 180 54’ kinh độ Đông, độ cao so với mực nước biển

là 18,5 Đây là vùng đồng bằng chủ yếu là đất cát, đất thịt nhẹ và trung bình vàkhu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, có mùa đông lạnh và mùa hè nóng Điềukiện địa lý, đất đai, khí hậu ở huyện Nghi Lộc đã tạo điều kiện thuận lợi để gieotrồng các cây trồng cạn

Nghệ An là một trong những tỉnh đông dân, với dân sô 2951500 người(2002), mật độ trung bình toàn tỉnh 181,8 người/km2 Dân cư phan bố không đềugiữa các vùng, vùng đồng bằng chiếm 10% diện tích nhưng tập trung đến 80%

dân số, vùng núi và gò đồi chiếm 90% diện tích, nhưng chỉ có 20% dân số Ởmỗi vùng sinh thái khác nhau, người dân thường có tập quán khác nhau.

1.3.2 Tình hình sản xuất rau

Cây rau được trồng ở Nghi Lộc từ lâu và cũng đã hình thành ở đây nhữngvùng thâm canh Rau ở Nghi Lộc rải rác trên các địa bàn từng huyện thị có vùngtrồng rau song không phải tập trung lớn, cây rau trồng chủ yếu để tự cung tự cấp

và tiêu thụ chủ yếu ở thành phố, hoặc được tiêu thụ ở các chợ thị trấn và các chợhuyện thị

Với phương thức sản xuất chủ yếu là do kinh nghiệm từng vùng, từng loạirau được bà con nông dân tích lũy kinh nghiệm qua nhiều năm trồng trọt một sốloại rau chủ yếu như: rau muống, rau cải, rau thơm, cà, ngò … và chỉ một phầnnhỏ trồng các loại rau cao cấp tỏi, đậu côve, cà chua, bầu bí Do vậy ở thịtrường Nghi Lộc vẫn còn tồn tại hiện tượng thiếu rau và hàng năm phải nhập từcác vùng trồng rau ở miền Bắc và miền Nam

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của ngành nông nghiệp,

và ngành trồng rau trong cả nước Thì ngành sản xuất rau Nghi Lộc có nhữngbước phát triển đáng kể Hiện nay Nghi Lộc có 50 loại rau, trong số 70 loại rau

đã được tiến hành điều tra ở Việt Nam Bao gồm các nhóm rau ăn lá, nhóm ănquả, nhóm ăn hạt, nhóm ăn cũ, nhóm rau gia vị được phân bố trong các huyện

Hơn nữa ở Nghi Lộc ít thuận lợi hơn so với các vùng chuyên canh khác doyếu tố thời tiết, khí hậu cùng với thiên tai lũ lụt…Trong những năm gần đây diệntích trồng rau có tăng lên song vẫn không đáng kể, phân bố không đều, năng suất

có tăng nhưng không nhiều Trong khi đó nhu cầu về rau của nhân dân và khách

du lịch ngày càng tăng lên

Hiện nay nhờ chính sách đầu tư và sự tiến bộ của công nghệ giống câytrồng nên đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất rau ở Nghi Lộc như mô hình sảnxuất rau sạch, rau an toàn, rau trong nhà lưới, rau trồng trong giá thể vụn xơ dừa,rau thủy canh…

Bên cạnh đó, đã nhập nội một số giống như: cà chua, ớt ngọt, dưa leo,…nhằm mục đích thay thế các giống địa phương đã bị thoái hóa.

1.3.3 Tình hình sản xuất cà chua

Theo bộ NN - PTNT và FAO TCP/VIE/1982, Nghi Lộc có diện tích vàsản lượng cà chua thấp, năm 2004 diện tích cà chua là 12,10 ha, đạt năng suất 28(tấn/ha) Năm 2005 diện tích 13,21 ha, đạt năng suất 29,1 (tấn/ha) Như vậy, diệntích sản xuất cà chua tăng 1,1 ha so với năm 2004

Trước đây, nhân dân ta trồng chủ yếu các giống cà chua có quả nhỏ, năngsuất thấp, chất lượng kém hon rất nhiều so với các giống cà chua được trồng phổbiến hiện nay dẫn tới hiệu quả không cao Ngày nay với sự phát triển của côngnghệ sinh học, nhu cầu thị trường cũng giá cả mà cà chua mang lại, thì công tácnghiên cứu lai tạo, chọn lọc và các quy trình kỹ thuật khác ngày được tiến hànhmạnh mẽ Nhằm tạo ra các giống có năng suất cao, phẩm chất tốt phù hợp vớinhu cầu của thị trường

Nghi Lộc có điều kiện khí hậu nóng ẩm lại mưa nhiều, nên rất thuận lợicho sậu bệnh phát triển, đặc biệt là các bệnh héo rũ, mốc sương, thối quả, đốmnâu…, vụ Hè - Thu thì nhiệt độ tăng cao, thiếu nước nên khó thích hợp cho cây

cà chua Mặt khác các giống cà chua địa phương ngày càng bị thoái hoá vẫnđược bà con nông dân sử dụng, bón đạm không áp dụng theo quy trình kỹ thuật

đã đem lại hiệu quả kinh tế không cao Do đó làm cho diện tích cà chua đã ít,năng suất lại giảm, điều đó đã gây khó khăn cho việc phát triển cà chua ở NghiLộc Vì vậy đòi hỏi cần phải có các chính sách hổ trợ, quy hoạch cụ thể Và đặcbiệt là có bộ giống tốt phù hợp được đưa vào kịp thời trong sản xuất, và các quytrình kỹ thuật về làm đất và bón phân đi kèm

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Cơ sở khoa học và tính thực tiễn của đề tài

2.1.1.Cơ sở khoa học

Hiện nay sử dụng phân bón cho cây trồng ngoài việc cung cấp dinh dưỡngcho cây để tăng năng suất, phẩm chất của sản phẩm, người ta còn chú ý đến hiệuquả kinh tế thu lại, mỗi loại cây trông yêu cầu một lượng phân bón với tỷ lệ khácnhau để đảm bản yếu tố cây cần mà trong đất không đủ cung cấp Đạm là thànhphần quan trọng trong cây cà chua Đạm là yếu tố rất cần thiết cho sự tạo ra các

bộ phận như: mầm, chồi, nhánh, phân cành, rể,

Cà chua có tính thích ứng rộng, tuy nhiên nó có tính khu vực rất cao, một

số giống có thể thích hợp vùng sinh thái này nhưng lại không thích ứng với cácvùng sinh thái khác Vì vậy cần phải có sự kết hợp trong công tác chọn tạo, nhậpnội, khảo nghiệm giống nhằm chọn được giống thích hợp cho từng vùng Nghệ

An có đủ tiềm năng về đất đai, con người để phát triển cây cà chua Điều quantrọng hiện nay là chúng ta phải chọn, tạo ra cho được giống có năng suất, chấtlượng tốt, phù hợp với điều kiện của địa phương

Bên cạnh đó, do đặc điểm thực vật học của cà chua nên một giống có thểtrồng tốt nơi này nhưng không tốt ở nơi khác do giống thoái hoá, hoặc do bónĐạm không đúng kỹ thật Do đó cần chọn lọc, lai tạo và khảo nghiệm thườngxuyên để chọn được giống tốt và phù hợp với từng vùng sinh thái

Các giống cà chua trồng ở địa phương hiện nay ngày càng thoái hoá dohiện tượng lai tự nhiên và đầu tư chưa thích đáng của người dân Vì vậy yêu cầu

về việc chọn được bộ giống tốt, quy trình kỹ thuật về làm đất và bón phân phùhợp cho vùng để tăng khả năng mở rộng diện tích, khai thác tiềm năng đất đai vàđiều kiện thời tiết của địa phương, của nhiều vùng sinh thái để có thể tăng năngsuất và hiệu quả kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng

Nhiều tài liệu đã chứng minh được rằng bón Đạm cho cây cà chua làmtăng năng suất hơn so với không bón Đạm còn tham gia vào thành phần của 1 sốenzim như enzim vận chuyển amin, làm tăng hàm lượng prôtêin trong quá trình

trao đổi chất và tham gia vào việc xây dựng nên ATP cung cấy năng lượng chocây trồng.

Chế độ bón Đạm vừa cung cấp đủ thức ăn cho cây trồng một cách cân đối

để đảm bảo cây trồng cho năng suất cao và phẩm chất nông sản tốt Bón cân đối

tỷ lệ các loại phân sẽ tạo điều kiện cho vi sinh vật đất phát triển và duy trì đượckết cấu đất làm cho đất có tính chất vật lý tốt tạo điều kiện cho cây hút dinhdưỡng tốt Qua đó xác định ảnh hưởng của phân đạm lên năng suất và phẩm chấtcủa quả cà chua, thừa hoặc thiếu Đạm thì sẽ làm hạn chế hiệu lực của các chấtdinh dưỡng khác, hơn nữa thừa hay thiếu đều làm giảm phẩm chất nông sản

2.1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

Trên thế giới hàng năm diện tích trồng cà chua ngày càng được mở rộngbởi vì cà chua là cây trồng có giá trị kinh tế cao, dễ trồng, chi phí ban đầu khôngcao, có thể mở rộng diện tích canh tác trên nhiều vùng sinh thái khác nhau

Hiện nay đời sống con người ngày càng phát triển, đời sống kinh tế ngàycàng cao do đó vấn đề chất lượng và thẩm mỹ được chú trọng hơn nhiều Muốn

có được như vậy ngoài việc nghiên cứu các giống mới có năng suất cao và phẩmchất tốt thì công tác chăm sóc và bảo vệ đóng một vai trò hết sức quan trọng

Những năm gần đây, nhiều dự án về trồng rau đã và đang được triển khai,nhân dân không ngừng được phổ biến những kiến thức mới, những giống mới vàquy trình kỹ thuật về làm đất và bón phân phù hợp cho vùng để đưa vào sản xuất.Bên cạnh việc trồng cà chua chính vụ thì hiện nay trồng cà chua trái vụ đangđược áp dụng ngày càng nhiều trong thực tiển sản xuất Hơn nữa hiện nay côngtác giống đang được nhận thức đúng đắn hơn và đạt được nhiều thành tựu Giống

là tư liệu sản xuất đặc biệt trên cơ sở giống tốt

Tuy nhiên cũng như các cây trồng khác ở miền Trung sự phát triển cây càchua vẫn còn đang hạn chế và ít được chú trọng Trên thị truờng nhu cầu tiêu thụ

cà chua là rất lớn, vừa phục vụ tại chỗ vừa có thể đưa đi tiêu thụ ở các vùng khácnhưng năng suất sản lượng cà chua trong những năm qua không cao

Nguyên nhân dẫn đến việc hạn chế năng suất cà chua của cả nước nóichung và tỉnh Nghệ An nói riêng, là do bón Đạm không đúng quy trình kỹ thuật,điều kiện khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, thay đổi thất thưòng dẫn đến cà chua dễmắc bệnh như: héo rũ, mốc sương, xoăn lá, thán thư,…và các loại sâu ăn lá, sâuđục quả thường xuyên tấn công Gây thiệt hại rất lớn đến năng suất, phẩm chất càchua Hơn nữa, ở các địa phương hiện nay nguồn giống vẫn là các giống cũ đãđược trồng từ lâu năng suất thấp và trình độ canh tác của nguời dân còn nhiềuhạn chế Do đó sản phẩm tạo ra có chất lượng không cao, năng suất sản lượngthấp.

Nghệ An là vùng có khí hậu thời tiết tương đối phức tạp vì vậy diện tíchtrồng rau chưa lớn đặc biệt là diện tích trồng cà chua còn rất hạn chế, mang tínhthời vụ Nếu trồng cà chua trên diện tích lớn có thể sử dụng nhiều lao động ởvùng nông thôn, sản xuất cà chua sử dụng lao động nhiều gấp 2 - 3 lần so vớitrồng lúa, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu, cải thiện dinh dưỡng cho con người vànâng cao thu nhập cho người dân Thúc đẩy khai thác lao động, thu hút lao động

ở nông thôn hạn chế số người lao động từ nông thôn ra thành phố tìm kiếm việclàm

Khi đưa cà chua vào sản xuất là tạo sự đa dạng trong cơ cấu cây trồng,đem lại thu nhập đáng kể cho người dân Tuy nhiên năng suất của cà chua vẫncòn thấp do bón phân với tỷ lệ không hợp lý, độ phì nhiêu của đất thì ngày càng

bị giảm đi do thời tiết ngày càng khắc nghiệt, xói mòn đất ngày càng tăng, ngoài

ra còn do con người khai thác đất quá lớn mà không bù lại dinh dưỡng cho đất

Do vậy, bổ sung dinh dưỡng làm cho đất màu mỡ là một biện pháp để nâng caonăng suất và phẩm chất tốt

Xác định công thức phân bón, lập sơ đồ bón phân có nhiều cách tiến hànhthí nghiệm trồng trọt khác nhau để xác định nhu cầu phân bón như thực hiệnngoài đồng, kiểm tra trong phòng thí nghiệm, Toàn bộ những kết quả thu đượccho phép định công thức bón phân không những chỉ dựa vào những kết quả riêng

rẽ của từng thí nghiệm hoặc từng lần phân tích hóa học mà còn chú ý đến điềukiện sinh thái, điều kiện kinh tế, trồng trọt,

Kết quả nghiên cứu của tôi xác định công thức bón đạm, sự thừa và thiếuphân đạm phản ánh qua khả năng sinh trưởng và phát triển từ đó sẽ gây ảnhhưởng đến năng suất cây cà chua nhằm khuyến cáo bà con nông dân bổ sungthêm nếu thiếu hụt, giảm bớt nếu thừa để đạt một công thức bón hợp lý, giảm chiphí đầu vào mà năng suất không giảm và đây cũng là mục đích và ý nghĩa của đềtài này

2.1.3 Nguồn gốc và phân loại cà chua

Cây cà chua (Lycôpesicumes culentum (L) Mill)

Thuộc họ cà: Solanaceae

Mấy ai biết được trong suốt 3 thể kỷ, cà chua bị xem là quả độc, cấmtrồng Ở vùng Andes xa xôi ở Nam Mỹ, cà chua được người Tây Ban Nha đem

về châu Âu từ thế kỷ 16 và gọi tên theo tiếng thổ dân Mỹ là "tomato"

Các nhà thực vật học xếp cà chua vào họ cà chung nhóm với loại cà gâyđộc chết người, đó là cà độc dược Vì nghĩ rằng cà chua tuy có màu đỏ đẹpnhưng độc nên người ta chỉ trồng làm cảnh và đặt cho nó biệt danh "trái đào củachó sói" Đến năm 1776, cà chua còn được thực dân Anh âm ưu cùng đầu bếpriêng của tướng George Washington dùng làm thực phẩm để đầu độc vị tướng tài

ba này Thế nhưng dù ăn hết cả món ăn được nấu với "cà độc" tướng Washington vẫn bình yên vô sự và còn đánh thắng thực dân Anh để trở thànhTổng thống đầu tiên của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ Sở dĩ cà chua bị nỗi oan nhưthế là vì quả cà chua còn xanh có chứa một loại alcaloid độc tố tên là solanin vàkhi cà chua chín thì độc tố này không còn

Mãi đến năm 1778, cà chua mới được xem là trái cây ăn được Cách mạngPháp, cà chua lên ngôi và được gọi bằng tên mỹ miều "táo vàng", "táo tình yêu"

và có mặt trong các thực đơn của nhà hàng Paris Đầu thế kỷ 20, cà chua được dithực vào nước ta rồi sau đó được trồng và thu hoạch theo diện rộng

Cà chua có nguồn gốc ở vùng Trung và Nam châu Mỹ Theo nghiên cứucủa De Candole (1984), Miuleơ (1940), Lacơvin, Jenkin (1984) thì cà chua trồnghiện nay có nguồn gốc từ Peru, Ecuador, Bolivia, quần đảo tây Ấn Độ, Philippin,các dạng cà chua hoang dại vẫn tìm thấy ở Bolivia, Chile, Ecuador và Peru Càchua được trồng phổ biến vào Trung Quốc và các nước Đông Nam Á khoảng thế

kỷ 17

Theo De Candole, Var.Cerasforme là nguồn gốc tổ tiên của cà chua hiệnnay, biến chủng này phổ biến ở dạng hoang dại (Peru, Mêhico) Schiemahn dựavào cơ sở nghiên cứu di truyền đã xác định Var Racemigerum có quan hệ mậtthiết với cà chua trồng Hiện nay có nhiều tác giả đưa ra hệ thống phân loại,nhưng hệ thống phân loại của Brenznep 1955 được sử dụng rộng rãi nhất Trên

cơ sở nghiên cứu toàn diện Brenznep đã chia Lycopersicon làm 3 loài

- Lycopersicon esculentum Mill: Đây là loài lớn nhất trong tất cả các

giống cà chua được trồng hiện nay, các biến chủng và giống của loài này có khảnăng thích nghi rộng, do vậy được trồng rộng rãi nhiều nơi trên thế giới, cả trongánh sáng ngày dài và ánh sáng ngày ngắn

- Lycopersicon peruviarum Mill: Loài này thường mọc ở miền Nam

Peru, Bắc Chilê, sinh trưởng ở độ cao 300-2000 m có xu hướng thụ phấn chéo

(giao phấn) cao hơn so với loài Lycopersicon esculentum Mill Trong điều kiện

ngày ngắn ra quả tốt hơn ngày dài và có khả năng chống bệnh tốt hơn các loàikhác

- Lycopersicon hisrutum Humb: Loài này sinh trưởng ở độ cao 2200 –

2500 m ít khi sinh trưởng ở độ cao 1000 m, đây là loài ngắn ngày chỉ hình thànhquả trong điều kiện chiếu sáng 8 - 10h/ngày

2.1.4 Đặc điểm thực vật học

Cà chua là cây hằng năm, tuy nhiên trong điều kiện tối hảo nhất định cà

có thể là cây nhiều năm

* Rễ: Rễ chùm, ăn sâu và phân nhánh mạnh, khả năng phát triển rễ phụrất lớn Trong điều kiện tối hảo những giống tăng trưởng mạnh có rễ ăn sâu 1 -

1,5 m và rộng 1,5 - 2,5 m vì vậy cà chua chịu hạn tốt Khi cấy rễ chính bị đứt, bộ

rễ phụ phát triển và phân bố rộng nên cây cũng chịu đựng được điều kiện khôhạn Bộ rễ ăn sâu, cạn, mạnh hay yếu đều có liên quan đến mức độ phân cành vàphát triển của bộ phận trên mặt đất, do đó khi trồng cà chua tỉa cành, bấm ngọn,

bộ rễ thường ăn nông và hẹp hơn so với điều kiện trồng tự nhiên

* Thân: Thân tròn, thẳng đứng, mọng nước, phủ nhiều lông, khi cây lớngốc thân dần dần hóa gỗ Thân mang lá và phát hoa Ở nách lá là chồi nách Chồinách ở các vị trí khác nhau có tốc độ sinh trưởng và phát dục khác nhau, thườngchồi nách ở ngay dưới chùm hoa thứ nhất có khả năng tăng trưởng mạnh và phátdục sớm so với các chồi nách gần gốc

Tùy khả năng sinh trưởng và phân nhánh các giống cà chua được chia làm

4 dạng hình:

- Dạng sinh trưởng hữu hạn

- Dạng sinh trưởng vô hạn

- Dạng sinh trưởng bán hữu hạn

- Dạng lùn

* Lá: Lá thuộc lá kép lông chim lẻ, mỗi lá có 3 - 4 đôi lá chét, ngọn lá có 1

lá riêng gọi là lá đỉnh Rìa lá chét đều có răng cưa nông hay sâu tùy giống Phiến

lá thường phủ lông tơ Đặc tính lá của giống thường thể hiện đầy đủ sau khi cây

có chùm hoa đầu tiên

* Hoa: Hoa mọc thành chùm, lưỡng tính, tự thụ phấn là chính Sự thụphấn chéo ở cà chua khó xảy ra vì hoa cà chua tiết nhiều tiết tố chứa các alkaloidđộc nên không hấp dẫn côn trùng và hạt phấn nặng không bay xa được Số lượnghoa trên chùm thay đổi tùy giống và thời tiết, thường từ 5 - 20 hoa

* Trái: Trái thuộc loại mọng nước, có hình dạng thay đổi từ tròn, bầu dụcđến dài Vỏ trái có thể nhẵn hay có khía Màu sắc của trái thay đổi tùy giống vàđiều kiện thời tiết Thường màu sắc trái là màu phối hợp giữa màu vỏ trái và thịttrái

Quá trình chín của trái chia làm 4 thời kỳ:

- Thời kỳ trái xanh: Trái và hạt phát triển chưa hoàn toàn, nếu đem dấmtrái không chín, trái chưa có mùi vị, màu sắc đặc trưng của giống.

- Thời kỳ chín xanh: Trái đã phát triển đầy đủ, trái có màu xanh sáng, keoxung quanh hạt được hình thành, trái chưa có màu hồng hay vàng nhưng nếu đemdấm trái thể hiện màu sắc vốn có

- Thời kỳ chín vàng: Phần đỉnh trái xuất hiện màu hồng, xung quanhcuống trái vẫn còn xanh, nếu sản phẩm cần chuyên chở đi xa nên thu hoạch lúcnày để trái chín từ từ khi chuyên chở

- Thời kỳ chín đỏ: Trái xuất hiện màu sắc vốn có của giống, màu sắc thểhiện hoàn toàn, có thể thu hoạch để ăn tươi Hạt trong trái lúc này phát triển đầy

- Cà chua múi: quả to, nhiều ngăn tạo thành múi Quả có vị chua nhiều hạt, ăn

không ngon nhưng cây mọc khoẻ, sai quả, chống chịu sâu bệnh khá Giống điểnhình là cà chua múi Hải Phòng

- Cà chua hồng: Quả hình quả hồng, không có múi hoặc múi không rõ Thịt

quả nhiều bột ăn ngon Cây chống chịu sâu bệnh kém hơn cà chua múi Cácgiống chính của nhóm này là: Đại Hồng, Yên Mỹ, Số 7, HP-5, Earliana 498, P375

- Cà chua bi: Quả bé, cây sai quả, quả ăn chua, hơi ngái Cây chống chịu sâu

bệnh khá Nhóm cà chua này dễ trồng, nhưng giá trị kinh tế thấp Thường nôngdân trồng trông vườn nhà để tự túc cà chua trông vụ hè

2.1.6 Giá trị dinh dưỡng của cà chua

Cà chua là nguồn cung cấp khoáng chất và vitamin Cà chua dùng để ăntươi nhất là các giống cà chua hồng quả ăn vừa ngọt, vừa dòn chua thanh, nấunướng hay chế biến làm đồ hộp, làm sauce, mứt, kẹo ngọt, nước giải khát,muốichua

Về mặt y học, cà chua có tác dụng tốt với tiêu hóa, tăng cường sự tiết dịchcủa dạ dày và quá trình lọc máu Các nghiên cứu còn cho thấy: Ở cà chua còn

có Lycopen tạo nên màu đỏ quả cà chua Lycopen tác động mạnh đến việc giảm

sự phát triển nhiều loại ung thư như ung thư tiền liệt tuyến, ung thư ruột kết, ungthư trực tràng và nhồi máu cơ tim Vai trò của lycopen là ngăn chặn sự phá hủycủa các gốc tự do cùng các phân tử và gen khi chúng tuần hoàn trong máu Sựphá hủy này có thể làm cholesterol đang lưu thông có thể bám vào các thànhmạch làm nghẽn mạch, gây nhồi máu cơ tim Sự phá hủy đó làm biến đổi genung thư Lycopen có nhiều nhất trong quả cà chua nhất là cà chua chín [30]

Ngoài những ý nghĩa trên, cây cà chua còn được sử dụng như một đốitượng thuận lợi cho những nghiên cứu về di truyền, tế bào và chọn giống ở thựcvật bậc cao

Cà chua là loại rau ăn quả có giá trị dinh dưỡng cao, trong quả chín cónhiều đường chủ yếu là đường gluco và nhiều vitamin: caroten, B1, B2, C, axítamin và các khoáng chất quan trọng khác như Cu, P, Fe,

Cà chua cả vỏ tập trung lượng carotenoid nhiều hơn Các nghiên cứu đãchỉ ra rằng cơ thể sẽ hấp thu được nhiều carotene hơn khi ăn cà chua cả vỏ Càchua giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch và ung thư gây ra Sử dụngkết hợp cà chua với loại dầu ăn khoẻ mạnh rất tốt cho tim mạch [30]

Chế độ ăn nhiều cà chua giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến tụy Các nhànghiên cứu về dinh dưỡng đã chỉ ra rằng chất lycopene có tác dụng giảm ung thưtuyến tụy ở những nam giới dùng nhiều cà chua hay các thực phẩm chứa nhiềucarotene Cà chua chứa 3 vitamin có tác dụng chống lại quá trình ôxy hóa mạnhnhất là beta - carotene, vitamin E và vitamin C Trong cà chua có chứa nhiều

kali, nửa tách cà chua chứa khoảng 454 miligram kali Kết hợp ăn cà chua vớicác chất béo tốt khác như dầu olive giúp tăng khả năng hấp thu carotene trong càchua từ 2 đến 5 lần [30]

Vitamin C trong quả cà chua khi nấu chín vẫn giữ được phần lớn khốilượng mà chỉ bay hơi tương đối ít, bởi vì trong quả cà chua có các axit nitric vàaxit táo, là những axit có tác dụng bảo vệ vitamin C Các axit này còn có tácdụng tiêu được các chất béo Vitamin A thúc đẩy sự phát triển của cơ thể khi cònnhỏ và làm tăng sự chống đỡ bệnh tật, vitamin B giúp cho tiêu hoá Trong quả càchua có các chất khoáng, chủ yếu là lân (P) và sắt (Fe) [1]

2.1.7 Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh

* Nhiệt độ: Do cà chua có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới khô, thuộc nhómcây ưa ấm ám, ưa nhiệt nên cà chua sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiệnkhí hậu ấm và khô Hạt cà chua có thể bắt đầu nảy mầm ở nhiệt độ 150-180C,nhưng hạt nảy mầm nhanh ở nhiệt độ 250 - 300C Cà chua sinh trưởng và pháttriển thuận lợi ở nhiệt độ 220 - 240C, nhiệt độ cao trên 300C kéo dài kết hợp hạnđất, hạn không khí trong thời gian dài sẽ dẫn đến rối loạn quá trình đồng hoá,giảm hàm lượng chất khô trong quả làm năng suất giảm sút Ở nước ta, hầu hếtcác vùng đều trồng được cà chua song vào những tháng nhiệt độ xuống quá thấpkhông thuận lợi cho sự sinh trưởng và phát triển cho cây cà chua

* Ánh sáng: Cà chua là cây ưa sáng, thích ánh sáng trực tiếp, tuy nhiênnắng gay gắt vào buổi trưa có thể làm cây héo, lá và trái bị cháy nắng Khi thiếuánh sáng trời âm u, nhiều mây cây sinh trưởng kém, phẩm chất giảm Cà chuakhông ảnh hưởng quang kỳ và đậu trái ở điều kiện chiếu sáng trong ngày từ 7 -

19 giờ Vì vây ánh sáng trong vụ Đông - Xuân là thích hợp nhất

dễ rụng, cây hấp thụ phân bón và chất dinh dưỡng kém giảm quang hợp và năngsuất không tích lũy, nếu gặp mưa nhiều thì quá trình thụ phấn gặp trở ngại làmcho cây rụng hoa, làm cho trái chín chậm, bị hạn lâu ngày nếu gặp mưa thì quả sẽ

bị nứt

* Đất và dinh dưỡng:

- Đất: Đất thích hợp trồng cà chua là đất thịt pha cát, nhiều chất mùn hayđất phù sa, đất giữ ẩm và thoát nước tốt Đất có pH thích hợp 6 - 6,5 Đất chuaphải bón thêm vôi và làm đất ải Trồng cà chua ở các chân đất không thoát nước,

cây dễ bị úng và dễ bị bệnh Đặc biệt là các bệnh héo lá do vi khuẩn Bacterium

solanacearum Nếu gặp thời tiết nóng bức và ẩm ướt dễ phát sinh các bệnh “đốm

xám” trên lá do nấm Septoria lycopersici, bệnh đốm vòng Macroporium solani.

- Dinh dưỡng

Đạm: Đạm ảnh hưởng đến tăng trưởng và năng suất của cây nhiều hơnchất khác Thiếu đạm lá nhỏ, xanh nhạt, cây ốm yếu, ít cành, hoa rụng nhiều, tráinhỏ Thừa đạm sẽ làm giảm phẩm chất, màu sắc trái nhát hơn, làm giảm lượngchất khô hoà tan, tăng độ acid trong trái, tăng bệnh thối quả (thiếu Ca) Đạmnitrrat thích hợp hơn amoniac

Lân: Rất cần thiết cho rễ phát triển, sự hấp thụ nước và chất dinh dưỡng.nếu bón dư đạm, kali thì lân giúp tăng phẩm chất trái, trái cứng, thịt dày, nhiềuvitamin C và màu sắc đẹp Thiếu lân hệ thống rễ phát triển kém, cây sinh trưởngkém, lá nhỏ, hẹp, chín chậm, gân lá có màu tím

Kali: Cà chua đòi hỏi nhiều kali, nhất là lúc cây đang cho trái Kali giúptăng sức chống chịu của cây, thân nhánh cứng, tăng tích luỷ chất khô từ sảnphẩm quang hợp qua lá về trái tăng hàm lượng đường, tăng kích thước, tăng màusắc quả (đỏ lycopene) Thiếu kali lá trở nên sẫm màu, lá khô từ ngọn và lan rộngdọc theo rìa lá, trái chín không đều

Cây cà chua yêu cầu dinh dưỡng nhiều nhất vào khoảng 10 ngày sau khi

nở hoa cho đến trái chín

Ngoài chất dinh dưỡng chính N, P, K, thì các chất khác cũng rất cần thiếtnhư: Ca, B, Mg, Mn, Zn Vì vậy cần phải bón nhiều phân hữu cơ [3].

Để tạo ra một tấn quả sản phẩm trong thời gian sinh trưởng 150 ngàylượng chất dinh dưỡng cần được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 2.1: Lượng các chất dinh dưỡng mà cây cà chua lấy đi từ đất.

Lượng cây lấy đi (kg nguyên chất) Lượng cần bón (kg nguyên chất)

2,6 0,4 3,6 4,5 4,5 5

(Nguồn: Sổ tay người trồng rau - 2000)

2.2 Vật liệu nghiên cứu

 Thí nghiệm trên đối tượng là giống cà chua Hồng có nguồn gốc từQuảng Tây - Trung Quốc

 Thí nghiệm được bố trí trong 105 chậu

 Thí nghiệm bố trí 1 giống,phân Đạm chạy từ công thức N1: 0; N2: 40;

N3: 80; N 4: 120; N5: 160 Bón lót và chia 3 lần thúc (5 công thức và 3lần nhắc lại mỗi lần nhắc lại 7 cây)

 Sơ đồ thí nghiệm:

Cổng vào

II1 V1 I1 III1 III2 II2 IV1 I2 IV2 V2 III3 I3 II3 V3 IV3

Chú thích: I, II, III, IV, V là các công thức phân bón khác nhau 1, 2, 3 là các lần nhắc lại.

+ Supe lân P2O5:80kg/ha

+ Kali clorua kcl:110kg/ha

+ Phân chuồng 20 tấn/ha

Lượng bón tuỳ công thức khác nhau

Công thức 1: Không bón đạm (I).

100kg K2O/ha + 80 kg P2O5 /ha + 20 tấn phân chuồng/ha

Công thức 2: Công thức bón 40 Kg (N) nguyên chất (II)

40 kg N/ha + 80 Kg P2O5 /ha + 100 K2O/ha + 20 tấn phân chuồng/ha

Công thức 3: Công thức bón 80 Kg N nguyên chất (III)

80 kg N/ha + 100 kg K2O/ha + 80 kg P2O5 /ha + 20 tấn phân chuồng/ha

Công thức 4: Công thức bón 120 kg N nguyên chất /ha (IV)

120 kg N/ha + 100 kg K2O/ha + 80 kg P2O5 /ha + 20 tấn phân chuồng/ha

Công thức 5:Công thức bón 160 kg N nguyên chất /ha (V)

160 kg N/ha + 100 kg K2O/ha + 80 kg P2O5 /ha + 20 tấn phân chuồng/ha

2.6.3 Chăm sóc

* Giai đoạn gieo đến cây con: thời kì này cây còn nằm trong rỗ Tiếnhành:

- Tưới nước: Tưới nước ngày 2 lần vào sáng sớm và chiều tối

- Che tủ, tỉa cây: Lúc cây mới mọc và lúc cây đang còn nhỏ gặp mưanhiều, nhiệt độ thấp kéo dài Phải dùng nilông che chắn xung quanh và tủ gốcbằng tro bếp Khi cây mọc được 10 – 15 ngày thì tỉa bớt cây sinh trưởng yếu, hayquá dày Vào giai đoạn này cần theo dõi bắt ốc sên, sâu ăn lá

* Giai đoạn trồng ra vườn sản xuất:

- Khi nhổ cây con cần chú ý không được làm đứt gốc và để trơ rễ, cần phải

có bầu đất nhất định, tránh nhổ vào lúc trời nắng hay nhiệt độ xuống thấp

- Khi trồng phải dí chặt gốc, lấp kỹ, tưới nước đẫm sau khi trồng và chốngcây bị đổ

- Sau trồng 7 ngày tiến hành theo dõi sâu bệnh, dặm lại cây bị chết và tiếnhành điều tra Sâu bệnh phải theo dõi thường xuyên, tiến hành bắt sâu như sâuxanh, sâu khoang, sâu xám vào buổi tối và sáng sớm Kết hợp phun thuốc phòngtrừ sâu bệnh, phun thuốc được tiến hành vào lúc chiều tối Đồng thời nhổ bỏ cáccây bi bệnh, dọn vệ sinh thường xuyên

- Tưới nước mỗi ngày 1 lần từ khi cây bắt đầu ra hoa

- Kiểm tra và bắt sâu hằng ngày

- Tiến hành đảo đất và lật đất

- Phòng trừ sâu bệnh:

Phun định kỳ 7-10 ngày/1 lần phòng virút bằng Bi58 1-2% từ khi cây con

có lá đến khi thu hoạch quả

Phun định kỳ 7-10 ngày/1 lần phòng các loại sâu đục quả bằng các loạithuốc phù hợp

Phun trừ bệnh mốc sương và đốm nâu bằng boocđo 1% hoặc Zinep 3

* Các biện pháp khác:

 Tỉa cành cây trồng khoảng 45 ngày thì số cành cấp 1 và cấp 2 ranhiều, tiến hành tỉa bớt cành cấp 1 và cấp 2 chỉ để lại thân chính

 Làm giàn cho cây cà chua

- Các biện pháp kỹ thuật khác được áp dụng đồng đều và thích hợp

2.7 Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi chỉ tiêu

2.7.1 Tình trạng thực vật học của cây cà chua ở các thời kỳ sinh trưởng qua các công thức phân đạm(N)

Nhận xét , mô tả về hình thái, màu sắc, phân bố các bộ phận thực vật(Thân, lá, hoa, quả, ) các cấp cành, số lá, các cấp phân cành, số cành

Theo dõi từ lúc nảy mầm đến lúc thu hoạch quả

2.7.2 Ảnh hưởng của phân Đạm đến các chỉ tiêu sinh trưởng và phát triển

Theo dõi:

 Thời gian khi gieo đến mọc

 Thời gian khi gieo đến ra hoa chùm 1

 Thời gian khi gieo đến ra hoa chùm 2

 Độ đồng đều giữa các bụi cây (thang điểm từ 1-9)

 Sinh trưởng và phát triển của cây (thang điểm từ 1-9)

2.7.3 Ảnh hưởng của phân Đạm đến động thái tăng trưởng chiều cao cây

- Mỗi ô ở mỗi công thức theo dõi 7 cây với 3 lần lặp lại (đo từ gốc cáchmặt đất 1 cm đến ngọn)

- Đo khi cây ra hoa chùm 1, chùm 2, cà khi kết thúc thu hoạch

2.7.4 Ảnh hưởng của phân Đạm đến động thái ra hoa

- Mỗi công thức theo dõi 7 cây với 3 lần lặp lại

- Theo dõi khi cây ra hoa chùm 1, chùm 2 và tổng hoa khi kết thúc thuhoạch

2.7.5 Ảnh hưởng của phân Đạm đến số nhánh cấp 1

- Mỗi công thức theo dõi 7 cây với 3 lần lặp lại

- Theo dõi sau trồng 20 ngày đến khi kết thúc thu hoạch

2.7.6 Khả năng chống chịu một số dịnh hại chủ yếu

 Tỷ lệ bệnh virút (% tổng số cây)

 Mức độ bệnh mốc sương (thang điểm từ 1-9)

 Mức độ bệnh đốm nâu (thang điểm từ 1-9)

 Tỷ lệ bệnh héo xanh (% tổng số cây)

 Tỷ lệ quả thối (% tổng số cây)

2.7.7 Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất

 Năng suất quả cá thể (của 1 cây)

- Lấy trọng lượng bình quân quả/cây × số cây/ha × số quả/cây

 Năng suất quả thực thu (tạ/ha)

- Trọng lượng quả/cây × 33000 cây (t ạ/ha)

 Trọng lượng quả trên cây (gam)

- Cân khối lượng quả trên cây sau đó chia trung bình

 Tổng số quả trên cây

- Đếm số quả trên cây của 7 cây và 3 lần nhắc lại

- Đếm số quả không bị hỏng

 Trọng lượng bình quân 1 quả (gam); cân 10 quả

2.7.8 Đánh giá ảnh hưởng của phân đạm đến phẩm chất quả

 Tỷ lệ prôtít ( % chất khô)

- Lấy 3 quả 3 loại khác nhau ở các công thức, cắt nhỏ, nghiền nhỏ, sử

dụng hóa chất trong phòng thí nghiệm để đo tỷ lệ xít

 Hàm lượng axít (mg axít trong 100g chất khô)

- Lấy 3 quả 3 loại khác nhau ở các công thức, cắt nhỏ, nghiền nhỏ, sử

dụng hóa chất trong phòng thí nghiệm để đo tỷ lệ axít

 Khẩu vị ăn uống

- Lấy 1kg cà chua của các công thức qua các lần nhắc lại trộn lại với nhau chia cho nhiều nhóm khác nhau Mỗi nhóm 5 công thức khác nhau để họ đánh giá sau đó tổng hợp lại

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Ảnh hưởng của phân Đạm đến tình trạng thực vật học của cây cà chua qua các công thức phân đạm

Thân cà chua có vai trò rất quan trọng trong việc tích lũy và vận chuyểnchất khô trong quả, lá quang hợp giúp tích lũy chất khô cũng có vai trò rất lớntrong việc tích lũy và vận chuyển chất khô vào quả, trên cây cà chua thân có màuxanh đậm và lá có màu xanh vừa là những tính trạng rất tốt giúp cho cây quanghợp và sinh trưởng tốt là tiền đề cho năng suất cà chua sau này cao hơn là nhữngmàu thân và màu lá khác Màu sắc của thân, lá, quả lúc chín phụ thuộc vàogiống, chế độ chăm sóc, phân bón, tưới nước, điều kiện thời tiết

Theo dõi suốt cả quá trình ta thấy: Lúc mọc đến lúc trồng được 15 ngàythân cây có màu tím, lông bao phủ thân và lá dày, lá có màu xanh nhạt, thân tròn.Sau trồng 15 ngày thì các tính trạng thực vật có thay đổi nhưng không có sự khácnhau giữa các công thức phân Đạm, thân có màu xanh đậm, tròn, lông bao phủthân thưa, lá có màu xanh vừa, lông trên lá thưa, hoa có màu vàng, quả hình tròn

có vỏ trơn nhẵn, không có múi

Tình trạng thực vật học của cà chua qua các công thức dược biểu hiện quabảng 1 như sau:

Ở công thức I (0% N nguyên chất) do không có đạm nên lá có màu xanhhơi vàng, thân vàng nhạt, lông bao phủ ở thân và mặt sau lá thưa, quả lúc chín cómàu hồng nhạt vì những đác điểm trên nên sẽ làm giảm năng suất rất nghiêmtrọng

Ở công thức II (40% N nguyên chất) lông bao phủ mặt sau lá và bao phủquanh thân vẫn thưa, thân có màu xanh đậm, lá có màu xanh nhạt, quả khi chín

có màu xanh hồng vừa

Bảng 3.1: Tình trạng thực vật học của cây cà chua qua các công thức phân đạm

Chỉ tiêu

Công thức

Mô tả đặc điểm (hình thái, màu sắc, giải phẩu)