Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh tại các trường tiểu học trên địa bàn quận hải châu thành phố đà nẵng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG LÊ THỊ HOÀNG ANH BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU THÀ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

LÊ THỊ HOÀNG ANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà Nẵng - Năm 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

LÊ THỊ HOÀNG ANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

LÊ THỊ HOÀNG ANH

GD&ĐT: Giáo dục v Đ o t o GV:

GVCN:

Giáo viên Giáo viên chủ nhiệm

KTĐK:

KT-KN

Kết quả học tập Kiểm tra định kỳ Kiến thức kĩ năng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 L do chọn đề t i 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể v đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phư ng pháp nghiên cứu 4

7 Ph m vi giới h n của đề t i 5

8 Đóng góp của luận văn 6

9 Cấu trúc của luận văn 6

CHƯƠNG 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH 7

1.1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7

1.1.1 Một số nghiên cứu trên thế giới 7

1.1.2 Một số nghiên cứu t i Việt Nam 9

1.2 NHỮNG KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI 10

1.2.1 Quản l , Quản l giáo dục 10

1.2.2 Quản l quá trình d y học 12

1.2.3 Quản l kiểm tra – đánh giá kết quả học tập 13

1.2.4 Chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học 16

1.3 LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ 16

1.3.1 Vai trò của kiểm tra- đánh giá 16

1.3.2 Mục đích của kiểm tra, đánh giá 17

1.3.3 Chức năng của kiểm tra - đánh giá 18

1.3.4 Ý nghĩa của kiểm tra - đánh giá 19

1.3.5 Mối quan hệ giữa kiểm tra – đánh giá 19

1.3.6 Những nguyên tắc để đánh giá kết quả ho t động của học sinh 20

1.3.7 C sở đánh giá kết quả ho t động của học sinh 211.3.8 Xu thế đổi mới ho t động kiểm tra - đánh giá hiện nay 211.3.9 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản l ho t động đổi mới kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học 221.3.10 Đổi mới kiểm tra-đánh giá của Bộ Giáo dục v Đ o t o 221.4 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH 261.4.1 Mục tiêu ho t động kiểm tra-đánh giá kết quả học tập 261.4.2 Nội dung ho t động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh 271.4.3 Phư ng pháp, hình thức tổ chức ho t động kiểm tra – đánh giá kết quả ho t động của học sinh 271.4.4 Quy trình KTĐG kết quả học tập 291.4.5 Chủ thể ho t động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 291.4.6 Đối tượng ho t động kiểm tra -đánh giá kết quả học tập của học sinh 301.5 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH 311.5.1 Quản l mục tiêu ho t động KT-ĐG kết quả học tập của học sinh 311.5.2 Quản l nội dung ho t động KT-ĐG kết quả học tập của học sinh 321.5.3 Quản l phư ng pháp, hình thức tổ chức ho t động kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh 331.5.4 Quản l quy trình KT-ĐG kết quả học tập của học sinh 361.5.5 Quản l kết quả KT - ĐG của HS 371.5.6 Quản l môi trường kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh 38TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 40

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU THÀNH

PHỐ ĐÀ NẴNG 41

2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KINH TẾ, XÃ HỘI QUẬN HẢI CHÂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 41

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên v dân cư 41

2.1.2 Đặc điểm kinh tế, xã hội 42

2.2 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH GIÁO DỤC QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 43

2.2.1 Tình hình giáo dục phổ thông quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng 43

2.2.2 Tình hình phát triển giáo dục tiểu học quận Hải Châu, Đ Nẵng 44

2.2.3 Những h n chế v ất cập 49

2.3 KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT 49

2.3.1 Mục tiêu khảo sát 49

2.3.2 Phư ng pháp thực hiện khảo sát 50

2.4 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 51

2.4.1 Nhận thức của cán ộ quản l v giáo viên về ho t động kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học sinh tiểu học theo chuẩn kiến thức kĩ năng 51

2.4.2 Thực tr ng năng lực kiểm tra – đánh giá theo chuẩn kiến thức - kĩ năng 51

2.4.3 Thực tr ng về tính đồng ộ trong đánh giá kết quả cuối năm và khảo sát đầu năm học mới trên cùng một đối tượng học sinh 53

2.5 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA – ĐÁNHGIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC

TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU 55

2.5.1.Thực tr ng việc ồi dưỡng công tác kiểm tra – đánh giá cho giáo viên 55

2.5.2.Thực tr ng QL nội dung kiểm tra – đánh giá 55

2.5.3 Thực tr ng quản l phư ng pháp kiểm tra – đánh giá 57

2.5.4 Thực tr ng quản l việc ra đề kiểm tra thường xuyên, định kì 59

2.5.5 Thực tr ng quản l việc tổ chức kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kỳ kết quả học tập của HS tiểu học quận Hải Châu, Đ Nẵng 62

2.5.6 Thực tr ng quản l việc coi thi trong các kỳ kiểm tra định kỳ 63

2.5.7 Thực tr ng quản l việc chấm i kiểm tra 63

2.5.8 Thực tr ng quản l kết quả kiểm tra đánh giá 65

2.5.9 Thực tr ng về thông tin phản hồi v phân tích kết quả của kiểm tra đánh giá kết quả học tập học sinh để điều chỉnh ho t động d y ho t động học 67

2.5.10 Những khó khăn, ất cập khi thực hiện kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014/BGDĐT 70

2.6 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỀM TRA – ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 72

2.6.1 Mặt m nh 72

2.6.2 Mặt yếu 72

2.6.3 Thời c 72

2.6.4 Thách thức 73

2.6.5 Nguyên nhân 73

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 78

CHƯƠNG 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI CHÂU THÀNH PHỐ ĐÁ NẴNG 79

3.1 CÁC NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC 79

3.1.1 Bảo đảm tính pháp l v tính khoa học 79

3.1.2 Nguyên tắc iện chứng 79

3.1.3 Nguyên tắc đảm ảo tính phù hợp v tính khả thi 79

3.1.4 Nguyên tắc đảm ảo tính to n diện 80

3.1.5 Nguyên tắc đảm ảo tính kế thừa v tính phát triển 80

3.2 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC 80

3.2.1 Biện pháp nâng cao nhận thức về ho t động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh của cán ộ quản l , giáo viên, học sinh v cha mẹ học sinh 80

3.2.2 Nâng cao năng lực của cán ộ quản l v giáo viên về ho t động kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức kĩ năng 85

3.2.3 Biện pháp quản l đồng ộ việc thực hiện quy trình kiểm tra – đánh giá kết quả học tập học sinh ở trường tiểu học 88

3.2.4 Biện pháp khắc phục những ất cập trong quản l ho t động kiểm tra-đánh giá kêt quả học tập của học sinh theo Thông tư 30/2014/BGDĐT 104

3.2.5 Biện pháp tăng cường c sở vật chất phục vụ kiểm tra - đánh giá 107

3.4 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 109

3.5 KHẢO NGHIỆM KẾT QUẢ CÁC BIỆN PHÁP 109

3.5.1 Mục đích của khảo nghiệm 109

3.5.2 Đối tượng khảo nghiệm 110

3.5.3 Nội dung khảo nghiệm 110

3.5.4 Tiến trình khảo nghiệm 110

3.5.5 Kết quả khảo nghiệm v phân tích kết quả khảo nghiệm 110

TIỀU KẾT CHƯƠNG 3 113

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 114

1 KẾT LUẬN 114

2 KHUYẾN NGHỊ 116

TÀI LIỆU THAM KHẢO 118 QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (bản sao)

PHỤ LỤC I

Số lượng v tỉ lệ Giáo viên v CBQL các trường tiểu học

trên địa n quận Hải Châu đ t chuẩn v trên chuẩn đ o

t o (đến Năm 2014)

48

2.6 Thống kê mức độ nắm ắt v vận dụng chuẩn kiến thức -

2.7 Thống kê i kiểm tra Toán v Tiếng Việt đầu năm học

2013-2014 của HS lớp 6 trên địa n quận Hải châu 53

2.8

Bảng thống kê độ chênh lệch giữa kết quả môn Toán của

HS lớp 5 với kết quả i kiểm tra môn Toán đầu năm học

của HS lớp 6 quận Hải châu

53

2.9

Thống kê độ chênh lệch giữa kết quả môn Tiếng Việt của

HS lớp 5 với kết quả i kiểm tra Ngữ văn đầu năm học

của HS lớp 6 quận Hải châu

54

2.10 Thống kê mức độ thực hiện việc ồi dưỡng về ho t động

2.11 Thống kê mức độ thực hiện về triển khai yêu cầu KT- ĐG

2.12 Thống kê các khó khăn GV gặp phải khi sử dụng PP

2.13 Thống kê mức độ nắm ắt v vận dụng phân tích đánh giá

2.14

Thống kê mức độ phù hợp v thực hiện ra đề kiểm tra

định kỳ để đảm ảo khách quan, công ằng, hiệu quả

trong KT-ĐG của GV, CBQL

60

2.15 Thống kê kế ho ch kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định

kì t i các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu 62

2.16 Thống kê mức độ thực hiện v tính khách quan của việc

2.17

Thống kê mức độ hiệu quả v thực hiện các thao tác kiểm

tra của CBQL các trường tiểu học quận Hải Châu về việc

giáo viên nhận xét đánh giá thường xuyên v định kỳ

KQHT của HS

65

2.18

Thống kê tính hiệu quả v mức độ khó khăn khi giáo viên

thực hiện các thao tác phản hồi thông tin kết quả học tập

của học sinh theo TT30 nhằm điều chỉnh ho t động học

tập của học sinh

69

3.1 Ý kiến của CBQL, GV về tính cấp thiết, khả thi của các

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Số hiệu

1.1 Vai trò của công tác đánh giá trong nh trường 8

1.3 Quan hệ của quá trình đánh giá chất lượng d y v học 28

“đổi mới căn ản hình thức v phư ng pháp thi, kiểm tra v đánh giá kết quả giáo dục, đ o t o, ảo đảm trung thực, khách quan l 1 trong 9 nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn ản, to n diện giáo dục v đ o t o nhằm nâng cao chất lượng giáo dục” Việc thi, kiểm tra v đánh giá kết quả giáo dục, đ o t o cần từng ước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội v cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy v công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người d y với tự đánh giá của người học; đánh giá của nh trường với đánh giá của gia đình v của

xã hội

KT – ĐG kết quả học tập của học sinh l một th nh tố quan trọng trong quá trình d y học Ho t động KT – ĐG kết quả học tập của HS có vai trò rất

to lớn đến việc nâng cao chất lượng đ o t o, l c sở để điều chỉnh ho t động

d y, ho t động học v ho t động quản l giáo dục, góp phần thúc đẩy sự

th nh công trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học t i các nh trường Đổi mới KT – ĐG nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng sáng t o của học sinh l một yêu cầu cấp ách có tính chất đột phá để nâng cao chất lượng d y học, l nhiệm vụ quan trọng của ng nh giáo dục nhằm đ o t o nguồn nhân lực có chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong

giai đo n hội nhập hiện nay

Công tác KT – ĐG kết quả học tập của học sinh tiểu học cần được thực hiện như thế n o để kết quả kiểm tra đánh giá đảm ảo công ằng, khách quan, phản ánh trung thực, chính xác, đầy đủ kiến thức, kĩ năng, đảm ảo chất lượng giáo dục đ o t o, phát huy tất cả khả năng học sinh v giúp học sinh

ng y c ng tiến ộ vẫn đang l vấn đề m các nh giáo, các nh quản l giáo dục v to n xã hội đặc iệt quan tâm

Theo chỉ đ o của ng nh giáo dục, từ năm 2006 đến trước 15/10/2014, các trường tiểu học đã thực hiện d y học theo QĐ 16 quy định chư ng trình

v chuẩn kiến thức, kĩ năng ậc tiểu học; thực hiện đánh giá xếp lo i học sinh tiểu học theo Thông tư số 32/2008/TT-BGDĐT ng y 31/12/2008 Trong nhiều năm qua, việc đánh giá, xếp lo i học lực của học sinh chủ yếu dựa v o điểm số trong quá trình KT-ĐG thường xuyên v định kỳ đã nảy sinh tình

tr ng “ch y theo th nh tích”, d y thêm học thêm, thiếu trung thực, khách quan trong KT – ĐG

Để khắc phục tình tr ng đó, Bộ GDĐT tiếp tục chỉ đ o việc quản lí, tổ chức d y học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng v định hướng phát triển năng lực học sinh; điều chỉnh nội dung d y học phù hợp đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học; tăng cường giáo dục đ o đức, giáo dục kĩ năng sống; chỉ đ o triển khai hiệu quả mô hình trường tiểu học mới, mở rộng áp dụng t i các trường có điều kiện; đổi mới đồng ộ phư ng pháp d y, phư ng pháp học v kiểm tra, đánh giá Mục tiêu của mô hình trường tiểu học mới l “đổi mới đồng ộ phư ng pháp d y học v KT – ĐG kết quả học tập của học sinh” theo hướng khoa học, hiện đ i, tăng cường mối quan hệ thúc đẩy lẫn nhau giữa các hình thức v phư ng pháp tổ chức d y học-giáo dục, đánh giá trong quá trình d y học-giáo dục v đánh giá kết quả giáo dục Giải pháp đổi mới về KT – ĐG được Bộ GDĐT chỉ đ o triển khai qua Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT an h nh ng y

28/08/2014 (thay cho TT32/2008/TT-BGDĐT ng y 31/12/2008) quy định đánh giá học sinh tiểu học, với nguyên tắc đảm ảo công ằng, khách quan, coi trọng

sự tiến ộ v phát huy tất cả khả năng học sinh

Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT có hiệu lực thi h nh kể từ ng y 15/10/2014 l ước đột phá m nh mẽ với nhiều ưu điểm trong đánh giá học sinh tiểu học, phù hợp với xu thế phát triển giáo dục hiện đ i Việc đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh tiểu học theo quy định của Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT l một yêu cầu cấp thiết Tuy nhiên, trong thực tế, việc thực hiện Quy định đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT chưa được tiến h nh đồng ộ cùng với việc đổi mới chư ng trình giáo dục, nội dung sách giáo khoa, phư ng pháp d y học, mô hình lớp học, điều kiện d y học, trình độ của đội ngũ giáo viên Vì thế, ngay từ ước đầu việc thực hiện đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh ậc tiểu học theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT đã sớm gặp nhiều khó khăn vướng mắc

Hiện nay, Hiệu Trưởng các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu,

th nh phố Đ Nẵng vẫn chưa có iện pháp phù hợp để quản lí tốt HĐ KT – ĐG KQHT của HS nên đã dẫn đến tình tr ng KQHT của học sinh đa phần không phản ảnh đúng chất lượng đ o t o Ho t động KT – ĐG, chính vì thế, cũng chưa điều chỉnh được ho t động d y của giáo viên, ho t động học của HS, chưa thúc đẩy quá trình d y học, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới căn ản v to n diện giáo dục, chưa nâng cao được chất lượng giáo dục v chưa thực sự đ t hiệu quả trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học t i địa phư ng

Xuất phát từ những l do nêu trên, tôi nhận thấy đây l vấn đề mang tính thời sự, vừa có nghĩa l luận, vừa có giá trị thực tiễn cao nên đã chọn đề t i

“Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh tại các trường tiểu học trên địa bàn quận Hải Châu thành phố Đà Nẵng” l m đề t i luận văn Th c sĩ

2 Mục đích nghiên cứu

Trên c sở nghiên cứu l luận v khảo sát thực tr ng, tác giả đề xuất các iện pháp quản lí ho t động KT-ĐG KQHT của học sinh tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng nhằm nâng cao chất lượng d y v học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đo n hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Ho t động quản l của Hiệu trưởng các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng về kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản l HĐ KT- ĐG KQHT của HS t i các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng

4 Giả thuyết khoa học

Chất lượng giáo dục tiểu học quận Hải Châu sẽ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nếu các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu,

th nh phố Đ Nẵng áp dụng đồng ộ các iện pháp đã đề xuất trong ho t động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu c sở l luận về quản l ho t động KT-ĐG KQHT của

6 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề t i, tôi sử dụng các nhóm

phư ng pháp nghiên cứu sau:

6.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích v tổng hợp t i liệu, phân lo i v hệ thống hóa l thuyết xây dựng c sở l luận của đề t i

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra:

Phỏng vấn, sử dụng phiếu hỏi để trưng cầu kiến của giáo viên v cán

ộ quản lí các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng., nhằm tìm ra thực tr ng của ho t động KT-ĐG KQHT cuả HS tiểu học

- Phương pháp chuyên gia:

Tổ chức hội thảo, đ m tho i để huy động trí tuệ của đội ngũ chuyên gia giỏi, có trình độ v kinh nghiệm trong quản l giáo dục, tiến h nh trao đổi với một số cán ộ quản l , chuyên viên Phòng Giáo dục quận Hải Châu, cán ộ quản l l Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, GV các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng

- Phương pháp quan sát:

Quan sát có kết hợp ghi iên ản nhằm tìm hiểu thực tế việc ra đề, kiểm tra, đánh giá KQHT HS tiểu học của GV v iện pháp ho t động quản l của Hiệu trưởng về việc KT-ĐG KQHT của HS các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng

- Phương pháp thống kê toán học:

Sau khi điều tra v thực nghiệm, sử dụng các công cụ toán học để xử l các số liệu thống kê đưa ra được những kết luận chính xác v có giá trị khoa học cho đề t i nghiên cứu

7 Phạm vi giới hạn của đề tài

Đề t i nghiên cứu thực tr ng ho t động KT- ĐG KQHT của HS v các iện pháp quản l ho t động KT-ĐG KQHT của HS t i các trường tiểu học

công lập trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng từ năm 2009 đến năm 2014 v đề xuất iện pháp quản l ho t động KT- ĐG KQHT của HS t i các trường Tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng từ nay đến năm 2020

Ph m vi nghiên cứu thuộc 17 trường tiểu học công lập trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng

8 Đóng góp của luận văn

- Hệ thống hoá các iện pháp quản l ho t động KT- ĐG KQHT của HS tiểu học theo TT30/2014/BGD&ĐT quy định đánh giá học sinh tiểu học

- Luận văn đề xuất các iện pháp quản l KT-ĐG KQHT của HS tiểu học mang tính kế thừa, phù hợp v hiệu quả, nhằm đổi mới phư ng pháp d y học v nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học, đáp ứng với yêu cầu đổi mới căn ản, to n diện giáo dục trong giai đo n hiện nay

9 Cấu trúc của luận văn

Luận văn gồm a phần:

- Phần mở đầu: Đề cập đến những vấn đề chung nhất của đề t i

- Phần nội dung nghiên cứu:

+ Chư ng 1: C sở l luận về quản l HĐ KT-ĐG KQHT của HS tiểu học

+ Chư ng 2: Thực tr ng về quản l HĐ KT-ĐG KQHT của HS t i các trường Tiểu học trên địa n quận Hải Châu, th nh phố Đ Nẵng

+ Chư ng 3: Biện pháp quản lí ho t động KT-ĐG KQHT của HS

- Kết luận v khuyến nghị

- T i liệu tham khảo

- Phụ lục

CHƯƠNG 1

CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA -

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

1.1 TỔNG QUAN LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.1 Một số nghiên cứu trên thế giới

Từ lịch sử phát triển giáo dục v thực tiễn trên thế giới cho chúng ta thấy rằng việc KT – ĐG chất lượng học sinh l khâu không thể thiếu được trong quá trình d y học, nó vừa l động lực, vừa l nhân tố nhằm nâng cao chất lượng

d y học trong nh trường Rõ r ng, để đánh giá được hiệu quả của quá trình truyền thụ v tiếp thu tri thức đ t được đến đâu thì phải thông qua kiểm tra, đánh giá Chính vì vậy m ngay từ khi xuất hiện mô hình nh trường thì các hình thức KT – ĐG giá mức độ nhận thức của học sinh cũng ra đời Tuy nhiên,

ở mỗi giai đo n lịch sử, mỗi quốc gia có sự khác nhau nhưng cũng đều đưa ra quy định chuẩn phù hợp với việc đánh giá theo yêu cầu của xã hội hiện t i

Đã từ lâu, t i một số nước châu Âu, việc KT – ĐG tri thức của HS được quy định dưới d ng các kỳ thi hoặc kiểm tra với mức độ v hình thức khác nhau Đầu thế kỷ XVI ông tổ của nền sư ph m cận đ i J.Comenxky (1592 – 1670) nh giáo dục vĩ đ i người Séc đã đưa ra mô hình nh trường phân theo cấp học, ậc học quy định chặt chẽ về chư ng trình, nội dung, thời gian đ o, cách kiểm tra, đánh giá…được nhiều quốc gia áp dụng

Từ giữa thập niên 80 của thế kỷ XX, trên thế giới đã có cuộc cách m ng

về KT – ĐG với những thay đổi căn ản về triết l , quan điểm, phư ng pháp

v các ho t động cụ thể Th nh tựu mới về KT – ĐG không chỉ đ t được trong l luận m còn th nh công trong việc triển khai KT – ĐG t i các trường học trong thực tiễn Những th nh tự đó l những xu hướng đánh giá

đa d ng, như Đánh giá phát triển (Fomative Assessment), Đánh giá thực tiễn (Authentic Assessment), Đánh giá sáng t o (Alternatinve Assessment)…

Xu hướng đánh giá mới nhất của thế giới l đánh giá theo năng lực (Competence ase Assessment) l “Đánh giá khả năng tiềm ẩn của học sinh dựa trên kết quả đầu ra cuối một giai đo n học tập, l quá trình tìm kiếm minh chứng về việc học sinh đã thực hiện th nh công các sản phẩm đó”

Từ những năm 1975 trở l i đây có rất nhiều công trình nghiên cứu giải quyết vấn đề kiểm tra, đánh giá chất lượng HS như: Trong nghiên cứu về vai trò v vị trí của công tác đánh giá trong trường học với nhan đề “Evaluation

of schools providing Compulsory Education in Europe” nhóm tác giả của viện nghiên cứu giáo dục châu Âu đã khẳng định công tác đánh giá l chìa khóa để khẳng định tầm quan trọng của việc đảm ảo chất lượng giáo dục Ngoài ra, nghiên cứu n y cũng chỉ rõ ai sẽ l người tham gia v o công tác đánh giá, các hình thức đánh giá trong trường học, mục tiêu, tiêu chuẩn v các thủ tục để thực hiện công tác đánh giá [264]

Nhóm tác giả cũng đã chỉ rõ vị trí v vai trò của công tác đánh giá trong

nh trường ằng s đồ 1.1 như sau:

Sơ đồ 1.1 Vai trò của công tác đánh giá trong nhà trường

Ta thấy rằng công tác đánh giá có vị trí rất quan trọng trong nh trường, nó giúp đánh giá công tác quản l của lãnh đ o nh trường, đánh giá giáo viên, đánh giá học sinh v đánh giá tổng thể về nh trường Qua đó, những thông tin đánh

giá được phản hồi ngược về cho các đối tượng cụ thể để qua đó nhằm kiểm chứng thông tin đã thu thập được với mong muốn tìm ra cách thức quản l , cách thức giảng d y hoặc cách thức học tập sao cho hiệu quả h n

1.1.2 Một số nghiên cứu tại Việt Nam

Ở Việt Nam, việc KT – ĐG KQHT của HS thể hiện qua thi cử từ thời

nh L (thế kỷ XI - XIII), được đánh dấu ằng sự kiện nổi ật l : năm 1075 vua L Nhân Tông cho mở khoa thi tam trường đầu tiên lấy tên l Minh Kinh

ác học Chế độ phong kiến Việt Nam trong việc chọn nhân t i cho đất nước phải thông qua các kỳ thi tuyển: Thi Hư ng, thi Hội, thi Đình Từ đó chọn tuyển nhân t i rồi phong quan để phục vụ cho đất nước v tuỳ theo cấp thi mà chức quan l i được ổ nhiệm phù hợp với trình độ kỹ năng của họ.Chế độ thi

cử phong kiến n y tồn t i đến năm 1918 khi thực dân Pháp đã thiết lập được chế độ cai trị ở nước ta

Thời kỳ những năm 1950 đến đầu 1970 đất nước còn chia cắt hai miền, thì

t i miền Bắc việc nâng cao chất lượng HS trên c sở nâng cao tính độc lập, tự giác, tích cực của người học Việc nghiên cứu trong giai đo n n y chủ yếu nhằm ho n thiện quá trình d y học, trong đó có kiểm tra, đánh giá tri thức HS Trong lĩnh vực nghiên cứu kiểm tra, đánh giá của Ho ng Đức Nhuận, Lê Đức Phúc đã nêu c sở l luận của việc đánh giá chất lượng học tập của HS, Đặng Vũ Ho t đã nêu hệ thống chức năng kiểm tra, đánh giá

H Thị Đức đã nghiên cứu c sở l luận thực tiễn v hệ thống iện pháp

ảo đảm tính khách quan trong quá trình kiểm tra, đánh giá tri thức HS sư

ph m (1986) đã nêu l luận v việc thực hiện các chức năng kiểm tra, đánh giá theo đ n vị kiến thức l phư ng pháp đánh giá khách quan nhất

Từ những năm đầu của thập niên 90, ở nước ta đã có nhiều nghiên cứu

v những i áo cáo của các giáo sư, tiến sĩ, những chuyên gia đầu ng nh về đánh giá đề cập đến vấn đề đổi mới v ho n thiện cách KT – ĐG KQHT của

HS v sinh viên ở tất cả các ậc học từ phổ thông đến đ i học v thậm chí l sau đ i học Theo Lê Đức Ngọc thì KT – ĐG l công đo n quyết định chất lượng của quá trình giảng d y v học tập Đối với GV, KT - ĐG giúp GV iết được hiệu quả v chất lượng giảng d y Đối với người học, KT – ĐG giúp cho học viên iết được chất lượng học tập Đối với nh quản l , KT – ĐG giúp cho họ điều chỉnh chư ng trình đ o t o, tổ chức giảng d y v học tập cũng như ra những quyết định về đánh giá KQHT của người học được chính xác v đáng tin cậy

Công trình nghiên cứu gần nhất đó l luận văn tiến sĩ của nghiên cứu sinh Cấn Thị Thanh Hư ng với đề t i “Nghiên cứu quản l kiểm tra, đánh giá KQHT trong giáo dục đ i học ở Việt Nam" Luận án đi sâu nghiên cứu quản

lý KT – ĐG KQHT trong giáo dục đ i học theo tiếp cận chức năng Các kết quả nghiên cứu của luận án gợi mở hướng nghiên cứu tiếp theo về quản l KT-ĐG KQHT trong giáo dục đ i học theo tiếp cận quá trình

Tóm l i, đã có nhiều công trình nghiên cứu về ho t động KT – ĐG KQHT của HS ở các cấp vĩ mô, tuy nhiên chưa có đề t i n o nghiên cứu về Biện pháp quản l ho t động KT – ĐG kết quả học tập của HS t i các trường tiểu học trên địa n quận Hải Châu th nh phố Đ Nẵng

1.2 NHỮNG KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1 Quản lý, Quản lý giáo dục

- Quản lý:

QL chính l một nghề, nó xuất hiện từ rất sớm trong xã hội lo i người

Nh l luận QL kinh tế người pháp H.Fayon cho rằng “QL h nh chính l dự đoán v lập kế ho ch, tổ chức điều khiển, phối hợp kiểm tra”.Theo O.V.Kollova thì “QL l sự tính toán sử dụng các nguồn lực hợp l (Nhân lực, vật lực) nhằm thực hiện các nhiệm vụ v đ t kết quả tối ưu về kinh tế xã hội” Thuật ngữ “Quản l ” (Tiếng Việt gốc hán) đã lột tả được ản chất ho t

động QL trong ho t động thực tiễn Theo tác giả Đặng Quốc Bảo thì “quản

l ” gồm hai quá trình tích hợp v o nhau: “Quản” ao h m coi sóc, giữ gìn, duy trì tr ng thái ổn định, “L ” ao h m sửa sang, sắp xếp, chỉnh sửa, đổi mới

đưa v o hệ thống phát triển [3] Theo Nguyễn Ngọc Quang có định nghĩa

"QL l những tác động có định hướng, có kế ho ch của chủ thể QL đến đối tượng QL trong tổ chức để vận h nh tổ chức, nhằm đ t mục đích nhất định" [19,tr.7] Theo Trần Kiểm thì định nghĩa : “QL l những tác động của chủ thể

QL trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (Nhân lực, vật lực, t i lực ) trong v ngo i tổ chức một cách tối ưu nhằm đ t mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất"[15,tr.8]

Qua các khái niệm trên về QL có thể rút ra kết luận: Quản l l ho t động có thức của con người, l một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức chủ thể quản l lên đối tượng quản l một cách gián tiếp v trực tiếp nhằm nhằm giữ cho sự vận h nh ổn định v thu được nhưng diễn iến, thay đổi tích cực, phát triển đến mục đích đã định

- Quản lý giáo dục:

Tùy theo cách tiếp cận, QL giáo dục cũng được định nghĩa ằng nhiều khái niệm khác nhau:

Theo tác giả Trần Kiểm: “QL giáo dục l ho t động tự giác của chủ thể

QL nhằm huy động, tổ chức, điều phối, điều chỉnh, giám sát… một cách có hiệu quả các nguồn lực giáo dục phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội” [15, tr.36] Theo tác giả Nguyễn Minh

Đ o thì QL giáo dục được hiểu theo hai l nghĩa rộng v nghĩa hẹp Theo nghĩa rộng: “QL giáo dục theo nghĩa tổng quát l ho t động, điều h nh, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy m nh công tác đ o t o thế hệ trẻ theo yêu cầu hiện nay” Theo nghĩa hẹp thì “QL giáo dục, QL trường học có thể l một chuỗi tác động hợp lí (có mục đích, tự giác, có kế ho ch, có hệ thống ) mang

tính tổ chức sư ph m của chủ thể QL đến tập thể GV v HS, đến những lực lượng giáo dục trong v ngo i nh trường, nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp tham gia v o mọi ho t động của nh trường, nhằm l m cho qui trình

n y vận h nh tới việc ho n th nh những mục đích dự kiến” [10, tr.16,17]

Như vậy, có thể khẳng định rằng ản chất của QL giáo dục l tác động

có thức của chủ thể QL tới khách thể QL v các th nh tố tham gia v o quá trình ho t động giáo dục nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục Nói cách khác, Quản l giáo dục l hệ thống những tác động có tổ chức, có chủ đích, có kế ho ch hợp quy luật của chủ thể quản l đến tập thể giáo viên, nhân viên học sinh cha mẹ học sinh v các lực lượng xã hội trong v ngo i nh trường nhằm huy động, tổ chức, điều phối, giám sát thực hiện có chất lượng

v hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục

1.2.2 Quản lý quá trình dạy học

- Quá trình dạy học:

Quá trình d y học l quá trình ho t động chung thống nhất giữa hai chủ thể l giáo viên v học sinh; Trong đó, dưới sự tổ chức, hướng dẫn v điều khiển của giáo viên, học sinh nhận thức l i nền văn minh nhân lo i, rèn luyện

để hình th nh kĩ năng ho t động v t o lập thái độ sống tốt đẹp

- Quản lý quá trình dạy học:

Quản l quá trình d y học l những tác động tự giác của chủ thể quản l đến tập thể giáo viên v học sinh nhằm tổ chức, điều khiển, phối hợp ho t động của họ, kích thích, động viên họ sao cho mọi công việc, ho t động của họ đều nhằm đem l i hiệu quả cao nhất trong ho t động d y học Đồng thời, quản l quá trình d y học còn ao gồm những tác động tự giác của chủ thể quản l lên những

th nh tố khác nhau của quá trình d y học để đ t được mục tiêu của quá trình d y học l điều kiện v c sở để đ t mục tiêu giáo dục (theo nghĩa hẹp), có nghĩa rất to lớn trong việc đ t được mục tiêu của quá trình sư ph m tổng thể

1.2.3 Quản lý kiểm tra – đánh giá kết quả học tập

- Kiểm tra:

Kiểm tra l một thuật ngữ được dùng trong nhiều lĩnh vực, có nội h m rộng,

được sử dụng tuỳ theo mục đích v cấp ậc của chủ thể ho t động kiểm tra

Trong Đ i từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý định nghĩa kiểm tra l xem xét thực chất, thực tế Theo Bửu Kế, kiểm tra l tra xét, xem xét, kiểm tra

l soát xét l i công việc, kiểm tra l xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét Còn theo Trần Bá Ho nh, kiểm tra l cung cấp những dữ kiện, những thông tin l m c sở cho việc đánh giá

Trong lĩnh vực giáo dục, theo Vũ Ngọc Khánh: "Kiểm tra l ộ phận hợp

th nh của quá trình d y học nhằm nắm được thông tin về KQHT của HS, củng cố v tiếp tục nâng cao hiệu quả của ho t động d y học Nội dung kiểm tra phải ám sát từng giai đo n học tập" [14,tr.175]

Như vậy, các nh khoa học v các nh giáo dục đều cho rằng kiểm tra với nghĩa l nhằm thu thập số liệu, chứng cứ, xem xét, soát xét l i công việc thực tế để đánh giá v nhận xét

Trong QL giáo dục, kiểm tra là phương thức thu nhận thông tin về tình hình chất lượng, về nội dung, về tổ chức, của các hoạt động trong cơ sở giáo dục Kiểm tra là hoạt động QL nhằm đo lường kết quả hoạt động, phát hiện những sai lệch so sánh với yêu cầu mục tiêu hay quyết định QL để có những điều chỉnh kịp thời nhằm đạt đến mục tiêu QL đề ra

- Đánh giá:

Theo từ điển tiếng Việt, nh xuất ản Đ Nẵng 1997, đánh giá được hiểu

l nhận định một giá trị Theo Trần Bá Ho nh thì đánh giá l quá trình hình

th nh những nhận định, phán đoán về kết quả của công việc, dựa v o sự phân tích những thông tin thu được Đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã

đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực tr ng, điều

chỉnh, nâng cao chất lượng v hiệu quả công việc [13]

Khái niệm đánh giá trong giáo dục : Cũng như các ng nh nghề khác, đánh giá trong giáo dục cũng có vị trí v vai trò riêng của nó Theo nhà giáo dục học nổi tiếng Hoa Kỳ RanTayl , nghiên cứu về vấn đề đánh giá, ông nhấn

m nh tầm quan trọng của việc đánh giá giáo dục v đưa ra định nghĩa như sau:

“quá trình đánh giá chủ yếu là quá trình xác định mức độ thực hiện được của các mục tiêu trong chương trình giáo dục”[9; tr.33]

Theo Bec i nhìn nhận vấn đề kiểm tra theo khía c nh khác khá chính xác

v đầy đủ Theo ông “đánh giá giáo dục l sự thu thập v xử l một cách có ằng chứng một phần của quá trình dẫn tới sự phán xét về giá trị theo quan niệm h nh động” [9; tr.34]

Theo TT30/2014/BGDĐT thì “Đánh giá học sinh tiểu học l những ho t động quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh; tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình th nh v phát triển một

số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học.” [8]

Tóm lại, có thể hiểu, đánh giá trong giáo dục là quá trình thu thập thông tin về năng lực, phẩm chất của một học sinh và sử dụng thông tin đó để đưa

ra những quyết định về người học và việc tổ chức quá trình dạy – học

- Hoạt động:

L to n thể những việc l m của một tổ chức, một cá nhân có liên quan với nhau để đi v o một mục đích chung, thường trong một lĩnh vực xã hội

- Hoạt động kiểm tra – đánh giá:

Trong giáo dục, kiểm tra có các hình thức như kiểm tra thường xuyên (kiểm tra h ng ng y), kiểm tra định kì (kiểm tra cuối học kì 1, cuối năm học)

Ho t động đánh giá trong giáo dục l quá trình thu thập v xử l kịp thời,

có hệ thống thông tin về hiện tr ng khả năng hay nguyên nhân về chất lượng

v hiệu quả giáo dục v kết quả học tập đ t được của HS so với mục tiêu giáo dục đặt ra; Đồng thời căn cứ v o mục tiêu d y học, l m c sở cho những chủ trư ng, iện pháp v h nh động trong giáo dục tiếp theo

Kiểm tra v đánh giá l hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá v đánh giá thông qua kết quả kiểm tra

- Kết quả học tập:

Kết quả học tập l mức độ đ t được kiến thức, kĩ năng hay nhận thức của người học trong một lĩnh vực (môn học) n o đó

- Kiểm tra đánh giá kết quả học tập:

Là quá trình thu thập, xử l thông tin về trình độ, khả năng m người học thực hiện các mục tiêu học tập đã xác định, nhằm t o c sở sư ph m của giáo viên, cho nh trường v cho HS để ản thân họ tiến ộ nhanh h n Như vậy, đánh giá kết quả học tập của HS l đánh giá mức độ ho n th nh các mục tiêu

đề ra cho HS sau một giai đo n học tập Các mục tiêu n y thể hiện ở từng môn học cụ thể Thông qua đánh giá kết quả học tập của HS sẽ thể hiện được kết quả của quá trình giáo dục v đ o t o

- Hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập học sinh:

Ho t động KT-ĐG kết quả học tập HS l quá trình kiểm tra, soát xét l i

to n ộ kết quả học tập của HS, sau đó tiến h nh đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng l đưa ra một kết luận nhận định, phán xét, đánh giá về mức độ đ t được kiến thức, kĩ năng hay nhận thức của người học trong một lĩnh vực (môn học) n o đó

- Quản lý hoạt động kiểm tra – đánh giá kết quả học tập:

Xét về mặt QL có thể hiểu Quản l ho t động KT-ĐG kết quả học tập của HS l tác động của chủ thể quản l lên đối tượng quản l một cách gián tiếp v trực tiếp nhằm thu được những diễn iến, thay đổi tích cực trong ho t động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, l những tác động tự giác của

chủ thể QL v o quá trình KT-ĐG kết quả học tập nhằm l m cho ho t động KT-ĐG được chính xác, khách quan, trung thực, phản ảnh đúng thực tr ng chất lượng d y học từ đó tìm ra nguyên nhân v iện pháp để cải thiện thực

tr ng, nâng cao chất lượng d y học cũng như chất lượng GD tổng thể

1.2.4 Chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học

Chuẩn l những yêu cầu, tiêu chí (gọi chung l yêu cầu) tuân thủ những nguyên tắc nhất định, được dùng để l m thước đo đánh giá ho t động, công việc, sản phẩm của một lĩnh vực n o đó Đ t được những yêu cầu của chuẩn

l đ t được mục tiêu mong muốn của chủ thể quản l ho t động, công việc v sản phẩm đó

Đánh giá theo chuẩn l đánh giá việc thực hiện những yêu cầu của chuẩn: Tính khách quan, không lệ thuộc v o quan điểm hay thái độ chủ quan của người sử dụng Chuẩn; Sự ổn định về hiệu lực của Chuẩn cả về ph m vi lẫn thời gian áp dụng; Đảm ảo tính khả thi, có nghĩa l Chuẩn có thể đ t được; Đảm ảo tính cụ thể, tường minh v có chức năng định lượng; Đảm ảo không mâu thuẫn với các Chuẩn khác trong cùng một lĩnh vực hoặc những lĩnh vực có liên quan

Chuẩn kiến thức, kỹ năng của một đ n vị kiến thức l các yêu cầu c

ản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng của đ n vị kiến thức m học sinh phải v

có thể đ t được

1.3 LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ

1.3.1 Vai trò của kiểm tra- đánh giá

Kiểm tra, đánh giá KQHT có một tầm quan trọng đặc iệt nó l một khâu không thể thiếu trong quá trình d y học Đây l khởi đầu cho một chu trình giáo dục đồng thời cũng l kết thúc của chu trình giáo dục n y để mở ra một chu trình giáo dục khác cao h n L m tốt khâu kiểm tra, đánh giá sẽ l một iện pháp thiết thực để nâng cao chất lượng d y học ộ môn, nó “có thể trở th nh

một phư ng tiện quan trọng để điều khiển sự học tập của HS, đẩy m nh sự phát triển v công tác giáo dục các em” [16; tr.232 -233] Kiểm tra, đánh giá không chỉ l công việc của GV m còn l công việc của HS GV kiểm tra, đánh giá

HS còn HS tự kiểm tra, đánh giá mình v kiểm tra, đánh giá lẫn nhau

1.3.2 Mục đích của kiểm tra, đánh giá

a Mục đích dạy học của kiểm tra, đánh giá

KTĐG để thông áo cho học sinh iết được trình độ tiếp thu kiến thức v những kỹ năng đ t được so với yêu cầu của chư ng trình cũng như tiến ộ của học sinh trong học tập

KTĐG để phát hiện những sai sót v nguyên nhân sai sót, giúp học sinh điều chỉnh ho t động học; KTĐG giúp giáo viên nắm được năng lực, trình độ, chuẩn đoán nguyên nhân sai sót để quyết định điểm ắt đầu hay điểm tiếp theo trong quá trình d y giảng d y; KTĐT nhằm mục đích định hướng v thúc đẩy quá trình học tập

b Kiểm tra nhằm mục đích đánh giá

KTĐT giúp giáo viên đối chiếu th nh tích học tập của các học sinh trong lớp Qua đối chiếu, giáo viên phân lo i học sinh, định ra các chư ng trình học tập, rèn luyện phù hợp với cá nhân

KTĐT nhằm phân lo i xác nhận năng lực của học sinh, chứng nhận trình

độ của học sinh khi ra trường; giúp học sinh có năng lực phù hợp với các yêu

cầu của xã hội

c Mục đích giáo dục của kiểm tra, đánh giá

KTĐT giúp học sinh luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm trong học tập, trong tu dưỡng nhằm khắc phục những khó khăn để vư n lên trong học tập KTĐT chính xác kiến thức của học sinh giúp các em phát triển tinh thần tập thể t o ra được dư luận tập thể l nh m nh, đấu tranh với những iểu hiện sai trái, ủng hộ v động viên cái tốt, cái đúng, t o điều kiện cho học sinh giúp

Đánh giá Phát hiện lệch l c Điều chỉnh

đỡ nhau trong tư dưỡng, học tập… đồng thời giáo dục học sinh lòng tự trọng, tính chân thật, trung thực

1.3.3 Chức năng của kiểm tra - đánh giá

Trong quá trình d y học, ho t động KT- ĐG, HS cung cấp cho GV những thông tin “ liên hệ ngược ngo i” giúp GV điều chỉnh ho t động d y của mình Đồng thời, việc KT-ĐG thường xuyên v có hệ thống cung cấp kịp thời những thông tin “liên hệ ngược” giúp người học điều chỉnh ho t động học

KT-ĐT có 03 chức năng c ản sau:

a Chức năng sư phạm

KT-GT thể hiện ở tác dụng có ích cho HS được kiểm tra cũng như chất lượng d y của GV trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng d y Qua đó cho thấy được thực tr ng v điều chỉnh ho t động d y-học của giáo viên v học sinh

Tùy theo mục đích đánh giá m một hoặc một v i chức năng sẽ được đưa lên h ng đầu

Sơ đồ 1.2 Minh hoạ chức năng của kiểm tra

1.3.4 Ý nghĩa của kiểm tra - đánh giá

KT- ĐT l một ho t động thường xuyên, có vai trò đặc iệt quan trọng

v quyết định đối với chất lượng đ o t o

Có thể thấy,kiểm tra, đánh giá có nghĩa to lớn về nhiều mặt:

a Đối với học sinh

Ho t động KT- ĐT thường xuyên v có hệ thống giúp cho người học thu được những thông tin “liên hệ ngược trong” về kết quả học tập v giúp người học tự kiểm tra, tự giá, điều chỉnh v ho n thiện ho t động học của mình

b Đối với giáo viên

Ho t động KT- ĐT giúp giáo viên thu được những thông tin “liên hệ ngược ngo i” về ho t động nhận thức của học sinh về ho t động nhận thức của học sinh trong quá trình d y học nhắm điều chỉnh ho t động d y

c Đối với cán bộ quản lý

KT- ĐT kết quả học tập của học sinh cung cấp cho cán ộ quản l cấp những thông tin cần thiết về thực tr ng d y v học trong nh trường để đánh giá

hệ thống tổ chức, quản l nh trường v các ộ phận phục vụ giảng d y trong

trường để có hướng chỉ đ o kịp thời, đảm ảo thực hiện tốt mục tiêu giáo dục 1.3.5 Mối quan hệ giữa kiểm tra – đánh giá

Từ các khái niệm về KT- ĐG KQHT của HS ta nhận thấy rằng, đánh giá

l việc đưa ra những kết luận nhận định, phán xét về trình độ HS Muốn đánh giá KQHT của HS thì việc đầu tiên l phải kiểm tra, soát xét l i to n ộ công việc học tập của HS, sau đó tiến h nh đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng l đưa ra một quyết định Do vậy kiểm tra v đánh giá KQHT của HS l hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá v đánh giá thông qua kết quả của kiểm tra Hai khâu đó hợp th nh một quá trình thống nhất là KT- ĐG

KT - ĐG trong quá trình d y học l hết sức phức t p luôn luôn chứa

đựng những nguy c sai lầm, không chính xác Do đó người ta thường nói " KT-ĐG" hoặc " Đánh giá thông qua kiểm tra" để chứng tỏ mối quan hệ tư ng

hỗ v thúc đẩy lẫn nhau giữa hai công việc n y

1.3.6 Những nguyên tắc để đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

Đảm ảo tính khách quan, chính xác, công ằng, công khai, to n diện, hệ thống, giáo dục v phát triển:

- Đánh giá l quá trình tiến h nh có hệ thống để xác định ph m vi đ t được của các mục tiêu đề ra

- Khi đánh giá phải chọn mục tiêu đánh giá rõ r ng, các mục tiêu phải được iểu hiện dưới d ng những điều có thể quan sát được

- GV cần phải iết rõ những h n chế của từng công cụ đánh giá để sử dụng chúng có hiệu quả

- Khi đánh giá GV phải iết rằng đánh giá l phư ng tiện để đi đến mục đích đánh giá Mục đích đánh giá l để có những quyết định đúng đắn, tối ưu nhất cho quá trình d y học

- Đánh giá ao giờ cũng gắn với việc học tập của HS, nghĩa l trước tiên phải chú đến việc học tập của HS, sau đó mới kích thích sự nỗ lực học tập của HS, cuối cùng mới đánh giá năng lực học tập của học sinh

- Đánh giá ao giờ cũng đi kèm theo nhận xét để HS nhận iết những sai sót của mình về kiến thức kỹ năng, phư ng pháp để HS nghiên cứu, trao đổi thêm kiến thức

- Qua những lỗi mắc phải của HS, GV cần rút kinh nghiệm để phát hiện

ra những sai sót trong quá trình d y v đánh giá của mình để thay đổi cách

d y sao cho phù hợp với HS

- Trong đánh giá nên sử dụng nhiều phư ng pháp v hình thức khác nhau nhằm tăng độ tin cậy v chính xác

- Lôi cuốn v khuyến khích HS tham gia v o quá trình đánh giá

- GV phải thông áo rõ các lo i hình câu hỏi để KT - ĐG giúp HS định hướng khi trả lời

- Phải dựa trên những c sở của phư ng pháp d y học m xem xét kết quả của một câu trả lời, của một i kiểm tra, kết hợp với chức năng chẩn đoán hoặc quyết định về mặt sư ph m

1.3.7 Cơ sở đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

Để đánh giá KQHT của HS cần dựa v o mục tiêu môn học, mục đích học tập

v mối quan hệ giữa mục tiêu của môn học, mục đích học tập v đánh giá KQHT

- Mục tiêu của môn học l những gì HS cần phải đ t được sau khi học xong môn học, nó ao gồm các th nh tố:

+ Hệ thống các kiến thức khoa học gồm cả các phư ng pháp nhận thức; + Hệ thông kỹ năng kỹ xảo;

+ Khả năng vận dụng kiên thức v o thực tế;

+ Thái độ, tình cảm đối với nghề nghiệp, đối với xã hội

- Mục đích học tập l những gì HS cần có được sau khi đã học xong một

đ n vị kiến thức, một quy tắc n o đó

Giữa mục tiêu của môn học, mục đích học tập v đánh giá KQHT có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Nếu mục tiêu của môn học v mục đích học tập được xác định đúng đắn thì chúng hỗ trợ cho nhau trong việc đánh giá, đ t được yêu cầu đề ra của công việc đánh giá KQHT của HS Mục tiêu của môn học v mục đích học tập l c sở cho việc xác định nội dung chư ng trình, phư ng pháp v quy trình d y học v học tập Đồng thời nó cung l c sở để chọn phư ng pháp v quy trình đánh giá KQHT của HS Đánh giá KQHT dựa trên tiêu chí của mục tiêu d y học sẽ nhận được thông tin phản hồi chính xác nhằm ổ sung, ho n thiện quá trình giáo dục

1.3.8 Xu thế đổi mới hoạt động kiểm tra - đánh giá hiện nay

- Đổi mới kiểm tra - đánh giá từ điểm số sang đánh giá ằng nhận xét

- Đánh giá vì sự tiến ộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích tính tích cực v vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy tất cả khả năng; đảm ảo kịp thời, công ằng, khách quan

- Đa d ng phư ng pháp, hình thức KT-ĐG; kết hợp đánh giá v tự đánh giá; Kết hợp đánh giá của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh

- Đánh giá sự tiến ộ của học sinh, không so sánh học sinh n y với học sinh khác, không t o áp lực cho học sinh, giáo viên v cha mẹ học sinh

1.3.9 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động đổi mới kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học

- Đặc điểm vị trí địa l , tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phư ng

- Nhận thức của các cấp về tầm quan trọng của công tác quản l ho t động đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học

- Vai trò, trách nhiệm của các cấp đối với công tác quản l ho t động đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học

- Môi trường giáo dục giữa nh trường-gia đình v xã hội tác động đến công tác quản l ho t đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học

- C sở vật chất, nguồn t i chính đầu tư công tác quản l ho t động đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học

1.3.10 Đổi mới kiểm tra-đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Nhằm thực hiện mục tiêu “ đổi mới căn ản v to n diện giáo dục” theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp h nh Trung ư ng khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW), Bộ Giáo dục v Đ o t o định hướng xây dựng Chư ng trình giáo dục phổ thông của Việt Nam từ năm 2015 theo hướng tiếp cận năng lực học sinh, đó l xu hướng đổi mới d y v học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học đang được chú trọng

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết số 29-NQ/TW8, về đổi mới căn ản v to n diện giáo dục đ o t o l “Đổi mới hình thức, phư ng

pháp thi, kiểm tra v đánh giá kết quả giáo dục v đ o t o”, trong đó định hướng đánh giá theo năng lực học sinh

a Đánh giá theo năng lực

Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả học tập không lấy việc kiểm tra tái hiện kiến thức đã học l m trung tâm của việc đánh giá Đánh giá kết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận dụng sáng

t o tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau Đánh giá kết quả học tập đối với các môn học v ho t động giáo dục ở mỗi lớp v sau cấp học

l iện pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu d y học, có vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của học sinh

b Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đổi mới đánh giá theo cách tiếp cận năng lực l đánh giá tập trung thúc đẩy sự tiến ộ của học sinh, đánh giá coi trọng quá trình, đánh giá nhằm v o năng lực thực hiện của người học v kết quả sẽ được kiểm tra ằng việc người học sẽ được thay đổi đến đâu, có khả năng vận dụng những điều đã học v o giải quyết những vấn đề của thực tiễn cuộc sống thế n o

Đánh giá kết quả giáo dục các môn học, ho t động giáo dục ở mỗi lớp v sau cấp học cần phải:

Dựa v o chuẩn kiến thức, kỹ năng (theo định hướng tiếp cận năng lực) từng môn học, ho t động giáo dục từng môn, từng lớp; yêu cầu c ản cần đ t về kiến thức, thái độ ( theo định hướng tiếp cận năng lực) của học sinh của cấp học Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên với đánh giá định kỳ, giữa đánh giá của giáo viên v tự đánh giá của học sinh, giữa đánh giá của nh trường với đánh giá của gia đình, cộng đồng

Kết hợp giữa hình thức đánh giá ằng trắc nghiệm khách quan v tự luận nhằm phát huy những ưu điểm của mỗi hình thức đánh giá n y

Có công cụ đánh giá thích hợp nhằm đánh giá to n diện, công ằng,

trung thực, có khả năng phân lo i, giúp giáo viên v học sinh điều chỉnh kịp thời việc d y v học

Việc đổi mới công tác đánh giá kết quả học tập môn học của giáo viên được thể hiện qua một số đặc trưng c ản sau:

Xác định được mục đích chủ yếu của đánh giá kết quả họa tập l so sánh năng lực của học sinh với mức độ yêu cầu của chuẩn kiến thức v kỹ năng (năng lực) môn học ở từng chủ đề, từng lớp học, để từ đó cải thiện kịp thời

ho t động d y v ho t động học

Tiến h nh đánh giá kết quả học tập môn học theo 03 công đo n c ản l thu thập thông tin, phân tích v xử l thông tin, xác nhận kết quả học tập v ra quyết định điều chỉnh ho t động d y, ho t động học

c Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học

Theo nhận định của các chuyên gia giáo dục, để đ t được th nh công trong quản l d y học chuyển tiếp từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, cần đổi mới đồng ộ các yếu tố nội dung chư ng trình, tổ chức giảng d y v đánh giá xác thực Cụ thể, giáo dục Việt Nam cần phát triển mô hình quản l

c sở giáo dục đ o t o theo mục tiêu chất lượng, vận dụng đúng quy trình quản l chất lượng quốc tế

Với xu thế đó, mô hình trường tiểu học mới đang được triển khai thí điểm t i nhiều tỉnh th nh trong cả nước Mục tiêu của mô hình trường tiểu học

mới là “đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra-đánh giá kết quả

học tập của học sinh” theo hướng khoa học, hiện đ i, tăng cường mối quan hệ

thúc đẩy lẫn nhau giữa các hình thức v phư ng pháp tổ chức d y học-giáo

dục, đánh giá trong quá trình d y học-giáo dục v đánh giá kết quả giáo dục

Đáp ứng mục tiêu đổi mới kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của học

sinh, Bộ GDĐT đã an h nh TT30/2014/TT-BGDĐT ng y 28 tháng 8 năm

2014, quy định đánh giá học sinh tiểu học được thực thi từ ng y 15/10/2014

(thay thế Thông tư số 32/2009/TT-BGDĐT ng y 27 tháng 10 năm 2009)

Thông tư TT30/2014/TT-BGDĐT đổi mới về kiểm tra-đánh giá kết quả

học tập của học sinh tiểu học như sau:

- Đổi mới về Nguyên tắc kiểm tra đánh giá:

+ Đánh giá vì sự tiến ộ của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích tính tích cực v vượt khó trong học tập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy tất cả khả năng; đảm ảo kịp thời, công ằng, khách quan + Đánh giá to n diện học sinh thông qua đánh giá mức độ đ t chuẩn kiến thức, kĩ năng v một số iểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học

+ Kết hợp đánh giá của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, trong đó đánh giá của giáo viên l quan trọng nhất

+ Đánh giá sự tiến ộ của học sinh, không so sánh học sinh n y với học sinh khác, không t o áp lực cho học sinh, giáo viên v cha mẹ học sinh

- Đổi mới Nội dung đánh giá:

+ Đánh giá thường xuyên ho t động học tập, đánh giá quá trình học tập,

sự tiến ộ v kết quả học tập của HS theo chuẩn KT-KN từng môn học v

ho t động giáo dục khác theo chư ng trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học + Đánh giá sự hình th nh v phát triển một số năng lực của học sinh, như: tự phục vụ, tự quản; Giao tiếp, hợp tác; Tự học v giải quyết vấn đề + Đánh giá sự hình th nh v phát triển một số phẩm chất của học sinh: Chăm học, chăm l m; tích cực tham gia ho t động giáo dục; Tự tin, tự trọng,

tự chịu trách nhiệm…

- Đổi mới Cách thức đánh giá:

Trong quá trình dạy học, GV thực hiện kiểm tra đánh giá thường xuyên:

+ Quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra quá trình v từng kết quả thực hiện nhiệm vụ của học sinh, nhóm học sinh theo tiến trình d y học;

+ Nhận xét ằng lời nói trực tiếp với học sinh hoặc viết nhận xét v o phiếu, vở của học sinh về những kết quả đã l m được hoặc chưa l m được; mức độ hiểu iết v năng lực vận dụng kiến thức; mức độ th nh th o các thao tác, kĩ năng cần thiết, phù hợp với yêu cầu của i học, ho t động của học sinh; + Quan tâm tiến độ ho n th nh từng nhiệm vụ của học sinh; áp dụng iện pháp cụ thể để kịp thời giúp đỡ học sinh vượt qua khó khăn

+ Không dùng điểm số để đánh giá thường xuyên

Trong kiểm tra đánh giá định kỳ KQHT của HS:

+ GV ra đề i kiểm tra định kì phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng, gồm các câu hỏi, i tập được thiết kế theo các mức độ nhận thức của học sinh; + B i kiểm tra định kì được giáo viên sửa lỗi, nhận xét những ưu điểm

v góp những h n chế để thông tin phản hồi đến học sinh

1.4 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA-ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

1.4.1 Mục tiêu hoạt động kiểm tra-đánh giá kết quả học tập

a Kiểm tra – đánh giá định hướng và thúc đẩy quá trình học tập

- Qua KT-ĐG thông áo cho từng học sinh iết được trình độ tiếp thu kiến thức v những kỹ năng môn học của mình so với yêu cầu của chư ng trình cũng như sự tiến ộ của họ trong quá trình học tập, nhằm thúc đẩy tính tích cực, hứng thú học tập

- Kiểm tra-đánh giá giúp học sinh phát hiện những nguyên nhân sai sót cần phải ổ sung, điều chỉnh trong ho t động học

b Kiểm tra – đánh giá để phân loại, xếp loại học sinh

Công khai hoá các nhận định về năng lực v kết quả học tập của mỗi học sinh v mỗi tập thể lớp, t o c hội để các em phát triển kỹ năng tự đánh giá để nhận ra sự tiến ộ của mình, khuyến khích, động viên các em học tập, có kế

ho ch ồi dưỡng kịp thời đồng thời qua đó giáo dục học sinh nâng cao tinh thần

trách nhiệm trong học tập, rèn luyện tu dưỡng đ o đức, có thêm niềm tin ở sức lực, khả năng của mình để từ đó có nhu cầu tự kiểm tra, đánh giá thường xuyên

c Kiểm tra – đánh giá thúc đẩy quá trình dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục

- Kiểm tra - đánh giá giúp giáo viên có c sở nhận ra những điểm m nh, yếu của mình, tích cực đổi mới phư ng pháp, tự điều chỉnh, ho n thiện ho t động d y học của mình đ t hiệu quả

- Giúp các cấp quản lí chỉ đ o, điều chỉnh quá trình d y học, nâng cao chất lượng d y v học

1.4.2 Nội dung hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Kế ho ch kiểm tra - đánh giá của SGD,PGD, nh trường, các tổ chuyên môn v của giáo viên

- Nội dung kiểm tra - đánh giá được căn cứ v o nội dung, chư ng trình của môn học, cấp tiểu học

- Nội dung kiểm tra v đánh giá căn cứ theo chuẩn kiến thức, kĩ năng v yêu cầu về thái độ trong Chư ng trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học

- Nội dung ho t động kiểm tra - đánh giá phải đảm ảo độ tin cậy, tính giá trị, tính to n diện về nội dung v các lo i hình kiểm tra - đánh giá; đảm

ảo sự kết hợp giữa sự đánh giá của giáo viên với sự tự đánh giá của học sinh; Kiểm tra v đánh giá kết quả đ t được v khả năng phát triển từng mặt của học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến ộ của học sinh

1.4.3 Phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động kiểm tra – đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

a Phương pháp hoạt động kiểm tra- đánh giá

Theo Tars Gerg Al ers v Siylie Bolton về s đồ mối quan hệ chung m