HĐNGLL giúp trẻ cân bằng giữa việc học tập và vuichơi, giúp trẻ giảm bớt sự mệt mỏi, căng thẳng sau những giờ học trên lớp, tạohứng thú trong học tập, tư duy, nghiên cứu sáng tạo, rèn lu
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Chúng ta đã biết, cùng với hoạt động dạy học trên lớp, hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng trong quátrình giáo dục trẻ em Thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp những trithức, kĩ năng cơ bản đã được học sinh lĩnh hội có điều kiện để củng cố, mởrộng, khơi sâu Đồng thời các em được trực tiếp rèn luyện các hành vi ứng xử,các phẩm chất nhân cách và là điều kiện tốt nhất để các em rèn luyện kĩ năng
sống, góp phần xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Học sinh tiểu học là lứa tuổi ngây thơ, hồn nhiên, sống thiên về tình cảm vìthế, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) lại vô cùng thiết thực,nhằm giúp trẻ làm quen với các hoạt động, tích luỹ dần những kinh nghiệm thựctiễn của cuộc sống; Đồng thời, HĐGDNGLL sẽ đáp ứng những nhu cầu, quyềnlợi của trẻ Và đây cũng là con đường để giúp trẻ hình thành và phát triển phẩmchất và năng lực bản thân HĐNGLL giúp trẻ cân bằng giữa việc học tập và vuichơi, giúp trẻ giảm bớt sự mệt mỏi, căng thẳng sau những giờ học trên lớp, tạohứng thú trong học tập, tư duy, nghiên cứu sáng tạo, rèn luyện và phát triển thểchất, tinh thần cho trẻ… Việc tổ chức tốt hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớptrong nhà trường sẽ giải quyết được vấn đề nêu trên Bởi chính hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp là một sân chơi bổ ích và lí thú nhất trong nhà trường giúpcác em vừa được học tập ôn luyện củng cố, mở mang kiến thức vừa được vuichơi, giải trí lành mạnh và được thể hiện chính mình Đây là động lực thúc đẩygiúp các em học tốt hơn các môn học văn hóa, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện học sinh trong nhà trường
Thực tế hiện nay, trong giai đoạn toàn ngành đang chuẩn bị thực hiệnchương trình giáo dục phổ thông mới, với nhiều ý tưởng tốt đẹp cho việc pháttriển phẩm chất, năng lực học trò, hầu hết các nhà trường đã và đang lưu ý thựchiện điều chỉnh nội dung dạy học chương trình hiện hành, đổi mới phương pháp,hình thức tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng phát triểnphẩm chất và năng lực người học Ở bậc tiểu học, từ năm học 2014- 2015, vớiđịnh hướng của ngành đã và đang tạo cơ hội giúp cho giáo viên, học sinh vàphụ huynh từng bước làm quen với chương trình giáo dục phổ thông mới Banđầu chúng ta gặp không ít những khó khăn về phương pháp dạy học, về cáchđánh giá học sinh từ đội ngũ thầy cô giáo và cả sự băn khoăn, lo lắng của phụhuynh và dư luận xã hội
Là một nhà quản lí giáo dục, một Hiệu trưởng nhà trường, tôi thấy đây làviệc làm hết sức cần thiết, tạo ra sự thích nghi cho giáo viên, học sinh và phụhuynh Đến nay, sau 4 năm thực hiện việc đánh giá học sinh tiểu học theo thông
tư 30/BGD&ĐT và thông tư 22/BGD&ĐT đã đi vào nền nếp ổn định Nhiều nhàtrường đã có những cách làm sáng tạo, kết quả dạy học và giáo dục đạt tốt, phùhợp với nhu cầu phát triển của thời đại Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn không ítnhà trường, một bộ phận giáo viên chưa thấy hết vị trí, tầm quan trọng của hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp ở tiểu học, còn xem nhẹ hoặc thiếu quan tâmhoặc còn lúng túng trong việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện
Trang 2Vậy làm thế nào để nâng cao hiệu quả, chất lượng của HĐGDNGLL vàlàm cho HĐGDNGLL trở thành một hoạt động có sức hấp dẫn, lôi cuốn họcsinh và đặc biệt là khai thác hết những sáng kiến của đội ngũ giáo viên là câuhỏi đặt ra cho các nhà quản lí Bản thân tôi đã không ngừng tìm tòi, nghiên cứu
và thử nghiệm ở đơn vị của mình và rút ra “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo hướng tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, góp phần hình thành, phát triền phẩm chất, năng lực cho học sinh ở trường Tiểu học.”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, lựachọn những giải pháp thích hợp để chỉ đạo nhà trường nâng cao chất lượng, hiệuquả công tác GDNGLL, góp phần hình thành, phát triền phẩm chất, năng lựccho học sinh ở trường Tiểu học theo hướng tăng cường tổ chức các hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo cho học sinh
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Thực trạng hoạt động NGLL ở trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi- Thànhphố Thanh Hóa
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên (mo dun 38) nội dung chương trình, kếhoạch HĐNGLL của các cấp
- Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể ( CTGDPTTT) của BộGD&ĐT
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận:
+ Nghiên cứu các tài liệu văn bản: về lí luận đường lối của Đảng, của Nhànước và của ngành, nhiệm vụ năm học
+ Tài liệu liên quan đến hoạt động NGLL ở tiểu học
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp điều tra, quan sát, thống kê, xử lí số liệu
+ Phương pháp thử nghiệm: Triển khai các giải pháp thử nghiệm, đúc rútkinh nghiệm, tổng kết thực tiễn
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận:
* Hoạt động NGLL là gì?
Hoạt động GDNGLL là những hoạt động giáo dục được tổ chức theo cácchủ đề giáo dục từng tháng với thời lượng 4 tiết/tuần (Chương trình giáo dụccấp Tiểu học, Ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ -BGD&ĐT ngày
05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) Với quan niệmnày thì hoạt động NGLL; Hoạt động tự chọn và Hoạt động tập thể (sinh hoạttoàn trường dưới cờ, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội TNTP HCM, sinh hoạt SaoNhi đồng) là những hoạt động giáo dục độc lập với nhau trong nhà trường
Như chúng ta đã biết, hoạt động giáo dục bao gồm hoạt động giáo dụctrong giờ lên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm rèn luyện đạođức, hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực, bồi dưỡng năng khiếu, giúp đỡ
HS yếu sao cho phù hợp đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi HS tiểu học
Trang 3Hoạt động giáo dục trong giờ lên lớp được tiến hành thông qua việc dạyhọc các môn học bắt buộc và tự chọn trong chương trình giáo dục phổ thông cấpTiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm hoạt động ngoại khoá,hoạt động vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưu văn hoá;hoạt động bảo vệ môi trường; lao động công ích; từ thiện nhân đạo và cáchoạt động xã hội khác
HĐGDNGLL là hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn học.HĐGDNGLL là hoạt động nối tiếp và thống nhất hữu cơ với hoạt động giáo dụctrong giờ học trên lớp (Mô dun 38 - Tài liệu BDTX)
* Vai trò của HĐGDNGLL :
Cùng với dạy học ở trên lớp, thì HĐGDNGLL là một bộ phận rất quan
trọng và vô cùng cần thiết trong toàn bộ quá trình dạy học - giáo dục ở nhà
trường phổ thông nói chung và của trường tiểu học nói riêng Hai bộ phận nàygắn bó hỗ trợ với nhau trong quá trình giáo dục
+ Làm cơ sở giúp học sinh tự so sánh bản thân với người khác
+ Hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng ban đầu, cơ bản, cần thiếtphù hợp với sự phát triển chung của các em (kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham giacác hoạt động tập thể, kĩ năng nhận thức…)
+ Giúp học sinh hình thành và phát huy tính chủ thể và tính tích cực, tựgiác trong việc tham gia vào các hoạt động chính trị xã hội Trên cơ sở đó, bồidưỡng cho các em thái độ đúng đắn với các hiện tượng tự nhiên và xã hội, cótrách nhiệm đối với công việc chung
HĐGDNGLL là cầu nối giữa hoạt động giảng dạy và học tập ở trên lớp vớigiáo dục học sinh ở ngoài lớp thông qua các hoạt động lao động, văn nghệ, từthiện, thể dục thể thao… Hay nói cụ thể hơn đó là sự chuyển hoá giữa giáo dụcvới tự giáo dục, chuyển hoá những yêu cầu về những chuẩn mực hành vi đãđược quy định thành hành vi và thói quen tương ứng Muốn cho sự chuyển hoánày diễn ra thì phải thông qua các hoạt động học tập, lao động, sinh hoạt tập thể,
xã hội, vui chơi giải trí và qua giao lưu với bạn bè, với các thầy, cô giáo, với cha
mẹ và mọi người xung quanh…
Xuất phát từ cơ sở khoa học của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,trong nhiều năm qua, tôi đã quan tâm nghiên cứu và tổ chức thực nghiệm, tổngkết thực tiễn trong công tác quản lí nhà trường thành kinh nghiệm nâng cao chấtlượng hoạt động NGLL tại đơn vị trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi và đạt đượckết quả tốt
2.2 Thực trạng HĐGDNGLL ở trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi- Thành phố Thanh Hóa
2.2.1 Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi- Thành phố Thanh Hóa
Trang 4Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là trường tiểu học đạt chuẩn mức độ 1năm 2010 và đang hoàn thiện các tiêu chí để được công nhận là trường Tiểu họcđạt chuẩn quốc gia mức độ 2 vào năm 2018 Trường có quy mô lớp và học sinhđứng đầu của tỉnh Thanh Hóa và ngày càng có sức thu hút học sinh Sau gần 30năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành trong buổi Lễ khai giảng năm học2017- 2018 trường đã vinh dự được đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhìcủa Đảng và Nhà nước Trao tặng Các tổ chức đoàn thể khác luôn được cấpTrung ương khen tặng như Công đoàn; Hội Chữ Thập đỏ đặc biệt là Liên độiliên tục là đơn vị lá cờ dẫn đầu của Hội Đồng Đội tỉnh Thanh Hóa, nhiều nămliền được tặng bằng khen và Cờ mang chân dung Bác của của Trung ương Đoànthanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
2.2.2 Thực trạng công tác hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi- Thành phố Thanh Hóa.
* Về giáo viên:
Những năm gần đây, thực hiện việc đánh giá học sinh tiểu học theo thông
tư 30//BGD&ĐT và thông tư 22/BGD&ĐT thì HĐGDNGLL đã trở thành hoạtđộng giáo dục quan trọng trong các nhà trường nói chung và trường tiểu họcNguyến Văn Trỗi nói riêng Nhận thức về vị trí, vai trò của HĐGDNGLL củacán bộ quản lí, giáo viên, cha mẹ học sinh và các em học sinh đã hoàn toàn thayđổi Đó không đơn thuần là hoạt động vui chơi, giải trí mà đã trở thành hoạtđộng giáo dục có vai trò hết sức quan trọng đối với sự hình thành, phát triểnphẩm chất và năng lực học sinh Chính vì vậy, HĐGDNGLL đã được cán bộquản lí, giáo viên và phụ huynh quan tâm, đầu tư đúng mức và có hiệu quả.Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giáo viên chưa nhận thức hết được vai trò,trách nhiệm của mình trong việc thực hiện kế hoạch của nhà trường, của Độithiếu niên và của lớp Với suy nghĩ cho rằng hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp là của Ban giám hiệu, Tổng phụ trách Đội thiếu niên cho nên:
- Chưa chủ động trong việc tham gia xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp, còn phụ thuộc kế hoạch chung của nhà trường, của Đội Giáoviên chưa có sự đầu tư trí tuệ, thời gian, công sức để tổ chức hoạt động riêngbiệt cho học sinh của lớp mình
- Một số giáo viên tham gia kế hoạch HĐGDNGLL của trường, của Đội,của lớp còn hời hợt, thiếu nhiệt tình, chưa kêu gọi và thu hút được đông đảo họcsinh tham gia Đặc biệt là các buổi sinh hoạt CLB văn hóa văn nghệ, TDTT mànhà trường phối hợp với Nhà văn hóa thiếu nhi, Trung tâm TDTT tổ chức
- Hiệu quả hoạt động NGLL ở một số lớp còn thấp, còn tập trung ở một số
em học hành được các gia đình đặc biệt ủng hộ Một bộ phận không nhỏ họcsinh rất thông minh, năng động, tự tin Học sinh không những chăm ngoan, học
Trang 5giỏi mà còn rất thích tham gia các hoạt động phong trào Vì vậy việc tổ chức
hoạt động NGLL theo hướng trải nghiệm được các em hào hứng đón nhận và
tham gia Tuy nhiên:
- Vẫn còn một bộ phận học sinh chỉ quan tâm đến việc học kiến thức cácmôn học
- Một bộ phận học sinh thiếu tự tin, kĩ năng giao tiếp chưa tốt, tham gia
hoạt động học cũng như HĐNGLL hiệu quả chưa cao
- Số học sinh tham gia tập trung vào một số lớp có phong trào mạnh
- Nhiều học sinh kiến thức, kĩ năng về cuộc sống xung quanh hạn chế
Vậy làm thế nào để hoạt động GDNGLL trở thành một hoạt động giáo dục
có sức hấp dẫn không chỉ với học sinh mà trở thành một nhu cầu đối với
CBGV? Chính vì lẽ đó, khi tôi nhận nhiệm vụ Hiệu trưởng nhà trường năm
2014, tôi đã từng bước nghiên cứu, tìm tòi và đưa ra các giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả hoạt động ngoài giờ lên lớp trong nhà trường và không ngừng cải
tiến, điều chỉnh, thiết kế chương trinh đưa vào kế hoạch HĐGDNGLL của nhà
trường qua các năm học
KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH
NĂM HỌC 2016- 2017 Mức đạt
được
Tự phục
vụ, tự quản
Hợp tác
Tự học, giải quyết vấn đề
Chăm học, chăm làm
Tự tin, trách nhiệm
Trung thực, kỉ luật
Đoàn kết, yêu thương
Đối với các trường ngoại thành thì bảng kết quả có thể chấp nhận được
nhưng với trường tiểu học nội thành thì chưa đạt chỉ tiêu mà nhà trường mong
đợi Vì vậy cần phải có giải pháp để duy trì, giữ vững và phát triển về mọi mặt
chất lượng giáo dục toàn diện học sinh
2.3 Các giải pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục NGLL ở
trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi - Thành phố Thanh Hóa
Sinh thời bác Hồ đã nói:“ Một năm khởi đầu từ mùa xuân- Một đời khởi
đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội.” Đảng và nhà nước ta luôn coi
giáo dục là quốc sách hàng đầu, nghề dạy học không cho phép tạo ra phế phẩm
Giáo dục trong nhà trường bắt đầu từ bậc học nền tảng, phải bắt đầu từ bậc học
thấp nhất Vì vậy, ở trường Tiểu học giáo viên là người có vai trò quan trọng
trong mỗi hoạt động, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm Hoạt động NGLL là một
trong những nội dung giáo dục toàn diện học sinh Vai trò của giáo viên đối với
hoạt động này là không nhỏ Vì vậy để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diệntrong mỗi nhà trường, điều trước tiên chúng ta phải có một đội ngũ giáo viên
Trang 6vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề, có lòng yêu nghề, mến trẻ, cótinh thần trách nhiệm cao Muốn vậy, người cán bộ quản lí phải luôn làm tốtcông tác bồi dưỡng đội ngũ về mọi mặt, trong đó có việc bồi dưỡng về kĩ năng
tổ chức hoạt động HĐNGLL
* Giải pháp 1: Tuyên truyền, bồi dưỡng nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt động giáo dục NGLL theo hướng tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo cho CBGV-NV, CMHS.
Những năm gần đây, hoạt động NGLL đã được nhà trường quan tâm và tổchức thành hoạt động thường xuyên theo kế hoạch năm học với nhiều nội dung
và hình thức tổ chức phong phú, hấp dẫn theo chủ điểm Chính từ tính thiết thựccủa các chương trình GDNGLL, GV ý thức được ích lợi không nhỏ khi cho họcsinh của lớp, của trường tham gia vào các hoạt động ngoại khóa, từ đó việc thamgia của đội ngũ giáo viên và các em học sinh ngày càng sôi nổi, tích cực và hiệuquả so với trước đây
Tuy nhiên, vẫn còn số ít giáo viên nhận thức về vai trò, tầm quan trọng củahoạt động GDNGLL vẫn còn rất đơn giản, còn cho rằng hoạt động ngoài giờ lênlớp là hoạt động giúp các em vui chơi giải trí, là hoạt động chủ yếu thuộc vềtrách nhiệm của nhà trường, của Đoàn, Đội Do đó khi triển khai nội dung đếncha mẹ học sinh (CMHS) chưa thuyết phục, dẫn đến tình trạng một bộ phậnCMHS chỉ quan tâm đến việc học kiến thức của con em mà chưa quan tâm đếnhoạt động NGLL Chính vì thế tôi đã triển khai kế hoạch tuyên truyền, tập huấn
để nâng cao nhận thức cho giáo viên và CMHS để mọi người hiểu rõ hơn vềhoạt động NGLL Những hoạt động theo chủ điểm từng tháng được đặt tên cụthể, quy định rõ quy mô, đối tượng HS tham gia và kinh phí (nếu cần thiết nhưhoạt động dã ngoại hay chia khó với các trường trong tỉnh) và được xin ý kiếnphụ huynh ( PH) trong Hội nghị cha mẹ HS toàn trường ngay từ đầu năm học,
để tất cả CMHS đều hiểu HĐNGLL:
- Là nơi thể nghiệm, vận dụng và củng cố tri thức trên lớp
- Là dịp, cơ hội để học sinh tự bộc lộ nhân cách toàn vẹn, từ đó tự khẳngđịnh vị trí của mình
- Là môi trường nuôi dưỡng và phát triển tính chủ thể cho học sinh: chủđộng, tích cực, độc lập và sáng tạo
- Là dịp tốt để thu hút cả ba lực lượng giáo dục cùng tham gia giáo dục.Làm thế nào để đội ngũ giáo viên, cha mẹ học sinh nhận thức hết được vai trò,tầm quan trọng của hoạt động NGLL Với cượng vị là hiệu trưởng nhà trườngtôi đã tiến hành:
Triển khai chuyên đề trong chương trình bồi dưỡng thường xuyên ngay từ
đầu năm học “Tổ chức, thực hành hoạt động ngoài giờ lên lớp”, (mô đun 38)
nhằm trang bị cho giáo viên đầy đủ các nội dung về: khái niệm, vai trò, đặcđiểm, mục tiêu, nguyên tắc, nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức, đánh giá,khen thưởng…
- Trong buổi tập huấn, Ban Giám hiệu nhà trường kết hợp triển khai cáccông văn hướng dẫn hoạt động NGLL của phòng GD&ĐT TP Thanh Hóa
- Thông qua buổi tập huấn, thông qua công tác tự học, giáo viên đã có nhậnthức đầy đủ về hoạt động NGLL trong trường tiểu học
Trang 7- Từ công văn hướng dẫn của Phòng GD&ĐT, lãnh đạo nhà trường chỉ đạogiáo viên tổng phụ trách Đội, các tổ chuyên môn xây dựng chương trình tổng thể
cả năm về hoạt động GDNGLL cùng với Kế hoạch năm học để triển khai đếntoàn thể cán bộ, giáo viên, xin ý kiến biểu quyết nội dung, hình thức, quy môcác hoạt động, các chỉ tiêu và giải pháp thực hiện thông qua Hội nghị Côngchức, viên chức, người Lao động ngay từ đầu năm học
- Với mục tiêu mỗi tháng một hoạt động GDNGLL quy mô cấp trường, từ
kế hoạch chung đó, căn cứ theo chủ điểm, lãnh đạo nhà trường giao Tổng phụtrách Đội phối hợp với giáo viên chủ nhiệm xây dựng thành kế hoạch cụ thểtừng tháng cho lớp, cho tổ chuyên môn Việc xây dựng kế hoạch phải đảm bảotheo yêu cầu chung của nhà trường
- Để theo dõi và đôn đốc việc thực hiện nội dung và hình thức tổ chứcHĐGDNGLL ở từng tháng, lãnh đạo nhà trường sẽ thông qua một lẫn nữa tạiphiên họp Hội đồng giáo dục nhà trường đầu mỗi tháng, ấn định ngày tổ chứcđảm bảo tính khoa học và có thể được biểu quyết điều chỉnh ( nếu cần thiết) Ngoài ra, lãnh đạo nhà trường gặp gỡ, trao đổi với chính quyền địa phương,ban đại diện CMHS để nhận được sự ủng hộ; đồng thời tuyên truyền bằng nhiềuhình thức để nâng cao nhận thức cho mọi người như: họp CMHS, thông qua kếhoạch hội họp, các buổi chào cờ đầu tuần, tổ chức các hội nghị chuyên đề đểtrao đổi, thảo luận cách thức tiến hành các hoạt động giáo dục NGLL, giúp mọingười hiểu: Hoạt động giáo dục GDNGLL là một trong hai con đường cơ bảnthực hiện quá trình giáo dục trẻ em, nó bao gồm các hoạt động được nhà trường
tổ chức vào thời gian ngoài giờ lên lớp Đó là những hoạt động được tổ chứcngoài giờ học các môn, là sự tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động dạyhọc, tạo điều kiện gắn lí thuyết với thực hành, góp phần quan trọng vào sự hìnhthành và phát triển nhân cách toàn diện của học sinh
Từ việc hiểu vị trí, vai trò quan trọng của HĐGDNGLL mọi người cànghiểu rõ hơn việc tổ chức HĐGDNGLL thực sự là cần thiết, và là một bộ phậnkhông thể thiếu của quá trình sư phạm tổng thể ở trường tiểu học nói riêng và ởtrường phổ thông nói chung
Trường nào thực hiện HĐGDNGLL có nội dung, kế hoạch, biện pháp và cócác phương pháp đa dạng phong phú, trường đó sẽ đạt hiệu quả giáo dục cao.Những chủ nhân tương lai sẽ có tinh thần dám nghĩ, dám làm, năng động, sángtạo đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhậpđược với sự phát triển kinh tế trong khu vực và quốc tế
* Giải pháp 2: Làm tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
và Ban chỉ đạo hoạt động giáo dục NGLL:
a Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm:
Trong trường tiểu học, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò hết sức quantrọng Ngoài việc giảng dạy gần như tất cả các môn, giáo viên chủ nhiệm làngười trực tiếp chỉ đạo, cố vấn và giúp các em hoàn thành được các kĩ năng cơbản như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hoạt động, tự nhận thức bản thân, kĩ năngxây dựng quan hệ cá nhân, kĩ năng hợp tác, chia sẻ…Vì vậy, ban giám hiệu nhàtrường quan tâm bồi dưỡng đội ngũ giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp Giúpcác giáo viên chủ nhiệm xác định rõ nhiệm vụ của mình trong việc tổ chức hoạt
Trang 8động giáo dục NGLL, thấy được bản thân cần phải tu dưỡng, rèn luyện để cónăng lực chuyên môn tốt, có khả năng tổ chức các hoạt động tập thể, có khảnăng giáo dục, thuyết phục học sinh, nhiệt tình và thương yêu các em Hoạtđộng giáo dục NGLL có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào giáoviên chủ nhiệm các lớp Bởi nếu không có sự tham gia tích cực, hiệu quả từ cáclớp thì hoạt động chung của toàn trường không thể đạt được hiệu quả
Cho nên tôi đã tăng cường bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, các kĩnăng thực hành: xây dựng kế hoạch, quy trình tổ chức, hướng dẫn học sinh thựchiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của giáo viên dưới hình thức chuyên
đề Làm tốt phần hướng dẫn thực hiện điểm và tổ chức thực hiện đại trà Khôngđược bỏ qua khâu kiểm tra đánh giá và đúc rút kinh nghiệm trong tổ chức thựchiện của giáo viên
Mỗi năm học, trường đã chọn 2 giáo viên đại diện cho tổ chuyên môn 4, 5
và tổ chuyên môn 1, 2, 3 dạy mẫu 2 tiết HĐGDNGLL cho cụm chuyên môn dự.Qua dự giờ, nhiều đồng chí giáo viên mới hiểu được: dạy một tiết hoạt độngNGLL còn khó và hấp dẫn hơn rất nhiều so với một tiết dạy học thông thường.Dạy hoạt động NGLL đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị kế hoạch công phu, vàphải có kĩ năng tổ chức, điều hành Các tiết dạy đã được đồng nghiệp đánh giácao và mở rộng ý tưởng cho các hoạt động quy mô cấp tổ và cấp trường
b Thành lập Ban chỉ đạo hàng năm:
Mọi hoạt động trong nhà trường đều phải có ban chỉ đạo Hoạt động NGLLkhông thể tiến hành và đi đến thành công nếu chỉ Ban Giám hiệu hay Tổng phụtrách Đội điều hành Vì vậy ngay từ đầu năm học nhà trường phải thành lập banchỉ đạo, hàng năm tiến hành kiện toàn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từngthành viên trong ban chỉ đạo, bao gồm:
+ Trưởng ban: Hiệu trưởng - Phụ trách chung: Từ khâu kế hoạch- tổ chứcthực hiện - đánh giá - rút kinh nghiệm - khen thưởng - điều chỉnh kế hoạch.+ Phó ban: Phó hiệu trưởng - Tổng phụ trách Đội - Chịu trách nhiệm xâydựng kế hoạch, trực tiếp điều hành thực hiện kế hoạch - kiểm tra đánh giá - đềxuất hiệu trưởng trong quá trình thực hiện
+ Các ủy viên: Chủ tịch công đoàn, Bí thư chi đoàn, trưởng ban đại diệnCMHS, các tổ trưởng, tổ phó chuyên môn - tham mưu xây dựng kế hoạch, phốihợp chỉ đạo điều hành tổ chức thực hiện, đánh giá, rút kinh nghiệm…
Ngay từ đầu năm học, căn cứ vào nhiệm vụ năm học, căn cứ vào hướngdẫn của ngành về HDNGLL, ban chỉ đạo xây dựng kế hoạch cả năm, từngtháng Sau mỗi tháng rà soát, bổ sung kế hoạch, tổ chức thực hiện, đánh giá, rútkinh nghiệm, khen thưởng tập thể, cá nhân điển hình
c - Bồi dưỡng Ban cán sự lớp, Ban chỉ huy Liên Đội:
Hoạt động ngoài giờ không phải chỉ diễn ra dưới quy mô lớn , toàn trường,toàn khối, liên khối 1, 2, 3 và khối 4, 5 mà còn được tiến hành tại các lớp vì vậyngoài việc bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, chúng ta cần quan tâmđến ban chỉ huy liên đội, đội ngũ cán bộ lớp Đây là lực lượng điều hành hoạtđộng NGLL ở quy mô hẹp…
Vì vậy cần bồi dưỡng, giáo dục để các em có nhận thức đúng về việc thamgia các hoạt động ngoại khóa, phải hiểu được tham gia hoạt động ngoài giờ lên
Trang 9lớp chính là quyền lợi và cũng trách nhiệm của mỗi học sinh Qua các hoạt độngngoại khóa giúp các em phát triển về nhận thức về các kĩ năng cần thiết Từ đócác em tuyên truyền, vận động phụ huynh, các bạn trong lớp, trong trường tíchcực tham gia tốt hoạt động này.
Bồi dưỡng về năng lực tổ chức, điều hành, hướng dẫn, quản lí tập thể lớp,
tổ của đội ngũ cán bộ lớp
Bồi dưỡng về kĩ năng tổ chức, tham gia các hoạt động tập thể Rèn tính chủđộng, tự giác, tính tập thể, tính sáng tạo trong tham gia hoạt động ngoài giờ lênlớp Học sinh trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi có môi trường, điều kiện tốt,đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường phát huy hiệu quả của HĐNGLL.Thôngqua buổi hoạt động NGLL thi phụ trách sao giỏi mới thấy được học sinh của nhàtrường có rất nhiều năng, kĩ năng, tự tin và đặc biệt là sự hào hứng trong việctham gia hoạt động NGLL
Tập huấn kĩ năng tổ chức hoạt động NGLL cho ban chỉ huy Đội, cán sự lớp!
* Giải pháp 3 Phát huy vai trò của Đoàn viên thanh niên - Đội Thiếu niên trong việc tổ chức các hoạt động GD NGLL:
* Đối với Đoàn Thanh niên:
Những năm gần đây, bậc tiểu học ít được tuyển giáo viên mới Vì vậy độingũ GV trẻ trong các nhà trường ngày càng ít Hoạt động NGLL đòi hỏi ở sựnăng động, trẻ trung, sáng tạo và hoạt bát Trong nhà trường tiểu học đoàn thanhniên là lực lượng với trách nhiệm chỉ đạo hoạt động Đội, Sao và chăm sóc giáodục thiếu niên nhi đồng Đây là lực lượng có khả năng sáng tạo cao trong xâydựng nội dung, thiết kế mô hình, hình thức tổ chức các hoạt động Vì vậy tuy sốlượng đoàn viên ít song hiệu trưởng vẫn cần giao nhiệm vụ và tạo điều kiện để
họ phát huy sức trẻ, sáng tạo và mạnh dạn đổi mới Đây cũng là lực lượng tiênphong, gương mẫu đi đầu trong mọi hoạt động, mọi phong trào của nhà trường
Để tổ chức một buổi hoạt động NGLL, một mình tổng phụ trách Đội sẽ khôngthể điều hành và tổ chức Phải có sự hỗ trợ đắc lực từ phía Đoàn Thanh niên, từkhâu xây dựng kế hoạch đến khâu chuẩn bị và tổ chức thực hiện
Để tổ chức Đoàn hoạt động hiệu quả, cần lựa chọn bí thư chi Đoàn nhiệttình, trách nhiệm, năng động và sáng tạo, luôn sẵn sàng thực hiện mọi nhiệm vụ
mà hiệu trưởng phân công Vì vậy, trong những năm qua, hoạt động NGLL củanhà trường tiến hành thường xuyên, hiệu quả là có sự hỗ trợ đắc lực từ phía
Trang 10Đoàn thanh niên nhất là đồng chí phó bí thư chi Đoàn: là một giáo viên Thể dụcnhưng đồng chí luôn tham gia tất cả các nhiệm vụ một cách tích cực và hiệu quảcao khi được hiệu trưởng phân công Đội bóng đá Vô địch cấp Thành phố nămhọc 2013- 2014, đạt giải Ba cấp Thành phố từ năm học 2015- 2016 đến nay.
Đội bóng đá của trường do thầy Lê Văn Hùng, Phó Bí thư chi đoàn huấn
luyện nhiều năm đạt giải cao cấp thành phố.
* Nâng cao vai trò quan trọng của Tổng phụ trách Đội.
Trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là trường chuẩn quốc gia và là trườngHạng 1 nên có giáo viên chuyên trách làm công tác Đội Mặc dù không đượcđào tạo chuyên môn về công tác Đội nhưng nhờ tinh thần làm việc đầy tráchnhiệm, tích cực tự học, tự bồi dưỡng TPT Đội của nhà trường làm việc ngàymột sáng tạo, biết lắng nghe ý kiến đóng góp từ phía các anh chị phụ trách làgiáo viên chủ nhiệm lớp, các đoàn thể và đặc biệt được sự quan tâm của Bangiám hiệu nên Tổng phụ trách Đội của nhà trường luôn hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ. Trong việc thực hiện hoạt động NGLL, tôi phân công TPT Đội:
- Là người chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch chung toàn trường vềHĐNGLL dưới sự chỉ đạo của ban giám hiệu
- Chịu trách nhiệm triển khai kế hoạch đến toàn trường Từ kế hoạch của
- Phối hợp với Đoàn Thanh niên, lãnh đạo các đoàn thể khác và tổ chuyênmôn trong khâu tổ chức thực hiện, đánh giá
- Trực tiếp phụ trách nhiều câu lạc bộ hoạt động NGLL như: câu lạc bộ Âmnhạc, câu lạc bộ Dance sport, điều hành đội cờ đỏ, đội văn nghệ, Ban chỉ huyliên đội, vệ sinh học đường, thể dục thể thao
Trang 11TPT Đội đang điều hành sinh hoạt dưới cờ “ Chú bộ đội của em” và chương
trình "Giao lưu văn nghệ, hái hoa dân chủ"
Như vậy, vai trò của giáo viên tổng phụ trách Đội là vô cùng quan trọngtrong việc thực hiện kế hoạch NGLL của nhà trường Hiệu trưởng tạo điều kiệnthuận lợi cả về thời gian, kinh phí, con người để HĐ NGLL đi đến thành công Kết quả: Năm học 2015- 2016 trường đạt giải Nhất Tiếng hát học sinh BậcTiểu học toàn tỉnh( đồng chí TPT là huấn luyện viên) Liên đội liên tục nhậnBằng khen của Trung ương Đoàn, năm học 2015- 2016 được tặng cờ Đơn vịxuất sắc công tác Đội và phong trào thiếu nhi khối trường Tiểu học và Trunghọc sơ sở
* Giải pháp 4 Luôn đổi mới phương pháp, nội dung, hình thức hoạt động NGLL, tổ chức hoạt động NGLL theo hướng tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, góp phần hình thành, phát triền phẩm chất, năng lực cho học sinh:
Phương pháp tổ chức HĐGD NGLL ở trường tiểu học rất đa dạng vàphong phú, có sự phối hợp giữa phương pháp giáo dục với phương pháp dạyhọc Cũng như quá trình dạy học, khi tổ chức HĐNGLL cũng cần linh hoạt đổimới phương pháp, hình thức và nội dung, bởi nếu không trò sẽ cảm thấy nhàmchán và không có hứng thú tham gia.Việc lựa chọn chọn nội dung và hình thứccần phải đảm bảo theo nguyên tắc sau:
- Phù hợp với tình hình phát triển của xã hội đất nước
- Phù hợp với nhu cầu, hứng thú, xu hướng phát triển của trẻ
- Đảm bảo tính tích cực, độc lập, sáng tạo của trẻ
Mặt khác hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục trong đódưới sự hướng dẫn của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được tham gia trựctiếp vào các hoạt động khác nhau của đời sống, hoạt động trải nghiệm sáng tạogần giống với học thông qua làm, qua thực hành nhưng học qua làm là nhấnmạnh về thao tác kĩ thuật còn học qua trải nghiệm giúp người học không những
có được năng lực thực hiện mà còn có những trải nghiệm về cảm xúc, ý chí vànhiều trạng thái tâm lí khác
Chính vì vậy, với định hướng tăng cường tổ chức các hoạt động trảinghiệm sáng tạo, chúng ta cần lưu ý khi xây dựng nội dung, lựa chọn phươngpháp và hình thức tổ chức hoạt động cho học sinh tiểu học cần tuân theo nhữngyêu cầu sau :
* Vận dụng linh hoạt các phương pháp như là: Thảo luận nhóm, đóng vai,giải quyết vấn đề, tình huống, giao nhiệm vụ, trò chơi, tổ chức hoạt động giaolưu, diễn đàn, hoạt động thực hành
* Đổi mới các hình thức hoạt động giáo dục NGLL, khắc phục tính chất
đơn điệu, lặp đi lặp lại các hình thức đã quá quen thuộc với học sinh: Hoạtđộng thư viện, trò chơi tập thể, vẽ tranh, làm báo tường, trả lời nhanh câu hỏi,
tham quan du lịch, hoạt động nhân đạo “Giã ngoại từ thiện”, hoạt động giao
lưu, vệ sinh môi trường, các câu lạc bộ, thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ
(Trường có 12 CLB thu hút đến 700 lượt HS tham gia như Dance port, Aerobic, Cầu lông, Bóng đá, Bóng rổ, Bơi, Âm nhạc, Mĩ thuật, Tin học, Toán,