Một số biện pháp giáo dục tích cực giúp học sinh lớp 1 bị tăng động giảm chú ý học tập hòa nhập với lớp học ở trường tiểu học lam sơn 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM“Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 bị tăng động, giảm chú ý học tập học hòa nhập với lớp học ở trường Tiểu học Lam Sơn 3” I.. Làm thế nào đểduy trì được nề nếp củ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỈM SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 bị tăng động, giảm chú ý học tập học hòa

nhập với lớp học ở trường Tiểu học Lam Sơn 3”

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết bậc học ở Tiểu học rất quan trọng vì nó là cơ sở banđầu, là nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con ngườiViệt Nam Ngoài việc học chữ, học kiến thức, học sinh còn được học các kỹ năngsống, học cách làm người ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường Nhiệm vụ vàquyền hạn của trường tiểu học là: Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáodục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do

Bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào tạo ban hành Huy động trẻ em đi học đúng độtuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ em đã bỏ học đến trường ,thực hiện phổ cậpgiáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng

Hơn nữa, với yêu cầu đổi mới chương trình thay sách giáo khoa 2018, đòihỏi người thầy phải giúp học sinh phát huy hết khả năng của mình để đáp ứngđược mục tiêu của chương trình Vì thế mà việc giúp đỡ hướng dẫn để học sinhtrong lớp hoàn thành mục tiêu giáo dục phụ thuộc chủ yếu vào giáo viên chủnhiệm

Qua nhiều năm công tác, tôi thấy: Hiện nay, có một số học sinh có biểu hiện

tự kỷ, tăng động do môi trường sống, do hoàn cảnh,… tác động lên Đặc biệt làhọc sinh tăng động, giảm chú ý Đây là một chứng mà hiện nay xuất hiện khánhiều ở một số trường học với số lượng tăng dần lên theo thời gian Đặc biệt là tỉ

lệ trẻ em ở khu vực thành phố, thị xã bị tăng động – giảm chú ý cao hơn so với khuvực nông thôn, miền núi Với những học sinh này, công tác giáo dục trẻ tăng độnggặp rất nhiều khó khăn Bởi những em học sinh đó không bình thường như nhữngtrẻ khác Mấy năm gần đây, khi dự giờ thăm lớp cũng như dạy thay tôi đã bắt gặpnhững đối tượng học sinh như vậy Những học sinh đó đã làm xáo trộn nề nếp củalớp, gây không ít khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm.Trao đổi cùng đồng nghiệp cóhọc sinh này tôi thấy ai cũng thấy lo lắng, băn khoăn trước những học sinh có biểuhiện tăng động Làm sao để giúp các em học hòa nhập đã đặt ra trong đầu tôi sựtrăn trở từ rất lâu Trong 3 năm học liên tục (Từ năm học 2018- 2019, 2019-2020,2020-2021) tôi đều được nhà trường phân công phụ trách và giảng dạy lớp 1 Tôinhận thấy: Số lượng học sinh tăng động, giảm chú ý ngày một nhiều hơn và mức

độ càng nặng hơn Với những học sinh này sẽ làm ảnh hưởng không ít đến tìnhtrạng học tập của lớp và của chính em học sinh đó Rồi làm thế nào để em học sinh

đó có thể tham gia được tất cả các hoạt động của lớp, của trường Làm thế nào đểduy trì được nề nếp của lớp

Với những lý do trên tôi đã mạnh dạn đưa ra một cải tiến nhỏ “Một số biện

pháp giúp học sinh lớp 1 bị tăng động, giảm chú ý học tập học hòa nhập với lớp học ở trường Tiểu học Lam Sơn 3”, với mong muốn được chia sẻ những giải

pháp mà bản thân tôi đã thực hiện và đem lại kết quả cao trong công tác chủ nhiệmlớp và chất lượng giảng dạy Rất mong nhận được những đóng góp chân tình từquý thầy cô và các bạn đồng nghiệp!

2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân dẫn đến học sinh bị tăng động- giảm chú ý.Nghiên cứu để tìm ra giải pháp giúp học sinh tăng động – giảm chú ý chấphành tốt nội quy trường lớp, học hòa nhập tại lớp học, đạt được mục tiêu củachương trình

3 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh bị tăng động - giảm chú ý ở lớp 1B, trường Tiểu học Lam Sơn 3,thị xã Bỉm Sơn trong 3 năm học: 2018-2019, 2019 – 2020, 2020-2021

4 Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứusau:

1 Cơ Sở lý luận:

* Vị trí vai trò của giáo viên chủ nhiệm :

Là một giáo viên đứng lớp lại làm công tác chủ nhiệm nên tôi luôn coi trọngđến việc hình thành và phát triển nhân cách của các em Chính vì vậy tôi luôn tìmhiểu, nghiên cứu các thông tư và điều lệ trường Tiểu học Từ đó tôi đã xác định rõvai trò nhiệm vụ của người giáo viên Tiểu học

Chương IV, Điều 34 trong Điều lệ trường tiểu học quy định rõ nhiệm vụ củagiáo viên: Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kếhoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí họcsinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt độngchuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục Traudồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín củanhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọngnhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền lợi chính đáng của học sinh Phối hợpvới Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh và các tổ chức xãhội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục

Giáo viên chủ nhiệm là người rất quan trọng trong việc hình thành và pháttriển nhân cách người học Bởi giáo viên chủ nhiệm chính là người mẹ thứ 2 dìudắt và giúp đỡ học sinh Các em luôn tin tưởng và tin vào từng cử chỉ của ngườigiáo viên chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm nắm vai trò then chốt trong việc hìnhthành và phát triển nhân cách của trẻ một cách toàn diện Đối với trẻ tăng độngviệc giúp trẻ học hòa nhập và lĩnh hội được kiến thức thì vai trò của người giáoviên chủ nhiệm càng quan trọng hơn

Luật giáo dục đã ghi rõ “giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thànhnhững cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thểchất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Trung học cơsở” Giúp học sinh nghĩa là thầy cô giáo không áp đặt, phải coi học sinh là chủ thểcủa quá trình tiếp thu kinh nghiệm sống, tiếp nhận tích cực những kiến thức và rènluyện kỹ năng để phát triển nhân cách Trong nhà trường, thầy cô giáo phải tôntrọng, giúp đỡ, động viên để các em chủ động trong học tập, rèn luyện

Học sinh Tiểu học tư duy cảm xúc chiếm ưu thế, vì vậy cần sử dụng, tậndụng và kết hợp các phương pháp, hình thức dạy học, giáo dục, các điều kiện, cácyếu tố, các sự kiện, hiện tượng của tự nhiên và xã hội xảy ra xung quanh các em…

để các em phát triển óc tưởng tượng, rèn luyện hành vi, bộc lộ cảm xúc, tình cảm

Phát triển đúng đắn còn có nghĩa là những kiến thức cung cấp cho trẻ phảichính xác, khoa học, đơn giản, dễ hiểu Những kỹ năng, thói quen hành vi giáo dụccho trẻ phải chính xác Phải hướng dẫn trẻ rèn luyện những hành vi, thói quenđúng mục tiêu giáo dục nhân cách Giáo dục rèn luyện cho trẻ hiểu đúng, làm đúng

những quy định chung của truyền thống đạo lý, biết tôn trọng nguyên tắc sống vàquy định của pháp luật là nền tảng hình thành các năng lực sau này.

* Đối với trẻ tăng động chúng ta cần nắm rõ khái niệm vể tăng động và trẻ bị tăngđộng

Theo thống kê cứ 100 trẻ thì có 3 đến 5 trẻ mắc chứng tăng động giảm chú ývới một số triệu chứng bắt đầu trước tuổi lên 7 Thực tế không ít trẻ mắc rối loạntăng động giảm chú ý ở mức độ nặng mới được các bậc cha mẹ phát hiện và đưa

đi khám Nguyên nhân là do cha mẹ dành ít thời gian cho con, giao hẵn trẻ cho ông

bà hoặc người giúp việc chăm sóc hoặc cha mẹ chưa được trang bị đầy đủ kiếnthức, tâm lí về trường hợp này để có những phương pháp can thiệp giúp con hiệuquả

Vậy trẻ thế nào thì được xác định là tăng động giảm chú ý Trẻ chỉ được xácđịnh tăng động giảm chú ý khi có tối thiểu 6 triệu chứng (hoặc hơn) trong thời giantối thiểu 6 tháng với ít nhất hai môi trường thể hiện (đa phần là trẻ có biểu hiện ởnhà và lớp học) cụ thể sau:

+ Biểu hiện của trẻ kém tập trung:

 Không chú ý chi tiết và hay phạm lỗi do lơ đễnh

 Khó tập trung khi chú ý học và chơi

 Không theo kịp và hoàn thành các việc được yêu cầu

 Tránh né, không thích làm những việc cần tập trung trí tuệ

 Thường làm mất đồ

 Thường bị phân tâm do kích thích bên ngoài

 + Biểu hiện của trẻ khi bị tăng động:

 Cựa quậy bàn tay, chân hoặc ngọ nguậy trên ghế

 Không thể ngồi yên một chỗ

 Thường đứng lên bỏ ghế lúc đang học tập

 Chạy hoặc leo trèo khắp nơi không thích hợp

 Khó chơi một cách yên ắng

 Thường đi hoặc làm như đang ngồi trên lò xo

 Thường nói quá nhiều

Trẻ mắc tăng động giảm chú ý (ADHD) là viết tắt của Deficit/Hyperactivity Disorder, dịch ra là rối loạn tăng động giảm chú ý Có nhiềuđịnh nghĩa khác nhau về thuật ngữ này, nhìn chung nó là một rối loạn sức khỏetâm thần ảnh hưởng đến các mối quan hệ và sự thành công của người bị chứngnày

Attention-ADHD không phải là bệnh, nó chỉ là một tình trạng sức khỏe, chủ yếu gặp ởtrẻ em Các triệu chứng có xu hướng giảm dần khi trưởng thành nhưng cũng cónhiều trường hợp không biến mất hoàn toàn, thậm chí tồi tệ hơn

Các triệu chứng đặc trưng của ADHD là: khó tập trung, bồn chồn và có hành vibốc đồng Ở mỗi người các triệu chứng là không giống nhau.

Vậy rối loạn tăng động giảm chú ý là gì ?

Ở chứng rối loạn tăng động giảm chú ý, vấn để xoay quanh rối loạn phát triểnhành động thiếu tự chủ Xuất hiện các vấn đề liên quan đếnm sự chú ý, Kiểm soát sựkích thích và về sự tăng động, thế nhưng còn hơn thế, nó còn liên quan đến sự hạn chếkhả năng những đứa trẻ này, các mục tiêu tương lai và hệ quả ứng xử của chúng

2.Thực trạng vấn đề giáo dục học sinh lớp 1 bị tăng động – giảm chú ý trước khi áp dụng các biện pháp giáo dục tích cực ở trường Tiều học Lam sơn 3, thị

xã Bỉm Sơn.

2.1 Thực trạng:

2.1.1.Thuận lợi:

*/ Đối với địa phương và Nhà trường:

Lam Sơn là một phường từ lâu có truyền thống hiếu học Các ban ngànhđoàn thể ở địa phương luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục

Nhà trường được công nhận là trường chuẩn quốc gia mức độ II và nhiềunăm liền đạt trường Tiên tiến cấp thị xã, Tập thể Lao động Xuất sắc cấp tỉnh

Trong những năm gần đây, ngành Giáo dục đang tập trung đổi mới phương pháp giáo dục nên công tác chủ nhiệm lớp càng được quan tâm hơn và có những

đòi hỏi cao hơn Nhà trường rất quan tâm và chỉ đạo rất sâu sát đến công tác giáo

dục tại đơn vị, đặc biệt rất chú trọng phát huy việc áp dụng các biện pháp kỉ luậttích cực nhằm duy trì sĩ số học sinh, kịp thời động viên nhắc nhở và chỉ dẫn việchọc sinh thiếu chuyên cần Không những thế, Nhà trường rất quan tâm và ưu tiênhàng đầu đối với đội ngũ Giáo viên chủ nhiệm lớp Một

Nhà trường đã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đầy đủ,

hiện đại phù hợp với đặc điểm của lớp học Quan tâm đến các đối tượng học sinh

được hưởng các chế độ đãi ngộ, nhiều em được hưởng chế độ hỗ trợ chi phí họctập; tặng quà, học bổng cho học sinh …Nhà trường chỉ đạo tổ chuyên môn rà soát,theo dõi, báo cáo về sự tiến bộ của học sinh tăng động – giảm chú ý trong các buổisinh hoạt chuyên môn thường kì

*/ Đối với giáo viên:

Bản thân tôi là giáo viên đã có nhiều năm trong nghề, có nhiều kinh nghiệmtrong công tác chủ nhiệm lớp 1, có nhiều sáng kiến kinh nghiệm về công tác chủnhiệm được Hội đồng khoa học các cấp đánh giá cao

Bản thân giáo viên chủ nhiệm nhiệt tình trong công tác, tâm huyết với nghề,

có tinh thần trách nhiệm cao với công việc được giao, kết hợp tốt với giáo viên bộmôn và Liên đội giúp các em thực hiện tốt nội quy trường lớp Đồng thời, tôi cũng

là một trong những giáo viên duy trì và phát huy hiệu quả được mối quan hệ với

phụ huynh học sinh nên hầu hết phụ huynh trong lớp rất ủng hộ và phối hợp tốttrong việc giáo dục học sinh

*/ Đối với phụ huynh và học sinh:

Hầu hết, phụ huynh có con học lớp Một đều trẻ tuổi, nhận thức cao về vai tròcủa gia đình đối với con mình Một số phụ huynh học sinh đã quan tâm đến việchọc tập và rèn luyện của con em mình, mua sắm đầy đủ sách vở và đồ dùng họctập cho con Ban đại diện cha mẹ học sinh rất nhiệt tình và quan tâm trong côngtác phối hợp cùng giáo dục học sinh

Học sinh lớp Một ngây thơ, trong trắng, dễ bảo, dễ giúp đỡ và định hướng,biết vâng lời, có ý thức tự rèn luyện

Học sinh được học hai buổi trên ngày, được tham gia các hoạt động ngoài giờchính khóa, hoạt động trải nghiệm, được ăn ngủ bán trú tại trường, nên các em

đã biết cách lĩnh hội kiến thức và luyện tập thực hành nhiều kĩ năng sống dưới sựhướng dẫn của giáo viên

2.1.2.Khó khăn

Một bộ phận phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến con em mình Nhiều giađình bố mẹ đi làm ăn xa hoặc đi làm ở các công ty, gửi con cho ông bà, cô, dì, chú,bác nên ít thời gian dành cho con, dẫn đến việc học tập, rèn luyện của con cũnggặp nhiều khó khăn Một số phụ huynh còn chủ quan, chưa chấp nhận sự thật vềbệnh lí của con mình mà cho rằng con còn bé, hiếu động hơn các bạn một chútcũng không sao, lớn lên sẽ thay đổi Vì vậy mà họ không đưa con đi khám chuyênkhoa Hay có những phụ huynh vì lo lắng cho con thái quá nên mọi việc đều làmgiúp con, dẫn đế kĩ năng sống của con chưa đáp ứng được so với các bạn cùngtrang lứa

Qua tìm hiểu, trao đổi với các đồng nghiệp trong trường tôi được biết: hiệnnay trong Nhà trường vẫn có một số lớp học sinh có biểu hiện trầm cảm, tăng độnggây không ít khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm và một số giáo viên đứng lớp Cụthể năm học 2020-2021 trường có 17 lớp thì 9 lớp có học sinh tăng động với tổng

số 10 em Riêng khối 1 đã có 3/4 lớp có học sinh tăng động – giảm chú ý với 4 họcsinh, đó là: Lớp 1A có em Trâm, lớp 1B có em Quang Vũ, em Bảo Nhi, lớp 1D có

em Phúc

2 2 Kết quả của thực trạng vấn đề giáo dục học sinh lớp 1 bị tăng động – giảm chú ý trước khi áp dụng các biện pháp giáo dục tích cực ở trường Tiều học Lam Sơn 3, thị xã Bỉm Sơn

* Năm học: 2018 -2019, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm1B.Trong lớp có một học sinh tăng động, giảm chú ý là em Đặng Việt Chiến Khibước vào năm học mới, những ngày đầu đến trường, em thường tự ý bỏ ra khỏi chỗngồi, đi lại tự do trong lớp và chạy ra ngoài sân trường chơi một mình Trang phục

em mặc theo sở thích là quần đùi, áo lót Nếu gia đình và cô giáo yêu cầu mặctrang phục quy định đi học thì em chỉ khoác vào chiếu lệ cùng lắm được 15 phút,sau đó em lại cởi ra, làm cờ lau, Hơn nữa, em thường xuyên trêu chọc bạn, thậmchí đánh bạn vô lí do Việc học tập thì em không tập trung: đọc, viết hay làmtoán chỉ được vài phút là chán, cựa quậy rồi ngủ gục xuống bàn, lay gọi cũngkhông dậy Khó khăn nhất là phát âm không rõ lời, ngọng líu nên mỗi khi đọc cácbạn cười chê, em lại khùng lên Xé sách vở để gấp đồ chơi tự do Không biết bảoquản đồ dùng, sách vở Nói tự do trong lớp

* Năm học 2019-2020, tôi được phân công chủ nhiệm 1B, có em NguyễnVăn Quân và em Vũ Gia Phong cũng bị tăng động – giảm chú ý

- Đối với em Nguyễn Văn Quân: Em thường xuyên ngọ nguậy trong giờhọc, hay mất tập trung, lơ đễnh nhìn ra ngoài bởi âm thanh, hoạt động bên ngoàilớp học Hay đánh bạn, gây gổ, nói tự do, thÝch ch¬i mét m×nh ë nh÷ng n¬i mäi ng-

êi khã kiÓm so¸t nhi têng rµo, ngãc ng¸ch vên trêng, Không biết bảo quản đồdùng cá nhân Thường xuyên vi phạm các nội quy của trường, lớp

- Đối với em Vũ Gia Phong: Em bẩm sinh chỉ có một quả thận nên sức khỏeyếu Gia đình rất nuông chiều và luôn đáp ứng mọi yêu sách của em Chính vì thế,khi bước vào lớp 1, em thường xuyên đi học muộn, thích thi đi học, không thích thìnghỉ Gia đình trao đổi lại “khó khăn lắm khi gọi em dậy để đi học” Đến lớp, emluôn tay luôn chân, nhấp nhổm, không thể ngồi yên được Thường xuyên bỏ chỗngồi, đi lại tự do, thích thì lấy đồ của bạn, làm mất đồ dùng cá nhân thườngxuyên, Gia đình không chấp nhận bệnh lý của em nên không đưa em đi khám vàđiều trị

* Và đến năm học 2020-2021, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 1B Lớp

có em Hà Gia Bảo Nhi mắc chứng trầm cảm, không làm chủ được cảm xúc, và emLường Quang Vũ, bị tăng động, giảm chú ý

- Em Hà Gia Bảo Nhi: Em ít giao tiếp với bên ngoài do ông bà cha mẹ baobọc quá Vì vậy khi đến trường, em rất rụt rè, không tự tin trước đám đông Mỗikhi gặp tình huống có vấn đề, em không đủ bình tĩnh để giải quyết mà thay vào đó

là khóc toáng lên, đổ lỗi cho các bạn Việc học tập bị phân tâm, hay lơ đễnh nhìn

ra ngoài mơ màng, không chủ định Không hợp tác với các bạn khi học tập, vuichơi Việc ăn ngủ bán trú ở trường, em không làm được các việc tự phục vụ.Thường xuyên trằn trọc, khó ngủ, gây mất trật tự Không biết bảo quản đồ dùnghọc tập, sách vở

- Em Lường Quang Vũ: Em không có biểu hiện nhiều như các bạn khi cómặt của cô giáo Tuy nhiên, giờ ra chơi, em nghịch ngợm, leo trèo, chạynhảy Thường xuyên đánh bạn Không biết bảo quản đồ dùng các nhân Trong

lớp, mọi hoạt động học tập em chỉ làm hời hợt cho xong tay, khó khăn trong diễnđạt lời nói

Như vậy, hầu hết các em học sinh này đều có chung biểu hiện như:

 Không tập trung chú ý khi nghe cô giảng bài Dễ bị chi phối bởi âm thanh,hoạt động bên ngoài lớp học

 Hay làm ồn ào mất trật tự trong giờ học

 Nói tự do trong lớp

 Nổi khùng khi không vừa ý Không làm chủ được cảm xúc, hay khóc toánglên mỗi khi gặp tình huống có vấn đề

 Hay chọc ghẹo bạn bè Đánh bạn một cách vô lý

 Khó khăn khi để ý vào một việc gì đó

 Không hợp tác nhóm với bạn bè

 Thường xuyên quên hoặc mất đồ dùng

 Hay xé sách vở, vẽ bậy ra vở

 Tay chân luôn ngọ nguậy, vân vê đồ dùng hoặc đồ chơi,

 Khó ngủ, trằn trọc, ( khi ở trường trong giờ ngủ trưa), không tham gia cáccông việc chung của lớp: nhặt rác, gấp chăn, xếp gối,

Từ những thực trạng trên tôi luôn suy nghĩ và đặt ra cho mình câu hỏi: Làmthế nào để giúp em học sinh lớp 1 bị tăng động, giảm chú ý học hòa nhập và làmtốt nhiệm vụ học tập cũng đồng thời giúp học sinh lớp 1B qua các năm học đạtđược mục tiêu, kế hoạch Nhà trường đã giao?

Trước hết tôi phân loại đối tượng học sinh, tôi đã tiến hành khảo sát tình hìnhchấp hành nội quy, nền nếp trường, lớp của 5 HS lớp 1 bị tăng động – giảm chú ý,qua các năm học thu được kết quả như sau: ( Phụ lục 1)

Số liệu điều tra được ở bảng ( phụ lục 1) cho thấy không có học sinh lớp 1

bị tăng động – giảm chú ý nào thực hiện tốt các nội dung quy định Đó là điều mà

tôi đặt ra câu hỏi đầu tiên và đã tìm ra biện pháp khắc phục cụ thể là: “Một số biện

pháp giúp học sinh lớp 1 bị tăng động - giảm chú ý học hòa nhập với lớp học ở trường Tiểu học Lam Sơn 3”.

3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề nâng cao chất lượng học sinh lớp 1 bị tăng động – giảm chú ý học tập học hòa nhập tại lớp ở trường Tiểu học Lam Sơn 3

3.1 Các giải pháp:

Trước thực trạng trên, để góp phần vào việc nâng cao chất lượng học sinhlớp 1 bị tăng động – giảm chú ý học hòa nhập tại lớp và thực hiện tốt nhiệm vụ họctập góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, trong 3 năm học ( 2018-2019, 2019-

2020, 2020-2021), tôi đã thực hiện những giải pháp khi áp dụng các biện pháp tíchcực cơ bản sau:

*Giải pháp 1: Tìm hiểu về bệnh tăng động – giảm chú ý đối với lứa tuổi học

đường

*Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch riêng giáo dục trẻ tăng động, giảm chú ý (có

phụ lục kèm theo)

*Giải pháp 3: Giáo viên chủ nhiệm phải luôn gần gũi, quan tâm, kiềm chế, đến

học sinh bị tăng động – giảm chú ý

*Giái pháp 4: Xây dựng nội quy lớp học Khen ngợi, khuyến khích đối với học

sinh tăng động- giảm chú ý Bình xét xếp loại hàng tuần, hàng tháng.

*Giái pháp 5: Phân công các bạn cùng giúp đỡ, hỗ trợ

*Giải pháp 6: Xây dựng kế hoạch cụ thể để giúp đỡ em từng mảng kiến thức.

*Giải pháp 7: Phối hợp với gia đình học sinh.

*Giải pháp 8: Phối hợp với giáo viên tổng phụ trách lôi cuốn học sinh vào các

hoạt động tập thể

3.2 Các biện pháp:

Trên cơ sở những giải pháp cơ bản trên, tôi đã đưa ra các biện pháp để thực

hiện nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp 1B, cụ thể như sau:

3.2.1 Biện pháp 1: Giáo viên phải nỗ lực tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao kiếnthức về bệnh tăng động – giảm chú ý đối với học sinh lớp 1

Trước tiên, để giúp đỡ học sinh lớp 1 bị tăng động – giảm chú ý, giáo viênphải tìm tòi các tài liệu liên quan đến các các bệnh học đường trên nhiều kênhthông tin khác nhau

Chẳng hạn để giúp được học sinh “tăng động”, trước hết người giáo viênphải hiểu rõ thế nào là bệnh “tăng động” Tôi đã tìm và mua được cuốn sách: “Cẩmnang về chứng rối loạn tăng động giảm chú ý” của tác giả Ngụy Hữu Tâm-Nhàxuất bản Y học Cuốn sách đã mang lại cho tôi thêm nhiều hiểu biết về chứng tăngđộng giảm chú ý ở học sinh Ngoài ra tôi còn tìm hiểu trên mạng Internet và đọcthêm các tài liệu khác Từ đó tôi nắm bắt được nguyên nhân gây ra ADHD Cónhiều nguyên nhân Chẳng hạn khi người mẹ mang bầu mà hút thuốc thì có nguy

cơ cao đứa trẻ sinh ra mắc ADHD Thứ hai là do tổn thương não gây ra Thứ bangười mẹ khi mang thai uống rượu là yếu tố gây tăng động hay ADHD

Dùng rượu và thuốc lá khi mang bầu, đã chứng minh được rằng, rượu vàthuốc lá khi mang bầu ảnh hưởng đến sự phát triển của nhân cách và vùng nãotrước của bào thai Một khảo cứu lớn năm 1992 đi đến kết luận, khi mang thaingười mẹ hút thuốc thì trẻ sinh ra sẽ có nguy cơ lớn mắc chứng hành vi lập dị sau

đó nhóm Sharon Milberger của bệnh viện Massachusetts xác định có mối liên hệđáng kể giữa lượng thuốc lá hút khi mang thai và nguy cơ mắc ADHD Người mẹdùng thuốc lá khi mang bầu sẽ gia tăng nguy cơ cho con đẻ ra mắc ADHD Độclập với vấn đề đó, những nghiên cứu trên động vật cho thấy một cách đáng tin cậy

rằng, thuốc lá và rượu thật sự tác động đến sự phát triển của những vùng não nhấtđịnh và những sai trái qua đó xuất hiện có thể kéo theo hành vi tăng động, bột phát

và giảm chú ý Nghi cơ này còn cao hơn nữa khi ngoài ra, ngay người mẹ cũngmắc ADHD

Từ nhiều năm nay đã có chứng minh rằng, họ hàng trẻ mắc ADHD thườngxuyên mắc các vấn đề tâm lý trước hết là trầm uất, nghiện rượu, bất thường hành

vi, hành vi phản xã hội và tăng động hơn họ hàng trẻ không mắc ADHD Các kếtquả này cho thấy, có yếu tố di truyền dẫn đễn rối loạn Tuy nhiên nghiên cứu đượccoi là nghiêm túc về nguyên nhân gây ADHD coi những rối loạn trên não là đángchú ý nhất

Từ 100 năm nay, các nhà khoa học đã dự đoán, chứng bệnh mà nay ta gọi làADHD, do tổn thương não gây ra Với những người bị tổn thương ở vùng trướcnão gọi là khu vực võ não trước ổ mắt (ngay sau trán) nó phát triển ở người mạnhhơn ở vật nhiều và có lẽ chịu trách nhiệm cho ức chế hành vi, tập trung, tự kiềmchế và kế hoạch tương lai

3.2.2 Biện pháp 2: Giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục riêng dành cho trẻ tăng

động – giảm chú ý

 Đối với trẻ bị hội chứng tăng động – giảm chú ý cũng giống như trẻ khuyết tật Giáo viên chủ nhiệm cần phải lập kế hoạch riêng để giúp đỡ trẻ

 Xây dựng kế hoạch theo từng tháng, từng học kỳ

 Xây dựng kế hoạch phối hợp cùng với gia đình để đưa trẻ thăm khám

thường xuyên và tuân theo các hướng dẫn của bác sỹ

 Xây dựng kế hoạch phối hợp cùng với nhà trường cùng tham gia vào công tác giáo dục

 Cuối mỗi giai đoạn có tổng kết đánh giá để thấy được sự tiến bộ của trẻ

( Phụ lục 2)

3.2.3 Biện pháp 3: Giáo viên chủ nhiệm phải luôn gần gũi, quan tâm, kiềm chế

cảm xúc mỗi khi học sinh vi phạm nội quy, từ đó điều chỉnh phương pháp giáo dục

để giúp trẻ tiến bộ

Ngoài thời gian ở nhà thì thời gian còn lại là trẻ đến trường Ở trường ngoàihọc các môn của các thầy cô giáo bộ môn như: Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục, Ngoạingữ… các môn còn lại là học với giáo viên chủ nhiệm Giáo viên chủ nhiệmchiếm thời gian chủ yếu ở trên lớp nên có thời gian gần gũi, quan tâm chú đến họcsinh nhiều hơn Từ đó giáo viên luôn hỏi han, trò chuyện để tìm hiểu xem trẻ đangcần gì Giáo viên tạo mọi điều kiện tốt nhất cho trẻ tăng động như ngồi ở vị trítrung tâm, gần vị trí mà giáo viên mà có thể quan sát dễ dàng Bằng việc quan tâm,bằng tình yêu thương của một người cô cũng như một người mẹ, coi học sinh nhưchính con của mình để chăm sóc và bảo ban Mỗi khi học sinh có biểu hiện không

kiềm chế được cảm xúc thì giáo viên phải vỗ về, an ủi để học sinh cảm thấy yêntâm, có chỗ dựa về tinh thần Việc làm đó sẽ giúp được học sinh thấy được sự gầngũi để sẻ chia những điều trong tâm tư trẻ Luôn nhắc nhở em mỗi khi em làmnhững việc không đúng, không tốt

- Ví dụ: Hỏi xem sáng nay em sáng bằng đồ ăn gì? Em thích nhất là được ăn món

gì vào buổi sáng? Bài học ở nhà có gì cần cô giúp đỡ? Con thích học môn nàonhất? Con cảm thấy thế nào khi đi học lớp 1? Trong lớp con thích chơi với bạnnào nhất? Cứ như vậy trẻ sẽ bộc lộ những điều mà bản thân không dám chia sẻcùng ai

3.2.4 Biện pháp 4: Xây dựng nội quy lớp học Khen ngợi, khuyến khích đối với học sinh tăng động- giảm chú ý Bình xét xếp loại hàng tuần, hàng tháng.

a Xây dựng nội quy lớp học:

Đây là một việc làm hết sức quan trọng bởi tự các em xây dựng cho mìnhcác nội quy, quy định ngay từ 1 Việc xây dựng nội quy giáo viên giúp đỡ, gợi ý đểcho tất cả HS trong lớp được tham gia xây dựng Đối với những học sinh tăngđộng – giảm chú ý, nên định hướng cho các em cũng được xây dựng ít nhất đưa ramột nội quy và được cả lớp chấp nhận Tự bản thân em xây dựng nội quy sẽ giúp

em nhớ lâu và làm tốt nội quy mà mình đã đưa ra

Ví dụ: Giáo viên gợi ý cho Đặng Việt Chiến và các bạn xây dựng nội quy Đi

học đúng giờ.( vì em hay đi học muộn, hay ra ngoài tự do)

Hay: Nguyễn Minh Quân xây dựng nội quy Đoàn kết, giúp đỡ bạn bè ( vì em hay

gây gổ, trêu chọc bạn, đánh bạn), ( Phụ lục 3)

b.Khen ngợi, khuyến khích đối với trẻ.

Trẻ bị tăng động hay trẻ bình thường đều rất cần những lời khen từ phía thầy

cô Đối với trẻ tăng động, được khen sẽ càng làm cho trẻ tự tin hơn Cố tìm ranhững ưu điểm dù rất nhỏ để khen trẻ Có thể trẻ chưa làm được nhiều nhưng luônkhuyến khích động viên sẽ giúp trẻ có niềm tin hơn vào cuộc sống, vào chính bảnthân mình Ví dụ: “Các bạn trong lớp hãy dành cho bạn Việt Chiến một tràng pháotay vì bạn đã trả lời được câu hỏi.” hoặc “Cố gắng lên cô tin là em sẽ làm được”hoặc “nếu em cẩn thận chút nữa thì bài làm sẽ tốt hơn” hay “ Bảo Nhi hôm naybình tĩnh hơn rất nhiều” Cứ như vậy trẻ sẽ thấy tự tin hơn

Do đặc điểm tâm lý học sinh lớp 1, thích được đề cao khen ngợi, đặc biệt những học sinh tăng động còn thích hơn so với những học sinh bình thường Vì vậy, cuối mỗi tuần, sau khi tổng kết nội dung trong tiết Hoạt động trải nghiệm, tôi thường cho học sinh được phân công giúp đỡ bạn nhận xét đánh giá sự tiến bộ củabạn và đề nghị tặng khen bạn về các nội dung phù hợp: Chăm học, đọc to, rõ ràng, làm toán tốt, tiếp thu bài tốt, Ăn bán trú ngoan, dưới hình thức phiếu khen

Giáo viên có thể họp riêng lớp (không có mặt của Việt Chiến, Gia Phong,Bảo Nhi, Nguyễn Quân, Quang Vũ) đưa ra một số yêu cầu và phân công để cả lớpcùng giúp đỡ bạn

 Dựa trên sơ đồ cộng đồng xem những học sinh ở gần nhà các em để thườngxuyên chơi cùng bạn ở nhà, ở trường Kiểm tra luôn hộ bạn xem đã đem đủ sách

vở hay chưa để báo cáo với cô giáo

 Phân công các bạn trai khi vui chơi phải cho bạn chơi cùng Giúp đỡ bạn nếubạn chưa biết cách chơi Không có thái độ kì thị hoặc chê cười bạn

 Xếp các em hoàn thành tốt ngồi bên cạnh để các em nhắc nhở giúp đỡ bạn

 Các bạn được phân công giúp đỡ, kiểm tra nhắc nhở bạn làm bai khi bạn lơ đễnh, không tập trung và hoàn thành bài tại lớp nếu bạn chưa làm xong

 Các bạn trong tổ sẽ giúp đỡ bạn trong việc bạn hay quên đồ như quần áo, mũ

xe máy, giày dép, rửa tay, lau mặt trước và sau khi ăn ngủ bán trú,

3.2.6 Biện pháp 6: Có kế hoạch cụ thể để giúp đỡ em từng mảng kiến thức

 Đối với học sinh tăng động do các em không tập trung chú ý nên không nắmvững kiến thức Vì vậy mà các em hay ngại làm bài tập không hoàn thành các yêucầu mà giáo viên giao Giáo viên chủ nhiệm lập kế hoạch cụ thể, giáo viên chianhỏ các câu hỏi, dành thời gian trong các tiết học và thời gian ở các buổi tăng buổi

để giúp đỡ hướng dẫn em đối với những kiến thức mà em còn bị hổng hoặc khókhăn trong việc diễn đạt lời nói, phát âm

 Ví dụ :

+Đối với môn Tiếng việt học sinh bắt đầu làm quen với nội dung luyện nói theo

chủ đề hoặc kể chuyện theo tranh Vậy, với đối tượng học sinh tăng động, giáoviên hướng dẫn cụ thể ngay những bài đầu tiên, giáo viên nên chia nhỏ câu hỏi và

gợi ý để học sinh biết nói câu, phân biệt quy tắc chính tả, phát âm những âm- vần –tiếng khó; giải nghĩa những từ trừu tượng một cách gần gũi nhất.

+Đối với môn Toán: Gợi ý hướng dẫn học sinh tăng động cách làm từ những bài

đơn giản đến những bài khái quát cao hơn, từ trực quan dần nâng cao hơn về tưduy trừu tượng

+ Đối với môn Tự nhiên- xã hội hay Hoạt động trải nghiệm: Giáo viên nên cho họcsinh tăng động – giảm chú ý bày tỏ hiểu biết, cách ứng xử tình huống ( dưới sự gợi

ý của giáo viên hay của các bạn trong nhóm học tập) và từ đó để giáo viên bổ sung những kiến thức cần thiết, tối thiểu cho học sinh Có như vậy mới lôi cuốn học sinh tăng động giảm chú ý vào hoạt động học tập được.( Phụ lục 5)

3.2.7 Biện pháp 7: Phối hợp với gia đình học sinh, theo dõi những biểu hiện về

hành vi, thói quen và sự tiến bộ của học sinh

- Gia đình là chỗ dựa vững chắc của các em Đối với trẻ tăng động – giảm chú ý, giađình vô cùng quan trọng Giáo viên chủ nhiệm cần kết hợp trao đổi thông tin ở nhà, ở trường để cùng phối hợp, giúp đỡ em

 Đối với trường hợp của Việt Chiến: Bố mẹ ly hôn, mẹ đi xuất khẩu lao động, em ở nhà với bà ngoại Bản thân khi mang thai tuổi của mẹ Chiến đã cao, lại

có bệnh nên đã ảnh hưởng tới bào thai Đó cũng có thể là một nguyên nhân đẫn tới chứng tăng động ở em Bà hết sức chiều chuộng vì thương cháu nên phần nào Chiến càng ngổ ngược, muốn gì được nấy Tôi đã trao đổi trực tiếp với bà của

em để bà không nuông chiều thái quá Tư vấn cho bà đưa cháu đi khám bệnh chuyên khoa kết hợp uống thuốc điều trị bệnh

 Đối với em Gia Phong: Em bị bẩm sinh có 1 quả thận, sinh non, gia đình chỉ có mình Phong nên được các thành viên trong gia đình nuông chiều Tâm lí giađình không chấp nhận sự thật Phong bị chứng tăng động nên không đưa đi khám Tôi đã trao đổi và đưa ra lời khuyên với mẹ Phong nhiều lần Cuối cùng, bác sĩ đã kết luận bện tình của Phong và gửi phiếu teets các biểu hiện hàng ngày trong học tập và vui chơi Thậm chí bác sĩ còn khuyên gia đình nên đưa Phong đi học ở trungtâm giáo dục chuyên biệt Sau đó, với sự kết hợp theo dõi của gia đình và của tôi trên lớp kèm theo quá trình dùng thuốc điều trị, Gia Phong đã thay đổi nhiều về các biểu hiện của hành vi, thói quen

 Hay đối với em Bảo Nhi: Vì Bảo Nhi là “con đầu cháu sớm” nên ông bà chăm chút, bao bọc quá, ít cho tiếp xúc với bên ngoài, nên việc giao tiếp và tự tin trước người ngoài là vô cùng khó khăn Em sống thu mình trong phạm vi gia đình, coi mình là trung tâm của gia đình Tôi trao đổi với mẹ Bảo Nhi giúp mẹ Bảo Nhi có những nhận thức đúng đắn về trẻ tăng động để giúp đỡ em một cách hiệu quả nhất Tư vấn cho gia đình đưa em đi thăm khám theo định kỳ, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ để có phương pháp tốt nhất dành cho con Thường xuyên trao