GÂY HỨNG THÚ học tập và PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CHO học SINH QUA các đoạn VIDEO, các bài tập hóa học vô cơ lớp 11 LIÊN QUAN đến THỰC TIỄN

Để tạo ra được nguồn nhân lực đó thì giáo dục đã đặt trọng tâm vào việc khơidậy sự say mê, hứng thú trong học tập, kích thích sự tò mò và phát huy tínhsáng tạo, tư duy lôgic của

Trang 1

MỤC LỤC

6 V Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 6

8 I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 6

9 II.1 Một số bài tập hóa học lớp 11 có kiến thức liên quan

đến thực tế

7

10 1 Vì sao “bánh bao” thường rất xốp và có mùi khai ? 7

11 2 Ca dao Việt Nam có câu:

“Lúa chiêm lấp ló ngoài bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”

Mang ý nghĩa hóa học gì ?

7

12 3 “Thuốc chuột” là chất gì mà có thể làm chuột chết ? 8

13 4 “Ma trơi” là gì? Ma trơi thường xuất hiện ở đâu ? 9

14 5.Vì sao khi cơm bị khê người ta thường cho vào nồi cơm

một mẩu than củi?

9

15 6 Vì sao ta không thể dập tắt đám cháy của các kim loại

mạnh: K, Na, Mg,… bằng khí CO2 ?

10

16 7 Làm thế nào để biết dưới giếng có khí độc CO hoặc khí

thiên nhiên CH4 không có oxi để tránh khi xuống giếng bị

18 9 Vì sao axit nitric HNO3 đặc lại phá thủng quần áo? 12

19 10 Vì sao axit nitric HNO3 đặc lại gây bỏng? 12

20 11 Hiện tượng tạo hang động và thạch nhũ ở vườn quốc

gia Phong Nha - Kẽ Bàng với những hình dạng phong phú

đa dạng được hình thành như thế nào ?

13

21 12 Câu tục ngữ: “ Nước chảy đá mòn” mang ý nghĩa hóa

học gì?

14

22 13 Hạt hút ẩm ( thuốc chống ẩm) là chất gì? Tại sao hạt

hút ẩm lại hút ẩm?

15

23 II 2 Một số đoạn video có nội dung thực tế liên quan đến

kiến thức trong sách giáo khoa

16

24 1.Hai trẻ song sinh chào đời từ tinh trùng người cha đã

chết

16

Trang 2

25 2 Sấm sét trong mùa mưa bão thật nguy hiểm 17

26 3 Ngạt khí ga (NH3) ở huyện Bình Chánh Thành phố Hồ

Chí Minh

17

27 4 Một phụ nữ uống hơn 100 gram thuốc diệt chuột 18

29 6 Đá khô (CO2) dùng tạo khói tuyệt đẹp cho đồ uống 19

30 7 Quá trình hình thành đá vôi ở động Phong Nha 20

31 II Thực trạng của đề tài trước khi áp dụng sáng kiến kinh

nghiệm

20

32 III Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 21

33 IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 21

Trang 3

A.MỞ ĐẦU

I Lí do chọn đề tài:

Nhận thức một số vấn đề "Quản lý Giáo dục" sau thành công Việt Namvượt qua nguy cơ đại dịch COVID-19, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đặng Quốc Bảo.Chủ tịch Hội đồng khoa học của IVM cho biết: Giáo dục Việt đang phát triểntrong bối cảnh có sự giao thoa theo 3 trạng thái: Bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ

và thúc đẩy đất nước hội nhập sâu với thời đại; thích ứng với động thái củaCách mạng Công nghiệp 4.0; đề phòng các tình huống xấu để chủ động vượtqua các rủi ro cóthểxảyranhưthờigiancódịchCOVID-19

Thắng lợi chống được dịch COVID-19 vừa qua có công nhất định củagiáo dục Nền giáo dục đã góp phần đào tạo được những người chỉ huy có bảnlĩnh, có tầm nhìn Minh triết tạo ra hành động vượt qua các khủng hoảng rủi ro;đào tạo được một đội ngũ chuyên môn (y bác sỹ, nhân viên y tế, kĩ sư côngnghệ thông tin, dược sĩ, sĩ quan quân đội, công an… ) hết lòng vì người bệnh,vì dân, vì yêu cầu của cách ly xã hội… và giáo dục được nhân dân tin tưởngvào các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, không hoang mang,không bi quan, biết chấp hành nghiêm túc các yêu cầu phòng, chống dịch

Để tạo ra được nguồn nhân lực đó thì giáo dục đã đặt trọng tâm vào việc khơidậy sự say mê, hứng thú trong học tập, kích thích sự tò mò và phát huy tínhsáng tạo, tư duy lôgic của học sinh, mang đến cho học sinh niềm khao khátđược vươn tới những chân trời mới của tri thức với một niềm tin mãnh liệtrằng mình có thể thực hiện được khát vọng đó, giúp các em nhận ra đượcnhững năng lực trí tuệ của mình để các em thực sự thấy rằng mỗi ngày đếntrường là một ngày có ích, một ngày vui

Sự hiện diện của một nền giáo dục như vậy phụ thuộc vào nhiều yếu tố,nhưng yếu tố quyết định nhất là vai trò của người thầy Lấy khả năng sáng tạokiến thức mới và tạo hứng thú học tập cho người học làm mục tiêu của giáodục Không có học trò sáng tạo nếu không có những người thầy sáng tạo.Trong quá trình dạy học nói chung và dạy hóa học nói riêng, người thầy dạyhóa sáng tạo là người thầy biết chia sẻ những vui buồn trong quá trình cùngkiến tạo các tri thức, biết hướng dẫn người học phát hiện vấn đề, đặt ra các giảthuyết và so sánh để đánh giá các giả thuyết đó, từ đó chọn ra một giả thuyếtthích hợp, sử dụng những kiến thức và hiểu biết tổng hợp từ nhiều môn học, từnhiều phương pháp để đưa ra một giải pháp mới cho vấn đề cần nghiên cứu.Biết khai tháccác yếu tố tích cực trong từng phương pháp, biện pháp, kỹ thuậtdạy học hóa học được sử dụng để thực hiện yêu cầu tạo điều kiện cho học sinhđược hoạt động nhiều hơn, tích cực hơn, chủ động hơn trong giờ học Đồngthời, học sinh được đặt vào những tình huống của đời sống thực tế, học sinhtrực tiếp quan sát, thảo luận giải quyết vấn đề đặt ra theo suy nghĩ của mình, từ

đó vừa nắm được kiến thức, kĩ năng mới, vừa nắm được phương pháp chiếmlĩnh kiến thức và kĩ năng đó, không rập khuôn theo những khuôn mẫu sẵn có,được bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo sẽ giúp học sinh hiểu được rõ vềcuộc sống, những biến đổi vật chất trong cuộc sống hàng ngày,học sinh khỏi

bỡ ngỡ trong các tình huống gặp phải trong tự nhiên, cũng như trong cuộc

Trang 4

sống, lý giải được các hiện tượng kỳ bí,suy nghĩ ấp ủ câu hỏi vì sao lại có hiệntượng đó,thậm chí hiểu được những dụng ý khoa học hoá học trong cuộc sống.

Từ đó, học sinh sẽ có hứng thú hơn trong việc tiếp thu và khám phá kiến thứctrong mỗi chương, mỗi bài học hoá học cụ thể, hơn thế nữa còn giúp các emhọc hóa có niềm tin vào chân lí khoa học, các em ngày càng yêu và thích mônhóa hơn

Mặt khác, trong quá trình dạy học hoá họctrên lớp, nhất là dạy kiến thứchóa học vô cơ lớp 11, việc sử dụng các kĩ thuật, phương pháp dạy học hoá họcđặc thù trong mỗi bài dạy cũng khác nhau, khả năng tiếp thu cũng như hứngthú học tập của học sinh cũng không giống nhau Một số học sinh lớp 11 nghĩrằng, kiến thức các thầy,cô dạy đều có trong sách vở hết, không cần phải họcnữa, từ đó dẫn đến tình trạng học sinh lười học, chỉ lo đua đòi theo chúng bạn

mà quên mất nhiệm vụ chính của mình là học tập, bị bạn bè lôi kéo, không xácđịnh rõ con đường tiếp theo mà mình bước đến, chưa có lí tưởng và tư tưởngvững chắc, không có ước mơ để làm mục tiêu phấn đấu, Có nhiều học sinh bỏtiết, trốn học đi chơi, sử dụng điện thoại thông minh để chơi điện tử,để giếtthời gian thay vì lên lớp Bên cạnh đó, cha mẹ quá nuông chiều con cái, chưa

có sự quan tâm cần thiết với quá trình học tập của học sinh, tạo áp lực quánhiều cho con trong việc học hành mà không quan tâm đến cảm giác và suynghĩ của con mình Một số thầy cô ít đam mê với chuyên môn, chưa tạo được

sự thu hút học sinh vào học tập, chưa đánh trúng tâm lí học sinh, còn áp dụngcách dạy truyền thống, chưa khai thác, sử dụng tốt nguồn học liệu ( video,tranh ảnh, tài liệu…)trên internet, ngại sử dụng công nghệ thông tin trong dạyhọc …dẫn tới học sinh không có hứng thú trong học tập, nếu có học chẳng quachỉ để đối phó với các thầy,các cô hoặc chỉ dùng để kiểm tra, thi cử

Xuất phát từ những lí do nêu trên, đồng thời muốn khai thác các nănglực trí tuệ cũng như tạo hứng thú, say mêhọc tập, yêu thích môn hóa

học cho học sinh, nhất là học sinh lớp 11, tôi đã chọn đề tài:" Gây hứng thú

học tập và phát triển trí tuệ cho học sinhqua các đoạn video và các bài tập hoá họcvô cơ lớp 11liên quan đến thựctiễn"

II Mục đích nghiên cứu.

Trong chương trình hóa học vô cơ lớp 11, các bài tập hóa vô cơ 11, các đoạnvideo, liên quan đến thực tiễn cuộc sống rất phong phúvà đa dạng Những bàitập về vấn đề của thực tiễn ở lớp 11đặt ra luôn buộc học sinh phải suy nghĩ vàtìm cách trả lời sẽ đem lại nhiều hứng thú cho học sinh vì các em thấy rằng,các kiến thức sẽ rất hữu ích cho đời sống chứ không phải chỉ dùng để thi cử.Khi đó, việc học tập thực sự có hiệu quả, khi kiến thức thu được trong quátrình học tập học sinh có thể tự mình giải quyết được những vấn đề mình chưabao giờ được học

Thông qua việc xem các đoạn video, giải bài tập thực tiễn sẽ làm cho ýnghĩa việc dạy và học hoá học tăng lên, học sinh sẽ thấy hứng thú, say mê vàdễ ghi nhớ bài hơn trong quá trình học tập Đồng thời các đoạn video, các bàitập có nội dung liên quan đến thực tiễn còn có thể dùng để tạo tình huống cóvấn đề trong dạy học hoá học và phát triển trí tuệ học sinh

Trang 5

Mặt khác, kết hợp và giải thích giữa kiến thức trong sách vở và các hiệntượng hoá học trong tự nhiên, học sinh sẽ có một cách nhìn đúng đắn, tránhviệc mê tín dị đoan, thậm chí hiểu được những dụng ý khoa học hoá học trongnhững câu ca dao, tục ngữ mà thế hệ trước để lại và có thể ứng dụng trongthực tiễn đời sống thường ngày chỉ bằng những kiến thức rấtcơ bản, phổ thông.

Từ đó,giáo dục cho các em có ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ chính mình vàbảo vệ cộng đồng xã hội

Chính vì vậy, tôi viết đề tài này nhằm giới thiệu và cho học sinh thấy đượccác hiện tượng trong tự nhiên có liên quan đến nội dung kiến thức trong sách

vở, vận dụng kiến thức trong sách vở để giải thích các hiện tượng đó, sự phốihợp giữa lí thuyết và thực tế sẽ giúp cho quá trình giảng dạy và học tập hóahọc được thuận lợi hơn, hiệu quả hơn, học sinh sẽ yêu và thích môn hóa hơn,đồng thời trí tuệ của học sinh cũng phát triển tốt hơn

III Đối tượng nghiên cứu.

Đề tài này được viết dựa trên các cơ sở sau:

- Sử dụngmột số bài tậphóa học vô cơ lớp 11điển hình, minh họa cho kiếnthức trong sách vở có nội dung kiến thức liên quan đến thực tế cuộc sốngxung quanh các emở mỗi bài học hóa học cụ thể trong phạm vi chương trìnhhoá học vô cơ lớp 11.Trong mỗi bài dạy,giáo viên sẽ đặt các câu hỏi để họcsinh trả lời thông qua các kiến thức vừa học, đang học hoặc để dẫn dắt vàobài giảng

- Các đoạn video có nội dung liên quan đến cuộc sống hằng ngày để các emxem trong phạm vi chương trình hoá học vô cơ lớp 11

- Căn cứ vào tình hình thực tế của học sinh ở trường THPT Tống Duy Tân,cũng như tình hình thực tiễn ở các xã gần địa bàn trường đóng

- Căn cứ vào các phương pháp dạy học tích cực và kĩ thuật tổ chức hoạtđộng học cho học sinh

- Căn cứ vào việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, đổimới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá… theo hướng phát triển phẩmchất, năng lực học sinh

IV Phương pháp nghiên cứu.

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở thu thập các thông tin kiến thứcthông qua nghiên cứu lí thuyết các sách giáo khoa hóa học THPT 10, 11, 12;các sách tham khảo có nội dung kiến thức liên quan đến đề tài;các đoạnvideo, các tranh ảnh, tài liệu trên internet, các sáng kiến kinh nghiệm củabản thân đạt giải trong các năm học trước…

Điều tra khảo sát thực tế, khả năng tiếp thu và hứng thú học tập môn hóa của các em học sinh lớp 11 thuộc các lớp bản thân giáo viên giảng dạy trong năm học 2020 - 2021

Ngoài ra, còn vận dụng các phương pháp, kĩ thuật giải bài tập hóa học của giáo viên vào thực tế giảng dạy, cũng như thu thập ý kiến phản hồi từ học sinh và đồng nghiệp để từ đó rút kinh nghiệm, sữa chữa, bổ sung và hoàn thiện

đề tài

Trang 6

V Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:

- Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2020 - 2021chỉ viết trong phạm vi kiến thức

thuộc chương trình hóa học vô cơ lớp 11.So với sáng kiến kinh nghiệm nămhọc 2009 viết trong cả chương trình hóa học THPT: Hóa 10, 11 và 12 , so vớisáng kiến kinh nghiệm năm 2018 chỉ viết trong phạm vi chương trình hóa họclớp 10

- Bổ sung thêm các bài tập hóa học vô cơ 11 có nội dung kiến thức liên quanđến thực tiễn và cuộc sống hàng ngày

- Trong mỗi bài tập hóa học có thêm tranh ảnh minh họa, chứng minh cho kiếnthức trong sách vở hiện các em đang học có nội dung liên quan đến cuộc sốnghàng ngày và các hiện tượng xảy ratrong tự nhiên

- Các đoạn videocho học sinh xem có nội dung kiến thức thực tế trong cuộcsống hàng ngày liên quan đến bài học, qua đó giúp học sinh thấy được ý nghĩacủa việc học hóa học

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Hóa học là môn khoa học vừa lí thuyết, vừa thực nghiệm, là môn học liên quanđến cuộc sống hàng ngày, đến các hiện tượng của tự nhiên Học hóa học,ngoài những kiến thức, kỹ năng cơ bản mà họcsinh cần đạt được, còn giúp chohọc sinh -những chủ nhân tương lai của đất nước hiểu biết những ứng dụngcủa hóa học trongthực tế, đưa những ứng dụng của hóa học phục vụ cho đờisốngcon người, cải tạo thiên nhiên phục vụ cho nhu cầu ngày càng nhiều củacon người đồng thời cũng giúp cho con người nhận ra những tác hại mà chínhcon người đang gây ra cho thiên nhiên để rồi cũng chính con người phải gánhchịu hậu quả đó( ví dụ như: Hiện tượng mưa axit, hiện tượng thủng tầng ozon,hiệu ứng nhà kính, mưa đá…) Từ đó, phát huy tính sáng tạo và quan trọnghơn nữa là hình thành những kỹ năng vận dụng và sử dụngkiến thức một cáchđộc lập, nhận diện thế giới quan một cách đúng đắn và hoànchỉnh, đánh giácác sự việc, hiện tượng mới khi gặp trong học tập, trong cuộc sống,trong laođộng và trong quan hệ với mọi người, chứ không phải học hóa chỉ dùng đểkiểm tra, thi cử

Vì thế, trong dạy học hóa học cho học sinhtrên lớp nhất là các em họcsinh lớp 11, bản thân tôi đã đưa các bài tập hóa vô cơ 11 có nội dung liên quanđến thực tế, các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên và những bài tập về bảo vệmôi trường có liên quan đến bài học, kết hợp với các đoạn video cho học sinhxemkhông chỉ làm cho bài học trở nên sinh động hơn, hay hơn, gây hứng thú

và sức hút cho học sinh hơn mà còn giúp các em có ý thức hơn trong việc bảo

vệ môi trường, các em thích và yêu môn hóa nhiều hơn nữa

Sau đây là một số bài tập hóa học vô cơ lớp 11và các đoạn videođiểnhình minh họa cho kiến thức trong sách vở có nội dung liên quan đến thực tiễncuộc sống ở mỗi bài học hóa học cụ thể :

Trang 7

II.1 Một số bài tập hóa học vô cơ lớp 11 có kiến thức liên quan đến thực tế

1 Vì sao “bánh bao” thường rất xốp và có mùi khai ?

Khi làm bánh bao người ta thường cho ít bột nở NH4HCO3 vào bột mì.Khi nướng bánh, NH4HCO3 phân hủy thành các chất khí và hơi thoát ra nênlàm cho bánh xốp và nở

NH4HCO3(r)  t C o NH3↑ + CO2↑ + H2O↑

Do khí NH3(có mùi khai) sinh ra nên làm cho bánh bao có mùi khai

Vận dụng: Hiện nay thông thường bánh bao vẫn còn trộn bột nở

NH4HCO3 nên dẫn đến có mùi khai mà không phải học sinh nào cũng giải

thích được Giáo viên có thể đề cập vấn đề trên khi trình bày tính chất kém bền nhiệt của muối amoni trong bài “Muối amoni” ( Tiết 12-13 - Lớp 11 Cơ bản).

2.Ca dao Việt Nam có câu:

“Lúa chiêm lấp ló ngoài bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”

Mang ý nghĩa hóa học gì ?

Câu ca dao có nghĩa là: Khi vụ lúa chiêm đang trổ đồng mà có trận mưarào kèm theo sấm chớp thì rất tốt và cho năng suất cao Vì sao vậy ?

Trang 8

Do trong không khí có khoảng 80% Nitơ và 20 % oxi Khi có sấm chớp(tia lửa điện) thì:

2 2

N + O      tia lua dien 2NO

Sau đó: 2NO + O2 → 2NO2

Khí NO2 hòa tan trong nước: 4NO2 + O2 + H2O → 4HNO3

HNO3 → H+ + NO3

(Đạm) Nhờ có sấm chớp ở các cơn mưa giông, mỗi năm trung bình mỗi mẫuđất được cung cấp khoảng 6-7 kg nitơ

Vận dụng: Đây là một câu ca dao mang ý nghĩa thực tiễn rất thường gặp

trong đời sống Đây quả là một kinh nghiệm được ông cha ta rút ra qua nhữngtháng năm canh tác nông nghiệp Học sinh cũng dễ dàng quan sát để kiểmnghiệm và giải thích được một cách khoa học về vấn đề trên Giáo viên có thể

đặt câu hỏi trên khi trình bày phần chu trình của nitơ trong tự nhiên ở bài giảng “Axit HNO 3 ” (Tiết 15-16) hoặc đề cập trong bài “Phân đạm” (Tiết 19-

lớp 11- Cơ bản)

3 “Thuốc chuột” là chất gì mà có thể làm chuột chết ?

Tại sao những con chuột sau khi ăn thuốc chuột lại đi tìm nước uống.Vậy thuốc chuột là chất gì? Cái gì đã làm cho chuột chết? Nếu sau khi ănthuốc mà không có nước uống thì chuột chết mau hay lâu hơn ?

Thành phần thuốc chuột là kẽmphotphua Zn3P2 Sau khi ăn, Zn3P2 bị

thủy phân rất mạnh, hàm lượng nước trong cơ thể chuột giảm, nó khát và đitìm nước:

Zn3P2 + 6H2O → 3Zn(OH)2 + 2PH3↑

Chính PH3 (photphin) là chất rất độc đã giết chết chuột

Càng nhiều nước đưa vào cơ thể chuột → PH3 thoát ra nhiều → chuộtcàng nhanh chết Nếu không có nước chuột sẽ chết lâu hơn

Vận dụng: Vấn đề diệt chuột đang được mọi người quan tâm vì chuột là

con vật mang nhiều mầm bệnh truyền nhiễm cho con người và hay phá hoại

mùa màng “Thuốc chuột” đang được dùng với mục đích trên Nhưng đây là

loại thuốc rất độc nên dễ ảnh hưởng đến sức khỏe con người, vì vậy giáo viên

Trang 9

nên hướng dẫn cho học sinh biết cơ chế diệt chuột của thuốc chuột nhằm biết

cách sử dụng an toàn Giáo viên có thể đề cập vấn đề này trong phần nêu ứng dụngcủa photpho hoặc khi lấy ví dụ để chứng minh tính oxi hóa của photpho

thì giáo viên nên viết phương trình photpho tác dụng với kẽm, sau đó nêu ứngdụng của sản phẩm ( Zn3P2) trong bài “Photpho” ( Tiết 17- lớp 11-Cơ bản)

4 “Ma trơi” là gì? Ma trơi thường xuất hiện ở đâu ?

Trong xương của động vật luôn có chứa một hàm lượng photpho Khi

cơ thể động vật chết đi, nó sẽ phân hủy một phần thành photphin PH3 và lẩnmột ít điphotphin P2H4

Photphin không tự bốc cháy ở nhiệt độ thường Khi đun nóng đến 150oCthì nó mới cháy được Còn điphotphin P2H4 thì tự bốc cháy trong không khí vàtỏa nhiệt Chính lượng nhiệt tỏa ra trong quá trình này làm cho photphin bốccháy:

2PH3 + 4O2 → P2O5 + 3H2OQuá trình trên xảy ra cả ngày lẫn đêm nhưng do ban ngày có các tia sángcủa mặt trời nên ta không quan sát rõ như vào ban đêm

Hiện tượng ma trơi chỉ là một quá trình hóa học xảy ra trong tự nhiên.Thường gặp ma trơi ở các nghĩa địa vào ban đêm

Vận dụng: Vấn đề này có thể được đề cập ở trong bài “ Photpho” (Tiết

17- lớp 11-CB) để giải thích hiện tượng “ma trơi” Đây là một hiện tượng tự nhiên chứ không phải là một hiện tượng “ thần bí ” nào đó, tránh tình trạng mê

tín dị đoan, làm cho cuộc sống thêm lành mạnh

5.Vì sao khi cơm bị khê người ta thường cho vào nồi cơm một mẩu than củi?

Trang 10

Do than củi xốp có tính hấp phụ nên hấp phụ mùi khét của cơm làm chocơm đỡ mùi khê.

Vận dụng: Đây là mẹo vặt thường được dùng khi không may cơm bị

khê Giáo viên có thể nêu hiện tượng trên khi dạy phần tính chất vật lí hoặc trong phần nêu ứng dụng của cacbon trong bài “Cacbon”( tiết 23- lớp 11-Cơ

bản)cho học sinh suy nghĩ rồi sau đó giáo viên nhận xét và bổ sung

6 Vì sao ta không thể dập tắt đám cháy của các kim loại mạnh: K, Na, Mg,

… bằng khí CO 2 ?

Do các kim loại trên có tính khử mạnh nên vẫn cháy được trong khí quyểnCO2 Thí dụ :

2Mg + CO2 → 2MgO + CCacbon sinh ra lại tiếp tục cháy:

C + O2 → CO2

Vận dụng: Để dập tắt các đám cháy thông thường người ta thường dùng

khí CO2 Tuy nhiên một số đám cháy có các kim loại mạnh thì CO 2 khôngnhững không dập tắt mà làm cho lửa cháy thêm gây thiệt hại nghiêm trọng.Đây là phần nội dung mà giáo viên cần cung cấp cho học sinh biết khi đề cập

đến khả năng không duy trì sự cháy của khí CO2 ở phần “Cacbon đioxit” (Tiết

24- lớp 11-Cơ bản) biết được để vận dụng trong cuộc sống

7 Làm thế nào để biết dưới giếng có khí độc CO hoặc khí thiên nhiên CH 4

không có oxi để tránh khi xuống giếng bị chết ngạt ?

Trang 11

Trong các giếng sâu ở một số vùng đồng bằng thường có nhiều khí độc

CO và CH4 và thiếu oxi Vì một lí do nào đó mà ta xuống giếng thì rất nguyhiểm Đã có rất nhiều trường hợp tử vong do trèo xuống giếng gặp nhiều khíđộc và chết ngạt do thiếu oxi Điều tốt nhất là tránh phải xuống giếng, nếu cóxuống thì nên mang theo bình thở oxi Trước khi xuống giếng cần thử xemtrong giếng có nhiều khí độc hay không bằng cách cột một con vật như gà, vịtrồi thả xuống giếng Nếu gà, vịt chết thì chứng tỏ dưới giếng có nhiều khí độc

Vận dụng: Đây là hiện tượng hay xảy ra vào mùa khô Mọi người

không hề biết được sự nguy hiểm khi xuống giếng sâu Thực tế là đã có nhiềucái chết thương tâm xảy ra mà báo đài đã nêu trong thời gian qua Giáo viêncần đưa vào bài giảng để nhắc nhở học sinh và mọi người Vấn đề này có thể

xen vào bài “Hợp chất của cacbon”(Tiết 24 -lớp 11-Cơ bản).

8.Vì sao khi mở bình nước ngọt có ga lại có nhiều bóng khí thoát ra?

Nước ngọt không khác nước đường mấy chỉ có khác là có thêm khí cacbonđioxit CO2

Cacbon đioxit CO2 là chất khí thường vốn chỉ ưa bay vào không klhí mà khôngthích bị giữ lại trong nước Ở các nhà máy nước ngọt người ta dùng áp lực lớn

Trang 12

để ép cacbon đioxit hoà tan vào nước Sau đó nạp vào bình và đóng kín lại,người ta thu được nước ngọt.

Vì tăng áp suất để cưỡng bức cacbon đioxit hoà tan vào nước nên đó là điềubắt buộc Nếu bình đậy không kín cacbon đioxit sẽ từ từ dò và thoát ra khỏibình Có lúc người ta chúc miệng bình nứơc ngọt xuống , khi đó dù lượngcacbon đioxit có thoát khỏi nước thì cũng khó bay vào không khí

Khi bạn uống nước ngọt, bạn mở nắp bình, áp suất bên ngoài thấp, cacbonđioxit trong khoảnh khắc như "chim sổ lồng", bay vào không khí Vì vậy cácbọt khí thoát ra giống như lúc ta đun nước sôi

Vận dụng: Đây là hiện tượng thường gặp trong cuộc sống hàng ngày ,

nhất là về mùa hè Khi ta uống nước ngọt vào dạ dày , dạ dày và ruột không hềhấp thụ khí cacbon đioxit Ở trong dạ dày nhiệt độ cao nên cacbon đioxitnhanh chóng theo đường miệng thoát ra ngoài , nhờ vậy nó mang đi bớt mộtlượng nhiệt trong cơ thể làm cho người ta cảm giác mát mẻ, dễ chịu Ngoài racacbon đioxit có tác dụng kích thích nhẹ thành dạ dày , tăng cường việc tiếtdịch vị, giúp nhiều cho tiêu hoá Do đó, giáo viên có thể đặt câu hỏi này chohọc sinh suy nghĩ sau khi dạy xong phần "Hợp chất của cacbon " (Tiết 24 -Lớp 11 – Cơ bản)

9 Vì sao axit nitric HNO 3 đặc lại phá thủng quần áo?

Khi làm thí nghiệm hóa học, nếu quần áo bạn dính phải axit nitric HNO3đặc thường sẽ bị thủng một lỗ; khi dùng axit không đặc, nhìn bên ngoài thìkhông thấy gì, nhưng sau khi phơi khô bạn sẽ thấy ngay lỗ thủng

Quần áo chúng ta mặc thường ngày thường dệt bằng sợi bông, thànhphần hóa học của sợi bông là xenlulozơ Xenlulozơ không tan trong nước và

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	2,52 MB