SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP, LỰA CHỌN NGÀNH NGHỀ, CHỌN TRƯỜNG
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP, LỰA CHỌN NGÀNH NGHỀ, CHỌN TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG, TRƯỜNG NGHỀ
CHO ĐOÀN VIÊN THANH NIÊN
Ở TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN
Người thực hiện: Gv.ThS Trương Nho Dũng Chức vụ: Phó Bí thư Đoàn trường
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác đoàn
Trang 2
MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài……….… ………….……… ……… 1
1.2 Mục đích nghiên cứu……….… ………….……… ………1
1.3 Đối tượng nghiên cứu……….… ………….……… ……… 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu……….… ………….……… ……… 2
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm…….………….………… …… 2
2.1.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi đoàn viên thanh niên là học sinh trung học phổ thông trong công tác hướng nghiệp 2
2.1.2 Vai trò và tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp 3
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
2.2.1 Tư duy cũ trước một vấn đề mới 4
2.2.2 Những cách làm chưa hiệu quả 4
2.2.3 Nguyên nhân dẫn đến hiện trạng 5
2.2.4 Thực trạng xu hướng chọn ngành nghề, chọn trường đại học, cao đẳng, trường nghề…của học sinh trung học phổ thông 6
2.3 Các sáng kiến, giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 7
2.3.1 Tăng cường sức thu hút của công tác hướng nghiệp đối với đoàn viên thanh niên thông qua nhiều hình thức hoạt động phong phú 8
2.3.2 Kết nối đoàn viên thanh niên với các trường đại học, cao đẳng, trường nghề thông qua công tác tư vấn tuyển sinh, cập nhật thông tin mới một cách sinh động .9
2.3.3 Tăng cường cung cấp thông tin, giải đáp thắc mắc về hướng nghiệp mọi lúc, mọi nơi thông qua Website hướng nghiệp của đoàn trường .10
2.3.4 Giải pháp sử dụng Tập san hướng nghiệp của đoàn trường 11
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 13
3 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 3.1 Kết luận 15
3.2 Đề xuất 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC 1: Một số mẫu phiếu khảo sát hướng nghiệp
PHỤ LỤC 2: Một số ô chữ hướng nghiệp trong hoạt động ngoài giờ
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục hướng nghiệp cho đoàn viên thanh niên là học sinh trung học phổthông ngày càng trở nên cấp thiết, trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lựccho thị trường lao động Đặc biệt trong những năm gần đây, do công tác địnhhướng và dự báo nguồn nhân lực cho từng ngành, từng lĩnh vực chưa tốt dẫn đếnnguồn nhân lực thừa ở ngành này nhưng lại thiếu hụt nhiều ở ngành khác, thừathầy, thiếu thợ…Nhiều đoàn viên thanh niên qua thời gian đào tạo, học hành vất vả
mà ra trường không xin được việc làm, chịu cảnh thất nghiệp hoặc phải làm việctrái ngành Điều đó gây lãng phí về thời gian, công sức và tiền bạc không nhỏ cho
xã hội, cho gia đình và cá nhân mỗi người
Có thể nói, năm học lớp 12 là năm quan trọng nhất bởi trong năm học này,mỗi đoàn viên thanh niên đều phải quyết định chọn cho mình một ngành nghề, mộttrường đại học, cao đẳng, trường nghề mà mình sẽ học và làm trong tương lai Từ
đó, việc tư vấn, trợ giúp để các em chọn được một ngành, một trường vừa thích hợpvới khả năng, sở trường của bản thân, vừa phù hợp với nhu cầu nhân lực của xã hội
là hết sức quan trọng Bên cạnh việc trang bị kiến thức, hành trang cho đoàn viênthanh niên, công tác hướng nghiệp còn giúp mỗi cá nhân xác định được năng lựcthực sự của mình, từ đó tự tin bước đi theo con đường mình đã chọn Một khi đoànviên thanh niên đã được định hướng đúng, các em sẽ đạt được kết quả mà bản thân,gia đình và xã hội mong muốn
Thực hiện nội dung công tác đúc rút sáng kiến năm học 2019-2020, tập trungvào đổi mới công tác quản lý, đổi mới các hoạt động chuyên môn, các đề tài vềhoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, rèn kỹ năng sống cho học sinh Tập trungnghiên cứu các đề tài ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng,hiệu quả của công tác giảng dạy và các lĩnh vực hoạt động khác…
Trong quá trình giảng dạy, với vai trò là phó bí thư đoàn trường, giáo viên chủnhiệm, thành viên ban giáo dục ngoài giờ lên lớp, tôi đã thực hiện sáng kiến vềcông tác hướng nghiệp, tư vấn tuyển sinh, lựa chọn ngành nghề, chọn trường phùhợp với học lực, sở trường của học sinh và nhu cầu nhân lực của xã hội thông qua
đề tài: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục hướng nghiệp, lựa chọn ngành nghề, chọn trường đại học, cao đẳng, trường nghề cho đoàn viên thanh niên ở trường THCS và THPT Nghi Sơn” Với mong muốn sáng
kiến được hoàn thiện hơn, có thể nhân rộng, ứng dụng rộng rãi và đem lại hiệu quảcao hơn
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Tìm hiểu và triển khai các nội dung hướng nghiệp, tư vấn ngành nghề, tư vấntuyển sinh Thông qua các bài viết hướng nghiệp trên tập san, trên website… giúpcác em được tiếp cận các kinh nghiệm, cách nhìn mới về hướng nghiệp
Trang 4- Tạo sân chơi bổ ích cho đoàn viên thanh niên tiếp cận các thông tin nghề nghiệpmột cách phong phú, đa dạng, sinh động.
- Giúp đoàn viên thanh niên học hỏi và trao đổi, thảo luận với nhau trong quá trìnhtìm hiểu và lựa chọn ngành nghề trong tương lai
- Tạo kênh thông tin bổ ích cho đoàn viên thanh niên tiếp cận vấn đề hướng nghiệp,phân luồng sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Diễn đàn học tập, giáo dục hướng nghiệp
- Đoàn viên thanh niên là học sinh trung học phổ thông
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi của đoàn viên thanh niên là học sinh trung học phổ thông trong công tác hướng nghiệp.
Đoàn viên thanh niên là học sinh trung học phổ thông thuộc lứa tuổi không
còn nhỏ nữa, tuy nhiên các em cũng chưa đủ lớn để có thể đưa ra những suy nghĩchín chắn và định hướng tốt về việc lựa chọn ngành nghề trong tương lai Một số
em không xác định được khả năng của mình, không biết mình yêu thích môn nào,
có sở trường ở lĩnh vực gì, không có lập trường vững vàng, thay đổi chính kiến củamình khi nghe ý kiến của những người xung quanh Có những em mặc dù đã quyếtđịnh được nghề nghiệp của mình nhưng khi nghe những ý kiến ngoài luồng thì thayđổi quyết định của mình, hoang mang, lo lắng [1]
Nhiều gia đình có cha, mẹ làm một công việc nào đó thì sẽ hướng con đi theonghề nghiệp của mình, với suy nghĩ là có người trong nghề để nâng đỡ, còn nếunhư chọn nghề khác thì sẽ không có ai giúp đỡ Chính vì thế sẽ gây một áp lực lêncon của mình trong việc chọn nghề Nếu như người con đi theo con đường mà ba
mẹ đã hướng thì không sao nhưng nếu người con không có hứng thú hay khả nănghọc không tốt và không thể làm được công việc đó thì họ phải chịu một áp lực rấtlớn, rất khó khăn trong việc lựa chọn để đưa ra một quyết định ngành nghề cho hợplý
Tâm lý lứa tuổi đoàn viên thanh niên là học sinh trung học phổ thông đangkhao khát được làm người lớn, muốn khẳng định mình, làm được điều gì đó thậtnổi bật và lớn lao mà ít quan tâm đến khả năng của bản thân Có một thực tế làkhông nhiều đoàn viên thanh niên thật sự chọn lựa ngành nghề phù hợp với nănglực cũng như xu thế phát triển của xã hội trong tương lai Đa phần các em vẫn chọntheo cảm tính, theo xu thế trước mắt mà không tính tới lâu dài Các em vẫn đang
Trang 5lựa chọn ngành nghề, chọn trường thi theo xu thế đám đông, chọn theo trào lưu vàbạn bè cùng nhóm [1]
Do nhận thức về nghề nghiệp, việc làm còn đơn giản, phiến diện, hơn nữa doảnh hưởng của kinh tế thị trường nên đoàn viên thanh niên lớp 12 hiện nay, chủ yếuđặt mục tiêu thi vào đại học, cao đẳng, không muốn đi học trung học chuyênnghiệp hay học nghề, một phần có xu hướng kinh doanh, buôn bán…Đoàn viênthanh niên cũng chủ yếu lựa chọn các ngành có thu nhập và lợi nhuận cao như kinh
tế, tài chính, ngân hàng, kế toán…
Xu hướng muốn làm việc ở thành phố lớn và ngoài biên chế nhà nước củađoàn viên thanh niên đang tăng lên, đề cao cuộc sống tự lập, tự do và khả năng sửdụng tin học, ngoại ngữ Coi nhẹ công việc của người thợ, của cô y tá, chỉ coi trọngcông việc kỹ thuật, của thầy giáo dạy ở bậc đại học, của bác sĩ… Chính vì thế màchỉ định hướng vào những nghề có sự đào tạo bậc đại học Thành kiến với một sốnghề trong xã hội, chẳng hạn, coi lao động chân tay là nghề thấp hèn, chê nhiềucông việc dịch vụ là không “thanh lịch”, dễ bị hấp dẫn bởi vẻ ngoài của nghề, thiếuhiểu biết nội dung lao động của nghề nghiệp đó Thông thường, những đoàn viênthanh niên này không thấy hết ý nghĩa của yếu tố lao động nghề nghiệp, đóng gópcủa nghề với xã hội Đã là nghề được xã hội thừa nhận thì không thể nói đến sự caosang hay thấp hèn được
2.1.2 Vai trò và tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp
* Hướng nghiệp góp phần thực hiện nguyên lý và mục tiêu giáo dục
Hướng nghiệp là một bộ phận không thể thiếu trong nhà trường Hướng
nghiệp là biện pháp thực hiện nguyên lý giáo dục: Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội Trong giáo dục
hướng nghiệp, đoàn viên thanh niên được tìm hiểu về vấn đề nghề nghiệp, có cơhội tiếp cận, thử sức với nghề, đồng thời được thực hành lao động nghề nghiệp đểkiểm chứng nguyện vọng và sở thích cá nhân cũng như củng cố những lý luận khoahọc đã được học Nhờ đó có thể nâng cao chất lượng giáo dục, làm cho nhà trườnggắn liền với thực tế xã hội [2]
Hướng nghiệp góp phần thực hiện phân luồng đoàn viên thanh niên, chuẩn bịcho một bộ phận đoàn viên thanh niên có được một số kỹ năng cơ bản để có thểtham gia lao động sản xuất khi chưa có điều kiện học tiếp [3]
* Hướng nghiệp là bước khởi đầu quan trọng cho sự phát triển nguồn nhân lực
Hướng nghiệp là hệ thống những biện pháp dựa trên cơ sở tâm lý học, giáodục học, xã hội học và nhiều khoa học khác để giúp cho đoàn viên thanh niên chọnnghề phù hợp với nhu cầu xã hội, đồng thời thoả mãn tối đa nguyện vọng, thíchhợp với năng lực, sở trường và điều kiện tâm sinh lý cá nhân, cũng như điều kiệngia đình để người học có thể phát triển đến đỉnh cao nghề nghiệp, cống hiến cho xãhội, tạo lập cuộc sống tốt đẹp cho bản thân
Trang 6Hướng nghiệp tác động trực tiếp đến tình trạng thất nghiệp và năng suất laođộng xã hội Thực hiện tốt công tác hướng nghiệp sẽ tạo được nguồn lao động ổnđịnh với trình độ đáp ứng nhu cầu xã hội
* Hướng nghiệp là khâu rất quan trọng trong việc quyết định nghề nghiệp của mỗingười
Hướng nghiệp cung cấp cho đoàn viên thanh niên những ý niệm, nhữngthông tin ban đầu về một số nghề hoặc một số nhóm nghề cụ thể gần gũi với các
em và phù hợp với xu thế thế giới trong hoàn cảnh hội nhập kinh tế khu vực vàquốc tế; giúp đoàn viên thanh niên có thêm thông tin, tự mình định hướng việcchọn ngành nghề phù hợp với năng lực bản thân, hoàn cảnh gia đình và nhu cầu xãhội để được đào tạo, trở lại phục vụ chính mình và đáp ứng nguồn nhân lực cho sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Đó chính là tiền đề cho sự pháttriển bền vững, hài hoà và cân bằng của toàn xã hội, tạo ra động lực thúc đẩy kinh
tế - xã hội phát triển
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Hiện nay, hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong các trường trung học phổthông đã có những chuyển biến tích cực và đạt được một số hiệu quả nhất định.Tuy nhiên hoạt động giáo dục hướng nghiệp ở các trường vẫn còn nhiều hạn chế.Nhiều đoàn viên thanh niên chưa có định hướng nghề nghiệp rõ ràng, không được
tư vấn chọn ngành nghề một cách phù hợp Một số giáo viên và phụ huynh chưanhận thức đúng về công tác hướng nghiệp và việc chọn ngành nghề của đoàn viênthanh niên
Thực tế có hơn 15%-20% đoàn viên thanh niên ra trường mới nhận biết mìnhchọn sai ngành nghề Khi bản thân còn mơ hồ giữa chuyên ngành học và công việcthực tế sau này, các em sẽ phải trả giá đắt
2.2.1 Tư duy cũ trước một vấn đề mới
Nhận thức về mục tiêu, vai trò của công tác giáo dục hướng nghiệp chưa rõ,chưa đúng tầm: Hầu hết các trường trung học phổ thông hiện nay, mối quan tâmhàng đầu là làm thế nào để đoàn viên thanh niên học khá giỏi, chăm ngoan và đỗtốt nghiệp, đỗ đại học – cao đẳng ngày càng cao, còn chuyện sau tốt nghiệp các emlàm gì, học gì chưa được chú ý nhiều và không phải trường nào cũng quan tâmđúng mức
Nhận thức của đoàn viên thanh niên và phụ huynh về việc chọn nghề còn rấtphiến diện, tâm lý chọn nghề chung của đoàn viên thanh niên mang tính may rủi,thiếu thông tin, chọn nghề theo sự áp đặt của người lớn, theo thời thượng; chọnnghề ở bậc đại học, chọn nghề theo "mác" theo "nhãn"; chọn các nghề nổi tiếng,nghề dễ kiếm tiền…mà quên mất một điều: không biết có phù hợp với năng lực,hứng thú, điều kiện bản thân hay không
2.2.2 Những cách làm chưa hiệu quả
Từ nhận thức về chương trình giáo dục hướng nghiệp chưa toàn diện và sâu
Trang 7sắc, dẫn đến phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục hướng nghiệp chưaphong phú và thiếu sáng tạo Đoàn viên thanh niên có hứng thú, năng lực và sởthích nghề rất khác nhau, vì thế không thể rập khuôn máy móc giảng dạy hoạt độnggiáo dục hướng nghiệp Chẳng hạn khi tổ chức các hoạt động giáo dục hướng
nghiệp với chủ đề "Tìm hiểu một số nghề thuộc các ngành Y và Dược", giáo viên
yêu cầu đoàn viên thanh niên cả chi đoàn phải tham gia tìm hiểu, nhưng trong chiđoàn có nhiều em không thích vì không hề có xu hướng đi theo các nghề của ngànhnày Dẫn đến mục tiêu và yêu cầu của tiết tổ chức giáo dục hướng nghiệp khôngđạt yêu cầu, gây nhàm chán, mất hứng thú đối với các em
Công tác tư vấn hướng nghiệp cho đoàn viên thanh niên lớp 12 chưa đúng vàchung chung: Ở các trường trung học phổ thông chỉ khi đến kỳ đoàn viên thanhniên chuẩn bị làm hồ sơ thi vào các trường chuyên nghiệp, các trường mới công bốcác thông tin hướng nghiệp trên báo chí, trên internet, ở bảng thông báo để đoànviên thanh niên tham khảo, sau đó hướng dẫn các em ghi hồ sơ tuyển sinh, và cho
đó là cách làm của tư vấn hướng nghiệp
Tóm lại, các hoạt động hướng nghiệp không hiệu quả dẫn tới một lực lượnglao động không có định hướng rõ ràng Do vậy, các đoàn viên thanh niên theo đuổicác ngành nghề không phù hợp, gây lãng phí cho quá trình đào tạo, làm ảnh hưởnglớn đến năng suất lao động, cản trở sự phát triển về kinh tế xã hội, ảnh hưởng đếntiềm lực quốc gia, sức mạnh dân tộc Xu thế thay đổi và phát triển của thời đại đặt
ra yêu cầu lớn cho công tác giáo dục hướng nghiệp hiện tại của Việt Nam, đòi hỏicông tác hướng nghiệp phải có những bước đi hiệu quả hơn Những bước đi ấy cầnđược khởi động và bắt đầu ngay từ hôm nay
2.2.3 Nguyên nhân dẫn đến hiện trạng
* Về phía nhà trường
Giáo viên chịu trách nhiệm hướng nghiệp không được đào tạo bài bản để dạymôn này Thông thường, họ từng là những giáo viên dạy môn giáo dục công dân,hay là môn văn, vì thế họ chưa có nhiều kinh nghiệm cũng như là nghiệp vụ trongviệc tư vấn cho đoàn viên thanh niên chọn được nghề phù hợp với bản thân củamình
Công tác hướng nghiệp còn nhiều bất cập, không đáp ứng đúng yêu cầu củađoàn viên thanh niên Hướng nghiệp không đi vào thực tế mà còn mang đậm tính lýthuyết, không hướng cho đoàn viên thanh niên tìm được một ngành nghề phù hợp.Hơn thế nữa, chúng ta không mang lại hứng thú cho các em trong những hoạt độnghướng nghiệp, hoạt động đó chỉ mang tính hình thức, không hào hứng, không chođoàn viên thanh niên thấy được tầm quan trọng của việc tư vấn, chọn nghề
Một bộ phận nhỏ giáo viên chủ nhiệm có thể chưa có kinh nghiệm, chưaquan tâm nhiều đến đoàn viên thanh niên, không am hiểu về việc tư vấn tuyển sinh,chỉ làm qua loa, chỉ hướng dẫn các em làm hồ sơ tuyển sinh chứ không tư vấn chọnnghề
Trang 8* Về phía gia đình.
Nhiều gia đình có cha, mẹ làm một công việc nào đó thì sẽ hướng con đi theonghề nghiệp của mình với suy nghĩ là có người trong nghề để nâng đỡ, còn nếunhư chọn nghề khác thì sẽ không có ai giúp đỡ Chính vì thế sẽ gây một áp lực lêncon của mình trong việc chọn nghề Nếu như người con đi theo con đường mà ba
mẹ đã hướng thì không sao nhưng nếu người con không có hứng thú hay khả nănghọc không tốt và không thể làm được công việc đó thì các em phải chịu một áp lựcrất lớn, rất khó khăn trong việc lựa chọn để đưa ra một quyết định ngành nghề chohợp lý
Nhiều phụ huynh chọn ngành cho con sao cho “bữa sau về có thể xin vào cơquan của bố”, “kế tục sự nghiệp của dòng họ” Hầu hết các vị phụ huynh có suynghĩ như vậy đã hoàn toàn bỏ qua những suy nghĩ, mơ ước cũng như năng lực củacon cái Đừng để “giấc mơ cha đè nát cuộc đời con” mà hãy là chỗ dựa và niềm tincho con cái Hãy để cho con cái biết rằng dù có thất bại trên con đường vào đại họcnhưng đó không phải là con đường duy nhất Đừng quên có những anh nông dânvẫn trở thành tỉ phú, nếu đó là cái ngành mà anh ta yêu thích và quyết tâm thựchiện
* Từ chính mỗi bản thân đoàn viên thanh niên.
Một số đoàn viên thanh niên không xác định được khả năng của mình, khôngbiết mình yêu thích môn nào, có sở trường ở lĩnh vực gì, không có lập trường vữngvàng, thay đổi chính kiến của mình khi nghe ý kiến không phù hợp của nhữngngười xung quanh Có những em mặc dù đã quyết định được nghề nghiệp của mìnhnhưng khi nghe những ý kiến ngoài luồng thì thay đổi quyết định của mình, hoangmang, lo lắng Điều này thật sự nguy hiểm
2.2.4 Thực trạng xu hướng chọn ngành nghề, chọn trường đại học, cao đẳng, trường nghề của học sinh trung học phổ thông
Đa số đoàn viên thanh niên tốt nghiệp trung học phổ thông đều đăng ký xéttuyển đại học, cao đẳng cho dù lực học của các em là trung bình hay yếu, kém Các
em chỉ đăng ký học cao đẳng nghề hay trung cấp khi không còn lựa chọn ở hệ caođẳng hay đại học Số đông chọn con đường học lên sau chương trình đã học Điều
đó, thật mừng bởi đoàn viên thanh niên đang ước vọng vươn tới tầm cao học vấn.Nhưng điều đó cũng cho thấy sự mất cân đối trong nhu cầu đào tạo nhân lực xã hội,khi đất nước bước vào thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hóa đất nước Mấy thập
kỷ gần đây đã báo động tình trạng "thừa thầy kém, thiếu thợ giỏi" Tỉ lệ đoàn viênthanh niên tốt nghiệp đại học tìm được việc làm đúng ngành nghề đào tạo còn quáthấp
Theo thống kê của Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Bộ giáodục và đào tạo, trong số 900.152 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2020thì tổng số hồ sơ đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng là 643.122 hồ sơ, trong đó hồ
sơ đăng ký xét tuyển đại học chiếm 86%, hồ sơ đăng ký xét tuyển cao đẳng chiếm
Trang 914% So với năm 2019, tỷ lệ hồ sơ đăng ký dự tuyển năm nay giảm 1,1% tươngđương với 9.900 hồ sơ Tổng số nguyện vọng được đăng ký năm 2020 gần 2,5triệu, trong đó phần lớn là nguyện vọng từ 1 đến 5 (chiếm 83,3% tổng số nguyệnvọng).
Theo thống kê, số nguyện vọng đăng ký xét tuyển khối A1 năm 2020 tănghơn khối A và C Tỷ lệ nguyện vọng khối A năm nay chỉ có 29,1%; khối C đạt 6%.Nguyện vọng khối A1 đạt 30,2%; khối B đạt 13,2% Các khối khác có tỷ lệ tăngnhẹ Đặc biệt, tỷ lệ nguyện vọng đăng ký xét tuyển ở hệ cao đẳng giảm đến 13% sovới năm 2019
Tỷ lệ nguyện vọng xét tuyển năm 2020 đã theo định hướng của Bộ Giáo dục
và đào tạo, bởi trước tuyển sinh, bộ đã khuyến khích các trường thay đổi về cơ cấutheo hướng tăng chỉ tiêu tuyển sinh các ngành mà xã hội có nhu cầu cao về nhânlực thuộc nhóm ngành kỹ thuật, công nghệ, nông lâm, thủy sản, y dược, nghệthuật Do vậy, theo thống kê của Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng, nhómngành khoa học sức khỏe tăng 1,9%; công nghệ kỹ thuật tăng 4,5%; môi trường vàbảo vệ môi trường tăng 1,4%; nông, lâm, thủy sản tăng xấp xỉ 1,3% Trong khi đó,
số nguyện vọng xét tuyển vào ngành kinh tế, tài chính tăng không đáng kể Số liệu
từ Cục Nhà trường, Bộ Quốc phòng, tổng số thí sinh đăng ký dự thi tuyển sinhquân sự vào các trường quân đội tăng mạnh so với năm trước Năm 2020, số thísinh tỉnh Thanh Hóa đăng ký nguyện vọng nhiều nhất vào các trường đại học như:Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Công nghiệp HàNội, Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Thương mại…
Đối với trường THCS và THPT Nghi Sơn, những năm 2018 trở về trước, cácđoàn viên thanh niên khối 12 thường có tỉ lệ đăng ký vào đại học gần 100%, trong
đó nhiều hồ sơ đăng ký vào các trường đại học có điểm đầu vào cao mặc dù cáchọc sịnh này có học lực trung bình, yếu Nhiều đoàn viên thanh niên đăng ký cácngành như kinh tế, tài chính, ngân hàng… theo nhóm bạn, theo trào lưu, có tỉ lệ đỗkhông cao Nhiều em học lực yếu, điểm thi thử tốt nghiệp trung học phổ thông thấpnhưng không chịu đăng ký học các trường nghề mà nhất định phải vào đại học, mặc
dù biết trước là không thể đỗ Điều đó gây thiệt hại không nhỏ cho bản thân, giađình và cả xã hội
Từ năm học 2018 – 2019 đến nay, bản thân đã và đang phối hợp với các tổchức trong nhà trường đề ra nhiều giải pháp mới, chú trọng nhiều hơn đến công táchướng nghiệp, có nhiều hình thức sinh hoạt phong phú, thu hút được sự quan tâmcủa học sinh và các bậc phụ huynh nên đã tư vấn tuyển sinh, phân luồng hướngnghiệp tương đối tốt Nhiều đoàn viên thanh niên có học lực trung bình, yếu đãnhận thức rõ hơn về các ngành nghề và khả năng của bản thân nên số lượng đăng
ký học các trường nghề ngày càng tăng (Số liệu cụ thể trong phần 2.4 Hiệu quảcủa sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục)
2.3 Các sáng kiến, giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Trang 10Với vai trò là phó bí thư đoàn trường, thành viên trong ban hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo viên chủ nhiệm, từ năm 2018 đến nay, tôi đã kết hợpvới đoàn trường và các tổ chức đoàn thể trong nhà trường triển, khai một số giảipháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác hướng nghiệp Trong đó, giải pháp vềviệc sử dụng website và sử dụng tập san của đoàn trường vào công tác hướngnghiệp được xem là những giải pháp trọng tâm đã mang lại nhiều hiệu quả trongnhững năm qua Dưới đây là một số giải pháp chính đã và đang được thực hiện ởTrường THCS và THPT Nghi Sơn:
2.3.1 Tăng cường sức thu hút của công tác hướng nghiệp đối với đoàn viên thanh niên thông qua nhiều hình thức hoạt động phong phú.
Trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhà trường luôn tạo điềukiện cho đoàn trường lồng ghép các hoạt động hướng nghiệp: thông tin về ngànhnghề ở các trường đại học, cao đẳng, trường nghề; thông tin về nhu cầu nhân lựccủa địa phương; thông tin về lực học của đoàn viên thanh niên và điểm chuẩn cácnăm…Với các tiết chào cờ và sinh hoạt chi đoàn, giáo viên chủ nhiệm luôn là cầunối giữa đoàn viên thanh niên, phụ huynh với các thông tin mới cập nhật về cácngành nghề có nhiều triển vọng trong tương lai phù hợp với hoàn cảnh, năng lựccủa từng em trong chi đoàn và nhu cầu việc làm ở địa phương
Trong hoạt động của Đoàn trường THCS và THPT Nghi Sơn, nội dunghướng nghiệp là một nội dung trọng tâm Đoàn trường đã triển khai mỗi tháng mộtnội dung hướng nghiệp, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về ngành nghề, về nhu cầuviệc làm để hiểu thêm tâm tư nguyện vọng, từ đó nắm bắt được suy nghĩ của giớitrẻ để có các tác động trực tiếp và kịp thời trong công tác hướng nghiệp
Trang 11Hình ảnh một buổi hướng nghiệp của đoàn trường THCS-THPT Nghi Sơn
2.3.2 Kết nối đoàn viên thanh niên với các trường đại học, cao đẳng, trường nghề thông qua công tác tư vấn tuyển sinh, cập nhật thông tin mới một cách sinh động.
Hàng năm, cứ đến mùa tuyển sinh, công tác tư vấn lại trở nên sôi động.Ngoài hoạt động hướng nghiệp của đoàn trường còn có các hoạt động giới thiệu, tưvấn tuyển sinh của các trường Đại học, cao đẳng, trường nghề Các hoạt động này
đã cung cấp cho đoàn viên thanh niên thêm nhiều thông tin mới về ngành nghề, vềtrường và xu hướng chọn trường, chọn ngành
Để hoạt động này tăng thêm hiệu quả và tính lan toả, đoàn trường đã kết hợpvới bộ phận tư vấn các trường, thiết kế nội dung chương trình cho phù hợp và sátvới đối tượng đoàn viên thanh niên trong trường Các chương trình luôn có cáckhách mời là những người có nhiều tác động đến việc lựa chọn trường, chọn ngànhcủa đoàn viên thanh niên như: Đại diện phòng tuyển sinh và tư vấn việc làm cáctrường, đại diện phòng tuyển dụng của doanh nghiệp ở địa phương, đại diện củacựu học sinh suất sắc…Trong chương trình, các cuộc phỏng vấn người thật, việcthật luôn có tác động lớn đến các đoàn viên thanh niên Ngoài ra, chương trìnhhướng nghiệp còn có thêm các video phỏng vấn và các sideline powerpoint sinhđộng về giới thiệu một số quan điểm và giới thiệu một số ngành nghề thiết thực chođịa phương
Trang 12Hình ảnh một buổi tư vấn tuyển sinh ở trường THCS-THPT Nghi Sơn
2.3.3 Tăng cường cung cấp thông tin, giải đáp thắc mắc về hướng nghiệp mọi lúc, mọi nơi thông qua website hướng nghiệp của đoàn trường.
Website gồm các trang web:
Trang chủ: Giới thiệu chung về Website, các thông tin mới cập nhật vềhướng nghiệp
Trang thông tin tuyển sinh: Giới thiệu thông tin về tuyển sinh, điểm chuẩn…