Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua kho bạc nhà nước quảng xương, tỉnh thanh hóa

Mục tiêu nghiên cứu - Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường vai trò của KBNN và hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc, đáp ứng yêu cầu quản lý

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Hà Nội, 2014

-

LÊ THỊ HIỀN

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC QUẢNG XƯƠNG, TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp

Mã Số: 60620115

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS BÙI BẰNG ĐOÀN

Hà Nội, 2014

LỜI CAM ĐOAN

Là cán bộ theo dõi công tác nghiệp vụ tại Kho bạc Nhà nước Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá, tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài này là trung thực và được điều tra từ thực tế

Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện đề tài này đã được cảm ơn và các thông tin được trích dẫn trong luận văn này đã được ghi rõ nguồn gốc

Thanh hóa, ngày 20 tháng 02năm 2014

TÁC GIẢ

Lê Thị Hiền

LỜI CẢM ƠN

Qua quá trình học tập tại trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam, ngoài

sự nỗ lực của bản thân, bản thân tôi luôn luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, gia đình và bạn bè

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong trường đại học Lâm nghiệp Việt Nam, Khoa đào tạo SĐH, đặc biệt là các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế đã tận tình chỉ dạy, truyền đạt những kiến thức, những kinh nghiệm quý báu giúp cho tôi trang bị hành trang cho công việc của mình sau này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy Bùi Bằng Đoàn đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn Kho bạc Nhà nước Quảng Xương, các phòng ban có liên quan thuộc Cơ quan UBND huyện Quảng Xương, Ban quản lý các dự án, chủ đầu tư đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề tài này

Cuối cùng tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới gia đình tôi và bạn bè tôi, những người luôn quan tâm, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thanh hóa, ngày 20 tháng 02 năm 2014

TÁC GIẢ

Lê Thị Hiền

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các chữ viết tắt v

Danh mục các bảng vi

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 4

1.1 Các vấn đề chung về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc 4

1.1.1 Chi ngân sách nhà nước cho đầu tư XDCB 4

1.1.2 Một số vấn đề về thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN 12

1.1.3 Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc 13

1.1.4 Những nhân tố ảnh hưởng tới kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCBqua KBNN 24

1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 27

1.2.1 Kinh nghiệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB trên thế giới 27

1.2.2 Một số kinh nghiệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB ở Việt Nam 29

1.2.3 Một số công trình nghiên cứu liên quan 30

Chương 2 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33

2.1 Đặc điểm cơ bản của huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa 33

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện 33

2.1.2 Khái quát về KBNN Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa 35

2.2 Phương pháp nghiên cứu 38

2.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu, khảo sát 38

2.2.2 Phương pháp thu thập tài liệu 38

2.2.3 Phương pháp xử lý số liệu 39

2.2.4 Phương pháp chuyên gia 40

2.2.5 Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu đề tài 40

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 41

3.1 Thực trạng và kết quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Quảng Xương giai đoạn 2010-2012 41

31.1 Tình hình đầu tư XDCB trên địa bàn huyện 41

3.1.2 Kết quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Quảng Xương 43

3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN huyện Quảng Xương 53

3.2.1 Nhóm nhân tố bên trong 53

3.2.2 Nhóm nhân tố bên ngoài 53

3.3 Đánh giá chung kết quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Quảng Xương 54

3.3.1 Đánh giá qua kết quả điều tra 54

3.3.2 Đánh giá những thành công đạt được 55

3.3.3 Những hạn chế còn tồn tại 58

3.3.4 Nguyên nhân dẫn tới những hạn chế 65

3.4 Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa 70

3.4.1 Định hướng và mục tiêu hoàn thiện 70

3.4.2 Giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB 73

KẾT LUẬN VÀ KIẾNNGHỊ 86 TÀI LIỆU THAMKHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

KBNN Kho bạc nhà nước NSNN Ngân sách nhà nước QLDA Quản lý dự án

UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản

DANH MỤC CÁC BẢNG

3.1 Tình hình vốn đầu tư XDCB trên địa bàn huyện Quảng Xương 42 3.2 Kết quả kiểm soát thanh toán tạm ứng và khối lượng hoàn thành 47 3.3 Kết quả kiểm soát thanh toán thể hiện qua tỷ lệ giải ngân 47 3.4 Kết quả kiểm soát qua thu hồi vốn tạm ứng 48 3.5 Tổng hợp tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư qua các năm (theoquý) 50 3.6 Kết quả từ chối các khoản thanh toán tại KBNN Quảng Xương 52 3.7 Kết quả khảo sát về công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư

DANH MỤC CÁC HÌNH

1.1 Sơ đồ Quy trình thanh toán trước,kiểm soát sau 22 1.2 Sơ đồ Quy trình kiểm soát trước, thanh toán sau 23 2.1 Sơ đồ bộ máy tổ chức của Kho bạc nhà nước Quảng Xương 36 3.1 Sơ đồ quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN 84

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đầu tư và xây dựng cơ bản đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra cơ

sở vật chất cho nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng kinh tế đất nước Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) là hoạt động đầu tư có tính đặc thù và có ý nghĩa mang tính quyết định vì nó tạo ra tài sản dài hạn trong một đơn vị và tư liệu sản xuất cơ bản cho nền kinh tế xã hội

Đầu tư XDCB đòi hỏi một lượng vốn lớn, quá trình đầu tư diễn ra nhiều năm nên công tác quản lý hết sức phức tạp.Đây cũng là lĩnh vực làm thất thoát lớn tài sản của nền kinh tế, gây nhiều bức xúc trong xã hội ở các địa phương trong thời gian vừa qua Vốn đầu tư XDCB được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó vốn từ nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) thường chiếm một tỷ lệ lớn, có vai trò quan trọng quyết định quy mô và tiến độ của các công trình Do sự phức tạp trong quản lý lĩnh vực này nên Nhà nước đã có rất nhiều biện pháp tích cực, hữu hiệu bằng cách ban hành các Luật, Quyết định, Nghị định, Thông tư nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực sử dụng NSNN nói chung, sử dụng cho đầu tư XDCB nói riêng Nhà nước đã hình thành một hệ thống các cơ quan quản lý thực hiện các chức năng khác nhau như kiểm tra, kiểm soát…trong đó Kho bạc nhà nước có vai trò hết sức quan trong trong việc thực hiện chức năng kiểm soát các khoản chi NSNN, chi đầu tư XDCB nói riêng Tuy nhiên việc quản lý cấp phát, thanh toán vốn đầu tư XDCB còn nhiều vướng mắc dẫn đến vẫn xảy ra hiện tượng tiêu cực, gây lãng phí, thất thoát cho NSNN

Huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa cơ bản vẫn là huyện nông nghiệp đang trong quá trình phát triển nên hàng năm có rất nhiều công trình XDCB được đầu tư và triển khai một cách mạnh mẽ Do nhu cầu vốn cho đầu tư

XDCB đòi hỏi ngày càng lớn, trong khi khả năng đáp ứng của ngân sách còn hạn chế nên công tác quản lý vốn đầu tư được đặc biệt coi trọng Tham gia vào quá trình quản lý này, việc tổ chức thực hiện kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB thông qua Kho bạc là một khâu quan trọng, nhằm đảm bảo các khoản chi đúng mục đích, hiệu quả, giải ngân vốn kịp thời, chống thất thoát, lãng phí Do vai trò quan trọng của công tác này nên nó được các cấp, các ngành cũng như toàn xã hội hết sức quan tâm

Vấn đề đặt ra là, cần phải đánh giá hoạt động kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua hệ thống Kho bạc huyện Quảng Xương được diễn ra như thế nào, những hạn chế trong quá trình thực hiện đang diễn ra như thế nào? Điều quan trọng hơn là cần những giải pháp nào góp phần hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua hệ thống KBNN trong thời gian tới?

Với ý nghĩa trên đây tác giả chọn vấn đề: “Giải pháp hoàn thiện công

tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá”làm luận văn tốt nghiệp

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường vai trò của KBNN

và hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc, đáp ứng yêu cầu quản lý tốt NSNN và phát triển kinh tế- xã hội của địa phương trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN và các giải pháp hoàn thiện công tác này nhằm nâng cao chất lượng kiểm soát, tránh thất thoát, lãng phí vốn đầu tư XDCB ở các địa phương hiện nay

3.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

- Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn

liên quan đến công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN và các nhân tố tác động đến công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc hiện nay Trên cơ sở đánh giá thực trạng tại Kho bạc huyệnQuảng Xương, luận văn sẽ đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này, nhằm tăng cường hiệu lực kiểm soát của KBNN đối với vốn đầu tư XDCB

- Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu tại KBNN Quảng Xương,

tỉnh Thanh Hoá và một số địa phương liên quan

- Phạm vi về thời gian: Số liệu phản ánh về tình hình cơ bản của huyện

và kết quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB được thu thập từ năm 2010

- 2012 Số liệu khảo sát, điều tra năm 2013

4 Nội dung và dự kiến kết quả nghiên cứu

- Cơ sơ ̉ lý luận về vấn đề nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu làm rõ những

vấn đề lý luận về đầu tư XDCB từ NSNN, kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN

- Thư ̣c trạng vấn đề nghiên cứu: Đề tài nêu lên thực trạng công tác

kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Quảng Xương giai đoạn 2010-2012 Chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại trong công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB của KBNN Quảng Xương,tỉnh Thanh Hóa trong những năm vừa qua

- Đưa ra những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát

thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Quảng Xương trong thời gian tới

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT

THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA

KHO BẠC NHÀ NƯỚC

1.1 Các vấn đề chung về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc

1.1.1 Chi ngân sách nhà nước cho đầu tư XDCB

1.1.1.1 Khái niệm về chi đầu tư XDCB

Trong đời sống kinh tế hiện nay,thuật ngữ đầu tư được sử dụng để phản ánh hoạt động của con người nhằm vào một mục đích nhất định để phục vụ cuộc sống như: đầu tư sức lực, trí tuệ, đầu tư vốn vào công trình, dự án kinh tế- xã hội Đầu tư là một hoạt động kinh tế của các chủ thể trong xã hội nhằm đạt được một mục đích nào đó

Có nhiều cách định nghĩa về đầu tư khác nhau, theo Luật Đầu tư thì

“Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô

hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư”; Theo giáo trình

Quản lý Tài chính công của Học Viện Tài Chính thì “Đầu tư được hiểu là

việc bỏ vốn vào các hoạt động kinh tế - xã hội để mong nhận được những lợi ích kinh tế - xã hội lớn hơn trong tương lai”

Như vậy nói đến đầu tư là nói đến hoạt động bỏ vốn nói chung nhằm thu được nguồn lợi lớn hơn trong tương lai

Đầu tư phát triển là loại hình đầu tư có liên quan đến sự tăng trưởng quy

mô vốn của nhà đầu tư và quy mô vốn của toàn xã hội Thông qua đầu tư phát triển, cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền kinh tế được tăng cường, đổi mới, hoàn thiện, hiện đại hóa; góp phần quan trọng hình thành và điều chỉnh cơ cấu của nền kinh tế, thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế

vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội

Đầu tư XDCB là một bộ phận của Đầu tư phát triển, trong đó mục đích

bỏ vốn được xác định và giới hạn trong phạm vi tạo ra những sản phẩm XDCB Đó là cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế- xã hội hay một đơn vị như các nhà máy, hệ thống giao thông, công trình thuỷ lợi, trường học, bệnh viện…

Dự án đầu tư XDCB là một tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định (chỉ bao gồm hoạt động đầu tư XDCB trực tiếp)

Vốn cho đầu tư trước hết và chủ yếu là từ tích luỹ của nền kinh tế, tức là phần tiết kiệm sau khi tiêu dùng (gồm tiêu dùng cá nhân và tiêu dùng của Chính phủ) từ GDP Nguồn tích luỹ từ nội bộ nền kinh tế, xét về lâu dài là nguồn đảm bảo cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế một cách ổn định, là điều kiện đảm bảo tính độc lập và tự chủ của đất nước trong lĩnh vực kinh tế cũng như các lĩnh vực khác Ngoài nguồn vốn tích luỹ từ trong nước, các quốc gia còn có thể và cần huy động vốn đầu tư từ nước ngoài để phục vụ phát triển kinh tế- xã hội của đất nước

Vốn đầu tư cho XDCB thường được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau Nếu xét theo giác độ kênh huy động thì vốn đầu tư XDCB chủ yếu được hình thành từ hai nguồn: từ NSNN và nguồn ngoài NSNN

Vốn XDCB ngoài NSNN là hoạt động đầu tư XDCB sử dụng các nguồn vốn không từ NSNN như vốn tín dụng đầu tư phát triển, vốn vay các ngân hàng thương mại, vốn đầu tư của các doanh nghiệp, vốn đầu tư khu vực dân

cư, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và các nguồn vốn khác

Vốn đầu tư XDCB từ NSNN là các hoạt động đầu tư XDCB sử dụng nguồn vốn do NSNN cấp và đảm bảo chi trả cho các dự án, công trình

XDCB.Đây là loại vốn thường chiếm tỷ trọng lớn và có vao trò quan trọng trong phát triển cơ sở hạ tầng của một quốc gia trong mọi thời kỳ

Các loại vốn đầu tư XDCB đều được quản lý theo đúng mục đích, nhằm tránh thất thoát lãng phí Tuy nhiên tùy theo nguồn hình thành khác nhau mà các quy định quản lý sẽ là khác nhau

1.1.1.2 Đặc điểm của đầu tư XDCB

Để làm tốt công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB cần hiểu rõ các đặc điểm của đầu tư XDCB Đầu tư XDCB có những đặc điểm nổi bật được biểu hiện thông qua sản phẩm của nó là công trình xây dựng “Công trình xây dựng là sản phẩm của công nghệ xây lắp gắn liền với đất (bao gồm cả khoảng không, mặt đất, mặt biển và thềm lục địa) được tạo thành bằng vật liêu xây dựng, thiết bị và lao động.” Công trình xây dựng bao gồm một hạng mục hoặc nhiều hạng mục công trình nằm trong dây chuyền công nghệ đồng bộ, hoàn chỉnh Đầu tư công trình XDCB có những đặc điểm như sau:

-Sản phẩm đầu tư xây dựng cơ bản là các công trình xây dựng gắn liền với đất xây dựng công trình Mỗi công trình xây dựng có một địa điểm xây dựng và chịu sự chi phối bởi điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, môi trường, khí hậu, thời tiết…của nơi đầu tư xây dựng công trình; nơi đầu tư xây dựng công trình cũng chính là nơi đưa công trình vào khai thác sử dụng Sản phẩm xây dựng cơ bản chủ yếu được sản xuất theo đơn đặt hàng

-Sản phẩm đầu tư xây dựng cơ bản có tính đơn chiếc; mỗi hạng mục công trình, công trình có một thiết kế và dự toán riêng tùy thuộc vào mục đích đầu tư và điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, khí hậu, thời tiết…của nơi đầu tư xây dựng công trình Mục đích đầu tư và các điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, khí hậu, thời tiết…của nơi đầu tư xây dựng công trình quyết định đến quy hoạch, kiến trúc, quy mô và kết cấu khối lượng, quy chuẩn xây dựng, giải pháp công nghệ thi công…và dự toán chi phí đầu tư của từng hạng mục công trình, công trình

-Sản phẩm đầu tư xây dựng cơ bản là các công trình xây dựng thường đòi hỏi một lượng vốn đầu lớn, được tạo ra và được sử dụng trong một thời gian dài

- Đầu tư xây dựng cơ bản được tiến hành trong tất cả ngành kinh tế quốc dân, các lĩnh vực kinh tế - xã hội như công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, xây dựng, y tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng an ninh nên sản phẩm xây dựng

cơ bản có nhiều loại hình công trình và mỗi loại hình công trình có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật riêng

- Đầu tư xây dựng cơ bản thường được tiến hành ngoài trời nên luôn chịu ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, thời tiết và các yếu tố thi công xây dựng công trình phải thường xuyên di chuyển theo nơi phát sinh nhu cầu đầu tư xây dựng

- Các dự án đầu tư không phân biệt quy mô và mức vốn đầu tư đều phải thực hiện nghiêm chỉnh trình tự đầu tư và xây dựng, bao gồm 3 giai đoạn: + Giai đoạn chuẩn bị đầu tư: Đó là giai đoạn lập, thẩm định, phê duyệt

dự án đầu tư XDCB Chủ đầu tư dựa vào quy hoạch phát triển ngành, lãnh thổ, quy hoạch xây dựng đô thị, nông thôn, chế độ khai thác và sử dụng tài nguyên quốc gia để xác định nhiệm vụ cần thiết phải đầu tư, quy mô đầu tư, nguồn vốn đầu tư, nguồn cung cấp vật tư, thiết bị, địa điểm xây dựng Quan trọng nhất là phải xác định được quy mô và tổng mức đầu tư của dự án

+ Giai đoạn thực hiện đầu tư: Khi dự án có quyết định đầu tư thì việc thực hiện dự án là trách nhiệm của chủ đầu tư, ở giai đoạn này chủ đầu tư có toàn quyền quyết định công việc đầu tư trên cơ sở phải tôn trọng đầy đủ nội dung quyết định đầu tư đã ban hành

+ Giai đoạn kết thúc xây dựng và đưa dự án vào khai thác sử dụng: Đó là giai đoạn cuối cùng của toàn thể quá trình đầu tư và xây dựng Hoạt động xây dựng chỉ kết thúc khi công trình được xây lắp theo đúng thiết kế được duyệt,

vận hành đúng yêu cầu kỹ thuật và nghiệm thu đảm bảo yêu cầu chất lượng Nhà thầu bàn giao công trình cho chủ đầu tư

Trong cả ba giai đoạn trên đều gắn liền với việc sử dụng vốn và phải tuân thủ các quy định theo từng nội dung, bước công việc gắn liền với dự toán cụ thể Nói như vậy cũng có nghĩa là việc kiểm soát vốn đầu tư XDCB cũng phải thực hiện theo 3 giai đoạn và tùy thuộc vào đặc điểm, tính chất của từng dự

án

1.1.1.3 Đặc điểm của chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN

Chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN là các khoản chi để đầu tư xây dựng các công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội không có khả năng thu hồi vốn, các công trình của doanh nghiệp nhà nước đầu tư theo kế hoạch được duyệt… Bản chất của chi đầu tư XDCB bằng vốn NSNN là quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSNN để đầu tư tái sản xuất tài sản cố định nhằm từng bước tăng cường, hoàn thiện và hiện đại hoá

cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ cho phát triển nền kinh tế quốc dân

Đặc điểm các công trình XDCB sử dụng NSNN cũng có những điểm chung trong xây dựng cơ bản và cũng phải tuân thủ theo 3 bước đối với một

dự án, công trình cụ thể Tuy nhiên, do vốn sử dụng từ NSNN nên các quy định trong quản lý đầu tư và các thủ tục quản lý vốn đầu tư có những nét đặc thù riêng

Chi cho đầu tư XDCB là một khoản chi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn chi đầu tư phát triển của NSNN Chi đầu tư XDCB từ NSNN nhằm phát triển năng lực cho nền kinh tế nên cũng có đặc điểm giống như chi đầu tư phát triển

Ngoài những đặc điểm chung ở trên, chi đầu tư XDCB bằng nguồn ngân sách có một số đặc điểm sau

Thứ nhất, chi đầu tư XDCB là khoản chi lớn của NSNN nhưng không có tính ổn định

Chi đầu tư XDCB từ NSNN là yêu cầu tất yếu nhằm đảm bảo cho sự phát triển kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia Trước hết chi đầu tư XDCB từ NSNN nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật, năng lực sản xuất của nền kinh tế;

đó chính là nền tảng bảo đảm cho sự phát triển kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia, đồng thời chi đầu tư XDCB từ NSNN còn có ý nghĩa là vốn mồi để tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi nhằm thu hút các nguồn lực trong nước và ngoài nước vào đầu tư phát triển các hoạt động kinh tế- xã hội theo định hướng của Nhà nước trong từng thời kỳ Quy mô và tỷ trọng chi NSNN cho đầu tư phát triển trong từng thời kỳ phụ thuộc vào chủ trương đường lối phát triển kinh tế- xã hội của Đảng, Nhà nước và khả năng nguồn vốn của NSNN nên không

có tính ổn định

Đối với Việt nam, mặc dù khả năng nguồn NSNN còn hạn chế, song nhà nước luôn có sự ưu tiên NSNN cho chi đầu tư XDCB Chi đầu tư XDCB là một khoản chi lớn của NSNN (thường chiếm khoảng 30% tổng chi ngân sách nhà nước) trong tổng chi NSNN hàng năm

Tuy vậy, cơ cấu chi đầu tư XDCB từ NSNN lại không có tính ổn định giữa các thời kỳ phát triển kinh tế- xã hội Thứ tự và tỷ trọng ưu tiên chi đầu

tư XDCB cho từng nội dung chi, cho từng lĩnh vực kinh tế- xã hội thường có

sự thay đổi giữa các thời kỳ phụ thuộc vào chủ trương, đường lối, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của mỗi giai đoạn Chẳng hạn sau một thời gian ưu tiên tập trung đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng giao thông thì thời kỳ sau sẽ không còn ưu tiên vào lĩnh vực đó nữa do hạ tầng giao thông đã tương đối hoàn chỉnh; hoặc khi Đảng, Nhà nước chủ trương ưu tiên phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn thì các công trình phục vụ trực tiếp cho lĩnh vực này sẽ được tập trung ưu tiên bố trí đầu tư…

Thứ hai, xét theo mục đích kinh tế- xã hội và thời hạn tác động thì chi đầu tư XDCB của NSNN mang tính chất chi cho tích luỹ

Chi đầu tư XDCB là những khoản chi nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật, năng lực sản xuất xã hội và tăng tích luỹ tài sản cho nền kinh tế quốc dân Cơ sở vật chất kỹ thuật, năng lực sản xuất phục vụ được tạo ra thông qua các khoản chi đầu tư XDCB của NSNN là nền tảng vật chất đảm bảo cho sự tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, làm tăng tổng sản phẩm quốc nội Với ý nghĩa đó, chi đầu tư XDCB của NSNN là chi cho tích luỹ

Thứ ba, phạm vi và mức độ chi đầu tư XDCB của NSNN luôn gắn liền với việc thực hiện mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của nhà nước trong từng thời kỳ

Chi NSNN cho đầu tư XDCB là nhằm để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ Chiến lược, quy hoạch,

kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội là cơ sở nền tảng trong việc xây dựng kế hoạch chi đầu tư XDCB từ NSNN Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội trong từng thời kỳ có ý nghĩa quyết định đến mức độ và thứ tự ưu tiên chi NSNN cho đầu tư XDCB Chi đầu tư XDCB gắn với kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội nhằm đảm bảo phục vụ tốt nhất việc thực hiện

kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội và hiệu quả chi đầu tư XDCB

1.1.1.4 Vai trò chi đầu tư XDCB từ ngân sách nhà nước

Là một bộ phận cấu thành trong toàn bộ nguồn vốn đầu tư toàn xã hội, đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò quan trọng đặc biệt và được thể hiện qua các nội dung sau:

- Đầu tư XDCB từ NSNN là công cụ kinh tế quan trọng để Nhà nước tác động đến các hoạt động kinh tế- xã hội, điều tiết vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giữ vững vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong những thời kỳ nhất định Bằng việc cung cấp những dịch vụ công cộng như hạ tầng kinh tế-

xã hội, an ninh, quốc phòng… mà các thành phần kinh tế khác không muốn, không thể hoặc không được đầu tư, các dự án đầu tư XDCB từ NSNN được triển khai ở các lĩnh vực, vị trí quan trọng, then chốt nhằm đảm bảo cho kinh tế- xã hội phát triển ổn định và đồng đều giữa các khu vực

- Đầu tư XDCB là công cụ để Nhà nước chủ động điều chỉnh tổng cung, tổng cầu của nền kinh tế Về mặt cầu, đầu tư XDCB trong đó có đầu tư XDCB

từ NSNN sẽ tạo ra khả năng kích cầu tiêu dùng trong quá trình đầu tư, góp phần thúc đẩy lưu thông, tạo thêm việc làm và thu nhập Về mặt cung, khi các dự án hoàn thành đưa vào sử dụng, năng lực mới của nền kinh tế tăng lên, tác động làm tăng tổng cung trong dài hạn kéo theo tăng sản lượng tiềm năng

- Đầu tư XDCB từ NSNN là công cụ để Nhà nước chủ động điều chỉnh

cơ cấu kinh tế ngành, vùng, lãnh thổ Thông qua việc đầu tư các chương trình,

dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho vùng sâu, vùng xa vùng đặc biệt khó khăn, cho các huyện nghèo … đã giúp cho các vùng này có điều kiện phát triển kết cấu hạ tầng, giao thông thuận lợi, nâng cao dân trí, tạo điều kiện phát triển tiềm năng kinh tế của từng vùng Thông qua các dự án đầu tư XDCB, Nhà nước có thể điều chỉnh tạo điều kiện cho ngành nghề, lĩnh vực này mở rộng, phát triển hoặc hạn chế các ngành nghề, lĩnh vực khác không có lợi

- Đầu tư XDCB từ NSNN tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế cũng như toàn bộ nền kinh tế phát triển Vốn đầu tư XDCB từ NSNN có tác dụng như là vốn mồi thu hút các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển Chẳng hạn kết cấu hạ tầng phát triển hoàn chỉnh sẽ tạo khả năng thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước vào các lĩnh vực công nghiệp, văn hoá, giáo dục, y tế, du lịch…

- Đầu tư XDCB từ NSNN có vai trò mở đường cho sự phát triển nguồn nhân lực, phát triển khoa học công nghệ

Với những ý nghĩa trên, để phát triển kinh tế- xã hội nhất thiết phải tăng cường phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế thông

qua mở rộng, phát triển đầu tư XDCB, trong đó vốn từ NSNN đóng vai trò hết sức quan trọng

1.1.1.5 Phạm vi chi đầu tư XDCB thuộc ngân sách nhà nước

Với chức năng, nhiệm vụ của mình, Nhà nước chỉ đầu tư vào những ngành, lĩnh vực then chốt để phát triển kinh tế- xã hội, các ngành, lĩnh vực không có khả năng thu hồi vốn mà các thành phần kinh tế khác không muốn hoặc không được phép đầu tư Do đó phạm vi chi đầu tư XDCB từ NSNN tập trung chủ yếu vào các loại dự án sau:

- Dự án có quy mô lớn mà các thành phần kinh tế khác khó có khả năng đáp ứng Các dự án này thường là dự án xây dựng các công trình lớn có phạm

vi ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển của nền kinh tế, tạo ra sự chuyển dịch

cơ cấu kinh tế- xã hội của các vùng, miền, địa phương hoặc ngành, lĩnh vực

- Dự án có khả năng thu hồi vốn thấp Các dự án này do khả năng thu hồi vốn thấp nên không hấp dẫn các thành phần kinh tế khác đầu tư, trong khi đó các công trình này lại mang ý nghĩa kinh tế- xã hội quan trọng, do đó Nhà nước cần phải đầu tư xây dựng

- Dự án mà các thành phần kinh tế khác không được phép đầu tư Loại này thường là các công trình thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng, công trình

bí mật Nhà nước, các công trình có ảnh hưởng lớn đến môi trường và đời sống kinh tế- xã hội của nhân dân

Mặc dù phạm vi co một giới hạn phạm vi nhất định nhưng chi đầu tư XDCB từ NSNN lại được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, môi trường, y tế, giáo dục và các lĩnh vực thiết yếu khác

1.1.2 Một số vấn đề về thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN

Tại Điều 3,Thông tư số: 86/2011/TT-BTC,ngày 17 tháng 6 năm 2011

có quy định cụ thể cơ quan chịu trách nhiệm thanh toán vốn đầu tư từ nguồn

NSNN:

- Cơ quan Kho bạc nhà nước được giao nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư nguồn NSNN

- Một số cơ quan, đơn vị khác được giao nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư nguồn NSNN cho một số dự án đặc thù theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ

- Các tổ chức ngân hàng thương mại là ngân hàng phục vụ đối với các dự

án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)

Theo quy định trên, Kho bạc nhà nước là cơ quan trực tiếp và chủ yếu thực hiện chức năng kiểm soát việc thanh toán hầu hết các dự án đầu tư từ nguồn vốn NSNN

Tại Điều 9 của Thông tư này cũng quy định rõ việc thanh toán vốn đầu

tư, cụ thể: Nhà nước cấp vốn cho chủ đầu tư để chủ đầu tư thanh toán cho nhà thầu theo hợp đồng hoặc thanh toán cho các công việc của dự án thực hiện không thông qua hợp đồng, bao gồm:

- Thanh toán tạm ứng;

- Thanh toán khối lượng hoàn thành

Nội dung và điều kiện thanh toán tạm ứng hay thanh toán khối lượng hoàn thành được quy định chi tiết từ thủ tục đến nội dung hồ sơ thanh toán cho từng trường hợp khác nhau Đây cũng là những căn cứ để Kho bạc thực hiện chức năng kiểm soát thanh toán vốn đối với chủ đầu tư và nhà thầu

1.1.3 Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc

1.1.3.1 Khái niệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc

Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây XDCB là việc thực hiện các công việc đối chiếu giữa nội dung thanh toán giá trị các hạng mục công trình XDCB hoàn thành so với các quy định của cơ quan có thẩm quyền đối với từng loại vốn đầu tư khác nhau

Xét theo trình tự, thủ tục kiểm soát được phân thành: kiểm soát trước, kiểm soát trong và kiểm soát sau quá trình thanh toán

Nếu xét theo nội dung các bước của quá trình thực hiện đầu tư XDCB sẽ có: kiểm soát quá trình chuẩn bị đầu tư, kiểm soát quá trình thực hiện đầu tư

và kiểm soát kết thúc quá trình đầu tư, đưa dự án vào sử dụng

Nếu xét theo nội dung thanh toán kiểm soát gồm: kiểm soát thanh toán vốn tạm ứng, kiểm soát thanh toán khối lượng công việc hoàn thành

Tùy thuộc vào nguồn vốn đầu tư cho dự án khác nhau mà nhà nước giao cho các cơ quan khác nhau thực hiện toàn bộ hay từng phần việc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư Đối với dự án XDCB đầu tư bằng nguồn vốn NSNN sẽ được thực hiện qua Kho bạc nhà nước

Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc là quá trình Kho bạc Nhà nước dựa trên các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn và định mức do nhà nước quy định để thực hiện thẩm định, kiểm tra, kiểm soát, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư XDCB thuộc nguồn NSNN đầu tư

1.1.3.2 Sự cần thiết phải kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN Thứ nhất, Chi NSNN cho đầu tư XDCB là khoản chi rất khó xác định

chính xác, vì không có một khung chi phí thống nhất cho tất cả các dự án Hai công trình, dự án như nhau nhưng thực hiện ở hai địa điểm khác nhau, thậm chí trên cùng một địa bàn có thể có chi phí khác nhau do XDCB phụ thuộc rất nhiều vào đặc điểm địa chất, thủy văn… nơi thực hiện dự án

Thứ hai, Do thời gian thực hiện đầu tư XDCB khá dài nên chi phí đầu tư

XDCB không ổn định do sự biến động của giá nguyên, nhiên, vật liệu, lao động…

Thứ ba, Do quá trình đầu tư XDCB là một quá trình bao gồm nhiều khâu,

tính chất công việc của các khâu không giống nhau nên các chi phí phát sinh thường khó kiểm soát

Thứ tư, KBNN kiểm soát chi NSNN, trong đó có chi vốn đầu tư XDCB,

đây là khâu cuối cùng để đưa vốn ra khỏi NSNN, do đó tăng cường kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB qua KBNN để một lần nữa khẳng định và đảm bảo công trình, dự án đã được triển khai đúng trình tự, đảm bảo thủ tục hồ sơ, vốn đầu tư đã được bố trí và sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, hạn chế tối

đa thất thoát, lãng phí trong đầu tư XDCB

1.1.3.3 Nguyên tắc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN

Cũng như trong quản lý nguồn vốn NSNN, quản lý vốn đầu tư XDCB qua NSNN được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

a Đúng đối tượng

Cấp phát vốn đầu tư XDCB được thực hiện theo phương thức cấp phát không hoàn trả nhằm đảm bảo vốn để đầu tư các dự án cần thiết phải đầu tư thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội không có hoặc ít có khả năng thu hồi vốn

và các công trình bí mật Nhà nước, quốc phòng, an ninh… Từ đó để tạo ra cơ

sở vật chất kỹ thuật cần thiết cho sự phát triển toàn diện và cân đối của nền kinh tế quốc dân Với sự hạn hẹp của nguồn vốn NSNN và để đảm bảo hiệu quả đầu tư, đòi hỏi việc cấp phát vốn phải đúng đối tượng, sử dụng vốn NSNN theo quy định của Luật NSNN, Luật Xây dựng, Luật Đầu tư…

b Thực hiện nghiêm chỉnh trình tự đầu tư và xây dựng, có đầy đủ các tài liệu thiết kế và dự toán được duyệt

Trình tự đầu tư và xây dựng là trật tự các giai đoạn, các bước công việc trong từng giai đoạn của quá trình đầu tư và xây dựng công trình Các dự án đầu tư không phân biệt quy mô và mức vốn đầu tư đều phải thực hiện nghiêm chỉnh trình tự đầu tư gồm 3 giai đoạn là: chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và kết thúc dự án đưa vào khai thác sử dụng Các công việc trong giai đoạn thực hiện đầu tư và kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác có thể thực hiện tuần tự hoặc gối đầu, xen kẽ, tuỳ điều kiện cụ thể của từng dự án đầu tư

Hồ sơ dự án đầu tư (hoặc báo cáo kinh tế- kỹ thuật) và thiết kế- dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt là căn cứ pháp lý quy định về quy mô, cấp

độ, kết cấu, định mức, tiêu chuẩn kỹ thuật của chủng loại vật tư, thiết bị cấu thành từng khối lượng, các giải pháp kỹ thuật công nghệ xây dựng công trình, giá trị từng công việc, khối lượng của hạng mục công trình và công trình Vì vậy, để đảm bảo chất lượng công trình xây dựng và hiệu quả sử dụng vốn đầu

tư đòi hỏi phải không ngừng nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế và dự toán các công trình xây dựng Trong cấp phát vốn đầu tư XDCB, muốn kiểm tra khối lượng và chất lượng từng công việc XDCB hoàn thành để xác định khối lượng đủ điều kiện cấp vốn và quyết định giá trị thanh toán, giá trị quyết toán thì cơ quan tài chính không thể thiếu tài liệu thiết kế và

dự toán được duyệt của công trình

Khi có quyết định đầu tư của cấp có thẩm quyền, các đơn vị chủ đầu tư phải tuân thủ theo đúng trình tự các bước công việc lập, thẩm định, trình phê duyệt tài liệu thiết kế, dự toán công trình và gửi tài liệu thiết kế, dự toán công trình đã được phê duyệt đến cơ quan quản lý cấp phát vốn

c Đúng mục đích, đúng kế hoạch

Nguồn vốn NSNN đầu tư cho các công trình, dự án được xác định trong

kế hoạch NSNN hàng năm dựa trên kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của toàn bộ nền kinh tế quốc dân được tổng hợp từ kế hoạch XDCB của các bộ, ngành, địa phương, từng đơn vị cơ sở và khả năng cân đối nguồn vốn của NSNN Vì vậy, cấp phát vốn đầu tư XDCB của NSNN phải đúng mục đích, đúng kế hoạch nhằm tuân thủ đúng nguyên tắc quản lý NSNN và đảm bảo tính kế hoạch, tính cân đối của toàn bộ nền kinh tế quốc dân, của từng ngành, từng lĩnh vực và từng địa phương

Vốn đầu tư XDCB chỉ được sử dụng cho mục đích đầu tư XDCB theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không được sử dụng cho các

mục đích khác như: trang trải các nhu cầu chi thường xuyên, trả nợ dân… Cấp phát vốn đầu tư XDCB phải tuân thủ theo đúng kế hoạch vốn đã được duyệt cho từng công trình; Tổng số vốn thanh toán cho dự án trong năm kế hoạch (bao gồm vốn tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành) cho từng công trình, dự án không được vượt kế hoạch vốn cả năm đã bố trí cho công trình, dự án đó; Không được điều chuyển vốn từ dự án này sang dự án khác nếu không có quyết định của cấp có thẩm quyền, đặc biệt là việc điều chuyển vốn từ dự án, công trình trung ương sang dự án, công trình địa phương quản

lý Các khối lượng XDCB hoàn thành phải có trong kế hoạch năm mới được cấp phát thanh toán Khối lượng XDCB vượt tiến độ thuộc các công trình, dự

án có yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đầu tư và xây dựng chỉ khi cấp có thẩm quyền cân đối được nguồn vốn mới được cấp phát thanh toán

Để đảm bảo tuân thủ đúng nguyên tắc cấp phát thanh toán vốn đầu tư XDCB đúng mục đích, đúng kế hoạch đòi hỏi phải không ngừng hoàn thiện quy trình và phương pháp cấp phát, thực hiện cấp phát thanh toán vốn theo kết quả đầu ra, có nghĩa là khối lượng XDCB hoàn thành được cấp phát thanh toán là sản phẩm hàng hoá vừa có giá trị vừa có giá trị sử dụng; Để nâng cao hiệu quả đầu tư XDCB của nền kinh tế quốc dân nói chung và hiệu quả đầu tư XDCB của NSNN nói riêng đòi hỏi công tác quy hoạch phải đi trước một bước, không ngừng nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, công tác lập, phê duyệt kế hoạch XDCB

d Theo khối lượng công việc thực tế hoàn thành và chỉ trong phạm vi giá trị dự toán được duyệt

Sản phẩm XDCB có mức vốn đầu tư lớn, thời gian xây dựng dài, kết cấu

kỹ thuật phức tạp Do đó quản lý và cấp phát thanh toán vốn theo khối lượng công việc thực tế hoàn thành nhằm đảm bảo vốn cho quá trình đầu tư được liên tục đúng kế hoạch tiến độ đề ra, kiểm tra chặt chẽ tiến độ, chất lượng

từng công việc XDCB và khối lượng công trình hoàn thành, đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích và có vật tư, tài sản đảm bảo, tránh ứ đọng hoặc gây thất thoát, lãng phí vốn của Nhà nước

Sản phẩm XDCB có tính đơn chiếc, mỗi công trình có một thiết kế và dự toán riêng Dự toán công trình xây dựng phản ánh những chi phí cần thiết và

là giới hạn tối đa được phép đầu tư cho công trình, dự toán được xác định dựa trên cơ sở các tiêu chuẩn định mức kinh tế- kỹ thuật, đơn giá XDCB do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công bố và các chính sách chế độ của Nhà nước Hơn nữa, một trong những nguyên tắc quan trọng trong quản lý chi NSNN là quản lý theo dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Vì vậy, quản lý cấp phát thanh toán vốn đầu tư XDCB phải dựa vào nội dung dự toán đã phê duyệt và chỉ trong phạm vi dự toán đã được phê duyệt

Khối lượng XDCB hoàn thành được cấp phát thanh toán phải là khối lượng thực hiện đã được nghiệm thu, đúng thiết kế, tuân thủ đúng trình tự đầu tư và xây dựng, có trong dự toán được duyệt và được ghi trong kế hoạch XDCB năm Mức vốn cấp phát thanh toán cho từng công trình, hạng mục công trình, từng khối lượng công việc XDCB hoàn thành nghiệm thu phải được xác định căn cứ vào dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và chỉ được cấp phát thanh toán trong phạm vi giá dự toán được duyệt Trong trường hợp tổ chức đấu thầu, thì mức vốn cấp phát thanh toán là giá trúng thầu hoặc giá được tính theo đơn giá trúng thầu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và không được vượt giá dự toán được duyệt Các trường hợp vượt giá dự toán đã được duyệt, yêu cầu chủ đầu tư phải lập dự toán bổ sung và tổ chức phê duyệt mới được cấp phát thanh toán

e Giám đốc bằng đồng tiền

Kiểm tra bằng đồng tiền đối với việc sử dụng tiền vốn đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng kế hoạch và có hiệu quả là sự thể hiện chức năng tài

chính Thực hiện công tác giám đốc trong quá trình cấp phát vốn đầu tư có tác dụng đảm bảo tiền vốn được sử dụng tiết kiệm, đúng mục đích, đúng kế hoạch, đồng thời thúc đẩy các đơn vị thực hiện tốt trình tự đầu tư và xây dựng, đôn đốc thực hiện kế hoạch tiến độ thi công đã đề ra, đảm bảo chất lượng công trình, hoàn thành đúng thời gian, đưa công trình vào sử dụng kịp thời để phát huy hiệu quả của dự án

Giám đốc bằng đồng tiền được thực hiện đối với mọi dự án đầu tư, trong tất cả các giai đoạn của quá trình đầu tư và xây dựng; bao gồm giám đốc trước, trong và sau khi cấp phát thanh toán vốn

Các nguyên tắc quản lý và cấp phát vốn đầu tư XDCB của NSNN là một thể thống nhất, chi phối toàn bộ công tác quản lý và cấp phát vốn đầu tư XDCB Chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và là điều kiện tiền đề để thực hiện lẫn nhau

Ngoài nguyên tắc của quản lý vốn đầu tư XDCB qua NSNN nêu trên Nhằm phân định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư và KBNN trong khâu thanh toán theo nhiệm vụ được giao, Thông tư 27/2007/TT-BTC ngày 3/4/2007 và sau này được thay thế bằng thông tư số 86/2011/TT-BTC ngày 17/6/2011 của

Bộ Tài chính quy định nguyên tắc kiểm soát thanh toán của KBNN tại Điều

12 như sau:

1 Trên cơ sở hồ sơ đề nghị thanh toán của chủ đầu tư, Kho bạc nhà nước căn cứ vào các điều khoản thanh toán được quy định trong hợp đồng (số lần thanh toán, giai đoạn thanh toán, thời điểm thanh toán và các điều kiện thanh toán) và giá trị từng lần thanh toán để thanh toán cho chủ đầu tư Chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của khối lượng thực hiện, định mức, đơn giá, dự toán các loại công việc, chất lượng công trình; Kho bạc nhà nước không chịu trách nhiệm về các vấn đề này Kho bạc nhà nước căn cứ vào hồ sơ thanh toán và thực hiện thanh toán theo hợp đồng

2 Kho bạc nhà nước thực hiện kiểm soát thanh toán theo nguyên tắc

“thanh toán trước, kiểm soát sau” cho từng lần thanh toán và “kiểm soát trước, thanh toán sau” đối với lần thanh toán cuối cùng của hợp đồng Căn cứ vào nguyên tắc này, Kho bạc nhà nước hướng dẫn cụ thể phương thức kiểm soát thanh toán trong hệ thống Kho bạc nhà nước, đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư, nhà thầu và đúng quy định của Nhà nước

3 Trong thời hạn 07 ngày làm việc đối với trường hợp “kiểm soát trước, thanh toán sau” và trong 03 ngày làm việc đối với trường hợp “thanh toán trước, kiểm soát sau” kể từ khi nhận đủ hồ sơ thanh toán theo quy định của chủ đầu tư, căn cứ vào hợp đồng (hoặc dự toán được duyệt đối với các công việc được thực hiện không thông qua hợp đồng) và số tiền chủ đầu tư đề nghị thanh toán, Kho bạc nhà nước kiểm soát, cấp vốn thanh toán cho dự án

và thu hồi vốn tạm ứng theo quy định

4 Kế hoạch vốn năm của dự án chỉ thanh toán cho khối lượng hoàn thành được nghiệm thu đến ngày 31 tháng 12 năm kế hoạch; thời hạn thanh toán khối lượng hoàn thành đến hết ngày 31 tháng 01 năm sau (trong đó có thanh toán để thu hồi vốn đã tạm ứng), trừ các dự án được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian thực hiện và thanh toán

5 Số vốn thanh toán cho từng công việc, hạng mục công trình, công trình không được vượt dự toán được duyệt hoặc giá gói thầu; tổng số vốn thanh toán cho dự án không được vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt

Số vốn thanh toán cho dự án trong năm (bao gồm cả thanh toán tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành) không được vượt kế hoạch vốn cả năm đã

bố trí cho dự án

1.1.3.4 Phân cấp quản lý và kiểm soát thanh toán qua KBNN

Theo quy định của luật Ngân sách Nhà nước thì “ NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch có phân

công, phân cấp quản lý gắn quyền hạn với trách nhiệm” Để phù hợp với hoạt động của KBNN, việc quản lý kiểm soát chi NSNN qua hệ thống Kho bạc được thực hiện như sau:

- KBNN thống nhất quản lý quỹ NSTW trong toàn hệ thống KBNN KBNN trực tiếp kiểm soát, thanh toán và chi trả một số khoản chi thuộc Ngân sách Trung ương phát sinh tại Sở giao dịch KBNN, tổng hợp kiểm tra và giám sát tình hình kiểm soát chi NSNN tại Kho bạc cấp dưới

- KBNN thực hiện kiểm soát, thanh toán, chi trả các khoản chi của ngân sách tỉnh và các khoản chi của ngân sách Trung ương theo ủy quyền hoặc các nhiệm vụ chi do KBNN thông báo, đồng thời thực hiện kiểm soát, thanh toán, chi trả các khoản chi của ngân sách huyện, xã, tổng hợp và kiểm tra công tác quản lý, kiểm soát chi NSNN của các KBNN huyện trực thuộc

- KBNN huyện thực hiện kiểm soát, thanh toán, chi trả cho các khoản chi thuộc ngân sách huyện, xã và các khoản chi của ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh theo ủy quyền

1.1.3.5 Nội dung kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN

- Tính hợp pháp, hợp lệ của các hồ sơ thanh toán

- Tính hợp pháp về mẫu dấu, chữ ký của thủ trưởng đơn vị quyết định chi

và kế toán

- Các khoản chi phải có trong dự toán được duyệt, các trường hợp điều chỉnh phải theo đúng quy định Chi đúng chế độ Các khoản thanh toán phải phù hợp với chứng từ đơn vị mang đến Có đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan tới khoản chi, tùy theo từng tính chất các khoản chi

- Trên cơ sở đó, KBNN thực hiện kiểm soát theo các chế độ quy định của Nhà nước Căn cứ vào các điều kiện trên KBNN có quyền từ chối thanh toán các khoản chi mà đơn vị sử dụng vốn đầu tư thuộc NSNN không chấp hành đúng các quy định về kiểm soát thanh toán trên Thủ trưởng đơn vị chịu trách

nhiệm hoàn toàn về các quyết định thanh toán, chi trả hoặc từ chối thanh toán theo quy định

1.1.3.6 Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN

Quy trình thanh toán trước, kiểm soát sau

1 6 5

7

4

Hình 1.1: Sơ đồ Quy trình thanh toán trước, kiểm soát sau

Bước 1: Cán bộ Kiểm soát chi tiếp nhận hồ sơ của chủ đầu tư, lập Phiếu giao nhận hồ sơ

Bước 2: Cán bộ Kiểm soát chi kiểm tra, ghi các chỉ tiêu, ký chứng từ thanh toán, lập tờ trình lãnh đạo, trình Trưởng phòng Kiểm soát chi ký tờ trình lãnh đạo KBNN phụ trách

Bước 3: Trưởng phòng Kiểm soát chi ký tờ trình lãnh đạo KBNN và chứng từ thanh toán, chuyển lại hồ sơ, chứng từ cho phòng Kế toán

Bước 4: Cán bộ Kiểm soát chi chuyển hồ sơ, chứng từ cho phòng Kế toán (Thời gian thực hiện các bước 1, 2, 3, 4 là 02 ngày làm việc)

Bước 5: Kế toán viên kiểm tra, hạch toán, ký chứng từ giấy, trình Kế toán trưởng, Kế toán trưởng kiểm tra ký chứng từ giấy, trình lãnh đạo KBNN phụ trách về thanh toán vốn đầu tư ký duyệt chứng từ

Bước 6: Lãnh đạo KBNN ký duyệt tờ trình lãnh đạo của phòng Kiểm soát chi, chứng từ, chuyển trả hồ sơ phòng kế toán

Bước 7: Phòng kế toán nhập và ký trên chương trình máy, thực hiện các thủ tục chuyển tiền cho đơn vị thụ hưởng

Chủ đầu tư, BQL DA

Phòng Kiểm soát chi

(2,3)

Phòng Kế toán Lãnh đạo phụ trách

Phòng kế toán lưu 01 liên Giấy rút vốn đầu tư, hồ sơ còn lại chuyển lại phòng Kiểm soát chi để lưu hồ sơ và trả chủ đầu tư

(Thời gian thực hiện các bước 5,6,7 là 01 ngày làm việc)

Quy trình kiểm soát trước, thanh toán sau

1 3 9 8

4 10

10

1 7

Hình 1.2: Sơ đồ Quy trình kiểm soát trước, thanh toán sau

Bước 1: Cán bộ Kiểm soát chi tiếp nhận hồ sơ của chủ đầu tư, lập Phiếu giao nhận hồ sơ

Bước 2: Cán bộ Kiểm soát chi kiểm tra, ghi các chỉ tiêu, ký chứng từ thanh toán, lập tờ trình lãnh đạo, trình Trưởng phòng Kiểm soát chi ký tờ trình lãnh đạo KBNN phụ trách

Bước 3: Trưởng phòng Kiểm soát chi kiểm tra, ký tờ trình lãnh đạo KBNN, chuyển lại hồ sơ cho cán bộ Kiểm soát chi trình lãnh đạo KBNN phụ trách về thanh toán vốn đầu tư

Bước 4: Lãnh đạo KBNN phụ trách ký duyệt tờ trình lãnh đạo chuyển trả hồ sơ phòng kiểm soát chi

Bước 5: Cán bộ Kiểm soát chi ghi các chỉ tiêu và ký chứng từ, trình trưởng phòng Kiểm soát chi

Bước 6: Trưởng phòng Kiểm soát chi ký chứng từ, chuyển lại hồ sơ cho cán bộ Kiểm soát chi

Chủ đầu tư, BQL DA

Phòng Kiểm

soát chi

(2,5,6)

Phòng Kế toán Lãnh đạo phụ trách

Bước 7: Cán bộ Kiểm soát chi chuyển tờ trình lãnh đạo và chứng từ cho phòng Kế toán

(Thời gian thực hiện các bước 1,2,3,4,5,6,7 là 05 ngày làm việc)

Bước 8: Kế toán viên kiểm tra, hạch toán, ký chứng từ giấy, trình kế toán trưởng Kế toán trưởng ký chứng từ giấy, trình lãnh đạo KBNN phụ trách về thanh toán vốn đầu tư ký duyệt chứng từ

Bước 9: Lãnh đạo KBNN phụ trách ký chứng từ chuyển trả hồ sơ cho phòng

(Thời gian thực hiện các bước 8,9,10 là 02 ngày làm việc)

1.1.4 Những nhân tố ảnh hưởng tới kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB qua KBNN

Đầu tư XDCB là hoạt động liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều cấp, nhiều ngành và nhiều cá nhân, đơn vị, tổ chức trong xã hội Do đó công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN cũng chịu tác động của nhiều nhân tố với mức độ và phạm vi khác nhau Tuy nhiên những nhân tố chủ yếu và có tác động mạnh mẽ trực tiếp đến hoạt động kiểm soát chi đầu tư XDCB có thể chia thành hai nhóm: Nhóm nhân tố bên trong và nhóm nhân tố bên ngoài

Nhóm nhân tố bên trong

Bao gồm năng lực lãnh đạo, quản lý; năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ; tổ chức bộ máy và quy trình nghiệp vụ, công nghệ quản lý của KBNN

Yếu tố năng lực, cách thức tổ chức, xây dựng chính sách luôn có tầm quan trọng đặc biệt Tất cả quy tụ lại ở năng lực quản lý của người lãnh đạo

và biểu hiện chất lượng quản lý, hiệu quả trong hoạt động thực tiễn, thể hiện qua các nội dung: Năng lực đề ra các chiến lược, sách lược trong hoạt động, đưa ra các kế hoạch triển khai công việc một cách hợp lý, rõ ràng; Tạo nên một cơ cấu tổ chức hợp lý, có hiệu quả, có sự phân định rõ ràng trách nhiệm, quyền hạn giữa các thành viên, cũng như giữa các khâu, các bộ phận của guồng máy Năng lực quản lý của người lãnh đạo có tầm quan trọng đặc biệt đối với hoạt động của KBNN nói chung và việc kiểm soát chi đầu tư XDCB nói riêng Nếu năng lực quản lý yếu, bộ máy tổ chức không hợp lý, sách lược không phù hợp với thực tế thì việc quản lý chi đầu tư XDCB kém hiệu quả, dễ gây thất thoát, lãng phí và ngược lại

Năng lực chuyên môn của người cán bộ là yếu tố quyết định đến hiệu quả kiểm soát chi đầu tư XDCB Nếu năng lực chuyên môn cao, khả năng phân tích, tổng hợp tốt, nắm chắc, cập nhật kịp thời và áp dụng chính xác các chế độ chính sách về chi đầu tư XDCB thì hiệu quả kiểm soát chi sẽ cao, giảm thiểu thất thoát lãng phí vốn NSNN cho chi đầu tư XDCB và ngược lại

Tổ chức bộ máy cũng là vấn đề hết sức quan trọng Trong bộ máy tổ chức phải được xắp xếp, bố trí hợp lý, phù hợp với năng lực và trình độ chuyên môn của từng cá nhân, phù hợp với yêu cầu của công việc, đồng thời quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng khâu, từng bộ phận, từng vị trí công tác Bộ máy tổ chức gọn nhẹ, hợp lý vận hành đồng bộ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát thanh toán, hạn chế tình trạng sai phạm, rủi ro trong quản lý

Quy trình nghiệp vụ phải phù hợp với pháp luật, chế độ hiện hành của Nhà nước mới đảm bảo quản lý chặt chẽ, hiệu quả Quy trình phải mang tính

ổn định, tránh thay đổi nhiều để thuận lợi cho việc triển khai thực hiện Quy trình nghiệp vụ được xây dựng rõ ràng, dễ hiểu, đồng bộ theo hướng cải cách thủ tục hành chính, quy định rõ trách nhiệm, mối quan hệ giữa các cá nhân,

các bộ phận và thời gian xử lý, đảm bảo vừa kiểm soát chặt chẽ, vừa thuận lợi cho chủ đầu tư để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Trang bị cơ sở vật chất, kỹ thuật, mức độ ứng dụng công nghệ hiện đại cũng ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB Việc ứng dụng công nghệ tin học trong công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư đã giúp tiết kiệm được thời gian xử lý công việc, rút ngắn thời gian thanh toán, cập nhật, tổng hợp số liệu nhanh chóng, chính xác tạo tiền để cho những cải tiến quy trình nghiệp vụ một cách hiệu quả hơn, phục vụ tốt cho công tác chỉ đạo điều hành Chính vì vậy công nghệ thông tin

là một trong những nhân tổ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng, hiệu quả của công tác quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB

Nhóm nhân tố bên ngoài

Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư XDCB như: điều kiện kinh tế - xã hội của quốc gia, cơ chế chính sách về tài chính nói chung và quản lý đầu tư XDCB nói riêng

NSNN được sử dụng để đầu tư XDCB nhằm đạt được những mục tiêu trong từng thời kỳ, phù hợp với điều kiện kinh tế- xã hội của đất nước trong từng thời kỳ nhất định, tùy theo mục tiêu cụ thể của từng chương trình dự án

mà Nhà nước có những cơ chế áp dụng phù hợp, vì vậy cơ chế kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư cũng phải thay đổi theo Mặt khác, tùy theo tình hình kinh tế- xã hội, Nhà nước sẽ có những thay đổi về chính sách đối với đầu tư XDCB dẫn tới sự thay đổi về cơ chế kiểm soát thanh toán Trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, pháp luật là bộ phận không thể thiếu, nhất là khi chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, đòi hỏi phải có hệ thống pháp luật và bảo vệ pháp luật theo đúng nghĩa của nó Bên cạnh đó, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân cũng phải được nâng cao và đạt đến trình độ giác ngộ cao Hệ thống pháp luật với vai trò hướng

dẫn và tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế trong xã hội hoạt động trong trật tự khuôn khổ pháp luật, đảm bảo công bằng, an toàn và hiệu quả, thì đòi hỏi nó phải được đầy đủ, chuẩn tắc và đồng bộ Từ đó, cơ chế kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB cũng phải được cải tiến cho phù hợp với pháp luật Môi trường pháp lý về cơ chế kiểm soát chi đầu tư XDCB cũng có ảnh hưởng rất lớn đến công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB Chẳng hạn, định mức chi tiêu của Nhà nước vừa là căn cứ quan trọng để xây dựng dự toán, phân bổ dự toán và kiểm soát chi tiêu cũng là một trong những chỉ tiêu đánh giá chất lượng quản lý và điều hành ngân sách của các cấp chính quyền Việc ban hành các định mức chi tiêu một cách hợp lý, khoa học sẽ góp phần vào việc nâng cao hiệu quả kiểm soát thanh toán vốn đầu tư Hay như sự phân định trách nhiệm, phân cấp quản lý của các cơ quan trong việc quản lý chi NSNN cho đầu tư XDCB cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB Chỉ có trên cơ sở phân định, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cơ quan, từng cấp mới có thể tạo điều kiện cho việc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB đạt hiệu quả, hạn chế lãng phí, thất thoát

1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

1.2.1 Kinh nghiệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB trên thế giới

- Kinh nghiệm của Hàn Quốc

Đối với việc bố trí kinh phí NSNN cho các chương trình, dự án, cơ quan, đơn vị chủ trì thực hiện phải thuyết minh làm rõ mục tiêu, lợi ích về kinh tế -

xã hội và những tác động ảnh hưởng đến các vấn đề khác có liên quan để có căn cứ bố trí kinh phí thực hiện Việc giám sát thực hiện được chú trọng đến công tác giải ngân để đảm bảo theo đúng kế hoạch, hàng năm có đánh giá kết quả của chương trình, dự án so với mục tiêu đã đề ra Trường hợp giải ngân chậm hoặc kết quả không đạt được mục tiêu sẽ thực hiện cắt giảm kinh phí, thậm chí dừng thực hiện chương trình, dự án kém hiệu quả Theo kinh nghiệm

của Hàn Quốc thì nếu kiểm soát tốt việc thực hiện các chương trình, dự án ngoài ý nghĩa tiết kiệm còn chống được tình trạng lãng phí kinh phí NSNN Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, chấm điểm các hoạt động của cơ quan nhà nước, theo đó hàng năm sẽ đánh giá, chấm điểm đối với từng chương trình, dự

án để xem xét tính hiệu quả và việc chi tiêu kinh phí NSNN cho các hoạt động Đối với các dự án lớn, sử dụng nhiều vốn NSNN, sẽ thành lập Ban quản lý

dự án; với những dự án có tính đặc thù về kỹ thuật, công nghệ (công nghệ thông tin, kiến trúc, xây dựng, ) sẽ có những yêu cầu về giám sát việc sử dụng vốn riêng Công tác giám sát việc quản lý, sử dụng NSNN của các dự án này căn cứ vào tính hợp lý, hợp lệ của các khoản chi tiêu, mức chi tiêu trước

đó cũng như định mức, tiêu chuẩn, chế độ theo quy định của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Ngoài ra, việc sử dụng NSNN ở Hàn Quốc còn bị giám sát bởi Uỷ ban Ngân sách của Nghị viện (NABO) Đây là cơ quan có chức năng tư vấn cho Nghị viện trong quá trình xem xét lập dự toán, cung cấp thông tin cho đại biểu Quốc hội để thực hiện giám sát việc sử dụng NSNN Theo quy định của pháp luật, NABO có quyền yêu cầu các thành viên Chính phủ, các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách và chính quyền các địa phương cung cấp thông tin

và thực hiện giải trình việc sử dụng NSNN khi có nghi vấn về sự kém hiệu quả, lãng phí trong sử dụng kinh phí NSNN Khi phát hiện có sai phạm hoặc

sự bất hợp lý trong dự toán ngân sách và chi tiêu ngân sách, cơ quan này có quyền kiến nghị việc cắt giảm hoặc dừng chi tiêu, đồng thời công khai thông tin cho dân chúng

- Kinh nghiệm của Pháp

Việc tăng hay giảm mức chi NSNN có ảnh hương đến nền kinh tế rất rõ nét nên quyết định về mức chi cần được xem xét và thực hiện một cách thận trọng thông qua nhiều nước Nội dung chi được chia làm hai phần là chi

thường xuyên và chi đầu tư phát triển Chi đầu tư chủ yếu gồm các khoản chi như mua đất làm đường, mua sắm tài sản cố định… tất cả các khoản chi đều được đặt dưới sự kiểm tra, giám sát của đại diện nhà nướctại địa phương, do Chính phủ bổ nhiệm Kế toán kho bạc được bố trí bên cạnh tất cả các bộ trưởng Kế toán Kho bạc được phép chi khi có lệnh của người chuẩn chi và có quyền kiểm tả tài chính đối với các lệnh chi

1.2.2 Một số kinh nghiệm kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB ở Việt Nam

-Kinh nghiệm tại KBNN Quảng Nam

Để làm tốt công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB ngày từ đầu năm KBNN Quảng Nam đã có công văn hướng dẫn Chủ đầu tư về thủ tục giải ngân, thời hạn giải ngân và thanh toán tạm ứng Đồng thời trong quá trình triển khai thực hiện, đơn vị đã thường xuyên chủ động tham mưu cho lãnh đạo địa phương và báo cáo kịp thời cho KBNN cấp trên giải quyết thông suốt trong những trường hợp vướng mắc cụ thể

Qua kiểm soát chi KBNN Quảng Nam kịp thời phát hiện và hướng dẫn Chủ đầu tư bổ sung, lập lại hồ sơ cho đúng quy định, cương quyết từ chối thanh toán do hồ sơ thủ tục thanh toán không đảm bảo điều kiện chi theo luật NSNN Thực hiện nghiêm chế độ kế toán và thông tin báo cáo, thường xuyên theo dõi những vướng mắc và phản ánh về KBNN để phối hợp khắc phục kịp thời Thường xuyên hướng dẫn cho khách hàng áp dụng, bổ sung, sửa đổi những quy định mới về chế độ kế toán nhà nước

Với cách làm đó KBNN Quảng Nam đã đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trên lĩnh vực này và đã là một trong những đơn vị thuộc tốp có kết quả giải ngân cao hơn so với bình quân chung cả nước

-Kinh nghiệm tại KBNN Hòa Vang- Đà Nẵng

Công tác quản lý, giải ngân vốn đầu tư XDCB luôn là vấn đề thời sự, được quan tâm hàng đầu của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, bởi tiến độ giải

ngân và chất lượng giải ngân vốn đầu tư XDCB có ảnh hương trực tiếp đến sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước Trong những năm qua, với nhiệm vụ được giao kiểm soát thanh toán vốn đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN trên địa bàn KBNN huyện Hòa Vang đã luôn nhận thức được đây là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm của huyện Làm tốt công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu

tư XDCB có ý nghĩa quan trọng, tác động tích cực đến sự nghiệp phát triển của huyện, giữ vững ổn định chính trị- xã hội trên địa bàn huyện

KBNN Hòa Vang đã tổ chức tiếp nhận kịp thời các nguồn vốn đầu tư trên địa bàn huyện, thực hiện kiểm soát thanh toán chặt chẽ theo đúng chế độ quy định, không để tồn đọng hồ sơ tại KBNN Thường xuyên phối kết hợp chặt chẽ với cơ quan Tài chính tham mưu cho UBND, HĐND trong quá trình quản

lý điều hành dự toán ngân sách trong năm, góp phần quản lý ngân sách địa phương ngày một hiệu quả hơn.Đơn giản hóa các khâu nghiệp vụ trong hoạt động quản lý NSNN, nhưng vẫn đảm bảo an toàn- tiết kiệm

Nghiên cứu ứng dụng tin học vào công tác chi và kiểm soát chi Chú trọng công tác tổ chức cán bộ, xem đó là nhân tố quyết định mang lại những thành quả to lớn của đơn vị

Về mặt nguyên tắc, việc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư đã có những hướng dẫn, quy định rất cụ thể từ các cơ quan quản lý của Nhà nước Tuy nhiên, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi đơn vị mà cách tổ chức thực hiện và chất lượng công tác kiểm soát là khác nhau Với một số bài học trên đây có thể làm cơ sở cho Kho bạc nhà nước Quảng Xương nghiên cứu để áp dụng cho công tác chuyên môn của mình Đây cũng có thể là những bài học

để luận văn xây dựng các giải pháp nhằm tăng cường hiệu lực công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại đơn vị nghiên cứu

1.2.3 Một số công trình nghiên cứu liên quan

Đỗ Thị Thu Trang,” Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên

qua Kho bạc Nhà nước Khánh Hòa”Luận vănthạc sỹ năm 2012, chuyên

ngành Tàichính - ngân hàng Luận văn đã đưa ra được yêu cầu đổi mới của công tác quản lý NSNNtrong thời gian tới, đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi NSNN qua KBNN Khánh Hòa, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành NSNN, phù hợp với quá trình cải cách tài chính công

Nguyễn Duy Phương( 2011),” Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB:

kết quả và kiến nghị” tuyển tập tạp chí ngân quỹ quốc gia Kho bạc Nhà nước

số 108 tháng 6 năm 2011 trang 40-41.Trong nghiên cứu này tác giả đã nêu ra được kiểm soát chi đầu tư XDCB là nhiệm vụ quan trọng của hệ thống KBNN, đưa ra được kết quả đạt được từ đó đề xuất kiến nghị để hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB

Đoàn Kim Khuyên, “ Hoàn thiện công tác kiểm soát thánh toán vốn đầu

tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng”Luận văn thạc sỹ quản

trị kinh doanh năm 2012 chuyên ngành Tài chính- Ngân hàng Tác giả đã hệ thống hóa, phân tíchvà tống hợp những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN qua KBNN

- Phân tích thực trạng về công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN Đà Nẵng trong thời gian qua, làm rõ những kết quả đạt được, chỉ rõ những hạn chế và tìm ra những nguyên nhân chủ yếu

- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN Đà Nẵng trong thời gian tới

Dương Thị Ánh Tiên” Tăng cường kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây

dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Tỉnh Quảng Ngãi” Luận văn thạc sỹ

quản trị kinh doanh năm 2012 chuyên ngành Tài chính- ngân hàng Luận văn

đã khảo sát thực trạng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB tại KBNN Quảng Ngãi từ đó đánh giá kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại trong công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư XDCB Đề xuất các giải pháp