Chương 2:Thiết kế xây dựng một số mô hình thiết bị dạy học để dạy hoïc : I-Quy trình thực hiện : A- Việc lên lớp lớp của một tiết học môn thủ công lớp 3 theo các bước sau : a- Hoạt động [r]
Trang 1Kinh ngiệm :
Những ứng dụng môn thủ công –Kỷ thuật vào việc thiết kế , xây dựng một số mô hình thiết bị dạy học phục vụ giảng dạy môn toán lớp 3 ở bật tiểu học
Giáo viên : : Phạm Văn Viên
Ân Đức , tháng 2 năm 201`2
MỤC LỤC Trang
Phần mở đầu 4
Trang 2Phần nội dung
Kết luận
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
……….………
…
PHẦN MỞ ĐẦU
1-Lý do chọn đề tài
Môn thủ công kỷ thuật nhằm trang bị cho học sinh tiểu học những tri thức , kỷ năng về kỷ thuật ở mức độ đơn giản Những tri thức kỷ năng
Trang 3được đưa vào nội dung môn học dưới hình thức nhẹ nhàng như tập làm đồ dùng đồ chơi đơn giản Sở dĩ ta chỉ có thể trang bị cho các em những kiến thức về kỷ thuật ở mức độ đơn giản vì các em còn nhỏ sức khoẻ và sự tập trung chú ý còn hạn chế Tuy vậy sự khởi đầu này rất quan trọng vì nó là những bước đi đầu tiên giúp các em đến với những kỷ thuật cao hơn Mắc khác nó còn có vai trò trong việc hình thành tư duy kỷ thuật , rèn luyện cho các em có sự khéo léo , tháo vác , sáng tạo trong lao động
- Tuy nhiên một số người cho rằng môn thủ công –Kỷ thuật chỉ là môn phụ , Một số giáo viên chưa thực sự đầu tư vào tiết dạy Các giờ lao động kỷ thuật đa số thực hiện theo cách giáo viên diễn giải , giải thích , học sinh nghe quan sát và làm theo kiểu bắt chước , giáo viên hướng dẫn tới đâu học sinh làm theo tới đó Thậm chí giáo viên chỉ giảng cách làm sản phẩm sau đó học sinh về nhà tự làm hôm sau mang đến nộp Nhiều học sinh về nhà đã không tự làm lấy sản phẩm mà nhờ người lớn làm hộ , dẫn đến niều học sinh không quan tâm thậm chí còn lơ là cho môn học này
- Chính vì những lý do trên , được sự gợi ý của cô giáo hướng dẫn , tôi đã
chọn đề tài : “Những ứng dụng môn thủ công –Kỷ thuật vào việc thiết kế , xây dựng một số mô hình thiết bị dạy học phục vụ giảng dạy môn …….lớp 3
ở bật tiểu học ” qua đó để thấy được sự gắn bó của môn thủ công –Kỷ
thuật với các môn học khác , nó gắn bó chặt chẽ với nhau , giúp khả năng trí tuệ ở mỗi học sinh
2-Đối tượng nghiên cứu :Nghiên cứu những ứng dụng môn thủ công kỷ thuật vào việc thiết kết xây dựng một số môn học ở lớp 3 trường tiểu học
…
3-Phương pháp nghiên cứu : Trên cơ sở đã dạy môn thủ công –Kỷ thuật , giáo viên có thể áp dụng vào môn nào , tiết nào trong các môn học ở lớp
3
- Qua việc ứng dụng vào các môn học so lúc chưa ứng dụng thì tiết học có cao hơn không
-Qua đó đề xuất những ý kiến , kiến nghị lên các cấp để có những định hướng cho việc giảng dạy các môn học khác từ môn thủ công –Kỷ thuật
Tuy nhiên , dù có cố gắng và bỏ nhiều công sức nghiên cứu , song không tránh khỏi những thiếu sót trong quá trình nghiên cứu , rất mong sự góp ý chân tình của các thầy cô giáo để đề tài được hoàn thiện hơn
Trang 4Xin chân thành cảm ơn sự giúp đơ của ban giám hiệu , tổ thư viện nhà trường cùng các thầy cơ trong tổ chuyên mơn khơi 3 giúp đỡ tơi hồn thành kimh nghiệm
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận
1- Vai trò môn thủ công –Kỷ thuật :
Môn thủ công- kỷ thuật nhằm trang bị cho học sinh tiểu học những tri thức kỷ năng được đưa vào nội dung môn học dưới hình thức nhẹ nhàng
Trang 5như tập làm đồ dùng đồ choi đơn giản Sở dĩ ta chỉ có thể trang bị cho các
em những kiến thức ở mức độ đơn giản vì các em còn nhỏ , sức khỏe yếu và tập trung chú ý còn hạn chế Tuy nhiên sự khởi đầu này rất quan trọng vò nó là những bước đi đầu tiên giúp các em đến với những kỷ thuật cao hơn Mặc khác nó còn có vai trò trong việc hình thành tư duy kỉ thuật , rèn luyện cho các em có sự khéo léo , tíh kiên trì , tỉ mỉ , tháo vác và sáng tạo trong học tập và lao động
Tuy yêu cầu về môn thủ công ở lớp 3 đơn giản , nhừn giáo viên cần phải hướng dẫn cho học sinh thực hiện đúng thao tác , theo quy trình kỷ thuật Ví dụ : Khi hướng dẫn học sinh đan nong mốt nếu không chú ý hướng dẫn học sinh cắt các nan thật thẳng và đủ kích thướt thì không thể đan một tấm đan đều và đẹp
Việc học môn thủ công ở lớp 3 không chỉ giúp các em làm ra những sản phẩm đơn giản mà còn giúp cho các em có những kỷ năng như : Tính
tỉ mỹ , chính xác , sáng tạo để học tốt môn toáê¬r lớp 3 nói riêng và bậc tiểu học nói chung
2-Mục tiêu môn thủ công lớp 3 :
Tiếp tục cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản , cần thiết về
gấp cắt dán hình và làm đồ chơi ; đồng thời nâng cao kiến thức về thủ công trên cơ sở cung cấp kiến thức về kiến thức cắt dán chữ và đan nan bằng giấy bìa
Phát triển các kỷ năng đơn giản về gấp , cắt dán giấy nanvà kỷ năng sử dụng dụng cụ học tập thông thường như bút chì , thướt kẻ , kéo ,rèn luyện tính kiên trì , sự khéo léo của đôi tay và phát triển khả năng sáng tạo của học sinh
Hình thành năng lực trí tuệ ( Khả năng quan sát , tưởng tượng , sáng tạo …) Tư duy kỉ thuật , tư duy kinh tế
Hình thành thói quen lao động theo quy trình , làm việc có kế hoạch , ngăn nắp trật tự vệ sinh an toàn Giáo dục học sinh yêu thích lao động và biết quý sản phẩm lao động
3-Chương trình môn thủ công lớp 3: Được bố trí mỗi tuần 1 tiết , cả
năm 35 tiết , Cụ thể như sau :
+ Chương 1 : Phối hợp cắt dán hình (10 tiết )
- Gấp tàu thuỷ hai ống khói
- Gấp con ếch
Trang 6- Gấp cắt dan ngôi sao năm cánh và lá cờ đỏ sao vàng
- Gấp cắt dan bông hoa
+ Chương 2 :cắt dán các chữ đơn giản (9 tiết )
- Cắt dán chữ I,T
- Cắt dán chữ H,U
- Cắt dán chữ V
- Cắt dán chữ E
- Cắt dán chữ VUI VẺ
+ Chương 3: Đan nan ( 6 tiết )
- Đan nong mốt
- Đan nong đôi
+ Chương 4: Làm đồ chơi ( 10 tiết )
-Làm lọ hoa gắn tường
- Làm đồng hồ để bàn
-Làm quát giấy tròn
4-Phương pháp dạy học thủ công lớp 3 :
Đặc trưng cơ bản của giờ học thủ công là hoạt động thực hành , nó giữ
vị trí trung tâm , chiếm đa số thời gian bài học Thông qua hoạt động thực hành , học sinh lĩnh hội kiến thức , rèn luyện kỷ năng làm thủ công và hình thành ý thức thói quen lao động Do vậy PPDH thường xuyên trong giờ học thủ công ở lứop 3 là PPDH thực hành kĩ thuật , PPDH trực quan và PPDH dụng ngôn ngữ
a- Phương pháp dạy học thực hành kỷ thuật :
Việc thực hiện nhóm PPDH thực hành kỉ huật trong các bài học thủ
công nhằm :
- Giúp học sinh hiểu rõ và vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực hành , luyện tập
- Rèn luyện và hình thành các kỷ năng thực hành cần thiết theo mục tiêu bài học , môn học
-Hình thành thói quen lao động theo quy trình và giáo dục thái độ lao động cho học sinh
- Nhóm PPDH thực hành kỷ thuật gồm 2 PPDH là phương pháp làm mẫu và phương pháp huấn luyện –luyện tập
b - Phương pháp dạy học trực quan :
Trang 7-Phương pháp trực quan là PPDH , trong đó giáo viên sử dụng các
phương tiện trực quan như tranh ảnh , mô hình , mẫu vật , bảng biểu
…nhằm giúp học sinh có biểu tượng đúng về mẫu vật và tiếp thu kiến thúc , rèn luyện kỷ năng theo mục tiêu bài học
- Trong dạy học thủ công thường sử dụng phương tiện trực quan như vật mẫu , tranh quy trình , vật liệu làm thủ công … để thực hiện PPDH trực quan Ngoài ra , nếu điều kiện cho phép có thể sử dụng vật thật , sử dụng đĩa VCD hay băng video…việc sử dụng phương pháp trực quan có vai trò đặc biết quan trọng trong việc giúp học sinh hiểu rõ đặc điểm hình dạng , màu sắc , kích thước các chi tiết của vật mẫu và quy trình làm ra sản phẩm Sử dụng PPDH trực quan còn gây hứng thú học tập và làm cho giờ học thủ công thêm sinh động , hấp dẫn Phương pháp trực quan thường được sử dụng khi GV hướng dẫn quan sát nhận xét mẫu và hướng dẫn thao tác mẫu
Ví dụ : Bài : Đan nong đôi , khi giới thiệu mẫu tấm đan nong đôi , giáo
viên cần đặc một số câu hỏi định hướng quan sát và nhận xét về đặc điểm của tấm đan như màu sắc , kích thước của nan dọc nan ngang và nan dán nẹp xung quanh ; so sánh khoảng cách được nhấc lên ( nổi lên ) của nan ngang trong tấm đan nong đôivà tấm đan nong mốt ở bài trước
- Khi hướng dẫn kỷ thuật đan nong đôi , Giáo viên không chỉ thực hiện các thao tác đan mà còn đặc một số câu hỏi để học sinh nêu được mối liên hệ giữa các thao tác giáo viên đang thực hiện với trình tự kỷ thuật thao tác thể hiện trong quy trình đan Đồng thời luôn nhấn mạnh nguyên tắc đan nong đôi khi thực hiện thao tác đan từng nan ngang Qua đó kích thích được sự làm việc tích cực của học sinh và giúp học sinh thực hiện các thao tác đan nong đôpi đúng và không nhầm lẫn
b- Phương pháp dạy học dùng ngôn ngữ :
-Phương pháp dùng ngôn ngữ là PPDH trong đó giáo viên sử dụng ngôn ngữ để giúp học sinh tiếp thu kiến thức và hình thành thái độ theo mục tiêu đã xác định
-Nhóm Phương pháp dùng ngôn ngữbao gồm phương pháp như giải thích , minh hoạ , giảng giải , thuyết trình , đàm thoại ( Vấn đáp ) đặc và giải quyết vấn đề …
- Khi sử dụng phương pháp vấn đáp , phải lấy kiến thức và khái niệm mà học sinh đã biết để làm xuất phát điểm Câu hỏi phải ngắn gọn , rõ
Trang 8ràng , dễ hiểu và tập trung vào trọng tâm quan sát Không đặc quá nhiều câu hỏi tản mạn Khi học sinh trả lời , chú ý đưa ra nhận xét hoặc uốn nắn những câu , từ chưa đúng và biểu dương những học sinh trả lời đúng để kích lệ các em
* Trên đây là một số phương pháp thường được sử dụng khi dạy học
thủ công Trong các phương pháp , PPDH đặc trưng là phương pháp thực hành kỷ thuật Mỗi phương pháp đều có những ưu , nhượt điểm riêng , không có phương pháp nào là “ Vạn năng ” Vì vậy khi lập kế hoạch bài dạy cũng như khi tổ chức dạy học , giáo viên cần căn cứ vào mục tiêu , nội dung của bài học , của từng hoạt động , trình độ tiếp thu của học sinh
… để xác định mức độ sử dụng từng phương pháp và mức độ kết hợp PPDH cho phù hợp
5-Các chức năng hổ trợ cơ bản của thiết bị dạy học trong dạy học :
Thủ công là môn học không thể dạy chay theo kiểu “Cô giảng trò nghe và ghi chép ” nếu không có các thiết bị dạy học tối thiểu , cần thiết theo nội dung của bài thì không thể hoàn thành mục tiêu bài học và càng không thể đổi mới phương pháp dạy học
Vì vậy để dạy tốt thủ công 3 cần có thiết bị dạy học tối thiểu sau : -Vật mẫu : Gồm mẫu quyễn vở học bọc bằng giấy , mẫu gấp tàu thuỷ 2 ống khói , mẫu gấp con ếch , lá cờ đỏ sao vàng , bông hoa 5,4,8 cánh , mẫu chữ cái I,T,H,U,V,E, mẫu chữ VUI VẺ , tấm đan nong mốt , nong đôi , mẫu lọ hoa cắm tường , đồng hồ để bàn , quạt giấy tròn bằng giấy Chú ý kích thước một số mẫu như sau :
+ Mẫu thật :Bằng kích thước sản phẩm thực hành của học sinh
+ Mẫu quan sát : Có kích thước đủ lớn để học sinh cả lớp dể quan sát + Mẫu dẫn dắt : Kích thước to hơn mẫu thật để học sinh quan sát rõ từng bước
- Cacù bức tranh quy trình kỷ thuật thể hiện trình tự các bước , thao tác kỷ thuật làm ra sản phẩm ( Vật mẫu ) , sơ đồ đan nong đôi
-Các vật liệu làm dụng cụ thủ công theo nội dung bài học
- Phương tiện hổ trợ : Các phương tiện nghe nhìn …
Trong các thiết bị dạy học trên các vật mẫu do giáo viên tự làm , một số tranh quy trình và sơ đồ do công ty tranh ảnh bản đồ và công ti thiết bị giáo dục cung cấp Trong điều kiện không cung cấp được tranh giáo viên
Trang 9có thể tự làm bằng cách vẽ hoặc đính cách hình gấp , cắt đan nan theo trình tự sách giáo khoa để dạy
Khi sử dụng các thiết bị dạy học như vật mẫu , tranh quy trình giáo viên cần lưu ý thực hiện những yêu cầu của PPDH trực quan
Chương 2:Thiết kế xây dựng một số mô hình thiết bị dạy học để dạy học :
I-Quy trình thực hiện :
A- Việc lên lớp lớp của một tiết học môn thủ công lớp 3 theo các bước sau :
a- Hoạt động 1 : GV hướng dẫn HS quan sát và nhận xét mẫu
*Mục đích :
-Giúp cho HS biết được những đặc điểm , hình dạng , màu sắc ,kích thướt và các bộ phận của vật mẫu Trên cơ sở đó HS biết được nội dung sẽ thực hành và bước đầu hình dung được cách làm ra sản phẩm
- Gây hứng thú học tập
*Phương pháp dạy học chủ yếu :
- Phương pháp trực quan (bằng vật mẫu) ,phối hợp với phương pháp vấn đáp và gợi mở nêu vấn đề
* Phương pháp tiện dạy học :
- Vật thật (nếu có ), vật mẫu , tranh ảnh phù hợp với nội dung bài học
* Các công việc được tiến hành :
- GV giới thiệu vật mẫu và định hướng quan sát cho HS
- Gv đặt câu hỏi và yêu cầu HS trả lời nội dung các câu hởi về đặc điểm , hình dạng , màu sắc , Mối quan hệ giữa các chi tiết của vật mẫu Đồng thời liên hệ thực tế để biết được công dụng của vật mẫu
- GV gợi ý để HS nêu những vật liệu , công dụng cần chuẩn bị và cách lầm ra sản phẩm
- GV nhận xét sự trả lời của HS Và tóm tắt nội dung trọng tâm của hoạt động này
b)Hoạt động 2: GV hướng dẫn mẫu
*Mục đích :
-Giúp HS biết quy trình và kĩ thuật thực hiện các thao tác làm sản phẩm ( như mẫu )
- HS thực hiện các thao tác của quy trình kĩ thuật
Trang 10- Phát triển tư duy kĩ thuật
* Phương pháp dạy học chủ yếu:
- Phương pháp làm mẫu kết hợp với nhóm phương pháp dùng ngôn ngữ (phương pháp giải thích – minh hoạ –vấn đáp và phương pháp trực quan (bằng tranh quy trình )
* Phương tiện dạy học :
- Tranh quy trình kĩ thuật làm ra sản phẩm ( Có thể là hình vẽ hoặc hình cắt ,dán hay gấp , tuỳ khả năng và điều kiện của GV)
- Vật liệu thủ công: Giấy thủ công , bìa, hồ dán ……
- Dụng cụ : Kéo thủ công , thướt , bút chì , tẩy ……
* Các công việc được tiến hành :
- GV treo tranh quy trình kĩ thuật vào vị trí thuận lợi để HS cả lớp có thể dểõ dàng quan sát
- GV hướng dẫn lần lượt từng thao tác mẫu theo các bước quy trình với tốc độ vừa phải Kết hợp giữa thực hiện thao tác với giải thích và sử dụng các hình ảnh thể hiện trong quy trình để HS hiểu khái quát các bước làm ra sản phẩm
-Thực hiện toàn bộ quy trình lần thứ 2 với tốc độ nhanh hơn Khi hướng dẫn GV cần đứng ở vị trí thuận lợi nhất để HS cả lớp quan sát được tay GV khi thao tác tránh đẻ bị che khuất
-Sau khi hướng dẫn xong , GV mời 1 –2HS nhắc lại quy trình kĩ thuật và thực hiện các thao tác GV vừa hướng dẫn ,nhằm phát hiện những thao tác chưa chuẩn của HS
- HS ,GVnhận xét các thao tác và sản phẩm HS vừa mới thực hiện
- Cần tránh hướng dẫn theo kiểu GV làm tới đâu HS làm theo tới đó ,
vì như thế sẽ không phát huy được tính tích cực của HS Mặc khác học theo kiểu bắt chước như vậy , sau khi học xong bài HS rất chóng quên
- GV tổ chức cho tất cả HS tập thực hiện các thao tác vừa hướng dẫn để củng cố kiến thức GV cần kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ ,vật liệu của
HS để nội dung thực hành có hiệu quả
c)Hoạt động 3:HS thực hành :
*Mục đích :
-HS biết vận dụng những kiến thức đã học để làm được sản phẩm thực hành ngay tại lớp
-Rèn luyện kĩ năng thực hành ,khả năng làm việc độc lập , sáng tạo