Luận văn xác định những điểm mạnh, điểm hạn chế cũng như những nguyên nhân đang làm hạn chế năng lực quản lý của đội ngũ chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó xây dựng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể là một đề xuất, kiến nghị hữu ích cho việc xây dựng và thực hiện có hiệu quả các chính sách phát triển chức danh chủ tịch UBND phường phù hợp với yêu cầu thực tế trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-
HỌC VIÊN HÀNH CHÍNH
-
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
CAO HOÀNG KHƯƠNG
NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 11 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 34 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017
Trang 2Luận văn này được hoàn thành tại
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Hải
Số 10, đường 3/2, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian: vào hồi giờ phút ngày năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia Hoặc trên trang WEB của Khoa Sau Đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 33
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn:
Cán bộ phường là một bộ phận của đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị nước ta,
có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng, là những người đưa và cụ thể các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào trong thực tiễn đời sống xã hội trên địa bàn Chủ tịch UBND phường là người quản lý mọi công việc của UBND phường, chịu trách nhiệm cá nhân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cùng với Ủy viên UBND
và tập thể cán bộ UBND chịu trách nhiệm về hoạt động của UBND trước Đảng bộ, HĐND phường và trước cơ quan nhà nước cấp trên Song, trước những yêu cầu ngày càng cao trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong xây dựng nhà nước pháp quyền
XHCN “của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” đòi hỏi cán bộ chủ chốt UBND
phường nói riêng và cán bộ công chức nói chung phải đáp ứng về năng lực quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ của UBND phường, qua đó đáp ứng nhiệm vụ ngày càng cao trong tình hình mới
Nhận thức được tầm quan trọng đó, bản thân lựa chọn đề tài “Năng lực quản lý của
chủ tịch Ủy ban nhân dân Phường trên địa bàn Quận 11 - thành phố Hồ Chí Minh” để
nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài:
Ở nước ta, đã có một số công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến đề tài này như:
Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm chủ biên, Luận cứ khoa học cho việc nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001
Nguyễn Thị Tuyết Mai làm chủ nhiệm (2005), “Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn
của cán bộ chủ chốt cấp xã ở một số tỉnh ở đồng bằng Sông Hồng trong điều kiện hiện nay”
Đinh Thị Minh Tuyết – Trịnh Văn Khánh (2011), “Năng lực thực thi công vụ của đội
ngũ công chức cấp xã”, Tạp chí Quản lý nhà nước Học viện hành chính, số 3
Luận văn Thạc sĩ của Dương Đình Thảo (2014) về “Năng lực thực thi công vụ của chủ tịch Ủy ban nhân dân Phường trên địa bàn tỉnh Bình Dương” và luận văn Thạc sĩ của Nguyện Minh Tiếng (2014) về “Năng lực quản lý của chủ tịch UBND cấp xã trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp”
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn:
3.1 Mục đích:
Trang 44
Trên cơ sở lý luận về năng lực của chủ tịch UBND phường và thực trạng năng lực của cán bộ UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất những phương hướng, giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
- Đề xuất các giải pháp, phương hướng nâng cao năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường nhằm phát huy vai trò quản lý nhà nước trước yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn:
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận: Dựa trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác –
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương và quan điểm của Đảng, Nhà nước ta
Trang 55
về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung và năng lực quản lý của lãnh đạo chính quyền cấp cơ sở nói riêng
5.2 Phương pháp nghiên cứu: gồm có Phương pháp khảo cứu tài liệu, Phương
pháp phỏng vấn chuyên gia, Phương pháp điều tra xã hội học, Phương pháp phỏng vấn sâu, phương pháp nghiên cứu: lịch sử - cụ thể, phân tích - tổng hợp, diễn giải - quy nạp, thống
kê, so sánh,
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn:
6.1 Ý nghĩa lý luận của luận văn:
Luận văn xác định những điểm mạnh, điểm hạn chế cũng như những nguyên nhân đang làm hạn chế năng lực quản lý của đội ngũ chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận
11, thành phố Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó xây dựng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể là một đề xuất, kiến nghị hữu ích cho việc xây dựng
và thực hiện có hiệu quả các chính sách phát triển chức danh chủ tịch UBND phường phù hợp với yêu cầu thực tế trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh
7 Kết cấu của luận văn:
Ngoài lời nói đầu, mục lục, danh mục các tài liệu, luận văn gồm có 3 phần: mở đầu, nội dung và kết luận Riêng phần nội dung có 3 chương, cụ thể như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường
Chương 2: Thực trạng năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường ở Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Quan điểm và một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường ở Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA
CHỦ TỊCH UBND PHƯỜNG 1.1 Chủ tịch UBND phường
1.1.1 Khái niệm
- Cán bộ và cán bộ phường
“Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, ở huyện, quận, thị
Trang 66
xã, thành phố thuộc tỉnh trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” và “Cán bộ phường, xã, thị trấn là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực HĐND, UBND, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị
- xã hội”
1.1.2 Khái niệm chủ tịch UBND Phường
Theo Quyết định số 04/2004/QĐ-BNV ngày 16/01/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc ban hành quy định chuẩn chức danh cụ thể đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn thì “Chủ tịch UBND cấp xã là cán bộ chuyên trách chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành mọi hoạt động của UBND và hoạt động quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng đã được phân cấp trên địa bàn xã, phường, thị trấn” [3, tr.5]
1.1.3 Vị trí vai trò, đặc điểm, quyền hạn của chủ tịch UBND Phường
1.1.3.1.Vị trí vai trò
Vị trí, vai trò của chủ tịch UBND phường được thể hiện qua nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm được Đảng và Nhà nước phân công chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân về kết quả trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng trên địa bàn phường của mình phụ trách theo đúng chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật và ý chí nguyện vọng của nhân dân
1.1.3.2 Đặc điểm cơ bản của chủ tịch UBND phường
Là cán bộ chuyên trách được bầu cử giữ chức vụ chủ tịch UBND phường Không phải là người địa phương, thường được nhân dân địa phương trực tiếp hoặc gián tiếp bầu lên thông qua các cuộc bầu cử tại địa phương Đảm nhận chức vụ theo nhiệm kỳ Theo quy định của pháp luật thì nhiệm kỳ của chủ tịch UBND phường là 5 năm Đảm nhận công việc quản
lý trong khu vực chính quyền đô thị ở phường (phân biệt với chủ tịch UBND xã ở khu vực nông thôn) Vừa là đại diện của cư dân đô thị ở phường, vừa là đại diện của Nhà nước tại địa phương
1.1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của chủ tịch UBND Phường
Chủ tịch UBND phường là người quản lý và điều hành mọi công việc của UBND, chịu trách nhiệm cá nhân về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình và được quy định tại Điều 64 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, cùng với tập thể UBND chịu trách nhiệm về hoạt động của UBND trước HĐND phường và trước cơ quan nhà nước cấp trên
1.2 Năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường
1.2.1 Khái niệm
Trang 77
1.2.1.1 Năng lực, năng lực quản lý
Năng lực quản lý là khả năng của mỗi cán bộ, công chức quản lý trong việc sử dụng tổng hợp các yếu tố như: kiến thức, kỹ năng, trình độ, thái độ, hành vi để thực hiện công việc quản lý được giao
1.2.1.2 Năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường
Năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường là khả năng hoàn thành hoạt động quản lý của chủ tịch UBND phường dựa trên cơ sở sử dụng tổng hợp các yếu tố kiến thức,
kỹ năng và thái độ vào quá trình thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao
1.2.2 Cơ sở xác định năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường
Trong khuôn khổ của đề tài luận văn tác giả luận văn mạnh dạn chọn ra bốn nhóm tiêu chí cơ bản để đánh giá năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường Các nhóm tiêu chí
đó là:
- Nhóm tiêu chí đánh giá kiến thức của chủ tịch UBND phường
- Nhóm tiêu chí đánh giá kỹ năng của chủ tịch UBND phường
- Nhóm tiêu chí đánh giá thái độ làm việc của chủ tịch UBND phường
- Mức độ hoàn thành công việc được giao của chủ tịch UBND phường
1.2.2.1 Nhóm tiêu chí đánh giá kiến thức của chủ tịch UBND phường
Thông thường kiến thức của cán bộ, công chức nhà nước được đánh giá qua các tiêu chí như: trình độ văn hóa (trình độ văn hóa), trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị, trình độ quản lý nhà nước
1.2.2.2 Nhóm tiêu chí đánh giá kỹ năng quản lý của chủ tịch UBND phường a) Nhóm các kỹ năng làm việc cơ bản của cá nhân chủ tịch UBND phường
Kỹ năng làm việc cơ bản của cá nhân chủ tịch UBND phường gồm: kỹ năng tư duy,
kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng quản lý thời gian làm việc
b) Nhóm các kỹ năng quản lý cơ bản của chủ tịch UBND phường
Một nhà quản lý ở lĩnh vực hành chính của khu vực công cần đến nhiều kỹ năng quản lý chuyên nghiệp, trong đó có những kỹ năng quản lý cơ bản gồm có: kỹ năng phân tích công việc; kỹ năng lập và phê duyệt kế hoạch; kỹ năng phân công công việc; kỹ năng soạn thảo văn bản; kỹ năng tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo; kỹ năng giải quyết tranh chấp đất đai ở cơ sở
c) Nhóm kỹ năng điều hành hoạt động của UBND phường
Để điều hành UBND phường và các bộ phận chuyên môn thuộc UBND phường một cách có hiệu quả, chủ tịch UBND phường cần có các kỹ năng cơ bản gồm: Kỹ năng tổ chức
Trang 81.2.2.3 Nhóm tiêu chí đánh giá thái độ trong hoạt động quản lý của chủ tịch UBND phường
- Thái độ phục vụ nhân dân
- Thái độ đối với công vụ được giao
- Thái độ đối với cán bộ, công chức phường
1.2.2.4 Nhóm tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành công việc được giao
- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
- Hoàn thành tốt nhiệm vụ
- Hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực
- Không hoàn thành nhiệm vụ
1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường
- Quy định của pháp luật về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm cho chức danh chủ tịch UBND phường
- Cách thức hình thành chức danh chủ tịch UBND phường
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng cho chủ tịch UBND phường
- Lương, phụ cấp và các chế độ phúc lợi an sinh xã hội đối với chủ tịch UBND phường
- Môi trường làm việc:
1.3 Sự cần thiết phải nâng cao năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường
- Xuất phát từ thực trạng yếu kém, bất cập về trình độ, năng lực quản lý nhà nước của chủ tịch UBND Phường hiện nay
- Xuất phát từ yêu cầu tác phong, phương pháp lãnh đạo và thái độ phục vụ nhân dân trong công tác xây dựng chính quyền thân thiện
Tiểu kết chương 1
Chương 1 đã phân tích và trình bày các vấn đề lý luận chung về năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường Chương 1 cũng đã trình bày và phân tích những yếu tố căn bản và quan trọng ảnh hưởng đến năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường Kết quả nghiên
Trang 99
cứu của chương 1 là căn cứ khoa học lý luận để tác giả tiến hành nghiên cứu, khảo sát và phân tích thực trạng năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh, được thực hiện ở chương 2
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA CHỦ TỊCH UBND
2.1.2 Tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng
2.2 Khái quát về đội ngũ chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh
2.2.1 Về số lượng:
Theo số liệu của Phòng Nội vụ Quận 11, tính đến thời điểm ngày 31/12/2016, trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh có 16 phường, trong đó có 07 phường loại 1 và 09 phường loại 2 Trong số 16 chủ tịch UBND phường đã được khảo sát và tổng hợp có 01 trường hợp Chủ tịch UBND phường kiêm nhiệm chức danh Bí thư Đảng ủy phường
2.2.2 Về cơ cấu theo giới tính:
Số lượng nam giới giữ chức danh chủ tịch UBND phường là 08/16 người (chiếm tỷ
lệ 50%), số lượng nữ giới giữ chức danh chủ tịch UBND phường là 08/16 n gười (chiếm tỷ
lệ 50%)
2.2.3 Về cơ cấu theo độ tuổi:
Theo kết quả khảo sát, trong số 16 chủ tịch UBND phường có 01 người là nữ có độ tuổi dưới 35 (chiếm tỷ lệ 6,25%), số chủ tịch UBND phường có độ tuổi từ 35 đến 50 tuổi có
13 người (chiếm tỷ lệ 81,25%), số chủ tịch UBND phường có độ tuổi từ 50 đến 60 tuổi có
02 người (chiếm tỷ lệ 12,5%)
2.2.4 Về tỷ lệ Đảng viên:
Trang 102.2.7 Về trình độ lý luận chính trị và trình độ quản lý hành chính nhà nước:
Về trình độ quản lý hành chính nhà nước, tất cả chủ tịch UBND các phường trên địa
bàn Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh đều đã trải qua các lớp bồi dưỡng kiến thức về quản
lý nhà nước Trong số đó, nhiều người có trình độ cử nhân và thạc sỹ hành chính học, tức là
đã được đào tạo chuyên ngành quản lý hành chính nhà nước do Học viện Hành chính Quốc gia tổ chức
Về trình độ lý luận chính trị, số chủ tịch UBND phường có trình độ cao cấp hoặc cử nhân là 15/16 người (chiếm tỷ lệ 93,75%), trình độ lý luận trung cấp chính trị có 01/16 người (chiếm tỷ lệ 6,25%)
2.2.8 Về trình độ ngoại ngữ và tin học:
Trình độ ngoại ngữ: trình độ A Anh văn có 02/16 người (chiếm tỷ lệ 12,5%), trình độ
B Anh văn có 14/16 người (chiếm tỷ lệ 87,5%) Trình độ tin học: Chứng chỉ trình độ A có 02/16 người (chiếm tỷ lệ 12,5%), trình độ B có 14/16 người (chiếm tỷ lệ 87,57%)
2.2.9 Về thâm niên đảm nhận chức danh Chủ tịch UBND Phường
Số chủ tịch UBND phường có thâm niên đảm nhận chức vụ từ 6 đến 10 năm, tức là đang đảm nhận chức vụ ở nhiệm kỳ thứ hai là 02 người (chiếm tỷ lệ 12,5%), trong số 16 người được khảo sát, có 01 người đảm nhận chức vụ chủ tịch UBND phường trên 10 năm (chiếm tỷ lệ 6,25%), số chủ tịch UBND phường đảm nhận chức vụ từ 01 đến 05 năm chiếm
số lượng lớn nhất gồm 13 người (chiếm tỷ lệ 81,25%)
2.3 Phân tích thực trạng năng lực quản lý của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 1111
2.3.1 Về kiến thức của chủ tịch UBND phường (thể hiện thông qua trình độ học vấn, chuyên môn, lý luận chính trị)
2.3.2 Về kỹ năng của chủ tịch UBND phường
a) Nhóm các kỹ năng làm việc cơ bản của cá nhân chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh
Bảng 2.3: Kết quả khảo sát về kỹ năng làm việc cơ bản do chủ tịch UBND phường
tự đánh giá và do cán bộ, công chức phường đánh giá
Chưa thành thạo
Không thể thực hiện
Thành thạo
Chưa thành thạo
Không thể thực hiện
Bảng 2.4: Kết quả khảo sát về kỹ năng làm việc cơ bản do chủ tịch UBND phường
tự đánh giá và do cán bộ, công chức phường đánh giá
Chưa thành thạo
Không thể thực hiện
Thành thạo
Chưa thành thạo
Không thể thực hiện
Kỹ năng lập, phê duyệt kế
hoạch
Kỹ năng đánh giá, nghiệm thu
kết quả
Trang 1212
Kỹ năng tiếp dân, giải quyết
khiếu nại, tố cáo
Đánh giá của cán bộ, công chức
phường
Thành thạo
Chưa thành thạo
Không thể thực hiện
Thành thạo
Chưa thành thạo
Không thể thực hiện
Kỹ năng tổ chức và thực hiện cơ
dụng công nghệ thông tin vào
hoạt động lãnh đạo, điều hành
2.3.3 Về thái độ làm việc của chủ tịch UBND phường
2.3.3.1 Về thái độ phục vụ nhân dân của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh
Khi tác giả luận văn đặt câu hỏi phỏng vấn: Ông, Bà có tận tụy giải quyết những yêu cầu, kiến nghị, thắc mắc và khiếu nại của nhân dân không? tác giả đã nhận được kết quả là:
16/16 người, tức 100% số chủ tịch UBND phường được phỏng vấn trả lời: Có
Khảo sát thực tế lịch làm việc của chủ tịch UBND phường trên địa bàn Quận 11, thành phố Hồ Chí Minh, tác giả nhận thấy 16/16 phường được khảo sát đều bố trí lịch tiếp dân hàng tuần, mỗi tuần ít nhất một ngày Chủ tịch UBND phường sẽ trực tiếp chủ trì buổi tiếp dân, trực tiếp giải đáp những thắc mắc, khiếu nại, tố cáo cho công dân và các tổ chức