ĐẶC ĐIỂM QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ VÀ YÊU CẦU QUẢN LÝ CỦA XÍ NGHIỆP XÂY DỰNG 2 ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

Chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, thử thách nhưng với sự chỉ đạo giúp đỡ của các ban, các ngành trong đó đặc biệt là sự giúp đỡ của Tổng công ty lương thực Miền Bắc và Công ty c

ĐẶC ĐIỂM QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ VÀ YÊU CẦU QUẢN LÝ CỦA XÍ NGHIỆP XÂY DỰNG 2 ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN

XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

1 Quá trình hình thành và phát triển của Xí nghiệp Xây dựng 2

Xí nghiệp Xây dựng 2 là một chi nhánh của Công ty cổ phần Xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà, trực thuộc Tổng Công ty lương thực Miền Bắc Xí nghiệp Xây dựng 2 được thành lập trên có sở nâng cấp Đội xây dựng 2 trước đây, theo quyết định số

459 HĐQT/QĐ-TCLĐ ngày 26 tháng 11 năm 2002 của Hội đồng Quản trị Tổng công ty lương thực Miền Bắc Theo đó, Xí nghiệp Xây dựng 2 là đơn vị kinh tế phụ thuộc của Công ty Vận tải- Xây dựng và Chế biến thực phẩm Vĩnh Hà)

Xí nghiệp xây dựng 2 đăng kí kinh doanh tại Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố

Hà nội Giấy phép đăng kí kinh doanh số 0113015637 ngày 29 tháng 11 năm 2006 với nội dung ngành nghề kinh doanh đăng kí gồm:

- Kinh doanh bất động sản

- Bán lẻ và đại lý sắt thép ống thép, kim loại màu

- Xây dựng công trình dân dụng và các hạng mục công trình công nghiệp

- Công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng

Trong đó, ngành nghề chính của Xí nghiệp đó là xây dựng công trình dân dụng và các hạng mục công trình công nghiệp Các ngành nghề khác được thực hiện nhằm đa dạng hóa sản phẩm, tăng doanh thu cũng như hỗ trợ cho hoạt động chính của Xí nghiệp Hiện tại, Xí nghiệp đặt trụ sở chính tại Ngõ 780, Minh Khai, quận Hoàng Mai, Hà Nội

Nếu tính từ thời gian thành lập như trên (năm 2002) thì Xí nghiệp Xây dựng 2 là một doanh nghiệp có tuổi đời khá trẻ nhưng do tiền thân là Đội Xây dựng số 2 của Công

ty cổ phần Xây dựng và Chế biến lương thực Miền Bắc nên có thể nói, tính đến năm

2009, xí nghiệp đã có 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng dân dụng, 24 năm

kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghiệp và 21 năm kinh nghiệm trong khối xây dựng chuyên dụng Với uy tín của mình, Xí nghiệp đã trúng thầu thi công rất nhiều công trình

có giá trị lớn như: Bảo tàng Hùng Vương, Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam…

Với sự hỗ trợ của Công ty Cổ phần Xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà, Xí nghiệp Xây dựng 2 đang ngày càng đa dạng hóa sản phẩm, phát triển, tăng cường huy động vốn một cách có hiệu quả

Chặng đường phía trước còn nhiều khó khăn, thử thách nhưng với sự chỉ đạo giúp

đỡ của các ban, các ngành trong đó đặc biệt là sự giúp đỡ của Tổng công ty lương thực Miền Bắc và Công ty cổ phần Xây dựng và chế biến lương thực Vĩnh Hà cùng với sự chỉ đạo sáng suốt của Ban lãnh đạo Xí nghiệp, sự nỗ lực không ngừng của toàn thể cán bộ nhân viên trong xí nghiệp, Xí nghiệp sẽ vững bước đi lên, vượt qua mọi thử thách, tiếp tục đẩy mạn sản xuất kinh doanh, từng bước thích ứng với hoàn cảnh mới, góp phần vào công cuộc Công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước, đưa đất nước Việt Nam nhanh chóng hội nhập với nền kinh tế thế giới

2 Chức năng hoạt động và cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Xí nghiệp Xây dựng 2

2.1 Chức năng, nhiệm vụ hoạt động sản xuất kinh doanh

Xí nghiệp xây dựng 2 là một chi nhánh của Công ty cổ phần xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà, có tư cách pháp nhân, có quyền hạn và nghĩa vụ theo luật định, có con dấu và tài khoản mở tại ngân hàng theo quy định của Nhà nước, được tổ chức và hoạt động theo điều lệ hoạt động của Tổng công ty lương thực Miền bắc và điều lệ riêng của Công ty cố phần Xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà

Xí nghiệp chịu sự ràng buộc về quyền lợi và nghĩa vụ đối với Công ty như sau:

- Nhận, bảo toàn và phát triển vốn, sử dụng có hiệu quả nguồn lực của Công ty giao, thực hiện quyết định của công ty về điều chỉnh vốn và các nguồn lực phù hợp với các nhiệm vụ của công ty

- Được chủ động kinh doanh trên cơ sở phối kết hợp phương án phối hợp kế hoạch kinh doanh chung của công ty

- Trình nộp để hình thành quỹ tập trung của công ty theo quy định tại điều lệ của Tổng công ty và công ty

- Được Tổng công ty và công ty ủy quyền kí kết và thực hiện các hợp đồng kinh tế với khách hàng trong và ngoài nước theo quyết định của tổng công ty và công ty

Giám đốc Xí nghiệp

Phó giám đốc kinh doanh

Phòng Kinh doanh

KT – Tài vụ Phòng Tổ chức- hành chính

Đội Xây dựng số 2 Đội Xây dựng số 1 Đội Xây dựng số 3Đội Xây dựng số 4Đội Xây dựng số 5Đội Xây dựng số 6

- Được công ty giao tổ chức thực hiện các dự án đầu tư phát triển theo kế hoạch của công ty dựa trên nguồn lực do Công ty giao

Hiện nay, Xí nghiệp xây dựng 2 đang thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh theo sự phân công của công ty cổ phần Xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà, cụ thể:

- Xây dựng các công trình dân dụng và hạng mục công trình công nghiệp

- Xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi vừa và nhỏ

- Sản xuất và kinh doanh Vật liệu xây dựng

- Phát triển và kinh doanh dịch vụ ăn uống, nhà hàng

2.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý

Xí nghiệp Xây dựng 2 được quản lý theo chức năng, với chế độ một thủ trưởng trên

cơ sở thực hiện quyền làm chủ của tập thể người lao động Cơ cấu quản lý hiện tại hoạt động rất hiệu quả, phù hợp với điều kiện hoạt động của Xí nghiệp, với sơ đồ tổ chức như sau:

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ bộ máy quản lý của Xí nghiệp

Trong cơ cấu tổ chức trên:

Giám đốc Xí nghiệp lãnh đạo và chỉ đạo trực tiếp tới từng công trình, xưởng, đội sản xuất: Giám đốc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn như sau:

- Nhận vốn và các nguồn lực khác do Công ty trên giao, quản lý, sử dụng theo mục tiêu mà công ty giao cho Sử dụng, bảo toàn và phát triển

- Xây dựng chiến lược phát triển, kế hoạch dài hạn và hàng năm của Xí nghiệp

- Tổ chức điều hành hoạt động của Xí nghiệp

- Ban hành các định mức kinh tế- kỹ thuật, tiêu chuẩn sản phẩm, đơn giá tiền lương phù hợp với các quy định của Nhà nước

- Báo cáo cơ quan có thẩm quyền và Ban lãnh đạo Công ty về kết quả hoạt động kinh doanh của Xí nghiệp

- Chịu sự kiểm tra giám sát của tổ chức giám sát do chính phủ quy định và của các

cơ quan chức năng có thẩm quyền về việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ của mình theo quy định của luật doanh nghiệp nhà nước

Giúp việc cho giám đốc có hai phó giám đốc (phó giám đốc kinh doanh và phó giám đốc tổ chức hành chính) cùng với các phòng ban chức năng, được tổ chức theo yêu cầu của sản xuất kinh doanh với nhiệm vụ chức năng là:

- Chấp hành và kiểm tra việc thực hiện các chỉ tiêu, kế hoạch, các chế độ chính sách của Nhà nước và nội quy của Xí nghiệp và của Công ty, các chỉ thị mệnh lệnh của giám đốc

- Phục vụ đắc lực cho sản xuất kinh doanh

- Đề xuất với giám đốc những chủ trương biện pháp giải quyết khó khăn trong sản xuất kinh doanh

Các phòng ban giúp việc cho ban giám đốc gồm có:

- Phòng kinh doanh

- Phòng kế toán tài vụ

- Phòng tổ chức hành chính

Trong đó:

Hoàn thành công trình sau khi bàn giao toàn bộ công trình cho chủ đầu tư, tiến hành quyết toán giá trị công trình

- ứng vốn tiếp theo

- ứng vốn tối đa 70% giá trị thực hiện

- thanh toán tạm ứng

- Chứng từ thanh toán đảm bảo hợp lệ, đầy đủ

Hợp đồng kinh tế

Hợp đồng giao nhận khoán ứng vốn thi công lần đầu (tiến độ, kế hoạch sử dụng

vốn) Thi công công trình

Phòng kinh doanh, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của giám đốc, có nhiệm vụ trợ giúp giám đốc trong việc tìm kiếm thị trường, lập hồ sơ dự thầu, giúp Xí nghiệp tham gia đấu thầu và thắng thầu, tạo công ăn việc làm cho người lao động

Phòng kế toán: tổ chức thực hiện công tác kê toán, thống kê của doanh nghiệp theo quy định của luật doanh nghiệp

Phòng tổ chức hành chính: Quản lý nhân sự và các công tác hành chính của Xí nghiệp

3 Quy trình công nghệ và cơ cấu tổ chức sản xuất ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp

3.1 Quy trình công nghệ

Sơ đồ 1.2: Quy trình công nghệ của Xí nghiệp Xây dựng 2

Do đặc điểm riêng của ngành xây dựng là công trình thường kéo dài trong nhiều năm, quá trình hạch toán kế toán phức tạp, do vậy xí nghiệp Xây dựng 2 thường áp dụng hình thức khoán gọn, khoán một hoặc một số khoản chi phí đối với các công trình trúng thầu hoặc giao thầu cho các Đội xây dựng

Nhân viên kỹ thuật

Đội trưởng

Nhân viên kinh tế

Các tổ thi công

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và sự tiến bộ nhanh chóng của khoa học công nghệ, Xí nghiệp đã không ngừng đổi mới, hiện đại hóa công nghệ sản xuất, góp phần nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm

Cũng do đặc điểm hoạt động kinh doanh của Xí nghiệp: thời gian sản xuất sản phẩm lâu dài, vốn đầu tư lớn, nhân công chủ yếu là lao động phổ thông và công nhân kĩ thuật nên quá trình sản xuất thường phân tán theo các công trình, ít tập trung tại trụ sở của Xí nghiệp

Xí nghiệp xây dựng 2 là doanh nghiệp có quy mô sản xuất kinh doanh lớn bao gồm 4 phòng ban, 7 Đội xây dựng; quy trình công nghệ hết sức phức tạp, thời gian sản xuất sản phẩm dài nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tại Xây dựng là toàn bộ quy trình công nghệ (các công trình) Theo đó, Xí nghiệp tiến hành quản lý chi phí sản xuất theo dự toán

3.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất

Tại Xí nghiệp Xây dựng 2, công nhân thi công được tổ chức thành các Đội xây dựng Khi nhận được hợp đồng thi công, công trình sẽ được giao khoán cho một hay nhiều Đội Các Đội sẽ trực tiếp quản lý toàn bộ quá trình thi công từ công tác thu mua các yếu tố đầu vào đến việc thực hiện xây lắp thi công công trình cho đến khi hoàn thành và quyết toán với chủ đầu tư

Sơ đồ 1.3: Sơ đồ tổ chức đội sản xuất

Trong Đội xây dựng:

- Đội trưởng: là người có quyền hạn và trách nhiệm cao nhất tại công trường; là

người chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng công trình và an toàn cho công nhân Đội

trưởng cũng là người chịu trách nhiệm trước Giám đốc Xí nghiệp, chủ đầu tư về việc thi công theo đúng thiết kế kĩ thuật, tuân thủ các điều khoản trong hợp đồng kinh tế

- Nhân viên kỹ thuật: là người tư vấn cho Đội trưởng và Đội về các vấn đề kỹ

thuật trong xây lắp, chịu sự phân công công việc của Đội trưởng

- Nhân viên kinh tế: là người chịu trách nhiệm về các vấn đề thu mua yếu tố đầu

vào cho quá trình thi công như: tìm nhà cung cấp, soạn thảo hợp đồng, tổ chức vận chuyển vật tư…

- Công nhân thi công: là những người trực tiếp tham gia thi công xây dựng công

trình dưới sự chỉ đạo của Đội trưởng và nhân viên kĩ thuật

- Các Đội xây dựng cũng có nhân viên kế toán chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ

chứng từ liên quan đến quá trình thi công, theo dõi cân đối thu chi, tập hợp hóa đơn, chứng từ có liên quan đến thanh toán quyết toán công trình để đưa về Xí nghiệp

Vì các Đội phải đi theo công trình, công việc của nhân viên kế toán chỉ dừng lại ở các nghiệp vụ đơn giản như thu- chi, tập hợp và bảo quản chứng từ nên công việc hạch toán chủ yếu được thực hiện tại phòng Kế toán- Tài chính của Xí nghiệp

4 Đặc điểm tổ chức kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành tại Xí nghiệp Xây dựng 2

4.1 Khái quát chung về bộ máy kế toán

Việc tổ chức thực hiện các chức năng, nhiệm vụ hạch toán kế toán trong doanh nghiệp do bộ máy kế toán đảm nhiệm Tổ chức cơ cấu bộ máy kế toán sao cho hợp lý, gọn nhẹ và hoạt động có hiệu quả là điều kiện quan trọng để cung cấp thông tin kịp thời, chính xác và hữu ích cho các đối tượng sử dụng thông tin, đồng thời phát huy và nâng cao trình độ nghiệp vụ của cán bộ kế toán Để đảm bảo các yêu cầu trên, tổ chức bộ máy

kế toán của doanh nghiệp phải căn cứ vào hình thức tổ chức công tác kế toán, vào đặc điểm tổ chức và quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; vào khối lượng, tính chất

và mức độ phức tạp của các nghiệp vụ kinh tế - tài chính; cũng như trình độ quản lý, trình

độ nghiệp vụ của cán bộ quản lý và cán bộ kế toán

Xí nghiệp Xây dựng 2 là một chi nhánh của Công ty Cổ phần Xây dựng và Chế biến lương thực Vĩnh Hà, có tư cách pháp nhân và hạch toán độc lập với công tác kế toán

Kế toán tổng hợp

Kế toán trưởng

Thủ quỹKế toán vốn bằng tiềnKế toán TSCĐ,NVL,

CCDC

Kế toán kho thành phẩm & tiêu thụCác nhân viên KT ở các phân xưởngKế toán LĐTL & BHXHKế toán tập hợp CPSX& tính giá thành

của Công ty cấp trên Với tình hình thực tế của Xí nghiệp, để đáp ứng yêu cầu và nhiệm

vụ của công tác tài chính kế toán, Xí nghiệp xây dựng bộ máy kế toán theo hình thức

phân tán theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.4: Sơ đồ bộ máy kế toán tại Xí nghiệp Xây dựng 2

* Kế toán trưởng trong Xí nghiệp có vai trò và nhiệm vụ như sau:

Tham mưu cho Giám đốc Xí nghiệp trong công tác kế toán tài chính của đơn vị, điều hành toàn bộ hoạt động của phòng Kế toán- Tài chính theo chức năng nhiệm vụ

được giao; tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán phù hợp với đặc điểm tổ chức sản

xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý kinh tế tài chính của Xí nghiệp; tổ chức hướng dẫn và

kiểm tra việc thực hiện quá trình phản ánh các hoạt động tài chính cũng như tuân thủ chế

độ kế toán, chế độ kinh tế tài chính trong doanh nghiệp; xây dựng chiến lược sản phẩm;

tổ chức bảo quản và lưu trữ chứng từ kế toán; tổ chức kiểm tra kiểm soát việc thực hiện

kế hoạch sản xuất, kỹ thuật tài chính của doanh nghiệp; định kì báo cáo tình hình với

Giám đốc Xí nghiệp và cơ quan quản lý cấp trên về tình hình hoạt động sản xuất kinh

doanh của doanh nghiệp trên cơ sở số liệu ghi chép thực tế

* Kế toán tổng hợp kiêm phó phòng kế toán:

Có nhiệm vụ trợ giúp kế toán trưởng, phụ trách các hoạt động của phòng tài vụ, đồng thời cuối tháng có trách nhiệm tổng hợp toàn bộ các chứng từ trong tháng Theo dõi các sổ tài khoản qua đó còn đối chiếu kiểm tra và lập báo cáo quyết toán toàn doanh nghiệp

* Thủ quỹ:

Có nhiệm vụ quản lý quỹ tiền mặt, đồng thời trực tiếp thực hiện việc thu, chi tiền mặt

* Kế toán vốn bằng tiền:

Giám sát thu chi qua các chứng tư gốc, đảm bảo chế độ thanh toán Theo dõi chặt chẽ tình hình biến động từng nguồn vốn của xí nghiệp, kiểm tra tình hình huy động và sử dụng vốn đúng mục đích có hiệu quả

* Kế toán tài sản cố định:

Ghi chép, phản ánh tổng hợp một cách chính xác kịp thời về số lượng và hiện trạng giá trị TSCĐ hiện có, tình hình tăng giảm di chuyển TSCĐ của xí nghiệp, phản ánh kịp thời giá trị hao mòn của TSCĐ trong quá trình sử dụng Tham gia lập kế hoạch sửa chữa

và dự toán chi phí sửa chữa TSCĐ, định kỳ tham gia kiểm kê TSCĐ hoặc tham gia đánh giá lại TSCĐ khi cần thiết

* Kế toán vật liệu, công cụ dụng cụ:

Có nhiệm vụ theo dõi, ghi chép, phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến việc nhập và xuất kho các loại nguyên liệu, vật liệu, công cụ dụng cụ

* Kế toán kho thành phẩm và tiêu thụ:

Có nhiệm vụ theo dõi, ghi chép, phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến việc nhập- xuất kho thành phẩm; việc tiêu thụ sản phẩm và theo dõi tình hình công nợ với khách hàng

* Các nhân viên kế toán ở các phân xưởng:

Có nhiệm vụ theo dõi từ khâu đưa nguyên liệu vào sản xuất cho đến khi sản phẩm tạo ra nhập kho của xí nghiệp, tổ chức tập hợp số liệu, các chứng từ ban đầu gửi về phòng

kế toán của xí nghiệp

* Kế toán tiền lương và bảo hiểm xã hội:

Có nhiệm vụ theo dõi, tính ra các khoản lương phải trả và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) và các khoản chi trả cho nhân viên theo chế độ, các khoản lương thưởng cho công nhân viên

* Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành:

Có nhiệm vụ theo dõi và ghi chép vào sổ tập hợp chi phí chi tiết cho từng sản phẩm, công trình; phân bổ chi phí sản xuất chung và tính giá thành cho từng sản phẩm, từng công trình cụ thể căn cứ vào số liệu có trong bảng phân bổ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, bảng tổng hợp vật liệu xuất dùng, bảng phân bổ tiền lương… và các chứng từ có liên quan

4.2 Đặc điểm của bộ phận kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Xí nghiệp Xây dựng 2

Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là bộ phận rất quan trọng trong phòng Kế toán – Tài Chính Chức năng nhiệm vụ của bộ phận được xác định như sau:

- Xác định đối tượng hạch toán chi phí sản xuất, đối tượng và phương pháp tính giá thành có tính khoa học nhất

- Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí sản xuất theo đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất đã xác định và bằng phương pháp đã chọn, cung cấp kịp thời thông tin, số liệu tổng hợp về các khoản mục chi phí, những yếu tố chi phí quy định và xác định đúng đắn giá trị của sản phẩm dở dang cuối kỳ

- Vận dụng phương pháp tính giá thành thích hợp để tính giá thành sản phẩm xây lắp theo đúng các khoản mục quy định và kỳ tính giá đã xác định

- Định kỳ cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và tính giá thành cho lãnh đạo

Xí nghiệp, tiến hành phân tích tình hình thực hiện các định mức chi phí, dự toán chi phí, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và các kế hoạch hạ giá thành sản phẩm, phát hiện kịp thời khả năng tiềm tàng, đề xuất các biện pháp để không ngừng tiết kiệm và hạ giá thành sản phẩm của Xí nghiệp

Hiện tại, ở Xí nghiệp Xây dựng 2, công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành được đảm nhiệm bởi 5 kế toán viên, trong đó 3 người có trình độ đại học, 2 người