Từ những lý do cơ bản trên đây, tác giả chọn vấn đề “Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay” làm đề tài nghiên c
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chính quyền xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) có vị trí rấtquan trọng trong hệ thống chính trị-hành chính Việt Nam Chính quyềncấp xã trực tiếp thực hiện hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vựcchính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địaphương theo thẩm quyền được phân cấp, bảo đảm các chủ trương, đườnglối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống Độingũ cán bộ, công chức cấp xã đặc biệt là cán bộ chủ chốt có vị trí, vai tròquan trọng, là những người trực tiếp phổ biến, quán triệt, tổ chức thựchiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng góp phần thực hiện thắnglợi nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hiện nay, nhiều cơ sở kinh doanh, dịch vụ, nhà máy công nghiệp đượcxây dựng và hoạt động ở nhiều xã, phường, thị trấn, thu hút một số lượng lớnlao động là nông dân thuần túy sang làm công nhân, dẫn đến tình trạng nhiềuđồng ruộng bỏ hoang Mặt khác, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống mạng xãhội, người dân được tiếp cận nhiều luồng thông tin khác nhau, có thông tin tíchcực và thông tin tiêu cực Những sự thay đổi đó tác động lên toàn bộ xã hội ởnông thôn, đặt ra yêu cầu với cán bộ chủ chốt cấp xã (CCCX) cần có tư duymới, năng lực mới trong quản lý, điều hành công việc
Những năm gần đây, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ CCCX ở TháiBình được đặc biệt quan tâm và có sự đổi mới về nội dung, hình thức, phươngpháp; từ khâu tạo nguồn đến tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng (ĐT, BD), bố trí,
sử dụng Tuy nhiên, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ CCCX ở Thái Bình cònnhiều hạn chế, bất cập; trình độ, năng lực của cán bộ nói chung, cán bộ chủchốt nói riêng còn chưa đáp ứng yêu cầu Khả năng cụ thể hóa chủ trương,chính sách của Đảng chưa sát; quản lý điều hành phát triển kinh tế, văn hóa xãhội chưa phù hợp với đặc điểm của từng cơ sở Ở một số nơi còn tình trạng mấtdân chủ, làm giảm sút lòng tin của nhân dân, để xảy ra khiếu kiện kéo dài, làmmất ổn định chính trị ở cơ sở, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân Vì vậy, việc
ĐT, BD nâng cao phẩm chất, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng cho cán
bộ CCCX và công tác quản lý các HĐBD cán bộ CCCX là một trong nhữngnhiệm vụ trọng tâm của tỉnh Thái Bình nói chung cũng như các cơ sở giáo dụcđược giao nhiệm vụ ĐT,BD cán bộ cấp xã nói riêng
Nhận thức được vai trò của đội ngũ cán bộ CCCX và tầm quan trọng củaviệc ĐT,BD cán bộ CCCX, những năm qua các cơ sở giáo dục của tỉnh TháiBình đã thường xuyên quan tâm, thực hiện các HĐBD cán bộ CCCX và đã thuđược nhiều kết quả quan trọng Tuy nhiên, HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sởgiáo dục của tỉnh Thái Bình vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định Nhữnghạn chế đó do nhiều nguyên nhân, trong đó liên quan đến công tác quản lý cácHĐBD cán bộ CCCX Để nâng cao chất lượng công tác quản lý các HĐBD cán
bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục, cần phải dựa trên những cơ sở khoa học và
Trang 2thực tiễn Điều đó đòi hỏi cần phải có những công trình nghiên cứu làm rõ cơ
sở khoa học, đề xuất được các biện pháp phù hợp để quản lý HĐBD cán bộCCCX tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay
Từ những lý do cơ bản trên đây, tác giả chọn vấn đề “Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình trong
bối cảnh hiện nay” làm đề tài nghiên cứu của luận án tiến sĩ quản lý giáo dục.
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý HĐBDcán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục ở tỉnh Thái Bình; luận án đề xuất các biệnpháp quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục của tỉnh Thái Bìnhtrong bối cảnh hiện nay nhằm quản lý tốt HĐBD cán bộ CCCX, góp phần nângcao chất lượng HĐBD và nâng cao phẩm chất, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ,
kỹ năng cho cán bộ CCCX góp phần vào sự nghiệp xây dựng, phát triển tỉnhThái Bình nói riêng và xây dựng, phát triển đất nước nói chung
Nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống hóa, khái quát hóa và phát triển lý luận quản lý HĐBD cán bộCCCX trong bối cảnh hiện nay
Điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng HĐBD cán bộ CCCX và thựctrạng quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình
Đề xuất các biện pháp quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáodục tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay
Khảo nghiệm và thử nghiệm một số biện pháp quản lý HĐBD cán bộCCCX tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay
3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ tại các cơ
sở giáo dục trong bối cảnh hiện nay
Đối tượng nghiên cứu: Quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo
dục của tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay
Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề quản lý HĐBD
cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình
- Phạm vi khảo sát: Cán bộ quản lý, giảng viên ở trường Đại học Thái
Bình, trường Chính trị tỉnh Thái Bình; cán bộ quản lý, chuyên viên ở các sở,ban ngành liên quan; học viên các lớp bồi dưỡng
- Thời gian và các số liệu phục vụ nghiên cứu: Các số liệu được sử dụng
trong luận án từ năm 2013 đến nay
4 Giả thuyết khoa học
Chất lượng bồi dưỡng cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục tỉnh TháiBình trong bối cảnh hiện nay phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó khâu quản lý
có vai trò rất quan trọng Nếu chủ thể quản lý có trách nhiệm cao, kế hoạch
bồi dưỡng được xây dựng khoa học, phù hợp với thực tiễn; các lực lượng
Trang 3trực tiếp tham gia thực hiện công tác bồi dưỡng có kỹ năng làm việc tốt,tinh thần trách nhiệm cao, có nhiều cải tiến trong công việc; các điều kiệnđảm bảo CSVC, thiết bị kỹ thuật, đi kèm với sự kiểm tra, giám sát thường
xuyên, khoa học thì chất lượng quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở
giáo dục tỉnh sẽ được nâng cao, góp phần nâng cao chất lượng cán bộCCCX trong bối cảnh hiện nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp, hệ thốnghóa và khái quát hóa
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát khoahọc, phương pháp điều tra, phương pháp tổng kết kinh nghiệm, phương phápkhảo nghiệm, thử nghiệm
- Các phương pháp hỗ trợ
6 Đóng góp mới của luận án
Luận án làm rõ thêm nội hàm của một số khái niệm: Cán bộ, công chứccấp xã; cán bộ CCCX; HĐBD cán bộ CCCX; khái quát và phân tích được cácnội dung của công tác quản lý HĐBD cán bộ CCCX Luận án chỉ ra những yêucầu khách quan phải đổi mới quản lý HĐBD cán bộ CCCX trong bối cảnh hiệnnay; đánh giá thực trạng quản lý HĐBD cán bộ CCCX; xác định những ưuđiểm và hạn chế, nguyên nhân của những điểm mạnh và điểm yếu của công tácquản lý HĐBD cán bộ CCCX trong bối cảnh hiện nay Luận án đã đề xuất cácbiện pháp quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bìnhtrong bối cảnh hiện nay
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
* Về lý luận: Khái quát, phân tích và phát triển lý luận về cán bộ CCCX;
HĐBD cán bộ CCCX trong bối cảnh hiện nay và quản lý HĐBD cán bộ CCCXtrong bối cảnh hiện nay
* Về thực tiễn: Giúp các nhà quản lý thấy rõ được thực trạng HĐBD cán
bộ CCCX, từ đó có các biện pháp quản lý HĐBD cán bộ CCCX thích hợptrong bối cảnh hiện nay nhằm nâng cao chất lượng HĐBD cán bộ CCCX tạicác cơ sở giáo dục và chất lượng cán bộ CCCX
8 Kết cấu của luận án
Luận án gồm: Mở đầu, 5 chương (16 tiết), danh mục công trình khoa họccủa tác giả đã công bố, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục
Trang 4Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án
Tác giả đã nghiên cứu, khảo sát một số công trình nghiên cứu của cácnước trên thế giới và trên 30 công trình nghiên cứu trong nước
1.2 Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu
Kết quả các công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý HĐBD cán
bộ CCCX cho thấy:
Một là, các công trình trên đã tập trung làm rõ về quản lý, bồi dưỡng,
quản lý bồi dưỡng cán bộ các cấp, luận giải các vấn đề về vị trí, vai trò của cán
bộ chủ chốt, nội dung quản lý HĐBD cán bộ chủ chốt
Hai là, các công trình nghiên cứu trước đã đề cập đến nội hàm năng lực
và đưa ra những năng lực cần có của người cán bộ quản lý, công tác bồi dưỡng,phát triển năng lực cho cán bộ đáp ứng yêu cầu thực tiễn; song chưa đi vàonghiên cứu chuyên sâu về quản lý HĐBD cán bộ CCCX trong bối cảnh hiệnnay; chưa chỉ rõ các yêu cầu đề ra đối với cán bộ CCCX như thế nào để có kếhoạch ĐT, BD một cách phù hợp
Ba là, nhận thức về tầm quan trọng của việc quản lý HĐBD cán bộ chủ
chốt cần phải được chú trọng hơn Công tác ĐT, BD nâng cao kiến thức,chuyên môn, nghiệp vụ đôi khi chưa thường xuyên chú trọng, nhất là kiến thức,
kỹ năng chuyên sâu về quản lý, tham mưu nâng cao chất lượng công tác tại địaphương của cán bộ cấp xã Công tác quản lý HĐBD đối với học viên chưađược quan tâm đúng mức, chưa thể hiện rõ tính chiến lược, lâu dài
1.3 Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết
Thứ nhất, xây dựng cơ sở lý luận về bồi dưỡng cán bộ CCCX tại các cơ
sở giáo dục tỉnh Thái Bình một cách khoa học, hợp lý, phù hợp với điều kiệnthực tiễn hiện nay
Thứ hai, xây dựng các khái niệm công cụ của đề tài; xác định rõ những
nội dung bồi dưỡng, các yếu tố tác động đến bồi dưỡng cán bộ CCCX ở các cơ
sở giáo dục của tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay
Thứ ba, nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản lý HĐBD cán bộ CCCX
tại các cơ sở giáo dục tỉnh Thái Bình, chỉ rõ ưu, nhược điểm và nguyên nhân;đặt ra những vấn đề trong bồi dưỡng cán bộ và quản lý HĐBD cán bộ CCCX
Thứ tư, xây dựng các biện pháp quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ
sở giáo dục tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay một cách khoa học, khả thi,đảm bảo cán bộ CCCX có đủ năng lực thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ
Thứ năm, khảo nghiệm về sự cấn thiết và tính khả thi của các biện pháp và
thử nghiệm một số biện pháp để đánh giá tính hiệu quả của biện pháp đã đề xuất
Kết luận chương 1
Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án chothấy, nhìn chung các kết quả nghiên cứu đã làm rõ vai trò, tầm quan trọng của
Trang 5việc quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt Các công trình nghiên cứu đã xây dựng
cơ sở lý luận về bồi dưỡng cán bộ chủ chốt, cán bộ các cấp, cán bộ cấp xã.Vấn đề ĐT, BD cán bộ công chức nói chung, ĐT, BD cán bộ, công chứccấp xã nói riêng đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu đề cập đến ở cáckhía cạnh khác nhau và đã có những đóng góp nhất định trong việc hoạch địnhchủ trương, chính sách nhằm tìm ra những giải pháp, nâng cao chất lượng ĐT,
BD cán bộ CCCX Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên cứu về quản lý
HĐBD cán bộ CCCX tại tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay Những tài
liệu của các tác giả trên là những tư liệu quý có giá trị tham khảo, kế thừa đểchúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài
Trong các văn bản, nghị quyết của Đảng đề cập nhiều đến khái niệm cán
bộ lãnh đạo chủ chốt Tuy nhiên, chưa có một quan niệm thống nhất và nhữngtiêu chí cụ thể để xác định đối tượng nào được gọi là cán bộ chủ chốt
* Về khái niệm cán bộ
- Các tài liệu, văn bản pháp luật đề cập đến khái niệm cán bộ: Đại từđiển Tiếng Việt [93]; Từ điển Tiếng Việt [89]; Từ điển Bách khoa toàn thư;Pháp lệnh Cán bộ, công chức ngày 26-02-1998; Pháp lệnh số 11/2003/PL-UBTVQH11 ngày 29/4/2003 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cán
bộ, công chức 26-02-1998; Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 ngày 11-2008; Luật số: 52/2019/QH14 ngày 25-11-2019 sửa đổi, bổ sung một sốđiều của Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 và Luật Viên chức số58/2010/QH12 đã đề cập đến khái niệm cán bộ, công chức Trong đó, khoản 3Điều 4 Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 quy định về cán bộ cấp xãnhư sau: “Cán bộ xã, phường, thị trấn là công dân Việt Nam, được bầu cử giữchức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhândân, Bí thư, Phó bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội.”
13-* Về khái niệm cán bộ chủ chốt
Cán bộ chủ chốt được hiểu là người có chức vụ cao, nắm giữ các vị tríquan trọng nhất, có quyền quyết định, điều hành, chịu trách nhiệm chính củamột tổ chức, đơn vị hoặc một địa phương với tư cách là nhân tố then chốt, chủyếu, có tác dụng làm nòng cốt trong việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức, đơn
vị, địa phương đó
* Cán bộ CCCX gồm các chức danh quy định tại khoản 3 Điều 4 LuậtCán bộ, công chức 2008
Trang 62.1.2 Đặc điểm của cán bộ chủ chốt cấp xã
Thứ nhất, cán bộ CCCX sinh sống và làm việc tại địa phương nên đại đa
số có quan hệ gia đình, họ hàng, làng xóm với nhân dân, có lợi ích gắn liền vàtrực tiếp với nhân dân
Thứ hai, cán bộ CCCX vừa là người đại diện cho nhân dân, vừa là người
đại diện cho chính quyền địa phương, phải trực tiếp giải quyết mối quan hệgiữa Nhà nước và nhân dân địa phương
Thứ ba, cán bộ CCCX là người đứng đầu cơ quan, tổ chức chính quyền
địa phương, quyết định việc huy động, khai thác và sử dụng các nguồn lực củađịa phương theo sự phân cấp
Thứ tư, cán bộ CCCX làm việc theo nhiệm kỳ Sau mỗi nhiệm kỳ có thể
được bầu lại hoặc không được bầu lại trong nhiệm kỳ tiếp theo Công tác bầu
cử ở cấp xã có đặc thù, thường bị các quan hệ họ hàng, thân tộc chi phối
2.2.1 Khái niệm hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Hoạt động bồi dưỡng cán bộ CCCX là hoạt động có mục đích, có tổchức, phối hợp giữa hoạt động của chủ thể bồi dưỡng và hoạt động của đốitượng bồi dưỡng nhằm cập nhật kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, củng cốhoàn thiện các kỹ năng cho cán bộ CCCX để họ thực hiện tốt hơn chức năngnhiệm vụ của bản thân
Tóm tắt sự khác biệt giữa đào tạo và bồi dưỡng theo bảng Bảng 2.2 [46]
2.2.2 Đặc điểm hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã trong bối cảnh hiện nay
- Mục tiêu của HĐBD cán bộ CCCX
- Chương trình, nội dung bồi dưỡng cán bộ CCCX được mô tả tại Bảng 2.3 [9].
- Phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng
- Thời gian bồi dưỡng
- Chủ thể, đối tượng bồi dưỡng
- Kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng
2.3 Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã trong bối cảnh hiện nay
2.3.1 Khái niệm quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Quản lý HĐBD tại các cơ sở giáo dục có chức năng, nhiệm vụ ĐT,BDcán bộ là một lĩnh vực của QLGD là những tác động có chủ định của chủ thểquản lý đến HĐBD nhằm đạt đến những mục tiêu của quản lý và mục tiêu của
HĐBD đã xác định
Quản lý HĐBD cán bộ CCCX là tổng hợp các tác động của chủ thể quản
lý đến HĐBD cán bộ CCCX nhằm quản lý khoa học HĐBD và hướng tới thựchiện mục tiêu của HĐBD cán bộ CCCX
Trang 72.3.2 Bối cảnh hiện nay và những vấn đề đặt ra cho quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
2.3.2.1 Những vấn đề cơ bản của bối cảnh hiện nay có tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Những vấn đề đặt ra cho quản lý HĐBD cán bộ CCCX như: Xu thế toàncầu hóa và hội nhập quốc tế, yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hộichủ nghĩa, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, những yêu cầumới về phẩm chất, năng lực của cán bộ CCCX trong bối cảnh hiện nay
2.3.2.2 Yêu cầu đặt ra đối với quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp
xã trong bối cảnh hiện nay
Quản lý HĐBD cán bộ CCCX phải căn cứ vào các yêu cầu của sự pháttriển kinh tế, xã hội của đất nước, vào nhu cầu ĐT,BD của cán bộ Việc bồidưỡng phải đáp ứng nhu cầu của từng vị trí, ngành nghề công tác, phải kết hợphọc tập nghiên cứu lý luận và thực hành trong thực tiễn
2.3.3 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã trong bối cảnh hiện nay
Quản lý mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ sở vật chất - kỹ thuật phục
vụ bồi dưỡng Quản lý chủ thể bồi dưỡng và đối tượng bồi dưỡng, việc kiểm trađánh giá hoạt động bồi dưỡng
2.4 Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã trong bối cảnh hiện nay
2.4.1 Yếu tố bên trong các cơ sở giáo dục
Uy tín, thương hiệu của cơ sở giáo dục; môi trường sư phạm của cơ sởgiáo dục; điều kiện cơ sở vật chất; phẩm chất năng lực của cán bộ quản lý; trình
độ, phẩm chất của giảng viên; đối tượng được bồi dưỡng
2.4.2 Yếu tố bên ngoài cơ sở giáo dục
Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế; yếu tố chính trị, pháp luật, kinh tế vàvăn hóa xã hội; yếu tố khoa học công nghệ và cơ chế quản lý
Kết luận chương 2
Quản lý HĐBD cán bộ CCCX trong bối cảnh hiện nay ở các cơ sở giáodục là nội dung quan trọng để nâng cao chất lượng của HĐBD và nâng cao chấtlượng cán bộ, công chức cấp xã trong giai đoạn hiện nay
Quản lý HĐBD cán bộ CCCX là tổng hợp các tác động của chủ thểHĐBD cán bộ CCCX nhằm quản lý khoa học hoạt động bồi dưỡng và hướngtới thực hiện mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng cán bộ CCCX
Bối cảnh hiện nay có nhiều tác động đến quản lý HĐBD cán bộ CCCX.Trong quá trình quản lý, các chủ thể cần phải tính đến các tác động của toàncầu hóa, hội nhập quốc tế; vấn đề xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN;nền kinh tế thị trường và những yêu cầu mới về phẩm chất năng lực của cán
bộ CCCX
Trang 8Quản lý HĐBD cán bộ CCCX được thực hiện trên nhiều nội dung, trong
đó cần tập trung quản lý các nội dung như: quản lý mục tiêu, nội dung, phươngpháp bồi dưỡng, quản lý chủ thể và đối tượng bồi dưỡng, quản lý phương tiện,vật chất và quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng
Để quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục trong bối cảnhhiện nay, các chủ thể quản lý phải tính đến các tác động của các yếu tố bêntrong và bên ngoài các cơ sở giáo dục
Chương 3
CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC TỈNH THÁI BÌNH 3.1 Khái quát về khảo sát thực trạng và khái quát về các cơ sở giáo dục thực hiện bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã tỉnh Thái Bình
3.1.1 Khái quát về khảo sát thực trạng
- Mục đích khảo sát: Nhằm đánh giá thực trạng HĐBD, thực trạng quản
lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục có chức năng, nhiệm vụ ĐT,BDcán bộ CCCX của tỉnh Thái Bình trong bối cảnh hiện nay
- Nội dung khảo sát: Khảo sát thực trạng HĐBD và quản lý HĐBD cán
bộ CCCX; đánh giá mức độ thực hiện các biện pháp quản lý HĐBD cán bộCCCX đang áp dụng; khảo sát các thuận lợi, khó khăn và các điều kiện ảnhhưởng đến hiệu quả quản lý HĐBD cán bộ CCCX tại các cơ sở giáo dục củatỉnh Thái Bình
- Khách thể khảo sát: Bảng 3.1 Thống kê số lượng điều tra
- Thời gian thực hiện khảo sát: Trong 2 năm: 2017, 2018
- Phương pháp khảo sát: Luận án sử dụng các phương pháp cơ bản: Điềutra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn và phương pháp toán thống kê để xử lý và địnhlượng kết quả nghiên cứu
- Công cụ khảo sát: Phiếu hỏi, phỏng vấn sâu, xin ý kiến chuyên gia, tổchức thảo luận nhóm; nghiên cứu, thống kê, phân tích số liệu; tổng hợp từ cácbáo cáo liên quan về thực trạng bồi dưỡng và quản lý HĐBD cán bộ CCCX
3.1.2 Khái quát các cơ sở giáo dục có chức năng, nhiệm vụ bồi dưỡng cán bộ cấp xã
Hành chính nhà nước: 508 cán bộ (83,83%) đã qua lớp bồi dưỡng kiếnthức quản lý nhà nước
Trang 9Về độ tuổi: cán bộ CCCX ở Thái Bình đều có độ tuổi trên 40.
Về giới tính: Nam giới 589 người (97,19%); nữ giới 17 cán bộ (2,81%)
3.3 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã tại các
* Hình thức bồi dưỡng cán bộ CCCX: Bồi dưỡng xen kẽ vừa học vừa
làm tại các trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện được đánh giá phù hợpnhất Bồi dưỡng tập trung xếp ở vị trí 2/3 Bồi dưỡng theo cụm một số xã,phường, thị trấn xếp thứ 3/3
* Phương pháp bồi dưỡng cán bộ CCCX: Các phương pháp trải nghiệm
thực tế, nêu vấn đề - giải quyết tình huống giả định, thảo luận, hỏi đáp, xêminađược đánh giá phù hợp nhất Phương pháp tự nghiên cứu, làm bài tập thu hoạchthay bài thi được đánh giá ở vị trí 4/4
3.3.4 Thực trạng mức độ phù hợp của địa điểm và thời gian bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Địa điểm bồi dưỡng tại trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, thành phốđược đánh giá phù hợp nhất; tại trường chính trị tỉnh, trường Đại học Thái Bìnhđược đánh giá ở vị trí 2/3
Thời gian bồi dưỡng được đánh giá phù hợp nhất là “Bồi dưỡng vào thứ 7
và chủ nhật” Đa số đều đánh giá Bồi dưỡng liên tục (2 tháng) là không phù hợp
3.4 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
3.4.1 Thực trạng nhận thức mức độ cần thiết về quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Kết quả khảo sát cho thấy CBQL, giảng viên và học viên ở các địaphương trong tỉnh Thái Bình đã đánh giá rất cao mức độ cần thiết của công tácquản lý HĐBD cán bộ CCCX
3.4.2 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Nhận thức về mức độ quan trọng của công tác lập kế hoạch bồi dưỡng
cán bộ CCCX được đánh giá ở mức độ trung bình khá Nội dung “Phân tích
Trang 10bối cảnh, xác định nhu cầu và mục tiêu bồi dưỡng” được đánh giá quan trọng nhất Nội dung “Phân bổ nguồn lực phù hợp cho các công việc đã được lựa
chọn” được đánh giá ở vị trí thấp nhất
3.4.3 Thực trạng về tổ chức hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
* Quản lý các lực lượng tham gia HĐBD cán bộ CCCX
Nội dung “Chọn lựa CBQL, giảng viên và báo cáo viên tham gia hoạtđộng bồi dưỡng” được đánh giá quan trọng nhất Nội dung “Xây dựng cơ chếphối hợp giữa các bộ phận tham gia hoạt động bồi dưỡng” được đánh giá ởmức độ quan trọng thấp hơn
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ thực hiện củaviệc tổ chức HĐBD ở mức độ trung bình Nội dung “Chọn lựa CBQL và giảngviên, báo cáo viên tham gia hoạt động bồi dưỡng” được đánh giá thực hiện tốtnhất Nội dung “Xây dựng cơ chế phối hợp giữa các bộ phận tham gia hoạtđộng bồi dưỡng” ở vị trí 3/3
* Tổ chức phối hợp giữa các đơn vị có trách nhiệm tham gia HĐBD cán
bộ CCCX
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ quan trọng của việcphối kết hợp với các đơn vị liên quan để tổ chức HĐBD tại địa phương ở mức độtrung bình khá, Nội dung “Xây dựng, ký kết hợp đồng” được đánh giá quan trọngnhất (1/5); nội dung “Phân công cán bộ phụ trách lớp học” xếp ở vị trí 5/5
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ thực hiện củaviệc phối kết hợp với các đơn vị liên quan để tổ chức HĐBD tại địa phương ởmức độ trung bình, Nội dung “Xây dựng, ký kết hợp đồng” được đánh giá thựchiện tốt nhất (1/5) Nội dung “Liên hệ đơn vị có nhu cầu mở lớp bồi dưỡng tạiđịa phương” ở vị trí 5/5
3.4.4 Thực trạng chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng cán
bộ chủ chốt cấp xã
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ nhận thức vềtầm quan trọng của việc triển khai kế hoạch theo đơn vị Khoa, Phòng, Trungtâm ở mức độ trung bình Nội dung “Chỉ đạo Khoa chuyên môn lập kế hoạch
và tổ chức giảng dạy” được đánh giá quan trọng nhất (1/4) Nội dung “Chỉ đạocác phòng chức năng phục vụ hoạt động bồi dưỡng và nội dung “Phân côngnhiệm vụ cho các đơn vị liên quan” cùng xếp vị trí thứ 2 Nội dung “Xác địnhcách thức tổ chức hoạt động bồi dưỡng” ở vị trí 4/4
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ thực hiện triểnkhai kế hoạch theo đơn vị Khoa, Phòng, Trung tâm ở mức độ trung bình Nội
dung “Chỉ đạo các phòng chức năng phục vụ HĐBD (kinh phí, CSVC, quản lý lớp)” được đánh giá thực hiện tốt nhất (1/4) Nội dung “Phân công nhiệm vụ cho các đơn vị Khoa, Phòng” ở vị trí 4/4.
3.4.5 Thực trạng kiểm tra, giám sát hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Trang 11Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ quan trọng củaviệc kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng mà các cơ sở giáo dục tại tỉnh Thái
Bình đã và đang triển khai ở mức độ trung bình khá Nội dung “Xây dựng phương thức kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng” và “Tổng hợp kết quả thực hiện” được đánh giá tương đương nhau, ở vị trí số 1 Nội dung “Ra quyết định điều chỉnh” lại xếp ở vị trí 4/4.
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên thì mức độ thực hiện củaviệc kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng mà các cơ sở giáo dục đã và đang
triển khai ở mức độ trung bình Nội dung “Tổng hợp kết quả thực hiện” được đánh giá thực hiện tốt nhất (1/4) Nội dung “Xây dựng phương thức kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng” xếp ở vị trí 4/4.
3.4.6 Quản lý các điều kiện đảm bảo hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Quản lý kinh phí hoạt động bồi dưỡng
Quản lý trang thiết bị, cơ sở vật chất, kỹ thuật
Quản lý môi trường bồi dưỡng
3.5 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
3.5.1 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố bên trong cơ sở giáo dục
Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đến việc quản lý HĐBD cán
bộ CCCX mà các cơ sở giáo dục đã và đang triển khai ở mức độ trung bình
Nội dung “Trình độ, nhận thức, năng lực của lực lượng tham gia bồi dưỡng”
được đánh giá ảnh hưởng nhất (1/6) Nội dung “Trình độ, phẩm chất, năng lựccủa CBQL” và nội dung “Đối tượng được bồi dưỡng (học viên)” ở vị trí thứ 2
3.5.2 Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài cơ sở giáo dục
Đánh giá của CBQL, giảng viên và học viên về mức độ ảnh hưởng củacác yếu tố khách quan đến quản lý HĐBD cán bộ CCCX mà các cơ sở giáo dục
đã và đang triển khai ở mức độ trung bình khá Nội dung “Cơ chế quản lý” được đánh giá ảnh hưởng nhất 1/5, nội dung “Khoa học công nghệ” xếp ở vị trí 5/5.
3.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng cán
để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng cho bản thân
3.6.2 Những khó khăn trong quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp xã
Trang 12Số lượng cán bộ CCCX có trình độ, kỹ năng chuyên môn, tính chuyên
nghiệp cao chưa nhiều Chưa có cơ chế và chính sách phù hợp để thúc đẩy việcnâng cao chất lượng và quản lý cán bộ Năng lực của CBQL, giảng viên, côngnhân viên các cơ sở giáo dục chưa đáp ứng được với yêu cầu và nhiệm vụ.Nội dung, chương trình, tài liệu còn nặng về kiến thức hàn lâm, thiếutính thực tiễn công tác quản lý Phương pháp bồi dưỡng chậm đổi mới Cơ sởvật chất chưa đáp ứng về về số lượng và chất lượng Tài liệu, sách thư việnchưa được cập nhật Thiết bị dạy học thiếu và chưa đồng bộ Nguồn ngân sáchchi cho công tác bồi dưỡng còn hạn hẹp
Đội ngũ cán bộ CCCX chưa được ĐT, BD chuẩn chức danh Công tác
bồi dưỡng cán bộ CCCX chưa phân cấp mạnh, chưa ban hành văn bản chỉ đạoviệc bồi dưỡng cán bộ CCCX
Chế độ, chính sách về ĐT,BD chưa được bổ sung cho phù hợp Tuyểnsinh không đúng đối tượng, tiêu chuẩn, cử số lượng đi bồi dưỡng quá hoặcthiếu chỉ tiêu được phân bổ
Công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng bồi dưỡng, việc đánh giá kết quảhọc tập của người học chưa đầy đủ và khách quan; chưa đánh giá chính xácnăng lực học tập và ý thức của học viên
Phương pháp đánh giá sau quá trình bồi dưỡng chức danh cán bộ CCCX chưa
được triển khai, chưa có kế hoạch chi tiết, đồng bộ của nhà trường, địa phương
3.6.3 Nguyên nhân những kết quả đạt và hạn chế
3.6.3.1 Nguyên nhân của những thành tựu đạt được
Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp
uỷ Đảng đối với công tác ĐT,BD cán bộ là yếu tố quan trọng, quyết định sựthành công của công tác bồi dưỡng cán bộ Sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt củaTỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh với công tác cán bộ các cấp trong tỉnh
Các cấp uỷ, tổ chức đảng quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện Các cơquan tổ chức cán bộ đã giúp cấp uỷ nắm bắt nhu cầu ĐT,BD của cán bộ cấp xã,chủ động đề xuất với cấp uỷ xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, cử cán bộ đi học
Sự phối hợp giữa chính quyền địa phương với cơ sở giáo dục bảo đảm cho sựlãnh đạo thống nhất, toàn diện và hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước đốivới công tác ĐT,BD cán bộ Các cơ sở giáo dục đã ban hành các bộ quy chế vềĐT,BD; tăng cường công tác thanh tra, công tác đảng; tăng cường phối hợp vớicác địa phương, đơn vị; áp dụng phương pháp bồi dưỡng tích cực; cải tiến côngtác đánh giá kết quả bồi dưỡng; quan tâm xây dựng đội ngũ giảng viên và cơ sởvật chất phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu, học tập
3.6.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém
- Thiếu quy hoạch tổng thể mang tính chiến lược về ĐT,BD Thiếu quy
định, định hướng thống nhất của Trung ương về yêu cầu, nội dung chương trìnhkhung ĐT,BD cán bộ chủ chốt, nhất là bồi dưỡng chức danh
- Công tác nghiên cứu, tổng kết thực tiễn chưa theo kịp thực tiễn; Tư duyquản lý HĐBD của các cơ quan tham mưu chậm đổi mới; chưa nắm bắt kịpthời yêu cầu công tác quản lý ĐT, BD trong điều kiện mới