Thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ trong luật phá sản doanh nghiệp của việt nam những vấn đề lý luận và thực tiễn

Điều này không chỉ cứu vãn doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thoát khỏi tình trạng bị thanh lý tài sản, phục hồi lại được hoạt động sán xuất kinh doanh của mình mà còn có thể đảm b

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ T ư PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI• • • •

o O o

-TRẦN MINH TIẾN

NAM - NHỮNG VẤN ĐÊ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

-ĨRỰỜNG OA! H C C LI.ĨẬT HA NÓI

PHÒNG ;.': r J'JŨ1

HÀ NỘI - 2003

ý ê i x ỉ tì rỉu ĩn f//twyi Ạàty tc ỉìn y ếìM đn bâu ầắc đ ũ i 'tuồi Ệ ĩeÁ ứũ sphan • H ưu Ệ/í/K các lfưầf; cẠ ỹiá<i, đ m m mỵ/kiềỷt, ếcm ếề mi y ia đ ìn íi đ ã

lâ n Pnt/t y / /< (Ỉĩỉ /<'i h o à n t ỉ tà n h /lẩn năn tiỉm ỉ

íĩá c ọi,ả

& \ần 'ẨUnA @iên

Wó x in e/ưĩrt fÂà/rtẮ ẳM f tẻ ừ m ẹ /n ế t fỉn ếẩtt iắe đ ố i tỉđr' fĩỉề n bỹ 'Hưu 'ý/tu', rớr l/u ỉy , rĩ yiá o , đ ề n ỹ nọẬừê^, ếmt ếè tồ ự iu rĩirtỉi fĩã /ồ n /ìttỉt ợtrí/t d ã f<>i hồn /ỉtầ n  ủm) năn n à y !

j T' • ? ơãr ự ra

ễfaần l íinA & iến

1.1. Phục hồi doanh nghiệp mắc nợ và vai trò của nó trong

thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản

7

1.2. Vị trí của thủ tục phục hồi doanh nghiệp mấc nợ trong

quá trình giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản

16

1.3. Chế định phục hồi doanh nghiệp mắc nợ trong pháp luật

về phá sản của Việt nam

21

1.4 Pháp luật về phục hồi doanh nghiệp mắc nợ ở một số

nước trên th ế giới

23

Chương 2 Thực trạng thi hành phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

trong thủ tục phá sản Việt nam

39

2.2. Thủ tục thực hiện việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ 46 2.3 Thưc hiên phương án phuc hồi và hâu quả pháp lý của

việc áp dụng thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

67

Chương 3 M ột sô kiến nghị hoàn thiện khung pháp luật điều

chỉnh thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

70

3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật về phục hồi doanh

nghiệp mắc nợ

70

3.2. Định hướng hoàn thiện khung pháp luật điều chỉnh ĩhủ

tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

71

3.3 Một số kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện khung pháp

luật về phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

72

KẾT LUẬN

DANH M ỤC T À I LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài.

Trong hệ thống pháp luật về phá sản doanh nghiệp, thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ là một nội dung quan trọng Khác với thủ tục thanh lý doanh nghiệp là thủ tục nhằm chuyển hoá toàn bộ tài sản của con nợ thành tiền đe thanh toán cho các chủ nợ và làm chấm dứt sự tồn tại, hoạt động của con nợ, thủ tục phục hổi, trái ngược hoàn toàn với thủ tục thanh lý, là thủ tục nhằm đem lại cho con nợ đang lâm vào tình trạng phá sản những điều kiện và

cơ hội tiếp tục kinh doanh Điều này không chỉ cứu vãn doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thoát khỏi tình trạng bị thanh lý tài sản, phục hồi lại được hoạt động sán xuất kinh doanh của mình mà còn có thể đảm bảo quyền lợi cho chính bản thân các chủ nợ cũng như duy trì trật tự, ổn định xã hội, duy trì công an việc làm cho người lao động trong doanh nghiệp mắc nợ Vì thế, pháp luật cỉia các quốc gia trên th ế giới có xu hướng đề cao thủ tục phục hồi

Trong bối cảnh gia nhập, hội nhập quốc tế và khu vực trốn mọi lĩnh vực cua đời sống kinh tế - xã hội nói chung và pháp luật nói riêng, pháp luật về phá sản của Việt nam cũng đi theo xu hướng chung của các quốc gia khác đề cao vai trò của thủ tục phục hồi Cho nên, dù ra đời khá muộn song ngay từ khi ban hành lần đầu vào năm 1994, Luật Phá sản doanh nghiệp cũng đã có những quy định khá chi tiết, thể hiện đầy đủ nội dung của thủ tục phục hồi nhằm cứu vãn doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính trong hoạt động kinh doanh lâm vào tình trạng phá sản

Song thực tế thi hành Luật Phá sản doanh nghiệp trong 9 năm qua đã chỉ cho chúng ta thấy nhiều điểm bất cập Không phải ngẫu nhiên mà Báo cáo tổng kết ngành Toà án năm 2001 đã nhận định rằng “ Các doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản trên thực tế là không ít nhưng yêu cầu tuyên bố phá sản tại " o à án ngày càng ít đi Tinh hình này xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhưng trong đó một nguyên nhân quan trọng là nguyên nhân về mặt pháp lý

Thực tế thi hành trong những năm qua đã cho thấy quy định của phá sản doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành còn chưa đầy đủ, thiếu nhiều quy định cần thiết, nhiều quy định lại quá cứng nhắc, không phù hợp với thực tiễn ”

Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang khẩn trương hoàn thiện khung pháp luật kinh tế về doanh nghiệp trong đó có pháp luật về thủ tục phục hồi Việc hoàn thiện pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ phải đáp ứng những đòi hỏi, yêu cầu mới do sự phát triển của nền kinh tế thị trường đặt

ra Thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ phải được quy định đơn giản hơn, hiệu quả hơn

Với mục đích góp phần vào việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật về phá sản doanh nghiệp nói chung, thủ tục phục hồi doanh nghiệp nói riêng,

việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp của đề tài “Thủ tục phục hồi doanh nghiệp mác nợ trong pháp luật về phá sản doanh nghiệp

ỏ Việt n am - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” để thông qua đó tìm ra

những định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nơhiệp là một nhu cầu bức thiết và có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu đề tài.

Phục hồi doanh nghiệp và thanh lý doanh nghiệp là hai thủ tục cơ bản trong việc giải quyết doanh nghiệp mắc nợ Pháp luật về phá sản của bất cứ quốc gia nào trên thế giới dù là theo trường phái bảo vệ quyền lợi của chủ nợ hay bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp mắc nợ hoặc là trung dung đều có nhũng quy định cần thiết điều chỉnh cả hai thủ tục này

Cũng giống như các quốc gia khác, Luật Phá sản doanh nghiệp của Việt nam ngay từ khi được ban hành cũng đã có nhiều quy định điều chỉnh cả hai thủ tục này Khác với các quốc gia khác có sự tách bạch giữa thủ tục phục hồi

và thú tục thanh lý, luật phá sản của chúng ta gộp cả hai thủ tục này thành một thư lực chung là thủ tục phá sản

Đến thời điểm hiện nay, cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về thủ

tục phá sản nói chung và thủ tục phục hồi nói riêng Có thể kể đến công trình

Báo cáo phúc trình đề tài “Đánh giá thực trạng, thực hiện nghiên cứu, phân

tích để khuyến nghị hoàn thiện pháp luật phá sản doanh nghiệp và các quy

định pháp luật có liên quan” của Câu lạc bộ pháp chế doanh nghiệp do TS

Dương Đăng Huệ làm chủ nhiệm đề tài; hoặc các bài viết như một số vấn đề

lý luận về phá sản - thực tiễn và phương hướng hoàn thiện của Phạm Xuân

Thọ, Chánh toà kinh tế TAND thành phố Hồ Chí Minh; Một số vấn đề lý luận

về phá sản của TS.Trần Kim Hào, Ths Nguyễn Kim Anh ở Viện nghiên cứu

Quản lý kinh tế TW; phương hướng và nội dung cơ bản của dự án luật phá sản

của tác giả Ngô Cường, Phó Viện trưởng Viện khoa học xét xử - Toà án nhân

dân tôi cao; thực tiễn giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp trong

thời gian qua, những khó khăn, vướng mắc và một số kiến nghị, đề xuất của

TS Nguyễn Văn Dũng, Toà án nhân dân tối cao Tuy nhiên, các công trình và

bài viết này chỉ đề cập đến những nội dung cơ bản của thủ tục phá sản nói

chung mà chưa nghiên cứu một cách chuyên sâu, toàn diện và hê thống về các

khía cạnh pháp lý của thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ với tư cách là

một thủ tục độc lập cũng như đánh giá toàn diện thực trạng của các quy định

về thủ tục phục hồi để từ đó đưa ra những kiến nghị nhằm xây dựng và hoàn

thiện pháp luật về thủ tục phục hồi

3 M ục đích nghiên cứu và nhiệm vu của luận văn

Mục đích chính của luận văn là nghiên cứu một cách hệ thống, toàn

diện các vấn đề lý luận về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ, thực trạng

quy định và áp dụng pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ để

trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp góp phần xây dựng và hoàn thiện pháp

luật thủ lục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Với mục đích trên, đề tài đặt ra

các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ như: đối tượng áp dụng thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ;

bản chấi pháp lý của thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ; mục đích của việc quy định thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ; những nội dung quan trọng của thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ với tư cách là một chế định trong Luật Phá sản doanh nghiệp .

- Nghiên cứu và đánh giá một cách toàn diện thực trạng các quy định và thực tiễn áp dụng pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Thông qua đó nêu lên những tồn tại, hạn chế, bất cập của pháp luật phá sản về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ hiện hành

- Đề ra các định hướng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật

về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

4 Phạm vi nghiên cứu.

Phục hổi doanh nghiệp mắc nợ là một nội dung quan trọng trong pháp luật về phá sản doanh nghiệp Dưới góc độ pháp lý, việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ có thể được nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau Có thể là những biện pháp nhằm phục hồi doanh nghiệp, có thể là thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Việc phục hổi có thể được diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, ngoài toà án hoặc trong toà án

Do tính phức tạp của vấn đề nên với khuôn khổ của luận văn thạc sỹ cao học luật, luận văn chỉ đi sâu nghiên cứu các nội dung liên quan đến thủ tục irong toà án áp dụng cho việc phục hồi các doanh nghiệp mắc nợ

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê Nin về Nhà nước và pháp luật, quan điểm xây dựng và phát triển nền kinh tế

đa thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Đảng và Nhà nước ta

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu nghiên cứu cụ thể mà đề tài đặt

ra, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học như: thống kê, phân tích, so sánh, đối chiếu, tổng hợp, khảo sát thực tiễn

Ngoài ra, để hoàn thành luận văn, tác giả còn sử dụng phương pháp trao đổi nhằm tham khảo ý kiến của nhiều cán bộ có bề dày kinh nghiêm trong công tác nghiên cứu, giảng dạy ở các cơ sở nghiên cứu đào tạo hoặc các chuyên gia đang xây dựng Luật Phá sản doanh nghiệp để luận văn có tính lý luận và thực tiễn cao

6 Ý ngb-a khoa học và thực tiễn của luận văn

Luận văn là công trình nghiên cứu có hệ thống và toàn diện về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ v ề mặt khoa học và thực tiễn, luận văn có những đóng góp:

T h ứ nhất: Lần đầu tiên thủ tục phục hổi doanh nghiệp mắc nợ - một

ihủ tục độc lập và quan trọng trong thủ tục phá sản được nghiên cứu một cách loàn diện và hệ thống cả về lý luận cũng như thực tiễn nhằm tạo cơ sở cho việc xây dựng, ban hành, thực hiện pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc

T h ứ hai: Luận văn đã phân tích, đánh giá toàn bộ thực trạng quy định

và áp dụng pháp luật về thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

T h ứ ba: Qua quá trình nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng, luận

vãn đã có những đề xuất định hướng và giải pháp nhằm xây dựng và hoàn thiện pháp luật về thủ tục phục hổi doanh nghiệp mắc nợ

Kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo trong công tác xây dựng, nghiên cứu và áp dụng pháp luật nhất là trong bối cảnh chúng ta đang tiến hành sửa đổi, bổ sung Luật Phá sản doanh nghiệp

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm Lời nói đâu, kết luận và nội dung 3 chương:

C hư ong 1: K h á i quát ch u n g vê thủ tục p h ụ c hồi doanh nghiệp mắc

C hương 2: T h ủ tụ c p h ụ c h ồ i doanh nghiệp m ắc n ợ trong p h á p luật

p h á sản doanh n g h iệp của V iệt n a m và thực tiễn áp dụng;

C hương 3: M ộ t sô kiến n g h ị n hằm hoàn thiện các quy địn h p h á p luật điều ch ỉn h thủ tục p h ụ c h ồi doanh nghiệp mắc nợ.

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VE THỦ TỤC PHỤC H ồ i DOANH N G H IỆ P MAC NỢ

1.1 PHỤC HỔI DOANH NGHIỆP MẮC NỢ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG THỦ TỤC GIẢI QUYẾT YÊU CÂU TUYÊN B ố PHÁ SẢN

1.1.1 Bản chất pháp lý của phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

Trong nền kinh tế thị trường, dưới sự tác động của các quy luật khách quan, hoạt động kinh doanh thua lỗ của các doanh nghiệp là điều khó tránh khỏi Việc kinh doanh thua lỗ của các doanh nghiệp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau Có thể là những nguyên nhân khách quan như khó khăn với các cơ quan tổ chức có chức năng quản lý kinh doanh; khó khăn về khách hàng hoặc khó khăn về những sự kiện không đoán được Cũng có khi việc kinh doanh thua lỗ của doanh nghiệp lại xuất phát từ nguyên nhân chủ quan, nội tại bên trong doanh nghiệp như năng lực lãnh đạo yếu kém của người điều hành doanh nghiệp; tổ chức quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh kém, không hiệu quả; chính sách thương mại của doanh nghiệp tồi hoặc doanh nghiệp có những khó khăn về tài chính

Chính việc kinh doanh thua lỗ này đã dẫn đến tình trạng một doanh nghiệp phải nợ một hoặc nhiều doanh nghiệp khác Để bảo vệ quyền lợi của các chủ nợ, ở mỗi quốc gia, đều có các quy định pháp lý về thủ tục thu nợ cá nhân riêng biệt cho phép các chủ nợ được yêu cầu con nợ thanh toán các khoản nợ của mình Nhưng thủ tục này tỏ ra hạn chế khi mà vào thời điểm thanh toán, khả năng thanh toán của con nợ không đủ để đảm bảo chi trả nợ nần cho tất cả các chủ nợ Chỉ có các chủ nợ khởi kiện con nợ đầu tiên mới được thanh toán các khoản nợ còn các chủ nợ khởi kiện sau không thu được

gì Đê' đảm bảo quyền lợi cho mọi chủ nợ, thủ tục phá sản được đặt ra để giải quyết tinh trạng này

Thủ tục phá sản gồm thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ và thủ tục ihanh lý tư pháp doanh nghiệp mắc nợ Trước đây, luật phá sản các nước đều chỉ nhằm vào việc bảo vệ quyền lợi cho các chủ nợ, cho nên, nếu con nợ lâm vào tình trạng phá sản và có yêu cầu tuyên bố phá sản thì Toà án sẽ ra tuyên

bố phá sản ngay Kể từ những năm 1970 trở lại đây, luật phá sản không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi cho các chủ nơ mà còn hướng đến bảo vệ lợi ích của chính con nợ và nghĩ cho cùng, việc bảo vệ quyền lợi của con nợ cũng chính

là bảo đảm quyền lợi cho các chủ nợ Vì vậy, pháp luật phá sản hiện nay của nhiều quốc gia không nhằm mục đích đưa các doanh nghiệp mất khả năng Ihanh toán các khoản nợ đến hạn vào tình trạng phá sản mà ngược lại, đã có nhũng biện pháp tích cực giảm thiểu những thiệt hại tiêu cực cho bản thân các doanh nghiệp mắc nợ, và có mục đích cứu vãn các doanh nghiệp thoát khỏi lình trạng phá sản để tiếp tục duy trì hoạt động của doanh nghiệp mắc nợ Với mục tiêu này, luật phá sản ở hầu hết các nước như Anh, Pháp, Mỹ, Nhật bản, Rumanie, Nga, Ba Lan, Trung quốc và kể cả Việt nam đều có quy định về phục hổi doanh nghiệp

Phục hồi, theo Từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Đồng nai năm

1997 được hiểu là khôi phục lại cái đ ã mất đi [9, tr764] Cũng theo từ điển này, khôi phục được hiểu là làm cho có lại được hay trở lại được như trước [9,

11.490]

Theo Từ điển bách khoa Việt nam, tập 2 thì phục hồi hay hồi phục đều

được hiểu như nhau là thiết lập lại cân bằng về [10,tr 362].

Tuy nhiên, cả hai định nghĩa trên chỉ là định nghĩa trong ngôn ngữ phổ thông chứ không phải là định nghĩa trên phương diện pháp lý của khái niệm phục hồi

Luật phá sản doanh nghiệp của Việt nam (sau đây gọi tắt là Luật PSDN)

không đưa ra khái niệm p h ụ c hồi doanh nghiệp mắc nợ Khoa học pháp lý

của Việt nam cũng chưa xây dựng khái niệm khoa học về phục hồi doanh nghiệp mắc nợ.

Tuy nhiên, theo tác giả Ngô Cường, Phó viện trưởng Viện khoa học xét

xử TAND tối cao thì phục hồi là đem lại cho con nợ đang trong tình trạng khó khăn những điều kiện và cơ hội tiếp tục kinh doanh chứ không phải là thanh toán con nọ'dó [2 tr.3].

Với cách hiểu này, tác giả đồng thời chỉ ra 3 dấu hiệu đặc trưng của việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ:

-Đối tượng áp clụng của phục hồi là những con nợ nằm trong tình trạng

kì ló khăn vê tài chính;

-Tronẹ tiến trình phục hồi không có sự thanh lý tài sản của con nợ; -Mục đích của việc phục hồi là nhằm tạo điều kiện cho con nợ được tiêp tục hoạt đông kinh doanh.

Cũng với mục đích xây dựng khái niệm phục hồi doanh nghiệp, Giáo sư luật học G érard Cornu, trường Đại học tổng hợp M onpeillier trong cuốn Từ điển luật học của mình do N hà xuất bản Association Henri Capitant xuất bản

năm 2000 bằng tiếng Pháp đã định nghĩa rằng “phục hồi doanh nghiệp mắc nợ trên phương diện pháp lý là m ột thủ tục được m ở cho mọi doanh nghiệp của luật tư nằm trong tình trạng ngừng thanh toán các khoản nợ nhằm cho phép

C Ư U vãn doanh nghiệp, duy trì hoạt động của doanh nghiệp và việc làm củng như hoàn trả được các khoản n ợ ” [22 tr.730].

Với cách định nghĩa như trên, Giáo sư Gérard Cornu đã chỉ cho chúng

ta thấy được 3 đặc trưng cơ bản của việc phục hồi doanh nghiệp Đó là:

-Phục hồi doanh nghiệp lả một thủ tục luật định:

-Dối tượng áp dụng ầà những doanh nghiệp ngừng thanh toán các khoản nọ' đến hạ n ;

-Mục đích của việc phục hồi ỉà cứu vãn, duy trí hoạt động của doanh nghiệp và hoàn trả các khoản nợ.

Chúng tôi đồng ý với quan điểm nêu trên rằng việc áp dụng các biện pháp tài chính cần thiết khi doanh nghiệp không thanh toán được các khoản

nợ đến hạn cũng là việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Song đó là các biện pháp phục hồi do con nợ tự áp dụng mà không phải là thủ tục phục hồi bắt buộc do Toà án áp dụng Việc phục hồi có thể là tự phục hồi (hay còn gọi là phục hồi ngoài toà án) và phục hồi bắt buộc (hay còn gọi là phục hồi trong Toà án) Thủ tục phục hồi với tư cách là một chế định trong LPSDN do Nhà nước xây dựng và điều chỉnh phải được hiểu trên phương diện của một thủ tục bát buộc, tiến triển theo những bước, giai đoạn nhất định mà pháp luật đặt ra

Thứ hai: Đối tượng úp dụng của việc phục hồi là những doanh nqhiệp mai khả năng thanh toán nợ

Mất khả năng thanh toán nợ được hiểu là “tình trạng mà một người hoặc một doanh nghiệp không còn đủ tiền trong quỹ đ ể thanh toán các khoản

nợ bị đ ò i” [ 22 tr.67]

Mất khả năng thanh toán nợ không đồng nghĩa với việc “vỡ nợ” của

doanh nghiệp Có những trường hợp tổng giá trị tài sản có của doanh nghiệp lớn hơn tổng giá trị nợ của doanh nghiệp nhưng tại một thời điểm nhất định doanh nghiệp không còn đủ tiền trong quỹ để có thể thanh khoản ngay những khoản nợ đến hạn Những khoản nợ này có thể là những khoản nợ mang tính chất kinh doanh hoặc những khoản nợ mang tính chất dân sự Có trường hợp tổng giá trị tài sản có thấp hơn tổng giá trị tài sản nợ của doanh nghiệp nhưng doanh nghiệp vẫn có khả năng thanh toán các khoản nợ của các chủ nợ Trường họp thứ nhất được coi là doanh nghiệp mất khả năng thanh toán nợ Trường hợp thứ hai không được coi là doanh nghiệp m ất khả năng thanh toán

Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán nợ đeu là có thể được áp dụng thủ tục phục hồi Chỉ những doanh nghiệp còn có khả năng phục hồi hoặc vì tầm quan trọng của doanh nghiệp trong lĩnh vực hoạt động mới là đối tượng của việc phục hồi

Tlìứ ba: Phục hồi doanh nghiệp mắc nợ là một thủ tục đặc biệt

Tính chất đặc biệt của thủ tục này thể hiện ở chỗ:

=>Hoàn toàn không có sự phân chia tài sản của doanh nghiệp mắc nợcho các chủ nợ;

=>Trong suốt tiến trình áp dụng thủ tục, đặc biệt là trong thời gian thử thách, chủ doanh nghiệp mắc nợ hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp mắc nợ vẫn được tiếp tục duy trì hoạt động điều hành doanh nghiệp mắc nợ.

Hai đặc điểm nêu trên của thủ tục phục hồi bắt nguồn từ mục đích của việc xây dựng quy định về phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Mục đích cơ bản của việc quy định thủ tục phục hồi là nhằm cứu vớt, tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mắc nợ Đây cũng chính là đặc điểm quan trọng nhất để phân biệt với thủ tục thanh lý doanh nghiệp mắc nợ Trong thủ tục thanh lý doanh nghiệp mắc nợ, sau khi có quyết định thanh lý doanh nghiệp mắc nợ, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ tiến hành phân chia tài sản còn lại của doanh nghiệp mắc nợ cho các chủ nợ tương ứng với phần quyền tài sản của họ Vì vậy, doanh nghiệp mắc nợ sẽ chấm dứt tổn tại và chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp cũng không còn được tiếp tục lãnh đạo doanh nghiệp nữa Trong khi đó, đối với thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ, nếu như phương án phục hổi được chấp thuận thì sẽ không có

sự phản chia tài sản còn lại của doanh nghiệp mắc nợ Trên cơ sở số tài sản còn lại này, cùng với nguồn vốn bổ sung từ sự thông qua phương án phục hồi doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp hoặc người đại diện hợp pháp của doanh nghiệp mắc nợ tiếp tục tiến hành điều hành doanh nghiệp để đưa doanh nghiệp thoát khỏi tình trạng mất khả năng thanh toán nợ, lâm vào tình trạng phá sản

T hứ tư: M ục đích của việc phục hồi là nhằm cứu vãn, duy trì hoạt động cua doanh nghiệp và hoàn trả nợ cho các chủ nợ

Đây cũng là dấu hiệu cơ bản để phân biệt thủ tục phục hồi với thủ tục thanh lý doanh nghiệp Với mục đích này, thủ tục phục hồi sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính tiếp tục được tổn tại Điều này có lợi cho hơn cho nền kinh tế nhất là khi trong điều kiện hiện nay tình trạng thấtnghiệp ngày càng cao

Mạt khác, phục hồi cũng như thanh lý doanh nghiệp đều là phương thức thu hồi nợ tập thể Vì thế, mục đích của cả hai thủ tục này nhằm đến là con nợ thanh toán các khoản nợ cho các chủ nợ Trong thủ tục thanh lý, quyền lợi của các chủ nợ được đảm bảo ngay từ khi phân chia thanh lý, được bảo đảm trọn vẹn hoặc không trọn vẹn Trong thủ tục phục hồi, quyền lợi của các chủ nợ không được đảm bảo ngay mà trên thực tế nó có thể sẽ được đảm bảo trong lương lai khi doanh nghiệp mắc nợ phục hồi thành công.

Từ việc phân tích những đặc điểm nêu trên, chúng tôi đưa ra khái niệm phục hồi doanh nghiệp mắc nợ như sau:

Thủ tục phục hồi là thủ tục do Toà án quyết định áp dụng trong đó, m ột doanh nghiệp không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn được ìiưót ặ một thời hạn nhất định đ ể thi hành phương án phục hồi do Hội nghị chủ nợ thông qua dưới sự giám sát của Toà án và đại diện của chủ nợ.

1.1.2 Vai trò của thủ tục phục hồi

Căn cứ vào quan hệ giữa doanh nghiệp mắc nợ và chủ nợ, pháp luật về phá sản của các quốc gia trên thế giới có thể được chia thành 3 nhóm Đó là nhỏm pháp luật phá sản bảo vệ lợi ích của chủ nợ, nhóm pháp luật phá sản bảo

vệ lợi ích của doanh nghiệp mắc nợ và nhóm pháp luật phá sản trung dung Song cho dù là thuộc nhóm nào thì pháp luật về phá sản của các quốc gia trên thế giới đều có những quy định hết sức quan trọng điều chỉnh thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Bởi vì, thủ tục phục hồi có một vai trò rất quan trọng

mà so sánh với nó, thủ tục thanh lý doanh nghiệp mắc nợ sẽ không thể có được

M ộ t là:Bảo vệ m ột cách tôi đa quyền lợi của doanh nghiệp mắc n ợ

Đây là mục đích cơ bản và tiên quyết để xây dựng và áp dụng thủ tục phục hồi Trước đây, pháp luật phá sản của các quốc gia có xu hướng bảo vệ

quyền lợi cho các chủ nợ (hay còn gọi là hướng vào chủ nợ) mà không quan

tâm đến việc báo vệ lợi ích chính đáng của bản thân doanh nghiệp mắc nợ Song từ những năm 70 trở lại đây, pháp luật phá sản của hầu hết các quốc gia,

nhất là nhũng quốc gia phát triển, lại có xu hướng phát triển theo “hướng vào con //ợ” tức là nhằm bảo vệ lợi ích của chính bản thân doanh nghiệp mắc nợ.

Sở dĩ có xu hướng này là vì các nhà lập pháp quan niệm rằng cần phải

có thủ tục phục hồi để bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp khi lâm vào tình trạng phá sản Nếu không phục hồi doanh nghiệp mắc nợ, để doanh nghiệp lâm vào tinh trạng phá sản bị thanh lý thì hậu quả để lại cho xã hội là rất nghiêm trọng Người lao động khi doanh nghiệp mắc nợ bị thanh lý sẽ trở nên thất nghiệp Nhà nước sẽ phải dành một khoản ngân sách không nhỏ để trợ cấp cho những người này Tiếp nữa, việc thanh lý doanh nghiệp cũng có thể làm mất đi công cụ sản xuất, mất đi những kiến thức về khoa học và công nghệ của doanh nghiệp Bản thân doanh nghiệp mắc nợ trong quá trình hoạt động kinh doanh của mình phải có quan hệ với các đối tác khác Vì thế, nếu bị phá sán thì các đối tác kinh doanh sẽ bị mất đi một bạn hàng Do đó, cần thiết phải bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp mắc nợ

;• i trò của thủ tục phục hồi trong việc bảo vệ quyền lợi của doanh

nghiệp mắc nợ được thể hiện ở chỗ khi thủ tục phục hồi được mở, doanh

nghiệp mắc nợ sẽ có một khoảng thời gian cần thiết, dưới sự bảo vệ của pháp

luật, tránh được sự “quấy rẩy” của các chủ nợ đòi thanh toán các khoản nợ

đến hạn để xây dựng và thực hiện việc phục hồi công việc kinh doanh của mình Đồng thời, doanh nghiệp mắc nợ cũng tranh thủ được kinh nghiệm trong công tác quản lý, điều hành, tổ chức và phương thức kinh doanh của các chủ nợ khi họ tham gia vào quá trình góp ý, xây dựng và thông qua phương án phục hồi doanh nghiệp./

H ai ỉà: Tối đa hoá việc trả n ợ cho các chủ nợ, qua đó bảo vệ được quyền lọi của chủ nọ

Như chúng ta đã biết, việc thanh lý doanh nghiệp mắc nợ trong nhiều trương hợp không thể bảo đảm toàn vẹn quyển lợi cho các chủ nợ Điều này thường xuyên xảy ra đối với những doanh nghiệp mắc nợ có tài sản nợ lớn hơn lài sàn có Đối với các chủ nợ, trong trường hợp doanh nghiệp mắc nợ gặp khó khăn, tốt hơn hết là để cho doanh nghiệp mắc nợ tồn tại và tiếp tục trả dần nợ Nếu doanh nghiệp mắc nợ tiếp tục hoạt động, trong tương lai doanh nghiệp có Ihê thu lợi nhuận, vì thế quyền lợi của các chủ nợ sẽ có thể được bảo vệ toàn vẹn hơn là việc thanh lý doanh nghiệp để chia nám xẻ bảy tài sản có của doanh nghiệp mắc nợ Và thủ tục phục hồi được đặt ra để nhằm mục đích này.

Ba là: D uy trí trật tự và ổn định x ã hội

Để có thê hoạt động sản xuất và phát triển, các doanh nghiệp không thể

tự mình mà phải có những mối quan hệ với các doanh nghiộp khác trong thương trường Vì thế, nếu một doanh nghiệp bị phá sản thì tất yếu có rất nhiều chủ nợ là các doanh nghiệp khác có quan hệ với doanh nghiệp bị phá sán sẽ chịu sự tác động không nhỏ về tài chính Đăc biêt, là những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ, ngân hàng Đối với những doanh nghiệp này, việc phá sản của một doanh nghiệp có thê kéo theo sự đổ

vỡ của cả một hệ thống các doanh nghiệp hoạt động cùng loại

Mặt khác, nếu một doanh nghiệp bị phá sản thì sẽ dẫn đến hậu quả là làm nhiều người mát việc làm Trong điều kiện của thị trường lao động hiện nay khi mà cung lớn hơn cầu thì giải quyết tình trạng thất nghiệp không phải

là một vấn để dễ dàng

Vì thế, nếu việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ thành công thì không nhũng người lao động không bị mất việc làm mà bản thân những bạn hàng của doanh nghiệp cũng không bị liên luỵ thay bởi việc phá sản của khảch hàng minh Và vì thế, môi trường kinh doanh của các chủ thể kinh doanh sẽ trở nên

ổn (tịnh hơn, phát triển hơn, tránh được sự phá sản dây chuyền, tránh được tình

trạng mâu thuẫn, hỗn loạn, mất trật tự xã hội khi tranh giành tài sản của con

nợ

1.2 VỊ TRÍ CỦA THỦ TỤC PHỤC H ổ i DOANH NGHIỆP MẮC NỢ TRONG QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẼT YÊU CẨU TUYÊN B ố PHÁ SẢN

Một trong những mục đích cơ bản của thủ tục phục hồi ở hầu hết các

quốc gia nói chung và Việt nam nói riêng là phục hồi khả năng thanh toán nợ

của các doanh nghiệp mắc nợ, đưa doanh nghiệp mắc nợ thoát khỏi tình trạng

khó khăn về tài chính Song đối với những doanh nghiệp không có khả năng

phục hồi thì pháp luật các nước cũng tạo điều kiện thuận lợi để thanh lý doanh

nghiệp trong thời gian sớm nhất nhằm hạn chế tối đa những thiệt hại có thể

gây ra cho các chủ nợ, loại thải những doanh nghiệp yếu kém ra khỏi thương

irường, đảm bảo quyền bình đẳng của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị

trường Đối với những doanh nghiệp mất khả năng thanh toán nợ nhưng vẫn

có thể phục hồi được hoạt động sản xuất kinh doanh thì pháp luật sẽ dành tối

đa cơ hội cho phép những doanh nghiệp này được phuc hồi Chúng ta có thể

thấy rõ điều đó thông qua hai mô hình thủ tục phục hồi trong pháp luật của

Pháp và của NhậtBản

Yêu cầu mở th ủ tục phục hồi

Xoá bỏ, những phương pháp khác

P h á n quyết kết thúc

t h ủ tục th a n h lý

Vì tài Vì vượt san co quá của DN khoản không nơ đủ

H ìn h 1: T h ủ tụ c p h ụ c hồi doanh nghiệp

m ắc n ợ của P háp (N guồn: www.juriscope.org)

T H Í r v *Êf r _ị

T R ư q H S Đ Ạ N 0 I Ị

Ị PHỎNG DỌC -

Trong pháp luật về phá sản của các nước, thủ tục phục hồi được áp dụng khi doanh nghiệp mắc nợ mất khả năng thanh toán nợ và còn khả năng phục hổi Song để thủ tục này có thể được tiến hành thì những chủ thể có quyền yêu cẩu mở thủ tục phải đệ đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi đến Toà án có thẩm quyền Sau đó, Toà án sẽ xem xét và đánh giá và ra quyết định mở hay không

mở việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ Trong tiến trình giải quyết yêu cầu mỏ' thủ tục phục hồi, tuỳ từng trường hợp và theo những điều kiện nhất định

mà doanh nghiệp mắc nợ có thể sẽ được phục hồi hay bị thanh lý Thủ tục phục hồi và thủ tục thanh lý doanh nghiệp mắc nợ là hai thủ tục độc lập trong tiến trình giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanh nghiệp, trong đó thủ tục phục hồi luôn được ưu tiên áp dụng Ngoài ra, trong trường hợp cần thiết, thủ lục phục hồi có thể nhanh chóng chuyển sang thủ tục thanh lý doanh nghiệp

Khác với thông lệ chung đó, pháp luật Việt nam lại quy định một thủ tục mà theo đó bất cứ doanh nghiệp nào lâm vào tình trạng phá sản đều phải trải qua Khi doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính, không thể tiến hành thanh toán nự cho các chủ nợ, doanh nghiệp mắc nợ phải áp dụng các biện pháp tài chính cần thiết để phục hồi khả năng thanh toán Sau đó, nếu doanh nghiệp vẫn không thể thanh toán được các khoản nợ thì doanh nghiệp mới bị coi là lâm vào tình trạng phá sản Đến lúc đó, một hoặc một số chủ thể nhất định mới tiến hành nộp đơn yêu cầu Toà án giải quyết việc tuyên bố phá sản doanh nghiệp Sau khi Toà án thụ lý đơn yêu cầu giải quyết việc tuyên bố phá sản doanh nghiệp, doanh nghiệp mắc nợ mới tiến hành xây dựng phương án hoà giải và giải pháp tổ chức lại sản xuất kinh doanh Hội nghị chủ nợ sau đó mới tiến hành họp để bàn bạc và đánh giá phương án hoà giải Nếu được Hội nghị chủ nợ chấp thuận, phương án hoà giải mới được thực thi Toàn bộ tiến trình trên, chúng ta có thể xem thông qua mô hình thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp mắc nợ được quy định trong Luật PSDN như sau:

Chủ nợ Con nợ

(Điều 7) (Điều 9) Đại diện NLĐ

(Điều 8)

Thông qua mô hình đó, chúng ta có thể thấy được vị trí của phục hồi doanh

nghiệp mắc nợ trong việc giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản ở Việt nam

T h ứ nhất: Việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ có thể được tiến hành ở

hai thời điểm : trước khi Toà án thụ lý đơn yêu cầu giải quyết việc tuyên bố

phá sản doanh nghiệp (gọi là ngoài Toà án) và sau khi Toà án thụ lý đơn này

(gọi là trong Toà án) Tuy nhiên, việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ ngoài

Toà án không phải tuân theo bất cứ một trình tự nào Đơn thuần đó chẳng qua

chi là việc các doanh nghiệp mắc nợ tự áp dụng các biện pháp để phục hồi khả

năng thanh toán nợ của mình mà thôi, tức là tự phục hồi Trái ngược với phục

hồi ngoài Toà án, phục hồi doanh nghiệp mắc nợ trong Toà án phải tuân theo

những trình tự luật định Theo quan điểm của chúng tôi, việc các doanh

nghiệp mắc nợ tự phục hồi không cần thiết phải được điều chỉnh bằng pháp

luật về phá sản Bởi vì, đó là quyền của các doanh nghiệp hoạt động kinh

doanh

T h ứ hai: Trong tiến trình giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanh

nghiệp ở Việt nam, hoàn toàn không có sự phân tách rạch ròi giữa thủ tục

phục hồi và thủ tục thanh lý mà theo quy định của pháp luật về phá sản của

Việt nam, phục hồi và thanh lý doanh nghiệp là hai giai đoạn tiếp bước nhau

trong đó, phục hồi doanh nghiệp là tiền đề của thanh lý doanh nghiệp Toà án

chí có thể tiến hành thanh lý doanh nghiệp sau khi việc phục hồi doanh nghiệp

không thành công hoặc không thể phục hồi doanh nghiệp mắc nợ được

1.3 CHẾ ĐỊNH PHỤC H ổ i DOANH NGHIỆP MẮC NỢ TRONG PHÁP LUẬT VỂ PHÁ SẢN CỦA VIỆT NAM

So với các quốc gia khác trên thế giới, pháp luật về phá sản ở Việt nam

nói chung và phục hồi doanh nghiệp mắc nợ nói riêng có lịch sử phát triển rất

muộn Song đến thời điểm hiện nay, hệ thống các văn bản điều chỉnh thủ tục

phục hồi doanh nghiệp mắc nợ của Việt nam lại tương đối hoàn chỉnh Có thể

kê đến các văn bản sau:

• Luật Phá sản doanh nghiệp được Quốc hội khoá IX nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam thông qua ngày 30/12/1993 và có hiệu lực từ ngày 1/7/1994;

• Nghị định số 189/CP ngày 23/12/1994 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật phá sản doanh nghiệp;

• Quyết định số 426/QĐ ngày 1/7/1994 của Toà án nhân dântối cao về Quy chế làm việc của tập thể Thẩm phán phụtrách việc giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản doanhnghiệp;

• Công văn số 457/KHXX ngày 21/7/1994 của Toà án nhân dân tối cao về việc áp dụng một số quy định của Luật Phá sản doanh nghiệp

Trong hệ thống các văn bản đó, Luật PSDN là xương sống, giữ vai tròchủ đạo chi phối các văn bản pháp luật khác về thủ tục phục hồi Theo nhữngvăn bản này, chế định phục hồi doanh nghiệp mắc nợ trong Luật PSDN của Việt nam điều chỉnh những quan hệ liên quan đến: điều kiện áp dụng thủ tục phục hổi; thủ tục phục hồi doanh nghiệp; thực hiện phương án phục hồi và hậu quả pháp lý của việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

Điều kiện áp dụng thủ tục phục hồi là những điều kiện mà khi đảm bảo

những điều kiện đó, doanh nghiệp mắc nợ mới được Toà án tiến hành thủ tục phục hồi Theo Luật PSDN của Việt nam, đó là những điều kiện về phạm vi và điều kiện về tình trạng phá sản của doanh nghiệp mắc nợ

Thủ tục phục hồi doanh nghiệp được quy định khá chi tiết trong Luật

PSDN, bao gồm những nội dung như nộp đơn và ra quyết định giải quyết việc

tuycn bố phá sản; lập danh sách chủ nợ, xây dựng phương án hoà giải và

thông qua phương án hoà giải

Thực hiệìỉ phương án phục hồi và hậu quả pháp lý của việc phục hồi

doanh nghiệp mắc nợ bắt nguồn từ việc có thông qua hay không thông qua

phương án hoà giải Nếu Hội nghị chủ nợ không thông qua phương án hoà giải

hoặc đã thông qua nhưng việc thực hiện phương án hoà giải không thành công

thì doanh nghiệp mắc nợ sẽ bị thanh lý

1.4 PHÁP LUẬT VỂ PHỤC H ổ i DOANH NGHIỆP MẮC NỢ ở MỘT s ố NƯỚC TRÊN THE GIỚI

1.4.1 Về hình thức

Thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ trong pháp luật hiện nay của các

nưức trên th ế giới c ó hai ẦU hướng khác biệt.

Xu hướng I: Chỉ có một hệ thống văn bản pháp luật chung (gồm Bộ luật,

Luặt và các văn bản hướng dẫn íhi hành) điều chỉnh cả hai thủ tục giải quyết

các doanh nghiệp mắc nợ là thủ tục phục hồi và thủ tục thanh lý doanh nghiệp

Có thể kể đến xu hướng này có các nước như Anh, Pháp, Mỹ, Đức,

Hungari, Rumani, Séc, Trung quốc Ở Mỹ tại chương 11 của Bộ luật Liên

Bang tạo thành từ luật về phá sản ngày 6/11/1978 (Bankrupty Act) điều chỉnh

cả hai thủ tục phục hồi và thủ tục thanh lý doanh nghiệp Ở Đức, đó là bộ luật

về việc giải quyết vỡ nợ (Insolvenzordnungi) ngày 5/10/1999 có hiệu lực từ ngày 1/1/ 1999 điều chỉnh cả hai thủ tục phục hồi và thanh lý doanh nghiệp, ở

Rumani, đó là luật số 64 ngày 22/6/1995 liên quan đến thủ tục phục hồi và

thanh lý doanh nghiệp, được sửa đổi bổ sung bằng pháp lệnh số 38 ngày

30/1/2002 Ở Cộng hoà Séc có luật số 328 ngày 11/7/1991 liên quan đến phá sán và giải quyết tư pháp đối với các doanh nghiệp mắc nợ.

Xu hướng 2: Có hệ thống văn bản riêng điều chỉnh từng thủ tục phục hồi

hay thanh lý tư pháp

Có thê kể ra trong xu hướng này các nước như Ba lan với sắc lệnh ngày 24/10/1984 có hiệu lực kể từ năm 1990 Bỉ với luật ngày 17/7/1997 liên quan đến thoả hiệp tư pháp Hà lan với luật ngày 16/5/1925 về thoả hiệp tư pháp, Nhại bản với luật ngày 25/4/1922 về thoả hiệp tư pháp và luật ngày 7/6/1952

về phục hồi công ty

1.4.2 Về nội dung

Nếu như về hình thức pháp lý điều chỉnh thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ của các quốc gia có sự khác nhau thì về nội dung, thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ của các quốc gia trên thế giới lại có sự thống nhất với nhau Dù là pháp luật của nước nào thì thủ tục phục hồi doanh ngbiâp mắc nợ cũng luôn gồm 3 giai đoạn: mở thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ, giải quyết yêu cầu mở thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ và thực hiện phương

án phục hổi doanh nghiệp mắc nợ

i).Giai đoạn m ở thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

Pháp luật của các quốc gia trên thế giới dù là M ỹ, Pháp, Nhật Bản, Đức đều quy định cho 2 chủ thể có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi doanh nghiệp mắc nợ là các chủ nợ và các doanh nghiệp mắc nợ Đối với bản thân doanh nghiệp mắc nợ thì việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi đồng thời vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ mà pháp luật dành cho họ Nhưng đối với các chủ nợ, việc nộp đơn chính là quyền mà pháp luật dành cho các chủ nợ

để trong trường hợp cần thiết có thể bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình Bên

cạnh đó, Toà án với tính chất là cơ quan quyền lực Nhà nước khi phát hiện doanh nghiệp bị vỡ nợ thì cũng có quyền mở thủ tục phục hồi.

Vấn đề là ư chỗ, ngoài các chủ thể này, người thứ ba có thể nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi được không nếu biết doanh nghiệp bị vỡ nợ? v ề vấn

đề này, pháp luật các quốc gia trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau Có quốc gia như Pháp cho phép chủ thể thứ ba như Toà án, thành viên sáng lập công ty, Viện công tố được quyền yêu cầu mở thủ tục Bởi vì các quốc gia theo quan điểm này quan niệm rằng có như thế mới đảm bảo quyền bình đẳng

và tạo nên môi trường kinh doanh thuận lợi Quyền lợi của các chủ thể kinh doanh mới có thể được bảo đảm Có quốc gia (như Tây Ban Nha, Việt nam .) lại chỉ cho phép chủ nợ và doanh nghiệp mắc nợ mới được quyền yêu cầu Toà

án mở Ihủ tục bởi vì những quốc gia này quan niệm rằng phá sản thực chất cũng là thủ tục đòi nợ Đó là quan hệ song phương nên việc yêu cầu mở thủ tục chỉ là quyền của các bên trong quan hệ đòi nợ mà thôi

Tuy nhiên, không phải cứ có đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi thì doanh nghiệp mắc nợ lâm vào tình trạng phá sản đều có thể được áp dụng thủ tục phục hồi, mà theo quy định của pháp luật, những doanh nghiệp này cần phải

đảm bảo nhũng điều kiện nhất định Đó là những doanh nghiệp phải nằm

trong tình trạng mất khả năng thanh toán nợ đến hạn, thuộc phạm vi áp dụng của thủ tục phục hồi và có khả năng hồi phục hoặc phải áp dụng thủ tục phục

'■'Dối với điều kiện mất khả năng thanh toán nợ đến hạn, các nhà lập

pháp luôn cố gắng xác định các tiêu chí cụ thể làm cơ sở cho việc áp dụng thủ tục phục hổi Vai trò của các tiêu chí này là ở chỗ nó sẽ phải đảm bảo làm sao thủ tục phục hồi được mở vào thời điểm phát huy tốt nhất hiệu quả của thủ tục phục hồi Nếu thủ tục phục hồi mở quá muộn thì sẽ làm cho doanh nghiệp mác nợ lâm vào tình trạng vỡ nợ và hậu quả là giá trị tài sản của con nợ vì thế

bị giảm NÚI gây khó khăn cho việc phục hồi doanh nghiệp và trường hợp

doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản thì lợi ích kinh tế của các chủ nợ bị xâm hại Ngược lại, nếu thủ tục phục hồi mở quá sớm thì sẽ gây sự xáo trộn không cân thiết đến hoạt động kinh doanh và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp Hơn thế, thủ tục phục hồi là tương đối dài với chi phí tương đối nặng,

đè lên tài sản có của doanh nghiệp mắc nợ Đồng thời, cùng với việc mở thủ tục phục hồi còn có thể kéo theo việc cấm đoán chủ doanh nghiệp mất quyền điều hành doanh nghiệp của mình, mất đi khả năng kinh doanh

Vì lý do này, một tiêu chí phải cho phép mở thủ tục phá sản đúng lúc Pháp luật về phá sản của các quốc gia đều thống nhất trong việc lựa chọn tiêu chí mất khả năng thanh toán nợ đến hạn là điều kiện để mở thủ tục phục hồi doanh nghiệp Nhưng thế nào là mất khả năng thanh toán nợ đến hạn?

Trong pháp luật của các quốc gia trên thế giới có, hai tiêu chí để xác định tình trạng mất khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp

Tiêu chí I : Dựa trên cán cân thanh toán giữa tài sản có và tài sản nợ của

doanh nghiệp

Theo tiêu chí này, một doanh nghiệp sẽ bị coi là mất khả năng thanh toán nợ đến hạn và lâm vào tình trạng phá sản khi tổng giá trị tài sản sẵn có của doanh nghiệp thấp hơn tổng giá trị tài sản nợ của doanh nghiệp Tiêu chí này được thể hiện trong pháp luật phá sản của nhiều nước trên thế giới Chẳng hạn như trong Luật Phá sản của Cộng hoà Liên Bang Nga, được xem là mất

khả năng thanh toán nợ nếu doanh nghiệp “mất khả năng đáp ứng yêu cầu của chủ nợ về thanh toán hàng hoá (công việc, dịch vụ) k ể cả việc mất khả năng bcío đảm các thanh toán phải nộp ngân sách và các quỹ ngoài ngân sách do nghĩa vụ của doanh nghiệp mắc nợ vượt quá tài sản của mình hoặc do mất cân đối trong cán cân thanh toán của doanh nghiệp mắc n đ \ Cũng tương tự

như vậy, Điều 126 Khoản 1 Luật Phá sản Nhật Bản quy định tình trạng mất

kha năng thanh toán nợ của doanh nghiệp có nghĩa là doanh nghiệp hoàn toàn

kì lô II {ị có khả năng trả nợ.

Dâu hiệu 2: Dựa trên tiêu chí ngừng thanh toán nợ đến hạn

Với dấu hiệu này, theo quy định tại Điều L 621 - 1 Bộ luật Thương mại

của Cộng hoà Pháp năm 1985, mất khả năng thanh toán nợ được hiểu là ngừng thanh toán các khoản nợ đến hạn, bị đòi hỏi bằng tài sản sẵn có của mình Ớ Rumani, theo Điều 1 Luật Phá sản Rumanie, được xem là mất khả năng thanh toán nợ khỉ doanh nghiệp ngừng thanh toán các khoản nợ đến hạn, bị đòi hỏi, báìig những khoản tiền sẵn có của mình Ở Đức, theo Điều 17

Khoản 2 Bộ luật vỡ nợ, doanh nghiệp sẽ nằm trong tình trạng mất khả năng thanh toán nợ nếu như việc thanh toán các khoản nợ đến hạn bị thất bại Như vậy, việc ngừng thanh toán nợ phải dựa trên nguồn tiền sẫn có của doanh nghiệp mắc nợ chứ không phải là trên tài sản có của doanh nghiệp mắc nợ

Tuy nhiên, khái niệm ngừng thanh toán nợ là một khái niệm rất chung

Do đó, cần phải có những dấu hiệu cụ thể để xác định thế nào là ngừng thanh toán các khoản nợ Có 3 điều kiện để xác định việc ngừng thanh toán các khoản nợ đến hạn Đó là:

+CÓ khoản nợ thực sự đến hạn đối với doanh nghiệp mắc nợ Khoản nợ

này có thể là khoản nợ mang tính chất kinh doanh hoặc khoản nợ mang tính chất dân sự Có quốc gia không giới hạn khoản nợ tối thiểu nhưng cũng có quốc gia lại giới hạn mức độ tối thiểu của khoản nợ này Chẳng hạn ở Anh, khoản nợ đến hạn tối thiểu để có thể áp dụng thủ tục phá sản phải là 50 bảng Anh Ở Singapor, khoản nợ này tối thiểu phải có giá trị từ 2000 $ Singapor trở lên ở Thái lan, khoản nợ tối thiểu phải từ 2 triệu bath trở lên

+CÓ yêu cấu đòi nợ của chủ nợ đối vơi doanh nghiệp mắc nợ Yêu cầu

đòi nợ này phải rõ ràng và có căn cứ Yêu cầu đòi nợ có thể bằng văn bản hoặc bằng miệng và do người đại diện hợp pháp của chủ nợ tiến hành

+CỎ sự xác nhận không th ể trả nợ ngay của doanh nghiệp mắc nợ.

Như vậy, nếu một doanh nghiệp ngừng không thanh toán các khoản nợ đến hạn thì được xem như là lâm vào tình trạng phá sản mà không cần biết nguyên nhàn tại sao doanh nghiệp lại không thanh toán được các khoản nợ đc'n hạn

-,:Vê' phạm vi áp dụng của thủ tục phục hồi, một số nhà lập pháp cho

rằng Ihủ tục phục hồi phải được áp dụng đối với tất cả các con nợ dù tư cách cua họ là gì Một số khác lại cho rằng vì tính phức tạp của vấn đề nên thủ tục này chỉ áp dụng đối với thương gia Đối với những người này, việc trả nợ tập thể và công bằng do thủ tục phá sản mang lại là không thể thiếu để duy trì tính cân bằng giữa các chủ thể kinh tế Do đó, ngoài vấn đề kinh tế, tính bất công của việc thu nợ cá nhân là có thể chấp nhận được Do đó trong hệ thống luật

La mã, luật Rumanie, Pháp cũng như hệ thống luật Ba Lan còn trung thành với truyền thống thì thủ tục phá sản nói chung và thủ tục phục hồi nói riêng chỉ được giành cho các thương gia Ngược lại, trong hệ thống pháp luật Đức

và Ảnglo - saxong, thủ tục phục hồi lại được áp dụng cho mọi con nợ là pháp nhàn, thể nhân là thương gia hoặc không là thương gia hay cả với một số cộng đồng tài sản như tài sản không phân chia của các đồng thừa kế

*Vế khả năng hồi phục của doanh nghiệp mắc nợ thì trong hệ thống

pháp luật của từng quốc gia bao giờ cũng tồn tại một thủ tục cho phép đồng thời trả nợ và tiếp tục duy trì hoạt động của doanh nghiệp mắc nợ Việc xây dựng một phương án phục hồi rồi được các chủ nợ thông qua và nhận sự phê chuẩn của Toà án là một phương thức kỹ thuật của sự duy trì này Thông qua thủ tực như vậy, Toà án và các chủ nợ tạo điều kiện cho doanh nghiệp mắc nợ

Ihực hiện những giải pháp, phương thức giải quyết món nợ và thể thức, phương thức duy trì hoạt động của doanh nghiệp mắc nợ.

Vào thời điểm hiện nay, thủ tục phục hồi cho phép duy trì hoạt động của doanh nghiệp mắc nợ có hai loại:

-Thủ tục phục hồi truyền thống cho phép duy trì hoạt động của doanh

nghiệp mắc nợ bằng cách có phương tiện để trả nợ;

-Thủ tục phục hồi hiện đại theo đuổi mục tiêu là chưa phải trả nợ nhưng

được dành những phương tiện tốt nhất, quan trọng nhất nhằm duy trì và cơ cấu lại doanh nghiệp mắc nợ

Cho dù là thủ tục phục hồi truyền thống hay thủ tục phục hồi hiện đại thì đối tượng áp dụng của thủ tục này cũng là những doanh nghiệp mắc nợ mất khá năng thanh toán Song vấn đề là ở chỗ không phải mọi doanh nghiệp tnắc

nợ (lều được áp dụng thủ tục phục hồi Chỉ có những doanh nghiệp thoả mãn một só điều kiên nhất định mới được pháp luật dành cho ân hụê phục hồi khi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

Có quốc gia như Tây Ban Nha, Bỉ quan niệm rằng một doanh nghiệp khi mất khả nãng thanh toán nợ đến hạn chỉ được áp dụng những quy định về phục hồi nếu tổng toàn bộ giá trị tài sản có của doanh nghiệp mắc nợ lớn hơn tổng tài sản nợ của doanh nghiệp mắc nợ không kể doanh nghiệp mắc nợ là loại hình doanh nghiệp nào, có vị trí vai trò ra sao

Có quốc gia như Cộng hoà Pháp, Nhật Bản lại quan niệm thủ tục phục hồi chỉ được áp dụng cho những doanh nghiệp mắc nợ còn khả năng phục hồi

và cần thiết phải phục hổi vì những lý do tầm quan trọng của doanh nghiệp mắc nợ, nguồn nhân lực lao động trong doanh nghiệp Do đó, những doanh nghiệp mắc nợ trong hoạt động sản xuất kinh doanh liên quan đến các lĩnh xực tui chính, ngân hàng, tiền tệ hoặc có hoạt động sản xuất ra những nhu yếu

phẩm hàng ngày của con người hay việc thanh lý doanh nghiệp làm nhiều người lao động thất nghiệp .là những doanh nghiệp được áp dụng thủ tục phục hổi.

* v ề ỉ hẩm quyền ra quyết định m ở thủ tục phục hồi, pháp luật của tất cả

những quốc gia đều giống nhau khi quy định quyền ra quyết định mở thủ tục phục hồi thuộc về Toà án Song do quan điểm của các nước khác nhau về việc phục hồi mà Toà án có thẩm quyền giải quyết cũng khác nhau Chẳng hạn như

ớ Pháp, Đức, Nhật Bản việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ được áp dụng cho cả những doanh nghiệp thương mại và doanh nghiệp dân sự Vì thế, khi mất khả năng thanh toán nợ đến hạn, việc phục hồi các doanh nghiệp thương mại sẽ do Toà thương mại tiến hành; còn đối với doanh nghiệp dân sự sẽ do Toà dân sự (như ở Pháp là Toà sơ thẩm thẩm quyền rộng) tiến hành Trong khi

đó, theo pháp luật về phục hồi doanh nghiệp của Mỹ, do việc phục hồi chỉ được tiến hành đối với doanh nghiệp tiến hành hoạt động thương mại nên đương nhiên chỉ có Toà thương mại mới có thẩm quyền giải quyết việc phục hồi doanh nghiẹp

ii) Giai đoạn giải quyết yêu cầu m ở thủ tục

*Sau khi có quyết định mở thủ tục phục hồi, Toà án có thẩm quyền phải

xác định danh sách các chủ n ợ của doanh nghiệp mắc nợ Thông thường,

pháp luật các quốc gia đều quy định việc xác định danh sách chủ nợ thuộc thám quyền của người quản trị viên tư pháp như của Pháp hoặc đại diện của Nhà nước như ở Mỹ, Anh hoặc Tổ quản lý tài sản như của Việt nam Sau khi có quyết định mở thủ tục, quản trị viên tư pháp hay người đại diện Nhà nước trong thủ tục phục hồi sẽ thông báo việc mở thủ tục phục hồi trên các phương tiện thông tin đại chúng và quy định trong một thời hạn nhất định các chủ nợ sẽ phải có văn bản xác định quyền chủ nợ của mình gửi cho người có thám quyền lập danh sách chủ nợ Văn bản xác nhận quyền chủ nợ phải gồm những thông tin cơ bản như tên, địa chỉ, trị giá quyền chủ nợ, bản chất của

quyén chủ nợ Thời hạn xác nhận quyền chủ nợ dài hay ngắn phụ thuộc vào quan điểm của từng quốc gia, có thể là 60 ngày như quy định của pháp luật Cộng hoà Pháp; 120 ngày như trong luật của M ỹ Hết thời hạn này, nếu các chủ nợ không gửi văn bản xác nhận quyền chủ nợ của mình thì sẽ mất quyền đòi nợ.

*Cùng với việc nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi và lập danh sách

chủ nợ, phương án phục hồi doanh nghiệp mắc nợ phải được xây dựng.

Phương án phục hồi, do một số chủ thể nhất định theo quy định của pháp luật xây dựng, đưa ra những biện pháp cụ thể để thông qua trong Hội nghị chủ nợ nhằm phục hồi doanh nghiệp mắc nợ

Kinh nghiệm của các nước trên thế giới cho chúng ta thấy ràng, chủ thể

có quyền xây dựng phương án phục hồi rất đa dạng và phong phú

Đối với các nước theo thủ tục phục hồi truyền thống thì phương án phục

hổi sẽ do doanh nghiêp mắc nơ xây dưng và do doanh nghiệp mắc nơ đưa ra vào thời điểm đệ trình bản kiểm kê tài sản Đó là những quy định của Pháp Irước năm 1985, của Đức trước năm 1999 và ngày nay còn thấy xuất hiện ở Ba Lan, Cộng hoà Séc, Hungari và Nhật Bản Kinh nghiệm chỉ ra rằng với điều kiện như vậy, những may mắn thực sự trong việc thực hiện được thoả thuận là rất yếu

Đối với những nước theo thủ tục phục hồi hiện đại, thì phương án phục

hổi có thể do nhiều chủ thể xây dựng Có thể là do doanh nghiệp mắc nợ xây dựng nhưng cũng có khi là do các chủ nợ hoặc người quản lý tư pháp hoặc người đại diện cho chủ nợ xây dựng Theo quy định của pháp luật phá sản của Pháp năm 1985, người quản lý tư pháp hoặc doanh nghiệp mắc nợ chịu trách nhiệm xây dựng một kế hoạch mà k ế hoạch đó sẽ được Toà án chấp nhận Vai trò chủ đạo trong tiến trình xây dựng và thực hiện kế hoạch không bao giờ được trao cho các chủ nợ Cũng gần giống như quy định của Pháp, Bộ luật vỡ

nợ mới của Đức, của Mỹ và luật mới của Rumanie tổ chức việc xây dựng thoả thuận trong suốt tiến trình tố tụng Doanh nghiệp mắc nợ có thể là tác giả nhưng những người khác có thể tham gia, đề xuất kế hoạch Ớ Đức, theo quy định tại các Điều 270 và Điều 284 Bộ luật vỡ nợ, doanh nghiệp mắc nợ và người quản lý tư pháp có quyền đề xuất k ế hoạch phục hồi tại thời điểm đệ đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản Các chủ nợ cũng có thể có trách nhiệm xây dựng một kế hoạch phục hồi trong trường hợp mà Ban Lãnh đạo của doanh nghiệp mắc nợ kéo dài suốt thủ tục phục hồi Hội nghị chủ nợ cũng có thể đề nghị người quản lý tư pháp xây dựng dự thao phương án phục hồi Ớ Mỹ, trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày mở thủ tục, chỉ có doanh nghiệp mắc nợ

có quyền đề nghị k ế hoạch phục hồi Trong thời hạn 120 ngày này, nếu trustee (người đại diện quản lý tài sản của doanh nghiệp mắc nợ khi lâm vào tình trạng phá sản do Nhà nước bổ nhiệm giống như Tổ quản lý tài sản trong luật phá sàn doanh nghiệp của chúng ta) được bổ nhiệm thì cũng có quyền đề xuất

kế hoạch phục hồi Ngoài thời hạn này, các chủ nợ cũng có quyền đề xuất kế hoạch phục hồi nhưng phải đảm bảo rằng có ít nhất 3 chủ nợ xây dựng kế hoạch phục hổi đệ trình Ở Rumani, những người được phép đệ trình kế hoạch phục hồi là bản thân doanh nghiệp mắc nợ, các chủ nợ không có bảo đảm nắm giữ ít nhất 1/3 tổng giá trị các khoản nợ không có bảo đảm của doanh nghiệp mắc nợ, các chủ nợ có bảo đảm nắm giữ ít nhất 1/3 tổng giá trị các khoản nợ

có báo đám của doanh nghiệp mắc nợ, các thành viên trong công ty hợp danh, các cổ đông trong công ty cổ phần nắm giữ ít nhất 1/3 tổng số vốn điều lệ của công ty nếu doanh nghiệp mắc nợ là công ty cổ phần, các thành viên hợp danh trong công ty hợp danh hữu hạn nếu doanh nghiệp mắc nợ là công ty hợp danh hữu hạn (công ty hợp danh hữu hạn của các nước gồm thành viên hợp danh và thành viên hợp vốn còn công ty hợp danh thì chỉ có thành viên hợp danh, không có thành viên hợp vốn) Trong thủ tục hiện đại, sự tồn tại của nhiều chủ thê được phép xuất trình, đề nghị phương án phục hồi sẽ làm tăng khả năng may m án duy trì hoạt động của doanh nghiệp mắc nợ

Cùng VỚI s ự đa dạng và phong phú về chủ t h ể xây dựng phương án phục

hồi là sự đa dạng của nội dung phương án phục hồi doanh nghiệp

Trong thủ tục phục hồi truyền thống như thủ tục của Pháp trước năm

1985, của Đức trước năm 1999, Séc, Ba lan, Hungarie, phương án phục hồi chỉ

có những điều khoản điều chỉnh thể thức, phương thức giải quyết nợ của doanh nghiệp Các điều khoản này cũng quy định thời hạn trả nợ và thời hạn

mà các chủ nợ nhận các khoản nợ Với nội dung phương án phục hồi theo truyền thống này, rất khó lòng tạo độ tin cậy cho các chủ nợ xác nhận phương

án phục hồi Bởi vì, các chủ nợ khi đó không biết và không thể dự đoán được tương lai hoạt động của doanh nghiệp sẽ ra sao, có khả năng phục hồi hay không Như vậy, khi họp bàn để thông qua phương án phục hồi, các chủ nợ sẽ khó lòng thông qua phương án phục hồi dẫn đến việc phục hồi doanh nghiệp mắc nợ bị thất bại

Trong thu lục phục hồi hiện đại, nội dung phương án phục hồi rất đa

dang và phong phú Như trong pháp luật về phục hổi doanh nghiệp mắc nợ của

Mỹ, Đức, Rumani, Pháp ngoài các điều khoản liên quan đến thể thức, phương Ihức hoàn trả nợ cho các chủ nợ như trong thủ tục phục hồi truyền thống còn

có cả các điều khoản liên quan đến phương thức, thể thức tổ chức lại doanh nghiệp hoặc quản lý nhân sự Vì thế, với những nội dung cụ thể trong phương

án phục hồi, các chủ nợ có đủ tiêu chí và điều kiện để lường trước, dự đoán khả năng của doanh nghiệp mắc nợ có phục hồi được hay không Do đó, sẽ rất

dễ dàng thông qua phương án phục hồi tại Hội nghị chủ nợ

Các quy định của Rumani gần giống như những quy định của Pháp hiện nay khi điều chỉnh nội dung của k ế hoạch phục hồi doanh nghiệp mắc nợ (Điều 60, 61 Luật Rumani 1995, Điều L621-54 của Bộ luật Thương mại Pháp) Theo quy định pháp luật của những nước này về nội dung phương án phục hồi, kế hoạch phục hồi doanh nghiệp mắc nợ của những nước này phải chưa đựng 3 dấu hiệu:

=>Dâĩi hiệu tài chính: Xác định những phương thức giải quyết nợ và

những biện pháp bảo đảm thực sự do con nợ xuất trình, đề nghị

-> D âu hiệu kinh tế: Xác định triển vọng phục hồi tuỳ theo khả năng và

phương thức hoạt động, tình trạng thị trường và phương tiện tài chính mình có

-> D â■ hiệu về x ã hội: Xác định phương hướng giải quyết công ăn việc

làm cho người lao động trong doanh nghiệp khi phục hồi

Ở Mỹ, phương án phục hồi là phương án duy trì hoạt động của doanh nghiệp bao gồm những quy định mệnh lệnh và quy định cho phép

= >Quy định mệnh lệnh là những quy định liên quan đến phương thức

trả nợ cho các chủ nợ bao gồm phân chia các quyền đòi nợ tương ứng với từng loại quyền đòi nợ riêng biệt Đó cũng là những quy định tạo nên dấu hiệu tài chính

= >Quy đinh cho phép chứa đựng những điều khoản mang tính chất

kinh tế như:

+K ế hoạch phục hồi phải dự báo phương thức, thể thức thực hiện;

+Doanh nghiệp mắc nợ có thể tiếp tục hoạt động theo hình thức như cũ hoậc thay đổi bằng hình thức mới Doanh nghiệp mắc nợ có thể phát hành những cổ phiếu mới, nó có thể được tiếp tục quản lý bằng những người lãnh đạo cũ hoặc những người lãnh đạo mới sẽ thay thế

+K ế hoạch có thể đưa vào những biện pháp thiết lập lại mà dựa vào đó sửa đổi điều lệ công ty

*Sau khi đã có phương án phục hồi doanh nghiệp và việc lập danh sách chủ nợ của doanh nghiệp mắc nợ đã hoàn tất, Toà án có thẩm quyền sẽ tiến hành thủ tục thông qua phương án phục hồi

Tuỳ thuộc vào quan niệm của từng quốc gia trong việc đề cao vai trò của Toà án hay của chủ nợ mà việc thông qua phương án phục hổi được trao cho ai Đối với các quốc gia đề cao vai trò của Toà án như Pháp chẳng hạn thì việc thông qua phương án phục hồi doanh nghiệp mắc nợ thuộc về thẩm quyền của Toà án Tuy nhiên, xu hướng chung của các nước trên thế giới là coi trọng lợi ích của các chủ nợ bằng cách trao quyền thông qua phương án phục hồi cho các chu nợ Sau khi các chủ nợ thông qua phương án phục hồi thì Toà án

có thẩm quyền sẽ xác nhận sự thông qua phương án phục hồi đó

Đối với các nước dành cho chủ nợ quyền thông qua phương án phục

hổi, tồn tại 2 thể thức thông qua phương án phục hồi M ột là theo truyền thống

có nghĩa là toàn bộ các chủ nợ tập trung lại, thảo luận và thông qua phương án phục hổi Có thể kể đến các nước thuộc trường phái này gồm có Ba lan, Séc,

Pháp trước năm 1985, Đức trước năm 1999 Hai là theo hiện đại, tức là các

chủ nợ được phân thành nhiều nhóm chủ nợ khác nhau và từng nhóm thông qua kế hoạch phục hồi Có thể kể đến những nước này gồm Mỹ, Đức sau năm

i 999, kum ani, Hungari

a Theo phương thức truyền thốns

Theo phương thức này, các chủ nợ không kể là loại chủ nợ nào, tập trung lại để cùng nhau thông qua phương án phục hồi doanh nghiệp Phương

án phục hồi chỉ được thông qua nếu được đa số các chủ nợ nắm giữ đa số trong tổng số toàn bộ các khoản nợ của doanh nghiệp mắc nợ thông qua Sự tồn tại của hai nguyên tắc đa số nói trên, đặc biệt là nguyên tắc đa số về số lượng chủ nợ tạo điều kiện cho các chủ nợ có khoản nợ nhỏ được bảo đảm quyền lợi Theo hệ thống này, việc bỏ phiếu thông qua phương án phục hồi doanh nghiệp mắc nợ được thực hiện dưới hai hình thức là bỏ phiếu tại Hội nghị hoặc bỏ phiếu bằng hình thức đăng ký nhưng trong cả hai trường hợp thì việc bỏ phiếu thông qua phương án phục hồi rất khó mà đạt được thuận lợi ở Hội nghị chủ nợ