SKKN một số kinh nghiệm tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển đảo cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG XƯƠNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ KINH NGHIỆM TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC VỀ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG BIỂN ĐẢO

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG XƯƠNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC

VỀ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG BIỂN ĐẢO CHO TRẺ

MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI

Người thực hiện: Trịnh Thị Lan Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm non Quảng Ngọc

SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

2.3.1 Tự bồi dưỡng, trang bị cho mình những kiến thức về giáo dục 5

tài nguyên môi trường biển đảo.

2.3.2 Xây dựng kế hoạch tích hợp các nội dung giáo dục về tài 7

nguyên môi trường biển đảo theo các chủ đề.

2.3.3 Tích hợp các nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển 10

đảo trong hoạt động hàng ngày của trẻ.

2.3.4 Sưu tầm, sáng tác các bài thơ, bài vè, bài hát, câu chuyện, trò 12

chơi có nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường biển đảo cho

trẻ.

2.4 Hiệu quả của SKKN đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, 18đồng nghiệp và nhà trường

Tài liệu tham khảo

Danh mục các đề tài SKKN đã được Hội đồng SKKN ngành

GD&ĐT huyện, tỉnh xếp loại.

Phụ lục

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài:

Nước Việt Nam của chúng ta có các vùng biển và thềm lục địa với diện tíchkhoảng trên 1 triệu km2, gấp 3 lần diện tích đất liền; có bờ biển dài, có hàngnghìn các đảo lớn, nhỏ và đặc biệt có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nằmtrên biển Đông Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, biển, đảo có vaitrò và vị trí quan trọng, quyết định sự tăng trưởng kinh tế xã hội, bảo đảm quốcphòng an ninh Bảo vệ biển đảo và chủ quyền biển đảo là nhiệm vụ thiêng liêng

của mỗi người dân Việt Nam [1].

"Nước ta ở về xứ nóng, khí hậu tốt Rừng vàng biển bạc, đất phì nhiêu" [6].

(Trích Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.10, tr.543) Xuất phát từ mong muốn giáo dục lòng quê hương đất nước, niềm tự hào về dân tộc mình“Rừng vàng Biển bạc” nhằm khẳng định những thuận lợi mà nước ta có được trong công cuộc xây

dựng xã hội chủ nghĩa Câu nói chỉ sự giàu có, trù phú của nước ta về tài nguyênthiên nhiên, đặc biệt khi nói đến đây, Bác luôn nhấn mạnh việc bảo vệ tàinguyên thiên nhiên quý giá cho thế hệ sau; cần có kế hoạch khai thác, sử dụng

thiên nhiên để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho nhân dân:“Rừng là

vàng, biển là bạc; nếu phá rừng thì tiêu hủy vàng, phá biển là đốt bạc!” [6]

Trẻ mầm non là thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước vì vậy cần đượctrang bị những tri thức và kỹ năng để bảo vệ, giữ gìn tài nguyên, môi trườngbiển hải đảo Do đó việc giáo dục về tài nguyên, môi trường biển đảo cho trẻmẫu giáo 5 tuổi là vô cùng cần thiết

Việc đưa nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường biển, hải đảo vàochương trình giáo dục của cấp học mầm non là tạo cơ hội cho trẻ được làm quen,nhận biết được vị trí, tài nguyên và môi trường về biển, đảo Việt Nam Trên cơ sở

đó hình thành cho trẻ ý thức, thói quen, hành vi bảo vệ tài nguyên môi trường biển,

hải đảo [1] Những việc làm này cần phải bắt đầu hình thành ngay từ lứa tuổi mầm

non, bởi "giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân,

có dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển lâu dài của trẻ, đặt nền móng đầu

tiên cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người" [3].

Biển, hải đảo không chỉ xa về mặt khoảng cách địa lý mà còn xa trong nhậnthức đối với trẻ Đa sô cac bâc phu huynh đêu it co điêu kiên cho tre tiêp xuc vơimôi trương biên, hai đao Ơ trương, viêc cung câp cho tre kiên thưc vê môitrương, tai nguyên biên đao vân con han chê va găp nhiêu kho khăn Thực tếhiện nay ở các trường mầm non, giáo dục tài nguyên môi trường và biển đảo chỉđược đưa vào một số tiết học và hoạt động ngoại khoá, giáo viên chưa thực sựkhéo léo trong việc lồng ghép thường xuyên chủ để này vào trong các bài giảng.Trẻ chưa có nhiều cơ hội được làm quen, tìm hiểu về biển, hải đảo Do đó, ýthức, thói quen, hành vi bảo vệ môi trường biển, đảo chưa hình thành

Việc tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển hải đảovào chương trình giáo dục trẻ mầm non là rất quan trọng trong bối cảnh tàinguyên môi trường biển, đảo ngày càng cạn kiệt và ô nhiễm nghiêm trọng; vấn

đề bảo vệ chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mang tính thời sựcao Vậy làm thế nào để giáo viên tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên và môitrường biển, đảo một cách hiệu quả nhất cho trẻ mầm non 5-6 tuổi?

Nội dung giáo dục này đưa vào chương trình giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5 tuổicần phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức của trẻ, đảm bảo trẻ

"học mà chơi, chơi mà học", không quá nặng nề với trẻ để trẻ tiếp thu kiến thức từ

dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp [4] Để làm được điều này giáo viên cần có

kiến thức về tài nguyên môi trường biển hải đảo Việt Nam Từ đó xây dựng nộidung tích hợp phù hợp với trẻ, giúp trẻ hiểu nội dung một cách nhẹ nhàng, khôngquá gượng ép Trên thực tế khi thực hiện các chuyên đề tích hợp giáo viên mầm

non thường mắc vào các hạn chế như: Nội dung tích hợp gượng ép, quá hời hợt

không chú tâm đến nội dung lồng ghép Hay nội dung tích hợp đưa vào lượng kiến

thức quá nhiều, quá xa lạ với trẻ vượt quá cả nội dung chính [8] Đây lại là một

chuyên đề rất khó cả về kiến thức lẫn kỹ năng, đôi khi giáo viên thường bỏ quakhông thực hiện tích hợp các nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển, đảovào hoạt động hàng ngày của trẻ Vấn đề đặt ra làm thế nào để trẻ dễ dàng nhận biết

và tiếp thu hiệu quả những bài học về tài nguyên môi trường biển đảo? Chúng tacần phải phối hợp nhiều phương pháp, biện pháp trong việc giáo dục tài nguyênmôi trường biển, hải đảo cho trẻ để trẻ từ chỗ làm quen, nhận biết đến hình thành ýthức, hành vi, thói quen bảo vệ tài nguyên biển, đảo

Từ những lý do đó tôi đã lựa chọn đề tài nghiên cứu của mình trong năm

học này là: " Một số kinh nghiệm tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển đảo cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi"

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu lý luận, thực tiễn để tìm ra các biện pháp tích hợp nội dunggiáo dục tài nguyên môi trường biển đảo cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trườngmầm non đạt hiệu quả

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Các biện pháp tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển đảocho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non đạt hiệu quả

Phạm vi nghiên cứu: 33 trẻ Lớp Hoa Huệ (5-6 tuổi) năm học 2017-2018

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

* Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp lý

luận, nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết về việc vận dụng các biện pháp

* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp quan sát, đàm thoại, thực

nghiệm (thực hành, trải nghiệm) … điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin.Quan sát hoạt động của trẻ, xây dựng hệ thống câu hỏi…

* Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu kết quả nghiên cứu Tôi lập

bảng thống kê số liệu thu được và xử lý số liệu để đưa ra tỉ lệ % đạt và chưa đạtcủa trẻ

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Trong thời gian qua và hiện nay, vấn đề biên giới, biển đảo luôn là vấn đềthời sự nóng, thu hút sự quan tâm của mọi người Đặc biệt là tình hình Biểnđông rất phức tạp nguyên nhân chính là do từ phía Trung Quốc đang cố áp đặtchủ quyền, tham vọng của mình ở khu vực này Chúng ta đang thực hiện QĐ số373/QĐ-TTg ngày 23/3/2010 của Thủ tưởng Chính phủ về việc phê duyệt “Đề

án đẩy mạnh công tác tuyên truyền về quản lý bảo vệ bền vững Biển và Hải đảo

Việt Nam” [7].

Theo bà Gina McCarthy - Giám đốc Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ

nhân chuyến sang thăm Việt Nam đã cho rằng: "Việc giáo dục bảo vệ tài nguyên, môi trường và biển, đảo cần được thực hiện ngay từ khi các em học mẫu giáo" Hãy để cho các em tham gia vào các chương trình học ngoại khóa như: Tham

quan môi trường, triển lãm ảnh về biển đảo, tổ chức cho các em tự vẽ về các chú

hải quân, về biển, đảo, sóng, gió… [9].

Còn theo PGS.TS Trần Quang Bảo - Trưởng phòng Đào tạo (Trường đạihọc Lâm nghiệp Việt Nam), trong bối cảnh như hiện nay việc giáo dục về tàinguyên môi trường, biển đảo cần phải được thực hiện có hệ thống từ bậc họcmầm non đến đại học Việc làm này không chỉ đơn thuần là trang bị cho các emnhững kiến thức cơ bản về biển, hải đảo và tài nguyên môi trường mà thông qua

đó còn giáo dục các em về ý thức bảo vệ môi trường, thái độ sống, và tinh thần

trách nhiệm với cộng đồng [9].

Đã đến lúc chúng ta cần nhìn lại vấn đề này một cách toàn diện và khoahọc để định hướng thúc đẩy công tác giáo dục môi trường, đặc biệt là giáo dục ýthức bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, đảo cho trẻ mầm non một cách hệthống, cơ bản và thiết thực, nhằm đáp ứng những đòi hỏi bức thiết hiện tại cũngnhư sự phát triển bền vững của đất nước Bởi nếu được trang bị đầy đủ hànhtrang, kiến thức, những kỹ năng bảo vệ tài nguyên môi trường, hải đảo thìnhững chủ nhân tương lai của đất nước sẽ là một lực lượng hùng hậu trong mọihoạt động tuyên truyền bảo vệ tài nguyên, môi trường, biển, đảo Ngoài ra,thông qua việc giáo dục ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường biển, đảo sẽ hìnhthành cho con trẻ khái niệm ban đầu về biển, hải đảo Việt Nam, từ đó hình thành

những thói quen, hành vi bảo vệ tài nguyên môi trường biển, hải đảo [2].

Chúng ta biết rằng: "Biển là loại hình thủy vực nước mặn của đại dươngthế giới, nằm sát các đại lục và ngăn cách với đại dương ở ngoài bởi hệ thốngđảo và bán đảo, phía trong bởi bờ địa lục còn gọi là bờ biển

Đảo là một vùng đất tự nhiên, có nước bao bọc khi thủy triều lên vùng đấtnày vẫn ở trên mặt nước

Quần đảo là một tổng thể các đảo kể cả các bộ phận của đảo, các vùngnước tiếp liền và thành phần tự nhiên khác

Nước ta có hai quần đảo lớn nhất Việt Nam đó là đảo Hoàng Sa ở ĐàNẵng, là một nhóm có khoảng 30 đảo, bãi san hô và các mỏm đá ngầm Quầnđảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hòa gồm 100 đảo lớn nhỏ và bãi ngầm, cácnguồn lợi tự nhiên như: Cá, dầu mỏ, khí đốt và các khoáng sản khác…

Biển, hải đảo Việt Nam rất giàu tài nguyên, khoáng, giàu mỏ, khí tự nhiên:Năng lượng gió, năng lượng mặt trời Biển, hải đảo có rất nhiều nguồn lợi tựnhiên từ sinh vật biển như: 11 nghìn loại sinh vật biển, 13 nghìn sinh vật trênđảo, 2 nghìn loại cá, loại yến Biển, hải đảo là khu du lịch để mọi người vui chơigiải trí, là nơi giao thông đi lại trên biển giúp con người đi lại giữa các vùng, các

nước và vận chuyển hàng hóa" [1].

Nhưng hiện nay môi trường biển, đảo nước ta đang phải chịu ảnh hưởngcác áp lực từ sự gia tăng dân số, đô thị hoá nhanh, nông nghiệp, khai khoáng,hàng hải, du lịch, năng lượng, thủy sản Nguyên nhân chính bắt nguồn từ đấtliền: Rác thải, nước thải nông nghiệp, nước thải công nghiệp, hóa chất, pháttriển khai thác cảng Ô nhiễm từ các hoạt động thăm dò khai thác dầu khí, ônhiễm do nhấn chìm các chất nguy hại, nhấn chìm tàu thuyền gây ra, ô nhiễm từkhí quyển Chính vì vậy con người cần ngăn ngừa, hạn chế nguồn ô nhiễm môitrường biển và bảo vệ môi trường biển, hải đảo như: Bảo vệ hệ sinh thái (Rừngngập mặn, san hô, cửa sông, đất ngập mặn…) bảo vệ tài nguyên sinh vật chốngkhai thác quá mức Bảo vệ chất lượng nước biển, môi trường biển chống ô

nhiễm [2], đó được coi là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người dân Việt Nam.

Tích hợp là sự hòa trộn nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trườngbiển, đảo vào với nội dung các môn học, các hoạt động thành một nội dung gắn

bó chặt chẽ với nhau với phương châm: Khi tích hợp không làm biến tính đặctrưng của môn học, hoạt động nào đó thành môn học giáo dục về tài nguyên vàmôi trường biển, đảo Khai thác nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển,đảo cần có chọn lọc, có tính tập trung vào nội dung chính, có mục đích nhấtđịnh, không tràn lan, tùy tiện

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2.2.1 Thuận lợi:

- BGH thường xuyên chỉ đạo sao sát về chuyên môn và hướng dẫn giáoviên thực hiện chuyên đề tích hợp nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biểnđảo cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đạt hiệu quả

- Trường đã đạt CQG mức độ I, lớp học rộng rãi, thoáng mát Đồ dùng, trang thiết bị tương đối đầy đủ

- Bản thân tôi là một tổ trưởng chuyên môn - giáo viên chủ nhiệm lớp luônnhiệt tình, tâm huyết với nghề; ham học hỏi, trau dồi kiến thức; được đào tạochính qui có trình độ chuyên môn vững vàng

- 100% trẻ đúng độ tuổi, đã học qua mẫu giáo nhỡ nên nhiều trẻ cũng đã cómột số hiểu biết, thói quen, hành vi tốt về tài nguyên môi trường biển đảo

- Nhiều phụ huynh trẻ nhiệt tình quan tâm tới việc học tập của các con; hỗ trợ giáo viên tranh, ảnh, sách báo và một số vật liệu để làm đồ chơi, mô hình…

- Kiến thức về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo chưa nhiều Bản thânchưa có nhiều kinh nghiệm và chưa thực sự chú trọng về lồng ghép chuyên đềgiáo dục tài nguyên môi trường biển đảo

- Trẻ ở tuổi mầm non chưa hiểu nhiều nhưng kiên thưc về tài nguyên môitrường biển đảo nên ý thức, thói quen, hành vi bảo vệ môi trường biển, đảo; tìnhyêu biển đảo chưa hình thành nhiều trong cá nhân trẻ.

- Lớp có nhiều bé trai rất hiếu động nên việc đưa trẻ vào nề nếp còn nhiều

khó khăn

- Một số phụ huynh nhận thức về vấn đề này còn hạn chế nên công tác phốihợp với gia đình chưa thu được hiệu quả mong muốn Điều kiện kinh tế nhiềugia đình còn khó khăn nên trẻ ít được cha mẹ cho đi thăm quan, nghỉ mát tại cáckhu du lịch biển, đảo

Vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trẻ ở các nội dung của chuyên

đề giáo dục tài nguyên môi trường biển đảo như sau:

BẢNG KẾT QUẢ KHẢO SÁT ĐẦU NĂM

1 Biết tên 1 số bãi biển, vùng biển, hải 1 3% 4 12,1 5 15,2 23 69,7

2 Biết lợi ích của biển, đảo 1 3% 4 12,1 5 15,2 23 69,7

4 Biết tham gia bảo vệ tài nguyên và 0 0% 4 12,1 5 15,2 24 72,7

5 Biết thể hiện tình cảm của mình đối 2 6% 4 12,1 5 15,2 22 66,7

Qua bảng khảo sát trên tôi thấy tất cả các nội dung tích hợp giáo dục trẻ vềtài nguyên môi trường biển đảo thì tỷ lệ trẻ đạt còn rất thấp, còn tỷ lệ chưa đạtlại cao, chính vì thế tôi luôn suy nghĩ để tìm ra các giải pháp phù hợp nhằm tíchhợp nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển đảo cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổimột cách có hiệu quả nhất giúp trẻ hiểu được tầm quan trọng của tài nguyên môitrường biển đảo đối với đời sống con người và hình thành nhân cách cho trẻ Tôi

đã sử dụng các biện pháp sau:

2.3 Các biện pháp thực hiện.

2.3.1 Tự bồi dưỡng, trang bị cho mình những kiến thức về giáo dục tài

nguyên môi trường biển đảo.

Để có những kiến thức về giáo dục tài nguyên môi trường biển đảo cho trẻtôi đã tích cực sưu tầm, tìm hiểu, nghiên cứu những tài liệu có liên quan đếnchuyên đề để nắm bắt và thực hiện một cách đầy đủ, chính xác và phù hợp vớiđiều kiện địa phương, trường, lớp, giáo viên và trẻ

Bản thân giáo viên là người trực tiếp thực hiện mọi hoạt động chăm sóc,giáo dục trẻ trong trường mầm non Hơn ai hết giáo viên phải là người nắm

vững những kiến thức, kỹ năng cơ bản về nội dung giáo dục tài nguyên môi trường biển, hải đảo cho trẻ 5-6 tuổi, để truyền thụ kiến thức đến cho trẻ.

* Nguyên tắc xây dựng nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi:

- Đảm bảo tính mục tiêu: Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường,

biển hải đảo phải đảm bảo góp phần giáo dục ở trẻ tình yêu, lòng tự hào và ýthức bảo vệ, giữ gìn biển, đảo quê hương Việt Nam, hướng đến thực hiện mụctiêu giáo dục MN, phát triển nhân cách toàn diện, hài hòa ở trẻ

- Đảm bảo tính khoa học: Nội dung giáo dục trẻ mẫu giáo về tài nguyên và

môi trường, biển hải đảo được xây dựng phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, nhu cầu

và kinh nghiệm của trẻ.Nội dung giáo dục trẻ mẫu giáo về tài nguyên và môitrường biển, hải đảo được xây dựng theo hướng tích hợp nhẹ nhàng, hợp lýtrong các chủ đề, các hoạt động, không gây quá tải trong thực hiện chương trìnhGDMN

- Đảm bảo tính hệ thống: Nội dung giáo dục đảm bảo tính phát triển, mở

rộng dần theo hướng đồng tâm, phát triển: từ gần đến xa, từ đơn giản đến phứctạp, gắn với thực tế của địa phương nơi trẻ sống

Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo được tích hợpphù hợp trong tất cả các lĩnh vực giáo dục: Giáo dục phát triển Thể chất; Giáodục phát triển Nhận thức; Giáo dục phát triển Ngôn ngữ; Giáo dục phát triển

Thẩm mỹ; Giáo dục phát triển Tình cảm, kỹ năng xã hội [1].

* Nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi:

- Nhận biết một số vùng biển, hải đảo Việt Nam:

+ Nhận biết vùng biển Việt Nam thông qua tên gọi, vị trí địa lí và một vàiđặc điểm nổi bật của một số bãi biển nổi tiếng ở Việt Nam (Bãi biển Trà cổ -Móng Cái, Quảng Ninh bãi biển rộng, bằng phẳng, cát trắng mịn màng Bãi biển

Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh Biển Cửa Lò - Nghệ An Biển Đồ Sơn - Hải Phòng.Biển Sầm Sơn - Thanh Hóa Biển Nha Trang - Khánh Hòa Biển Vũng Tàu - BàRịa Vũng Tàu… Một số biển, đảo đặc trưng của tỉnh Thanh Hóa (Hải Tiến, Hải

Thanh - Tĩnh Gia, Hòn Mê, Hòn Nẹ, Quảng Lợi ) (PHẦN PHỤ LỤC I)

+ Nhận biết đảo nổi tiếng Việt Nam thông qua tên gọi, một vài đặc điểmnổi bật, vị trí địa lý của một số đảo lớn của Việt Nam (Quần đảo Hoàng Sa , TP

Đà Nẵng Quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa Đây là 2 quần đảo thuộc chủquyền Việt Nam Đảo Cát Bà, TP Hải Phòng Đảo Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị.Đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang Côn Đảo - Bà Rịa Vũng Tàu…)

- Lợi ích của biển, đảo:

+ Cung cấp thức ăn giàu chất dinh dưỡng cho con người (Cá, cua, tôm ) + Cung cấp nguyên liệu để làm thuốc chữa bệnh cho con người (Rong, tảo) + Khu du lịch để tham quan, nghỉ ngơi, tắm mát

+ Phát triển các nghề: Nghề nuôi tôm, cua, cá Nghề đánh bắt đánh cá.Chế biến hải sản thành nước mắm, tôm, cá đông lạnh Nghề làm muối từ nướcbiển

+ Giao thông vận tải biển: Đường giao thông trên biển giúp mọi người và tàu thuyền đi lại Cảng biển nơi bốc dỡ hàng hóa

+ Cung cấp nguồn năng lượng sạch: Gió giúp tàu thuyền chạy trên biển Biển có các mỏ dầu…

- Một số nguyên nhân gây ô nhiễm, làm ảnh hưởng đến môi trường biển, hải đảo:

+ Do rác thải: rác thải của mọi người khi đi du lịch xả xuống biển, do rácthải của các khu công nghiệp, rác thải sinh hoạt của người dân không được xử lý

đổ thẳng ra biển

+ Do tràn dầu: tàu bè đi lại trên biển làm tràn dầu, hoặc những vụ chìm tàu,đắm tàu do bão, lốc

+ Do chặt phá cây: con người chặt phá cây trồng ven biển

+ Do con người khai thác cạn kiệt tài nguyên biển: đánh bắt cá tùy tiện,khai thác các loài tảo, rong biển quá mức làm cạn kiệt tài nguyên biển, một sốloài động thực vật biển có nguy cơ bị tuyệt chủng

- Tham gia bảo vệ tài nguyên và môi trường biển, hải đảo:

+ Nhận xét và tỏ thái độ hành vi "Đúng", "Sai", "Tốt", "Xấu"

+ Không vứt rác thải xuống biển, đảo trong khi đi du lịch cũng nhưtrong sinh hoạt hằng ngày Không bẻ cành, phá cây trồng ven biển Thamgia thu gom rác thải

2.3.2 Xây dựng kế hoạch tích hợp các nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường biển đảo theo các chủ đề.

Trong chương trình giáo dục mầm non, nội dung giáo dục của các lĩnh vựcđược thực hiện qua các chủ đề, tôi đã tích hợp nội dung giáo dục về tài nguyênmôi trường biển, hải đảo vào một số chủ đề phù hợp Căn cứ vào nội dung từngchủ đề và các hoạt động trong ngày, tôi đã lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp

để lồng ghép tích hợp vào các hoạt động dạy trẻ và đã được chuyên môn nhàtrường duyệt, góp ý để đưa vào thực hiện

KẾ HOẠCH GIÁO DỤC TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG BIỂN ĐẢO CHO

TRẺ LỚP HOA HUỆ (5-6 TUỔI) NĂM HỌC 2017 - 2018

* Nhận biết về người thân trong - Khám phá xã hội: Trò chuyện về

công việc người thân trong gia

Gia gia đình (Bố, mẹ, cô, chú, bác… đình làm nghề bộ đội hải quân

trong họ) Làm nghề bộ đội hải

- Đọc thơ: Quà của bố

đình quân

- Hát, vận động "Ba em là bộ đội

* Biết yêu thương, quí mến, tôn

trọng người thân trong gia đình hải quân", "Quà của ba em" Nghe

hát "Thân thương trường sa",

Nghề * Tên gọi, công cụ, sản phẩm và ý Khám phá khoa học: Trò chuyện

nghiệp nghĩa của một số nghề về nghề làm muối; đánh bắt hải

– Nghề nuôi hải sản sản ở biển; nuôi cá, tôm; chế biến

– Nghề đánh bắt hải sản hải sản

– Chế biến hải sản thành nước Trò chơi: Xếp tranh về quy trìnhmắm, tôm, cá đông lạnh làm muối

– Nghề làm muối Đọc thơ – Trò chuyện về chú bộ

* Một số nguyên nhân gây ô đội Hải quân

nhiễm MT biển, hải đảo Trò chơi chọn hình ảnh đúng sai

- Do con người khai thác cạn kiệt (hành động bảo vệ môi trườngtài nguyên biển: đánh bắt cá tuỳ biển)

tiện, khai thác các loài rong, tảo

Nước và * Một số hiện tượng tự nhiên: Trò chuyện về nước biển và sóng

biển; “Tạo sóng biển bằng tay”;

hiện Cát, nước biển, sóng biến, bão biển. “Tai ai tinh” (phân biệt âm thanh

tượng * Ý thức, hành vi giữ gìn bãi biển, tự nhiên: mưa, gió, sóng biển)

tự nhiên nước biển sạch, trong lành. Nghe kể chuyện, đọc thơ, ca dao

về biển, đảo Việt Nam

Làm bộ sưu tập (cắt, dán trảnhảnh) về biển, đảo

* Một số phương tiện giao thông Vẽ, tô màu, cắt dán tranh ảnh về

giao thông trên biển, đảo

trên biển : tàu, thuyền, ca nô. Tạo hình thuyền buồm bằng các

* Lợi ích về giao thông biển. nguyên liệu: lá cây, sơ mướp, bẹ

Giao Đường giao thông trên biển giúp chuối

mọi người đi lại giữa các vùng,

thông các nước và vận chuyển hàng Làm bộ sưu tập (cắt, dán) phương

tiện giao thông trên biển

hóa

Trò chơi: chọn hành vi đúng/sai

* Ý thức của trẻ khi tham gia giao

thông trên biển. khi tham gia giao thông trên sông,

biển

Thế giới * Một số độngvật, thực vật sống ở KPKH: Du lịch dưới lòng đại

động biển (các loài, tôm, cua, rong dương

thực vật

những động vật, thực vật có từbiển”.

Làm đồ chơi từ vỏ ốc, sòbiển.Ghép hình con vật ở biển béthích bằng lá cây Tạo thảm cỏ,

* Ích lợi của động vật, thực vật ở vườn hoa trên bờ biển

- Cung cấp thức ăn giàu chất dinh biển.Ghép hình con vật ở biển bédưỡng : cá thu, tôm, cua thích bằng lá cây Tạo thảm cỏ,

- Cung cấp nguyên liệu để làm vườn hoa trên bờ biển

*thuốcNhậnchữabiếtbệnhvềbiển,:rong,hải đảot VN Khám phá khoa học: Nhận biết

- Tên gọi, vị trí địa lí và một vài biển, đảo Việt Nam

đặc điểm nổi bật của một số vùng Khám phá khoa học: Du lịch biểnbiển (khu du lịch biển) nổi tiếng ở Việt Nam;

* Ích lợi của biển, hải đảo. về môi trường biển bị ô nhiễm

- Cung cấp thức ăn giàu chất dinh Khám phá khoa học: Xem phimdưỡng cho con người: cá, tôm, tài liệu (tranh, ảnh, mô hình) về

- Cung cấp nguyên liệu để làm Hoạt động Âm nhạc : Nghe, hát,thuốc chữa bệnh cho con người:

hát về biển, đảo quê hương

hương, - Khu du lịch nổi tiếng để tham

đất quan, nghỉ ngơi, tắm mát

nước - Phát triển các nghề

- Giao thông biển

- Cung cấp nguồn năng lượng

sạch

- Cung cấp các mỏ dầu Tô màu, làm sách tranh du lịch

* Nguyên nhân làm ô nhiễm môi biển quê em

trường biển,hải đảo.

- Do rác thải của mọi người khi đi

du lịch xả xuống biển, do rác thải

của các khu công nghiệp, rác thải

sinh hoạt của người dân không

Các hoạt động giáo dục trẻ diễn ra trong một ngày tại trường mầm nonđược bắt đầu từ khi đón trẻ đến khi trả trẻ về với gia đình (Thời gian đón, trả trẻ;Hoạt động học; Chơi, hoạt động ở các góc; Chơi, hoạt động ngoài trời; Chơi vàhoạt động theo ý thích buổi chiều Các hoạt động lao động, vệ sinh )

Trong từng thời điểm diễn ra hoạt động, tôi luôn có ý thức lồng ghép cáchoạt động có nội dung giáo dục về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo một

cách hợp lý, tự nhiên nhằm giúp trẻ hình thành thái độ, thói quen và kĩ năng sống tích cực.

Tôi trò chuyện và hỏi trẻ: Con đã được đi du lịch ở những bãi biển, hòn đảonào? Biển, đảo đó ở đâu? Ở biển các con thấy có những gì? Những phương tiệngiao thông nào thường đi lại trên biển? Con có được tắm biển không? Con thấysóng biển như thế nào? Mọi người đã làm gì khi ở biển?…

Tiết dạy khám phá về các vùng biển, đảo Việt Nam

Các hoạt động tích hợp GD tài nguyên môi trường biển đảo của nhà trường

Ngoài ra, để giúp trẻ nhận ra những việc làm tốt, những việc làm không tốt,việc nào nên và không nên làm, kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, tôi đã

kể những câu chuyện như: Mùa hè thú vị, Những công dân nhỏ tuổi, Chú bộ đội Trường Sa Cây bàng tròn, San hô chết, … Mục đích là để thông qua những câu

chuyện đó, trẻ hiểu thêm các đặc điểm của các con vật, cây cối trên đảo và côngviệc của những chú bộ đội canh giữ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc Và khi

kể, tôi giải thích chậm rãi cho trẻ rõ ràng, chính xác; kiên nhẫn lắng nghe trẻ nói,không tỏ ra khó chịu khi trẻ nói không đúng hoặc hỏi nhiều Không nhắc lạinhững câu, từ trẻ nói sai và gợi ý để trẻ nói lên suy nghĩ của mình trước nhữngđiều trẻ đã nghe hoặc là nhìn thấy

Đồ dùng "Mô hình" giúp trẻ tìm hiểu, khám phá về biển đảo Việt Nam

Ví dụ:

- Trò chuyện với trẻ và cho trẻ xem phim tài liệu (tranh, ảnh, mô

Thời gian đón, hình) về biển, đảo Việt Nam.

- Cho trẻ xem tranh, ảnh về biển, đảo, hải đảo của Việt Nam

trả trẻ - Tổ chức cho trẻ đọc lại các bài thơ về chú Hải quân, về biển

- HĐ âm nhạc : Nghe, hát, múa, vận động theo nhạc các bài hát vềbiển, đảo quê hương

- Khám phá khoa học :+ Nghề làm muối; Nghề nuôi tôm, cua, cá; Chế biến hải sản thànhnước mắm và tôm, cá đông lạnh

+ Du lịch biển Việt Nam

Hoạt động học - Phát triển ngôn ngữ

+ Trò chuyện về môi trường biển, đảo

+ Xem phim tài liệu (tranh, ảnh, mô hình) về Đảo Trường Sa.+ Kể chuyện, đọc thơ, ca dao về biển, đảo, hải đảo Việt Nam,Trường Sa, Hoàng sa

- Tạo hình :+ Làm thuyền buồm bằng lá cây (Phương tiện giao thông khôngtràn dầu gây ô nhiễm môi trường biển)

+ Vẽ, tô màu, cắt dán tranh, ảnh về giao thông trên biển, đảo

- Xem tranh, ảnh, mô hình về biển, đảo

- Trò chơi: chọn hành động đúng về bảo vệ môi trường biển; "xếptranh về quy trình làm muối"; "Tai ai tinh" "phân biệt âm thanh của

Chơi, hoạt biển"

- Vẽ, tô màu, cắt dán tranh, ảnh về các PTGT trên biển "Chọn

động ở các góc

động vật, thực vật có ở biển"

- Làm sách tranh (cắt, dán trảnh ảnh) về biển, đảo Việt Nam

- Làm đồ chơi từ vỏ ốc, sò biển

Chơi, hoạt - Tạo thảm cỏ, vườn hoa trên bãi biển.

- Ghép hình con vật biển từ lá cây vỏ sò, ốc Chơi với cát, nước,

động ngoài sỏi, gió

trời - Chơi với vỏ ốc, vỏ sò biển

- Chơi trò chơi : “Tạo sóng biển bằng tay”

Hoạt động - Làm đồ chơi từ vỏ ốc, sò biển

- Làm sách tranh (cắt, dán trảnh ảnh) về biển, đảo VN

chiều

- Hát, múa, vận động theo nhạc các bài hát về biển, đảo quê hương

2.3.4 Sưu tầm, sáng tác các bài thơ, bài vè, bài hát, câu chuyện, trò chơi

có nội dung giáo dục về tài nguyên môi trường biển đảo cho trẻ.

Khi trẻ được học tập những kiến thức, kỹ năng thông qua các bài hát, bàithơ, câu chuyện, trò chơi, hình ảnh thì trẻ rất thích và hứng thú Thông qua đótrẻ sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và nhớ rất lâu

Tôi đã sưu tầm, sáng tác được rất nhiều các bài thơ, bài hát có nội dung

giáo dục về tài nguyên môi trường biển đảo cho trẻ Ví dụ: Thơ "Trường Sa thân

yêu"; "Quê em vùng biển"; "Chú hải quân"… (Sưu tầm)

Bài thơ: Cô dạy

Mẹ! mẹ ơi cô dạy

Mỗi khi đi tắm biển

Áo phao phải liền bên

Không ồn ào, luyên thuyên

Để bảo vệ môi trường

Giữ nước biển xanh hơn

Thêm trong lành không khí

Cho mực, tôm, cá, ghẹ…

Phát triển và sinh sôi

Cung cấp cho con người

Thức ăn giàu dinh dưỡng

Và để thêm phát triển

Tiềm lực về giao thông

Đường biển lại hàng không

Về biển đảo nhé

Có dịp bạn ghéThăm đảo Trường SaĐảo của chúng ta

Là nhà trên biểnQuê hương yêu mếnĐất nước của taĐảo cũng là nhàBao hòn đảo mớiHoàng Sa đảo gọi,Phú Quốc yêu thương

Biển nước quê hươngYêu sao yêu thếCùng vui chơi nhé

Ve vẻ vè ve Bài vè tôi kể (Tự sáng tác)

Hạ Long thương yêu

Nha Trang biển đẹp

Nước xanh cát trắng

Sóng vỗ rì rào

Đêm ngày biết bao

Người dân đi biển

Tôm, cua, cá, mực

Hải sản tươi ngon

Ăn bổ, khỏe hơn

Niềm vui của bé 1

"Tay cầm những đóa hoa tươi

Cô cùng các bé nói cười ríu ran

Hôm nay cô cháu chúng con

Đến thăm các chú nơi hòn đảo xa

Điệp trùng biển nước bao la

Con tàu lướt sóng xa bờ biển xanh

Cháu yêu biển đảo quê mình

Sao vàng, cờ đỏ ghi danh nước nhà

Trời xanh, mây trắng chan hòa

Các chú coi đảo là nhà giữ canh

Trên mình khoác áo Hải quân

Cháu mong nhanh lớn góp phần giữ yên

Vùng trời, vùng biển thiêng liêng

Việt Nam ta đó sánh liền năm châu"

Niềm vui của bé 2

"Lòng con vui sướng bâng khuângHôm nay con được ra thăm đảo rồiTrên tay những đóa hoa tươi

Cô cùng các bé nói cười hân hoanTập làm chú lính tí hon

Canh trời giữ đảo yêu thương biển bờ

Ra về lòng bỗng ngẩn ngơNhớ sao đảo nhỏ cắm cờ Việt NamTung bay cờ đỏ sao vàng

Hải quân ta đó vững vàng giữ canhGiữ trời - Biển - Đảo trong xanhCho thuyền đánh cá quê mình ra khơiCháu yêu chú Hải quân ơi

Chú luôn giữ vững đất trời đảo xaTrường Sa cùng với Hoàng Sa

Có các chú - Sẽ mãi là bình yên"./ (Tự sáng tác)

Câu chuyện: Mùa hè thú vị

Ba Tý đóng quân ở đảo Trường Sa, đã gần một năm chưa lần nào được vềthăm nhà, Tý nhớ Ba lắm, Tý Nói “Ước gì dịp hè này mình sẽ được gặp Ba” vừanói xong ở trong nhà có tiếng điện thoại kêu “Reng reng…” Tý chạy ngay vàonhà nghe điện thoại Bỗng một tiếng hét to của Tý vang lên A! Ba mình được vềnghỉ phép rồi Tý chạy một mạch ra vườn khoe với mẹ, hai mẹ con ríu rít vuimừng Đêm hôm đó Tý thấp thỏm không sao ngủ được, mong sao đến sáng đểđược gặp Ba

Sáng sớm tinh mơ khi Tý vừa tỉnh gấc, vừa nghe tiếng kêu ket két ngoàicổng Tý chạy ra ngó nhìn xem sao Thoáng nhìn thấy Ba Tý cất tiếng chào thật

to “Con chào Ba ạ!” Tý mở cổng rồi ôm chầm lấy Ba và nói với Ba rằng:

“Ba ơi ở nơi đảo xa, Ba có nhớ nhà không? Ba này, ở lớp con các bạn được Ba,

Mẹ cho đi tắm biển thích lắm, Ba có đi tắm biển không? Ba cho con đi với nhé”

Ba tươi cười nói: “Thế ở nhà với mẹ con có ngoan không? Có học giỏi không?” Minh đáp: Có ạ! Thế thì ba vui lắm! Ba sẽ cho cả nhà đi tắm biển Sầm Sơn Hai

Ba con ríu rít ngồi bên nhau kể chuyện Sáng sớm hôm sau, chuyến đi du lịch Sầm Sơn của gia đình Tý bắt đầu khởi hành Tý được Ba, mẹ ôm ấp vỗ về, Tý vui sướng vô cùng Xuống đến bãi biển cả nhà Tý cùng chụp ảnh lưu niệm và đitắm biển, Tý được Ba, Mẹ cho ngồi trên chiếc phao cá heo, Ba giữ phao

cho Tý chơi, những con sóng nhỏ dập dềnh đu đưa chiếc phao, rồi những consóng lớn ào ạt nối đuôi nhau kéo đến tung bọt trắng xóa trùm qua đầu làm cho

Tý rất vui sướng cười tít mắt Lúc nghỉ ngơi dạo trên bờ biển, Tý nhìn thấy rấtnhiều người ăn quà bánh vứt ngay vỏ bánh, túi nilon xuống bãi biển Tý nói với

ba rằng: “Ba ơi tất cả mọi người phải giữ cho biển luôn sạch đẹp, không vứt rácbừa bãi, phải vứt rác đúng nơi qui định, cô giáo con dạy thế Ba ạ! Ba mỉm cườixoa đầu Mình và nói “Con của Ba giỏi lắm”

TRÒ CHƠI : DU LỊCH BIỂN

1 Mục đích: Giúp trẻ nhận biết được tên, vị trí địa lí của một số bãi biển, đảo

nổi tiếng của nước ta

2 Chuẩn bị

- Hai bản đồ Việt Nam trên đó có gắn tên một số tỉnh/thành phố

(Ví dụ : Yên Bái, Hà Nội, Thanh Hoá, Đà Nẵng, Cà Mau…)

Lưu ý: tên tỉnh/thành phố không cố định, sau một vài lần chơi trẻ đã quen, cô giáo có thể thay tên tỉnh/thành phố khác

- Một số mảnh giấy màu xanh (tượng trưng cho biển), màu nâu (tượng trưng chođảo, quần đảo), hồ dán

- 10 chiếc vòng thể dục

3 Tiến hành

Bước 1 : Cô giúp trẻ nhận biết tên tỉnh/thành phố được gắn trên bản đồ

+ Cô giáo có thể giới thiệu cho trẻ tên tỉnh/thành phố và vị trí trên bản đồ

+ Cô cho trẻ tự nhận biết tên tỉnh/thành phố gắn trên bản đồ

+ Chia trẻ thành hai đội Mỗi đội đứng trước những chiếc vòng đã được xếp nốitiếp nhau trước bản đồ

+ Cô bật bản nhạc, trẻ bắt đầu chơi

+ Từng trẻ ở hai đội lần lượt bật nhảy liên tiếp qua năm chiếc vòng, lên chọnnhững mảnh giấy màu xanh dán vào vị trí tỉnh có biển, mảnh giấy màu nâu dánvào vị trí tỉnh có đảo / quần đảo Mỗi trẻ chỉ được dán một mảnh giấy Dánxong, trẻ về vị trí để các bạn khác trong đội tiếp tục lên chơi

+ Hết bản nhạc cả hai đội chơi dừng lại

+ Cô chỉ vào tỉnh/thành phố, trẻ nói được tên biển hoặc tên đảo/quần đảo củatỉnh đó Ví dụ : Cô chỉ vào thành phố Đà Nẵng, trẻ đọc Đà Nẵng có bãi biển ĐàNẵng, quần đảo Hoàng Sa

+ Đội nào dán đúng và nhiều sẽ thắng

2.3.5 Phối kết hợp với phụ huynh:

Việc giáo dục tài nguyên biển, đảo cho trẻ là một nhiệm vụ rất quan trọngkhông chỉ được giáo dục cho trẻ ở trường mầm non mà phải giáo dục cho trẻ ởmọi nơi, mọi lúc, ở trường cũng như ở nhà

Trên thực tế nhìn chung phụ huynh biết rất ít về kiến thức giáo dục tàinguyên môi trường biển, hải đảo cho trẻ Có một số phụ huynh còn cho rằng trẻcòn nhỏ chưa cần phải giáo dục trẻ, nội dung giáo dục tài nguyên môi trườngbiển, hải đảo còn xa vời với trẻ và không phù hợp Vì vậy để phụ huynh hiểu