Theo tâm lí học nhận thức, mọi hình ảnh kể cả âmthanh học sinh tri giác được đều được mô hình hoá bằng cácthao tác tư duy, đã giúp cho học sinh thuận lợi hơn trongkhâu khái quát hoá.- Ng
Trang 1BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO HÌNH THỨC TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN MÔN LỊCH SỬ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN KỲ
SƠN, TỈNH HOÀ BÌNH
Trang 2- Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý, khoa học: Thực
hiện KTĐG môn Lịch sử nói riêng và các môn học trongtrường THPT huyện Kỳ Sơn cần dựa trên văn bản quy phạm
về KTĐG của các cấp bộ, ngành như Bộ GD&ĐT, SởGD&ĐT
+ Đánh giá nhất thiết phải góp phần nâng cao việc họctập môn Lịch sử của học sinh
+ Qua đánh giá học sinh thấy được sự tiến bộ của bảnthân, những gì cần cố gắng hơn trong môn học cũng như nhậnthấy sự khẳng định của giáo viên về khả năng của họ
+ Các nhiệm vụ KTĐG được đề ra nhằm mục đích hỗtrợ, nâng cao hoạt động học tập Kết quả KTĐG nhằm nhấnmạnh đến tự đánh giá mức độ đáp ứng các tiêu chí của bài học
và phương hướng cải thiện để đáp ứng tốt hơn nữa;
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu: Yêu cầu này đòi
hỏi các biện pháp được đề xuất phải đảm bảo mục tiêu của
GD THPT nhằm: Chương trình giáo dục trung học phổ thônggiúp học sinh tiếp tục phát triển những phẩm chất, năng lực
Trang 3cần thiết đối với người lao động, ý thức và nhân cách côngdân; khả năng tự học và ý thức học tập suốt đời; khả năng lựachọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích, điều kiện
và hoàn cảnh của bản thân để tiếp tục học lên, học nghề hoặctham gia vào cuộc sống lao động; khả năng thích ứng vớinhững đổi thay trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạngcông nghiệp mới Để đạt được điều này, khi xây dựng biệnpháp phải đảm bảo tính khoa học, trong quy trình với cácbước tiến hành cụ thể, chính xác Các biện pháp phải đượckiểm chứng, khảo nghiệm một cách có căn cứ khách quan và
có khả năng thực hiện cao Các biện pháp, phải được thựchiện một cách rộng rãi và được điều chỉnh, để ngày càng hoànthiện
- Nguyên tắc đảm bảo sát đối tượng: Đề KTĐG theo
hình thức TNKQ môn Lịch sử phải dựa vào những thành tựucủa tâm lí học lứa tuổi đặc biệt lứa tuổi THPT, đặc biệt là tâm
lí học phát triển, tâm lí học sư phạm và tâm lí học tư duy đểxác định mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học
Xây dựng đề KTĐG theo 4 mức độ học sinh sẽ dễ dànghiểu sâu được cái bản chất nhất, chủ yếu nhất, quan trọngnhất của nội dung học tập, xây dựng đề kiểm tra đánh giá có
Trang 4thể bao quát được 4 mức độ bao quát trên kết quả học tập,năng lực và phẩm chất của học sinh có vai trò rất quan trong,tạo nền tảng giúp phát triển tính tích cực, sáng tạo của họcsinh Theo tâm lí học nhận thức, mọi hình ảnh (kể cả âmthanh) học sinh tri giác được đều được mô hình hoá bằng cácthao tác tư duy, đã giúp cho học sinh thuận lợi hơn trongkhâu khái quát hoá.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và công bằng: Là
hệ thống các quy tắc cần được thực hiện trong KTĐG kết quảhọc tập nhằm đảm bảo rằng những học sinh thực hiện cáchoạt động học tập với cùng một mức độ và thể hiện cùng một
nỗ lực trong học tập sẽ nhận được những đánh giá kết quả nhưnhau Một số quy tắc nhằm đảm bảo tính công bằng trongkiểm tra ĐGTX bao gồm:
+ Giúp mỗi học sinh có thể tích cực vận dụng phát triểnkiến thức và kĩ năng đã học
+ Đề bài kiểm tra phải cho mọi học sinh cơ hội chứng tỏkhả năng áp dụng những kiến thức, kĩ năng mà các em đã họcvào đời sống hằng ngày và giải quyết vấn đề
+ Đảm bảo rằng hình thức bài kiểm tra là quen thuộc với
Trang 5mọi học sinh (mọi học sinh phải biết cách làm)
+ Ngôn ngữ sử dụng trong bài kiểm tra đơn giản, rõràng, phù hợp với trình độ của học sinh, bài kiểm tra khôngchứa những hàm ý đánh đố học sinh
+ Xây dựng thang điểm hay thang đánh giá cẩn thận đểviệc chấm điểm hay xếp loại và ghi nhận xét kết quả phản ánhđúng khả năng làm bài của người học
- Nguyên tắc đảm bảo tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn: Yêu cầu này xuất phát từ bản chất của quá trình
quản lý của người Hiệu trưởng và cán bộ quản lý trong nhàtrường, trong đó tập trung vào việc lập kế hoạch, chỉ đạo hoạtđộng dạy của GV, hoạt động học của học sinh, điều hành hoạtđộng dạy học và các hoạt động khác phục vụ cho HĐDHtrong nhà trường Các hoạt động này nhằm tạo ra kỷ cương,
nề nếp, phối hợp với các lực lượng GD trong và ngoài nhàtrường, tạo ra được môi trường GD lành mạnh, nhằm nângcao chất lượng dạy học trong nhà trường Đảm bảo tính thốngnhất giữa dạy học và KTĐG của các biện pháp phải chú ý đếncác yếu tố Đổi mới phương pháp dạy học cần gắn liền với đổimới về đánh giá quá trình dạy học cũng như đổi mới việc
Trang 6kiểm tra và đánh giá thành tích học tập của HS Đánh giá kếtquả học tập là quá trình thu thập thông tin, phân tích và xử lýthông tin, giải thích thực trạng việc đạt mục tiêu giáo dục, tìmhiểu nguyên nhân, ra những quyết định sư phạm giúp HS họctập ngày càng tiến bộ.
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn: Môn Lịch sử bậc
THPT được xây dựng trên thông qua hệ thống các chủ đề vàchuyên đề về lịch sử thế giới, lịch sử khu vực Đông Nam Á vàlịch sử Việt Nam, môn Lịch sử giúp học sinh phát triển nănglực sử học, đặc biệt là tư duy lịch sử, các khả năng thu thập và
xử lý sử liệu, kết nối quá khứ với hiện tại, vận dụng các bàihọc lịch sử vào việc giải quyết những vấn đề của thực tế cuộcsống Đồng thời, môn Lịch sử giúp học sinh nhận thức đượcgiá trị khoa học và giá trị thực tiễn của Sử học trong đời sống
xã hội hiện đại Năng lực sử học và hiểu biết về giá trị thựctiễn của Sử học sẽ góp phần quan trọng vào việc định hướngcho học sinh lựa chọn những ngành nghề liên quan như:nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, ngoại giao, quản lý,lãnh đạo, hoạt động du lịch, văn hoá, thông tin truyền thông,
… Môn Lịch sử với đặc điểm được xây dựng theo quan điểmtích hợp cho thấy điều kiện thuận lợi khi áp dụng một số
Trang 7phương pháp kiểm tra, đánh giá như trắc nghiệm, kháchquan Đây là phương pháp vừa giúp học sinh tái hiện lại kiếnthức vừa gắn với thực tiễn.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi: Các biện pháp
quản lý được đề xuất phải phù hợp với các điều kiện thực tiễn
và có khả năng thực hiện Đó là: môi trường (khách quan, chủquan), hoàn cảnh, thời điểm áp dụng các biện pháp đó trongthực tiễn Các biện pháp phải thể hiện và cụ thể hóa, phươngchâm, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, phù hợp vớichế định giáo dục của ngành trong quá trình quản lý Để làmđược điều đó, phải định hướng chiến lược phát triển giáo dụctrong giai đoạn hiện nay, các biện pháp cụ thể để thực hiệnchiến lược giáo dục, phải phù hợp với điều kiện về trình độ,chất lượng của GV, và HS Mà việc nâng cao hiệu quả KTĐGmôn Lịch sử của HS là một trong những yếu tố cấp bách cầnđược tập trung giải quyết
- Một số biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá môn Lịch sử tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình.
Từ những nguyên tắc trên chúng tôi đưa ra một số biện
Trang 8pháp, hình thức trắc nghiệm khách quan
- Nâng cao nhận thức về hoạt động kiểm tra đánh giá môn Lịch sử theo hình thức trắc nghiệm khách quan cho cán bộ quản lý và giáo viên
/ Mục đích và ý nghĩa biện pháp
Hoạt động KTĐG không chỉ đơn thuần là việc ra đề,chấm thi và cho điểm để đánh giá năng lực người học, mà nócòn là hoạt động thúc đẩy người học chủ động, tích cực tronghoạt động học tập Bên cạnh đó nó còn có vai trò điều chỉnhphương pháp dạy học của giáo viên nhằm đảm bảo mục tiêudạy học Thực tế qua khảo sát cho thấy, trong những năm quadưới sự quản lý của Sở GD&ĐT các trường THPT tronghuyện Kỳ Sơn đã tích cực tuyên truyền, bồi dưỡng về ý thứcchấp hành quy chế chuyên môn, quy chế thi, kiểm tra đánhgiá tới toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh Nhờ đó mà ýthức trách nhiệm trong hoạt động kiểm tra đánh giá có nhiềuchuyển biến tích cực Tuy nhiên, nhiều giáo viên đặc biệt làđội ngũ tổ trưởng chuyên môn và học sinh chưa nhận thứcđầy đủ vị trí vai trò của hoạt động KTĐG môn Lịch sử theohình thức TNKQ Do vậy, đối với giáo viên chưa biết sử
Trang 9dụng và kết hợp các phương pháp KTĐG một cách phù hợp
và hiệu quả với đối tượng học sinh Với học sinh các emchưa biết dựa vào kết quả KTĐG để điều chỉnh hoạt độnghọc tập của mình
Hoạt động KTĐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQmuốn thành công và đạt được hiệu quả thì người cán bộ quản
lý (bao gồm cả đội ngũ tổ trưởng chuyên môn), giáo viên vàhọc sinh phải nhận thức rõ vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ,nguyên tắc, hình thức và phương pháp KTĐG môn Lịch sửtheo hình thức TNKQ; từ đó mỗi cán bộ quản lý, giáo viên vàhọc sinh có ý thức nâng cao trách nhiệm và năng lực quản lý,thực hiện tốt KTĐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ
/ Nội dung biện pháp
Đầu năm học, Hiệu trưởng lên kế hoạch, tổ chức cho giáoviên học các Nghị quyết của Đảng về giáo dục, về hoạt độngdạy và học và kiểm tra, đánh giá Trong kế hoạch, phải thể hiện
rõ thời gian, kinh phí, nội dung thực hiện
Nhà trường tổ chức cho đội ngũ giáo viên học tập, tậphuấn việc thực hiện nhiệm vụ năm học trong đó nhấn mạnhkhâu kiểm tra, đánh giá Qua các đợt học tập, tập huấn, giáo
Trang 10viên phải viết thu hoạch của bản thân, nêu được nhận thức củamình về những nội dung đã được học, đã được tập huấn đểphục vụ cho công tác giảng dạy và kiểm tra đánh giá củamình.
Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của Tổ trưởngchuyên môn trong quản lý, nâng cao nhận thức cho giáo viêndạy học môn Lịch sử
Phẩm chất chính trị, đạo đức, tác phong, là cái gốc củangười thầy Nhà trường và Công đoàn tổ chức thực hiện tốtcác cuộc vận động, các phong trào thi đua, tổ chức các cuộcthi cấp trường nhằm nhân rộng điển hình Để từ đó mỗi GVtrong nhà trường phải gương mẫu, có tinh thần làm chủ tậpthể, giàu tình yêu thương và trách niệm với HS, sống trungthực, giản dị, khiêm tốn, đoàn kết dân chủ, lành mạnh, tạo nên
ý thức trách nhiệm của bản thân về nhiệm vụ của mình vànhiệm vụ của nhà trường
/ Cách thức tiến hành biện pháp
- Nâng cao nhận thức về hoạt động KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ cho CBQL, GV trong nhà trường.
Trang 11Ðể KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ đạt hiệuquả tốt, Hiệu trưởng cần dùng nhiều hình thức làm choCBQL, GV trong nhà trường đều phải được hiểu rõ về vị trí,vai trò, chức năng, nội dung, mục tiêu và tác động của việcKTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ Ðây là một khâu
vô cùng quan trọng vì khi các đối tượng đã có nhận thức đúngđắn về KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ thì tự bảnthân mỗi tổ chức, cá nhân sẽ hình thành và xây dựng chomình trách nhiệm, ý thức thực hiện và tự kiểm tra công việcmột cách tự giác Từ đó, việc quản lý của Hiệu trưởng sẽ tiếnhành thuận lợi và có hiệu quả
Hiệu trưởng cần làm cho CB, GV nhất là Tổ trưởngchuyên môn hiểu và nắm vững cơ sở khoa học, sự cần thiếtcủa việc KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ, Từ đó,tích cực tham gia các nhiệm vụ được phân công Chỉ có thựchiện hoạt động KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQthật nghiêm túc, khoa học thì mới hoàn thành có chất lượngnhiệm vụ GD&ÐT của nhà trường
Hiệu trưởng trường THPT và GV được bồi dưỡngthường xuyên và học tập các văn bản hướng dẫn về KTÐGmôn Lịch sử theo hình thức TNKQ Ðể làm tốt việc này, đòi
Trang 12hỏi Hiệu trưởng phải thường xuyên cập nhật thông tin, sưutầm tài liệu từ đó đưa ra các biện pháp quản lý hữu hiệu chohoạt động KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ.
- Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, GV.
Hiệu trưởng các trường THPT là người quản lý toàn bộhoạt động của nhà trường Ðể công tác quản lý nhà trường đạthiệu quả thì Hiệu trưởng phải thực hiện tốt các chức năngkiểm tra trong quá trình quản lý của mình Trước hết là Hiệutrưởng phải rèn luyện cho mình phẩm chất chính trị tốt, đạođức nghề nghiệp công minh và một tinh thần trách nhiệm làmviệc nhiệt tình, tâm huyết Phải xuất phát từ tý tưởng trongsáng, lập trường vững vàng và phẩm chất đạo đức tốt đẹp thìhành động KTÐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ mớikhách quan, công bằng và sự chị đạo mới mang lại hiệu quảthiết thực Hiệu trưởng phải luôn luôn là tấm gương sáng,mẫu mực cho đội ngũ cán bộ,GV, NV trong nhà trường noitheo
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, trước mỗi đợtKTÐG, Hiệu trưởng cần đề cao giáo dục về phẩm chất chính
Trang 13trị, đạo đức, quán triệt tinh thần trách nhiệm làm việc đối vớiCBQL, GV.
Sau mỗi đợt kiểm tra, Hiệu trưởng cho tổng kết, đúc rútkinh nghiệm, chỉ ra mặt mạnh để phát huy, mặt hạn chế đểkhắc phục Những cá nhân, tập thể thực hiện tốt cần đượctuyên dương kịp thời Ðồng thời xử lý, sửa chữa ngay nhữngtrường hợp làm việc còn tắc trách, thiếu tính xây dựng, hiệuquả thấp Hiệu trưởng phải như một trọng tài, vừa nghiêm túc,khắt khe vừa bao dung mềm dẻo về hoạt động KTÐG mônLịch sử theo hình thức TNKQ của HS mới đem lại hiệu quảcao
/ Điều kiện thực hiện và dự kiến kết quả thu được
Cần được sự ủng hộ mạnh mẽ của các cấp lãnh đạo đứng
ra tổ chức các chương trình, kế hoạch và nội dung trong cácbuổi tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm và các chuyên đề nhằmnâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc kiểm tra, đánhgiá theo hình thức TNKQ
Lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tỉnh Hòa Bình tạo phảithường xuyên kiểm tra tính lý luận và tính thực tiễn, tính hiệuquả, tính khả thi để có những giải pháp thiết thực hơn
Trang 14Ngay từ đầu năm học, lãnh đạo Nhà trường phải triểnkhai cụ thể hoá nội dung kế hoạch công tác kiểm tra đánh giátrong dạy học tới toàn bộ giáo viên trong nhà trường.
Đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị cho hoạt độngkiểm tra đánh giá
Từ các bước trên biện pháp này cho thấy kết quả thuđược sẽ khả quan, làm cho CBQL, GV, HS có nhận thức sâusắc vai trò, ý nghĩa của hoạt động kiểm tra, đánh giá mônLịch sử theo hình thức trắc nghiệm khách quan
- Nâng cao năng lực của CBQL, giáo viên về quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá học sinh theo hình thức trắc nghiệm khách quan môn Lịch sử
/ Mục đích và ý nghĩa của biện pháp
Điều 70 của Luật Giáo dục quy định về bồi dưỡngchuyên môn, nghiệp vụ, chuẩn hóa đội ngũ GV: "Nhà nước cóchính sách bồi dưỡng nhà giáo về chuyên môn nghiệp vụ đểnâng cao trình độ và chuẩn hóa nhà giáo" Để thực hiện cóhiệu quả công tác bồi dưỡng CB, GV về quản lý hoạt độngKTĐG theo hình thức TNKQ, Hiệu trưởng các trường THPT
Trang 15cần tiến hành cụ thể như sau:
-Nghiên cứu kỹ các văn bản về công tác thanh tra, kiểmtra giáo dục, các văn bản hướng dẫn thực hiện đổi mới chươngtrình giáo dục hiện nay (cụ thể là văn bản hướng dẫn về đổimới nội dung, đổi mới khâu KTĐG KQHT của HS, kiểm trađánh giá theo năng lực, kiểm tra đánh giá theo hình thứcTNKQ…)
- Lập kế hoạch bồi dưỡng CB, GV và đội ngũ cốt cán vềcông tác KTĐG Môn Lịch sử theo hình thức TNKQ Kếhoạch phải cụ thể hóa các tiêu chí: chương trình, nội dung,thời gian, địa điểm và các điều kiện về tài chính
-Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ KTĐG Môn Lịch sử theo hìnhthức TNKQ cho đội ngũ cán bộ, GV
+ Hiệu trưởng cần định rõ số người cần được bồi dưỡng:Phó Hiệu trưởng, các Tổ chuyên môn, Bí thư Đoàn thanhniên, GV…
+ Phân loại trình độ, thế mạnh và nhiệm vụ của từngngười để bồi dưỡng chuyên sâu về một số mặt cụ thể trongKTĐG Môn Lịch sử theo hình thức TNKQ cho phù hợp, làmphát huy tối đa khả năng của từng người
Trang 16+ Mỗi CB, GV cần hiểu rõ mục đích của cuộc kiểm tra.+ Mỗi đối tượng và nội dung kiểm tra cần được áp dụngnhững phương Pháp và hình thức kiểm tra cho phù hợp.
/ Nội dung thực hiện biện pháp
Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên và họcsinh về vai trò, ý nghĩa của kiểm tra đánh giá KTĐG Môn Lịch
sử theo hình thức TNKQ cũng như yêu cầu đổi mới công táckiểm tra đánh giá, thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy họcthông qua tuyên truyền, hội thảo, bồi dưỡng và tập huấn, cácbuổi sinh hoạt chuyên môn, tổ chức các chuyên đề, tham giatrao đổi chuyên môn trên các diễn đàn trên mạng
/ Cách thức thực hiện biện pháp
Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo chung, tổ chức các buổitập huấn, hội thảo có mời các chuyên gia về đổi mới KTĐGtheo hình thức TNKQ Giao cho Hiệu trưởng các trườngTHPT tổ chức lớp tập huấn về KTĐG định kỳ hàng năm, cácnhà trường tổ chức các chuyên đề về KTĐG Môn Lịch sửtheo hình thức TNKQ đối với từng môn học Sau các đợt tậphuấn, có tổ chức đánh giá kết quả nhận thức của những thànhviên tham dự lớp tập huấn để rút kinh nghiệm, hoàn thiện nội
Trang 17dung, chương trình với mục đích nâng cao năng lực, tráchnhiệm kiểm tra đánh giá cho cán bộ quản lý và giáo viên.
Trong các buổi tập huấn, hội thảo cần làm cho cán bộquản lý và GV nhận thức được đòi hỏi cấp bách của xã hộiđối với GD & ĐT trong giai đoạn mới, Thông qua các buổitập huấn, thông báo cặn kẽ tới toàn thể cán bộ quản lý, giáoviên về các văn bản liên quan tới hoạt động KTĐG Môn Lịch
sử theo hình thức TNKQ và quản lý hoạt động KTĐG Để đápứng được yêu cầu xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiệnđại hóa và hội nhập quốc tế, đổi mới nội dung hình thứcphương pháp dạy học và KTĐG Môn Lịch sử theo hình thứcTNKQ là yêu cầu sống còn của ngành
Bên cạnh việc tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo,chuyên đề tại chỗ, Hiệu trưởng cần tổ chức cho GV tích cựctham gia các diễn đàn trực tuyến của Bộ GD & ĐT như:trường học kết nối (truonghocketnoi.edu.vn), diễn đàn đổimới kiểm tra đánh giá trên Internet Thông qua việc tham giacác diễn đàn GV có cơ hội tiếp cận các quản điểm mới vềKTĐG, trao đổi chia sẻ các kinh nghiệm KTĐG Môn Lịch sửtheo hình thức TNKQ của HS
Trang 18Cùng với việc tuyên truyền đến cán bộ GV về đổi mớiKTĐG Môn Lịch sử theo hình thức TNKQ, Hiệu trưởng cầntích cực tuyên truyền đến các bậc phụ huynh và HS về xuhướng đổi mới KTĐG Môn Lịch sử theo hình thức TNKQthông qua các buổi họp phụ huynh, các buổi sinh hoạt Qua đótạo sự đồng thuận trong phụ huynh và HS, khắc phục dần tâm
lý học để thi trong nhân dân HS hình thành được năng lực tựđánh giá và đánh giá các bạn
/ Điều kiện thực hiện biện pháp và dự kiến kết quả
Thường xuyên cập nhật văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của
Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Sở Giáo dục và Đào tạo về côngtác kiểm tra đánh giá Đồng thời Hiệu trưởng triển khai kiểmtra đôn đốc, nhắc nhở giáo viên thực hiện nghiêm túc các vănbản chỉ đạo đó
Phân công trách nhiệm cụ thể cho các thành viên nhàtrường tổ chức các chuyên đề hội thảo thực sự hiệu quả
Học sinh được tiếp cận với các tài liệu tham khảo của cácmôn học Học sinh tìm tòi, sưu tầm tài liệu liên quan đến mônhọc qua tài liệu học sinh xác định được mục tiêu môn học để tựkiểm tra đánh giá, đánh giá lẫn nhau giúp nhau tiến bộ
Trang 19Nếu làm tốt được biện pháp này năng lực cán bộ quản lý
và giáo viên sẽ được nâng lên đáp ứng được yêu cầu đổi mớicông tác kiểm tra, đánh giá trong giai đoạn hiện nay, tiếp cậnđược hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá trong kỳ thi THPTQuốc gia đối với môn Lịch sử
- Bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp kiểm tra, đánh giá môn Lịch sử theo hình thức trắc nghiệm khách quan
/ Mục đích và ý nghĩa biện pháp
Trong nhà trường là người chịu trách nhiệm chính trongcông tác KTĐG nhưng không phải là Ban giám hiệu mà chính
là của GV và HS Xác định trách nhiệm cao của người GVtrong công tác KTĐG, do đó, cần thường xuyên bồi dưỡngnâng cao trình độ lý luận và phương pháp KTĐG môn Lịch sửtheo hình thức TNKQ cho đội ngũ GV và cán bộ quản lý giáodục
Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ GV trong trường vềphương pháp KTĐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ là cơ
sở để nâng cao chất lượng quá trình dạy học Trên cơ sở đócông tác quản lý quy trình kiểm tra đánh giá dễ dàng, khoa
Trang 20Thông qua bồi dưỡng quy trình KTĐG môn Lịch sử theohình thức TNKQ giúp giáo viên liệt kê được các khái niệm cơbản về kiểm tra đánh giá, nguyên tắc loại hình và các bướctrong quy trình đánh giá kết quả học tập của học sinh Giúp
GV hiểu biết sâu sắc và tiếp cận các văn bản của Bộ Giáo dục
và Đào tạo quy định về việc kiểm tra đánh giá đối với bậcTHPT
Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ GV cách viết câu hỏiKTĐG môn Lịch sử theo hình thức TNKQ đảm bảo việc đođược những kiến thức, kỹ năng theo đúng mô tả trong mụctiêu môn học, liệt kê những kiến thức kỹ năng cụ thể mà cóthể đo lường được
/ Nội dung thực hiện biện pháp
Nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn nghiệp
vụ cho CBGV trong đơn vị nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mớiphương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá, đặc biệt trong kỳthi THPT quốc gia hiện nay, nâng cao chất lượng sinh hoạt tổchuyên môn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị
Trang 21Giúp CBQL và giáo viên nắm được cách thức đổi mớiphương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giátheo định hướng phát triển năng lực của học sinh phù hợp vớitình hình thực tế tại đơn vị.
Giúp giáo viên biết chủ động lựa chọn nội dung để xâydựng các chủ đề dạy học thích hợp, các chủ đề tích hợp liênmôn phù hợp với việc tổ chức hoạt động dạy học tích cực, tựlực, sáng tạo của học sinh; sử dụng các phương pháp và kỹthuật dạy học tích cực để xây dựng tiến trình dạy học theo chủ
đề nhằm phát huy năng lực và phẩm chất của học sinh
/ Cách thức tiến hành biện pháp
Tổ chức bồi dưỡng giáo viên cách thức lựa chọn hìnhthức và phương pháp kiểm tra đánh giá
Hình thức kiểm tra đánh giá phải phù hợp với hình thức
tổ chức dạy học của từng bộ môn Các hình thức kiểm trađánh giá cần được sử dụng linh hoạt, phối hợp các hình thứckiểm tra đánh giá với nhau để đạt được mục tiêu đề ra
Đối với môn Lịch sử trường THPT hình thức kiểm tra đánhgiá cụ thể như sau:
Trang 22Kiểm tra KQHT của HS cần sử dụng nhiều phương phápđánh giá khác nhau (thi viết, vấn đáp, trắc nghiệm, quan sát,làm thí nghiệm, trình bày dự án, chấm hồ sơ…) Đặc biệt làchuyển từ đánh giá chú trọng đến kiến thức HS nắm đượcsang đánh giá quá trình, cách thức HS nắm được kiến thức đónhư thế nào, chú trọng đến kỹ năng cơ bản, năng lực cá nhân.Đánh giá môn Lịch sử trong trường THPT nhằm hướng đến 4yếu tố: (1) Phát triển toàn diện học sinh: KTĐG phải thể hiện
ở các mặt đức, trí, thể, mỹ, tình cảm và xã hội; (2) Cá biệt hóagiáo dục: KTĐG chú trọng đến sự phân hóa học sinh, đến việcphát hiện năng lực của từng cá nhân; (3) Dân chủ hóa giáodục: KTĐG phải đảm bảo công khai, công bằng, dựa vào mụctiêu đặt ra từ đầu, tôn trọng sự tự đánh giá của HS; (4) Thựcdụng hóa giáo dục: KTĐG nhằm hướng đến năng lực thựctiễn của HS, đề kiểm tra không chú trọng đến kiến thức lýthuyết, hàn lâm mà chú trọng đến việc vận dụng các kiến thức
đã học vào đời sống, những kiến thức hữu ích cho cuộc sống
và việc học tập của các em
Xác định nội dung cần đánh giá và bậc nhận thức tươngứng với các nội dung đó, tỷ lệ các bậc nhận thức phù hợp, đápứng mục đích đánh giá
Trang 23Liệt kê những nội dung cần đánh giá Các khối lớp cầnthảo luận các nội dung kiểm tra đánh giá cho các kì kiểm traphải tổng quát được mục tiêu cần đạt theo chuẩn kiến thức kĩnăng.
Xác định bậc nhận thức tương ứng với các nội dung đóvới tỷ lệ giữa các bậc nhận thức phù hợp, đáp ứng mục đíchcủa kỳ kiểm tra
Viết câu hỏi kiểm tra ứng với nội dung và bậc nhận thứccủa nội dung đó
Bồi dưỡng cho GV về kĩ thuật viết câu hỏi trong KTĐGmôn Lịch sử theo hình thức TNKQ
Kết quả khảo sát thực trạng chương 2 cho thấy KTĐGmôn Lịch sử theo hình thức TNKQ chủ yếu thiên về mức độhọc thuộc lòng, kiểm tra trí nhớ một cách đơn thuần Việc ra
đề thường dừng lại ở mức độ KTĐG kiến thức lý thuyết, khảnăng ghi nhớ (nhận biết, tái hiện), ít đặt ra yêu cầu KTĐGmức độ thông hiểu và KTĐG kỹ năng vận dụng tri thức CáchKTĐG đó gây nên cho HS tình trạng học tủ, học vẹt, ghi nhớmáy móc nhưng không nắm vững bản chất vấn đề, thiếu kỹnăng vận dụng kiến thức vào thực tiễn Tình trạng đó là hệ
Trang 24quả của lối dạy học cũ truyền thụ một chiều từ GV đến HS vàkèm theo đó khi KTĐG thường thiên về yêu cầu tái hiện kiếnthức, xem nhẹ KTĐG mức độ thông hiểu và kỹ năng vậndụng kiến thức, ít đòi hỏi HS phân tích, suy luận, khái quát.
Việc KTĐG hiện tại của các trường THPT huyện KỳSơn kết quả học tập còn chưa có tác dụng mạnh mẽ kíchthích, động viên HS nỗ lực học tập, hoặc ra đề quá khó làmcho những HS có học lực trung bình trở xuống dễ chán họchoặc ra đề quá dễ sẽ dẫn đến HS có tâm lí thoả mãn, kém nỗlực phấn đấu
Thường thì giáo viên ra đề kiểm tra chưa thấy hết vai tròcủa KTĐG, do vậy việc KT nhiều khi còn qua loa, nhiều GV
ra đề KT với mục đích làm sao để chấm dễ, chấm nhanh nênkết quả đánh giá chưa khách quan Phần lớn GV chưa quantâm đến quy trình soạn đề KT nên các bài kiểm tra còn mangtính chủ quan của người dạy, không xác định được mục tiêu
cụ thể của đề, trọng tâm kiến thức cần KTĐG, không lập matrận xác định nội dung, mức độ các câu hỏi, hoặc chỉ bó gọntrong một chương, một phần môn học một lớp Vì vậy, khóđánh giá được mức độ hiểu, nắm vững toàn mạch kiến thức cảcấp học và phân loại học sinh
Trang 25Kiểm tra đánh giá kết quả của học sinh việc viết câu hỏikhi ra đề kiểm tra là việc làm thường xuyên trong công tácgiảng dạy Đây là phương pháp nhằm đánh giá học lực, giámsát quá trình học tập của người học, quá trình giảng dạy củangười dạy, quá trình đào tạo của nhà trường Tuy được sửdụng rất rộng rãi và có tầm quan trọng song thực tế rất ítngười dạy được đào tạo về vấn đề này Đa số người dạythường dựa vào kinh nghiệm chủ quan của mình để thực hiệnhoạt động này Để có cái nhìn khoa học hơn, trên cơ sởnghiên cứu các tài liệu thích hợp phải tập huấn cho giáo viên -những người trực tiếp tham gia quá trình dạy học kĩ thuật viếtcâu hỏi khi kiểm tra đánh giá KQHT của HS.
Khi viết câu hỏi KTĐG môn Lịch sử theo hình thứcTNKQ phải đảm bảo đo được những kiến thức kĩ năng theochuẩn đã được mô tả trong mục tiêu môn học Trước hết phảixác định được kiến thức kĩ năng cần đo bằng cách: Xác địnhmục tiêu môn học; Diễn tả rõ ràng bằng những kiến thức và kĩnăng
Dưới mục tiêu môn học, liệt kê những kiến thức kĩ năng
cụ thể mà có thể đo lường được Sau đó sẽ tiến hành viết câuhỏi kiểm tra theo đúng các mục tiêu
Trang 26Đề kiểm tra đánh giá KQHT của học sinh phải bao gồmnhững dạng thức câu hỏi phù hợp nhất để đo lường kiến thức
kĩ năng đã xác định Kết quả đo lường kiểm tra phải đạt độgiá trị và độ tin cậy cao, cần thận trọng khi phân tích, giảithích kết quả thi Câu hỏi trong đề kiểm tra phải tạo tác độngtích cực giúp người học cải tiến phương pháp học tập
Khi viết câu hỏi kiểm tra giáo viên cần chú ý đến yêu cầuchung khi viết câu hỏi kiểm tra câu hỏi kiểm tra đánh giá phảiphù hợp với kết quả học tập xác định thể hiện mục tiêu mônhọc Mỗi câu hỏi kiểm tra phải cung cấp chính xác khả năngthực hiện của người học thông qua đó có giá trị đo lường nănglực người học Các câu hỏi của đề kiểm tra cần phải đảm bảotính khoa học, chính xác, chặt chẽ Lời văn câu chữ phải rõràng không sai sót không gây hiểu lầm, ngôn từ trong sáng,thống nhất các kí hiệu thuật ngữ theo quy định hiện hành Khiviết câu hỏi kiểm tra cần tránh sử dụng từ ngữ khó, cấu trúcphức tạp, cách diễn đạt tối nghĩa, dài dòng không rõ ràng nhất
là đối với học sinh THPT Độ khó của đề kiểm tra phải phùhợp với nhiệm vụ học tập sẽ được kiểm tra đánh giá Số lượngcâu hỏi cuả bài kiểm tra phải phù hợp với mục đích bài kiểmtra, hình thức bài kiểm tra và thời gian làm bài kiểm tra
Trang 27Ở đây chúng tôi xin đưa ra một số yêu cầu đối với câuhỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, là dạng câu hỏiđược thực hiện trong kỳ thi THPT quốc gia từ năm 2017 đếnnay:
+ Câu hỏi đưa ra phải đánh giá những nội dung quantrọng của chương trình
+ Câu hỏi phải phù hợp với các tiêu chí ra đề kiểm tra vềmặt trình bày và số điểm tương ứng
+ Câu dẫn phải đặt ra câu hỏi trực tiếp hoặc một vấn đề