Hướng dẫn này cũng nhằm đảm bảo người bị ảnh hưởng tham gia vào tất cả các giai đoạn của quá trình thực hiện kế hoạch tái định cư và có thể tiếp cận tất cả các thông tin dự án và phản hồ
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
DỰ ÁN HỖ TRỢ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TỰ CHỦ (SAHEP)
KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ
(Dành cho cơ sở mới của Trường Đại Học Công Nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
tại Phường Tân Chánh Hiệp, Quận 12)
Ngày 18 tháng 12 năm 2016
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
ĐỊNH NGHĨA THUẬT NGỮ 4
TÓM TẮT 9
I GIỚI THIỆU 11
1.1 Giới thiệu Dự án 11
1.1.1 Mục tiêu Phát triển Dự án 11
1.1.2 Đối tượng hưởng lợi dự án 11
1.1.3 Mô tả Dự án 11
1.2 Tiểu dự án trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh 12
1.3 Mục tiêu của Kế Hoạch Hành Động Tái Định Cư (RAP) 13
II PHẠM VI TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN VÀ BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU 14
2.1 Phạm Vi Tác Động của Dự Án 14
2.1.1 Hộ bị ảnh hưởng 14
2.1.2 Tác Động về đất 14
2.1.3 Ảnh hưởng về Nhà ở và Vật kiến trúc 15
2.1.4 Ảnh hưởng về Cây cối và Hoa màu: 16
2.1.5 Ảnh hưởng Kinh doanh 16
2.1.6 Ảnh hưởng về Mồ mả 16
2.1.7 Ảnh hưởng về Công trình Công cộng 16
2.1.8 Ảnh hưởng về Sinh kế 16
2.1.9 Tác động tích lũy 17
2.1.10 Tác động tạm thời 17
2.2 Biện pháp giảm thiểu 17
III THÔNG TIN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA CỘNG ĐỒNG BỊ ẢNH HƯỞNG 18
3.1 Mục đích của Khảo sát Kinh tế -Xã hội và Phương pháp khảo sát 18
3.1.1 Mục đích 18
3.1.2 Phương pháp nghiên cứu 18
3.2 Tình hình chung về Kinh tế - Xã hội của Khu vực Tiểu dự án 19
3.3 Kết quả điều tra Kinh tế - Xã hội đối với hộ bị ảnh hưởng 21
3.3.1 Qui mô hộ 21
Trang 33.3.2 Cấu trúc tuổi 21
3.3.3 Trình độ học vấn 21
3.3.4 Phân tích giới 22
3.3.5 Mức sống 24
3.3.6 Hộ dễ bị tổn thương 27
3.3.7 Tác động đối với Sinh kế 27
IV PHỔ BIẾN THÔNG TIN, THAM VẤN VÀ THAM GIA 28
4.1 Mục tiêu phổ biến thông tin, tham vấn và tham gia 28
4.2 Các bên liên quan 28
4.3 Phương pháp phổ biến thông tin, tham vấn và tham gia 28
4.3.1 Phương pháp và Kỹ thuật 28
4.3.2 Phổ biến thông tin và tham vấn trong quá trình chuẩn bị dự án 29
4.4 Cơ chế phổ biến thông tin, tham vấn và tham gia trong quá trình thực hiện RAP 33
V NGUYÊN TẮC VÀ CHÍNH SÁCH VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ VÀ PHỤC HỒI SINH KẾ 34
5.1 Nguyên tắc chung 34
5.1.1 Nguyên tắc bồi thường và hỗ trợ 34
5.1.2 Nguyên tắc Tái định cư 34
5.2 Tiêu Chí Hợp Lệ Và Quyền Lợi 35
5.2.1 Tiêu Chí Hợp Lệ 35
5.2.2 Quyền lợi 36
5.3 Chính sách bồi thường và Hỗ trợ 36
5.3.1 Bồi thường các tác động vĩnh viễn 36
5.3.2 Chính sách bồi thường cho các tác động tạm thời (trong thời gian thi công) 42
5.3.3 Trợ cấp 43
5.2.4 Chương trình phục hồi sinh kế 46
5.4 Ma trận Quyền lợi 47
VI TỔ CHỨC THỰC HIỆN 47
6.1 Trách nhiệm của các bên liên quan 47
6.2 Cập nhật RAP 51
6.2.1 Các vấn đề cần lưu ý khi cập nhật RAP 51
6.2.2 Phê duyệt RAP cập nhật 51
6.3 Thực hiện RAP 51
Trang 46.3.2 Bố trí Tái định cư 52
6.3.3 Hành động Giới 54
6.3.4 Chương trình Phục hồi Sinh kế 55
6.3.5 Kế hoạch thực hiện 58
VII CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI 59
7.1 Yêu cầu về cơ chế giải quyết khiếu nại 59
7.2 Quy trình giải quyết khiếu nại 59
7.3 Quản lý khiếu nại & giám sát 60
VIII GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ 61
8.1 Mục đích 61
8.2 Giám sát nội bộ 61
8.2.1 Yêu cầu giám sát nội bộ 61
8.2.2 Các chỉ số giám sát nội bộ chính 61
8.3 Giám sát độc lập 62
8.3.1 Mục tiêu 62
8.3.2 Nhiệm vụ của tư vấn giám sát độc lập 62
8.3.3 Các chỉ số giám sát độc lập chính 63
8.3.4 Thời gian Giám sát Độc lập 63
IX CHI PHÍ VÀ NGÂN SÁCH 63
PHỤ LỤC 67
Phụ lục 1 – Ma trận quyền lợi 68
Phụ lục 2 – Một vài ý kiến tham vấn của hộ bị ảnh hưởng (tổng hợp từ khảo sát Kinh tế xã hội) 80
Phụ lục 3 – Các Chỉ số Giám sát và Đánh giá thực hiện RAP 81
Phụ lục 4 – Bản đồ vị trí dự án 84
Phụ lục 5 – Phối cảnh khu vực xây dựng mà NHTG tài trợ 84
Phụ lục 6 – Bảng câu hỏi Khảo sát Kinh tế - Xã hội Hộ gia đình 85
Phụ lục 7 – Một số hình ảnh hiện trường 100
Phụ lục 8 – Một số thông tin điển hình cần có trong Sổ thông tin dự án 101
Trang 5ĐỊNH NGHĨA THUẬT NGỮ
Người bị ảnh hưởng
Là những người, do tác động trực tiếp của Dự án và không có sự đồng ý hoặc quyền lựa chọn, bị (a) di dời hoặc mất nơi ở, (b) mất tài sản hoặc tiếp cận tới tài sản, hoặc (c) mất nguồn thu nhập, hoặc phương tiện sinh kế, dù họ có di dời tới nơi khác hay không
Những người có đất nông nghiệp bị ảnh hưởng (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có đất ở/nhàbị ảnh hưởng một phần hoặc hoàn toàn (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có nhà thuê bị ảnh hưởng (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có kinh doanh, bao gôm nông nghiệp và phi nông nghiệp, hoặc nơi làm việc bị ảnh hưởng (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có cây cối và hoa màu (hang năm và lâu năm)
Tiêu chuẩn hợp lệ
Là các tiêu chí được xây dựng phù hợp với Chính sách OP 4.12 của Ngân hang Thế giới để xác định người bị ảnh hưởng dựa trên a) sở hữu đất của người bị ảnh hưởng và b) mức độ tác động, bao gồm:
Những người có đất nông nghiệp bị ảnh hưởng (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Trang 6 Những người có đất ở/nhàbị ảnh hưởng một phần hoặc hoàn toàn (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có nhà thuê bị ảnh hưởng (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có kinh doanh, bao gôm nông nghiệp và phi nông nghiệp, hoặc nơi làm việc bị ảnh hưởng (vĩnh viễn hoặc tạm thời) bởi Dự án;
Những người có cây cối và hoa màu (hang năm và lâu năm) bị ảnh hưởng bởi Dự án;
Những người có tài sản hoặc tiếp cận tài sản bị ảnh hưởng hoặc hạn chế một phần hoặc hoàn toàn bởi Dự án;
Những người lấn chiếm khu vực an toàn công cộng (như hành lang an toàn giao thông) thường là người nghèo và phụ thuọc vào các hoạt động kinh doanh bán lẻ (tại khu vực hành lang) cho các hoạt động tạo thu nhập
Những người thuê nhà ở
Tái định cư
Bao gồm tất cả các thiệt hại trực tiếp về kinh tế và xã hội gây ra bởi việc thu đất và hạn chế sự tiếp cận tài sản, cùng với các biện pháp bồi thường và khắc phục hậu quả sau đó Tái định cư không được hạn chế ở sự di dời nhà ở Tái định cư có thể, tùy từng trường hợp, bao gồm (i) thu hồi đất và công trình trên đất, bao gồm cả các hoạt động kinh doanh; (ii) di dời nhà cửa; và (iii) những biện pháp khôi phục nhằm cải thiện (hoặc ít nhất là phục hồi) thu nhập và mức sống của những người bị ảnh hưởng
Chi phí Đầu tư vào đất
còn lại
Bao gồm các chi phí mà người sử dụng đất đã đầu tư vào đất (đối với mục đích sử dụng đất) nhưng chưa phục hồi hết tại thời điểm đất bị thu hồi Chi phí này bao gồm các chi phí cho: a) đắp đất, b) cải thiện độ phì của đất, chống xói mòn đất (cho mục đích nông nghiệp), c) chuẩn bị nền (cho mục đích kinh doanh), d) đầu tư khác cho phù hợp với mục đích sử dụng đất (theo quy định tại Điều 7 của Quyết định số 23/2015/QĐ-UBND TP Hồ Chí Minh ban hành ngày
15 tháng năm 2015
Chi phí thay thế
Mức bồi thường đủ thay thế tài sản đã mất và chi trả cho các chi phí giao dịch, trong đó có thể bao gồm các loại thuế, phí, vận chuyển, lao động v.v liên quan đến đất đai và kiến trúc "Chi phí thay thế"
Trang 7được định nghĩa như sau: Đối với đất nông nghiệp, đó là giá trị thị trường tại thời điểm trước dự án hoặc tại thời điểm thực hiện bồi thường, tùy theo mức nào cao hơn của đất có tiềm năng sản xuất tương đương hoặc có giá trị sử dụng tương đương nằm trong khu vực gần diện tích đất bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phí chuẩn bị đất
để đất có mức giá trị tương tự như mức của đất bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyển nhượng nào Đối với đất ở các khu vực đô thị, đó là giá trị thị trường của đất tại thời điểm thực hiện bồi thường, có cùng diện tích và mục đích sử dụng, với các công trình hạ tầng và dịch vụ tương đương hoặc tốt hơn, và nằm gần mảnh đất bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyển nhượng nào Đối với nhà ở và các công trình kiến trúc khác, đó là giá thị trườngcủa nguyên vật liệu để xây nhà/công trình thay thế với một diện tích và tiêu chuẩn kỹ thuật tương tự hay tốt hơn nhà ở hay công trình bị ảnh hưởng, hoặc để sửa chữa một phần của nhà/công trình bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phí nhân công và nhà thầu, cộng thêm chi phí đăng ký và thuế chuyển nhượng nếu có
Quyền lợi Bao gồm gói bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thiết kế cho
những người bị ảnh hưởng hợp lệ của dự án
Chương trình phục hồi
sinh kế
Là các hoạt động được thực hiện nhằm hỗ trợ người bị ảnh hưởng nặng do mất nguồn thu nhập hoặc phương tiện sinh kế nhằm phục hồi thu nhập và mức sống bằng mức trước khi có dự án
Các bên liên quan
Tất cả các cá nhân, nhóm, tổ chức và cơ quan có quan tâm và có khả năng bị ảnh hưởng bởi dự án hoặc có khả năng tác động tới dự
hộ có người phụ thuộc; (ii) hộ gia đình chính sách; (iii) hộ nghèo/cận nghèo được xác định bởi chuẩn nghèo quốc gia; (iv) người không có đất; và (v) người già neo đơn
Trang 10TÓM TẮT
Kế hoạch Hành động Tái định cư này (sau đây gọi tắc là RAP) được chuẩn bị cho việc xây dựng
cơ sở mới của Đại Học Công Nghiệp TP Hồ Chí Minh (ĐHCN TP HCM) RAP gồm các thông tin quan trọng về tác động của dự án; biện pháp giảm thiểu; phương án bồi thường; ma trận quyền lợi; biện pháp phục hồi sinh kế cho các hộ bị ảnh hưởng nặng; tổ chức thực hiện; cơ chế công bố thông tin, tư vấn và tham gia; cơ chế giải quyết khiếu nại; cơ chế giám sát và đánh giá;
và ước tính chi phí thực hiện RAP
Qui mô tác động Việc xây dựng các cơ sở mới của ĐHCN TP HCM tại phường Tân Chánh
Hiệp, Quận 12 thu hồi 267.019 m2 đất, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 240.252m2, diện tích đất ở là 19.399m2 và đất công là 7.367,7 m2 Việc thu hồi đất sẽ ảnh hưởng đến khoảng 331
hộ gia đình và một công ty (trong đó 263 hộ gia đình là chủ sở hữu đất, còn 68 hộ là hộ thuê nhà
ở trên gia đất người khác) Số hộ bị ảnh hưởng nặng là 230 (trong đó 182 hộ bị mất từ 10% diện tích đất nông nghiệp trở lên và 82 hộ phải di dời) Số lượng hộ có kinh doanh bị ảnh hưởng là 38,
và số lượng hộ dễ bị tổn thương là 22 (có 2 người nghèo, 14 phụ nữ làm chủ hộ [có người phụ thuộc], và 6 hộ thuộc diện gia đình chính sách) Bên cạnh đó, dự án cũng hoàn toàn và một phần
105 ngôi nhà, 27.751 m2 các loại cây trồng, 2.963 cây, và 31 ngôi mộ Việc xây dựng trường mới cũng có thể gây ra một số tác động tạm thời, làm ảnh hưởng môi trường, giao thông địa phương, và các cơ sở kinh doanh lân cận Các nỗ lực sẽ được thực hiện để tránh hoặc giảm thiểu những tác động tạm thời bằng cách tìm các biện pháp xây dựng phù hợp
Biện pháp giảm thiểu Ngoài việc bồi thường về tài sản cho các hộ bị ảnh hưởng, ĐHCN TP
HCM còn nỗ lực thông qua các biện pháp khác, nhằm giảm thiểu những tác động bất lợi tiềm tàng Chẳng hạn, sẽ thông báo sớm cho những hộ bị ảnh hưởng về kế hoạch thu hồi đất (vd 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất ở) để hộ bị ảnh hưởng chủ động chuẩn bị Khu tái định cư sẽ được xây dựng gần nơi sinh sống hiện tại của hộ bị ảnh hưởng Trong quá trình tái định cư, hộ bị ảnh hưởng sẽ được tham vấn thường xuyên để thu thập ý kiến, làm cơ sở tránh và giảm thiểu tác động tiêu cực Hộ có kinh doanh ngay tại nhà sẽ được tạo điều kiện sinh hoạt và kinh doanh cho đến khi nơi ở mới của họ đã hoàn chỉnh để chuyển đến Nhà thầu thi công cũng sẽ thực thi các biện pháp cần thiết để tránh tối đa các tác động tiêu cực trong suốt quá trình thi công Ban QLDA và cộng đồng cũng sẽ tích cực tham gia vào công tác giám sát để hạn chế tối đa các tác động tiêu cực
Khảo sát KT-XH - thu thập thông tin về a) dân số, b) nghề nghiệp, c) mức sống (gồm thu nhập,
chi tiêu, tín dụng, tình hình sức khỏe, vệ sinh môi trường, tình hình sủ dụng nước, quan hệ/tham gia cộng đồng, d) tính dễ bị tỗn thương của hộ bị ảnh hưởng, e) tác động của dự án đối với tài sản con người, kể cả tác động tích lũy của từng hộ, f) tham vấn với người dân về tác động của dự
Trang 11án Trên cơ sở Khảo sát KT-XH, các thông tin thu thập được phân tích để đánh giá tác động tiềm tàng tổng thể của dự án để chuẩn bị các Ma Trận Quyền Lợi, và đề xuất định hướng thực hiện chương trình phục hồi sinh kế Chi tiết được trình bày ở Chương III
Công bố thông tin, tham vấn cộng đồng và tham gia – hướng dẫn cách công bố thông tin,
tham vấn cộng đồng, và khuyến sự tham gia của người dân để đảm bảo thông tin trao đồi hiệu quả giữa chủ dự án và các bên liên quan của dự án Việc trao đổi thông tin hiệu quả cũng nhằm đảm bảo người bị ảnh hưởng và nhóm không bị ảnh hưởng hiểu rõ mục đích tiểu dự án, tác động tích cực cũng như tiêu cực của tiểu dự án, cũng như chính sách về tái định cư không tự nguyện Hướng dẫn này cũng nhằm đảm bảo người bị ảnh hưởng tham gia vào tất cả các giai đoạn của quá trình thực hiện kế hoạch tái định cư và có thể tiếp cận tất cả các thông tin dự án và phản hồi
ý kiến của họ - hỗ trợ công tác thiết kế tiểu dự án và tìm các biện pháp giảm nhẹ tác động tiêu cực của dự án
Các nguyên tắc và Chính sách bồi thường, Hỗ trợ, Tái định cư và Phục hồi Sinh kế – thiết
lập nguyên tắc, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phục hồi sinh kế đối với hộ bị ảnh hưởng Phần này trình bày chi tiết thông tin về chính sách bồi thường, các biện pháp hỗ trợ và phục hồi sinh kế
Tổ chức thực hiện – trình bày trách nhiệm của các bên liên quan của dự án, bao gồm các bước
chuẩn bị, cập nhật và thực hiện RAP
Cơ chế giải quyết khiếu nại – hướng dẫn cách giải quyết các khiếu nại có thể phát sinh trong
trình thực hiện RAP
Giám sát và đánh giá – mô tả cách theo dõi và đánh giá quá trình thực hiện RAP Phần này
cũng hướng dẫn ngắn gọn cách thực hiện công tác giám sát nội bộ và giám sát độc lập
Chi phí và ngân sách – cung cấp dự toán chi phí và bố trí ngân sách cho việc thực hiện RAP.
Trang 121.1.2 Đối tượng hưởng lợi dự án
Đối tượng hưởng lợi trực tiếp của Dự án gồm: (i) hơn 30.000 sinh viên của Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA), Đại học Bách khoa (HUST) và Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH); (ii) 3.000 giảng viên và nhà nghiên cứu từ VNUA, HUST, và IUH – sẽ hưởng lợi các hỗ trợ và cơ sở nghiên cứu với chất lượng tốt hơn; (iii) 500.000 sinh viên và giảng viên từ các trường đại học khác nhau được hưởng lợi từ việc tiếp cận thư viện kỹ thuật số được phát triển trong khuôn khổ dự án; (iv) các Bộ và Ủy Ban Nhân Dân các Tỉnh có thể truy cập Hệ thống Thông tin Quản lý Giáo dục Đại học (HEMIS) cập nhật và toàn diện; và (v) cán bộ thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo
Người hưởng lợi gián tiếp là những đơn vị sử dụng nguồn lực và hợp tác với các trường đại học trên trong công tác nghiên cứu và giáo dục Ngoài ra, một số nông dân cũng sẽ được hưởng lợi từ công nghệ mới được chuyển giao bởi các nhà nghiên cứu thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam
1.1.3 Mô tả Dự án
Tham gia hưởng lợi dự án gồm có bốn trường đại học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA), Đại học Bách khoa (HUST), Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) tọa lạc tại Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh Dự án bao gồm ba hợp phần nhằm hỗ trợ thực hiện chính sách tự chủ đại học của Chính phủ Việt Nam
Hợp phần 1: Tăng cường các trường đại học tự chủ kiểu mẫu- US$153,6 triệu
Hợp phần này sẽ hỗ trợ các trường đại học tự chủ được lựa chọn bằng cách tăng cường sự liên quan và chất lượng giáo dục và nghiên cứu VNUA, HUST và IUH đã được xác định là đối tượng hưởng lợi của dự án Mỗi trường đại học sẽ thực hiện các hợp phần độc lập như sau
Tiểu hợp phần 1: VNUA – viện nghiên cứu và giáo dục nông nghiệp hàng đầu tại Việt Nam Tiểu hợp phần 2: HUST – viện giáo dục và nghiên cứu khoa học và kỹ thuật hàng đầu Việt Nam Tiểu hợp phần 3: IUH –tổ chức giáo dục và nghiên cứu kiểu mẫu trong khoa học và công nghệ theo định hướng thực tế tại Việt Nam
Trang 13Hợp phần 2: Hỗ trợ toàn ngành về hệ thống thông tin quản lý (MIS) và thư viện đại học – US$15,4 triệu
Hợp phần này sẽ hỗ trợ (i) phát triển thư viện điện tử cho các ngành khoa học xã hội để tất cả các trường đại học với các ngành khoa học xã hội và kinh tế được hưởng lợi Tiểu hợp phần này sẽ được quản lý bởi Trường Đại học Kinh tế quốc dân; và (ii) phát triển một hệ thống thông tin quản lý đối với các tổ chức giáo dục đại học (được quản lý bởi Cục CNTT Bộ GD-ĐT) Hệ thống này là cần thiết để tương thích với các hệ thống quản lý hiện tại của các tổ chức giáo dục đại học tại Việt Nam để tiết kiệm chi phí trong việc nhập dữ liệu và giám sát
Hợp phần 3: Quản lý dự án, chia sẻ kiến thức và Giám sát & Đánh giá- US$1,5 triệu
Hợp phần này sẽ được quản lý bởi Bộ GD-ĐT để giám sát toàn bộ dự án và mở rộng ảnh hưởng đến toàn ngành Hợp phần này sẽ hỗ trợ cho việc xem xét và cập nhật các chính sách về giáo dục đại học, cải thiện các trung tâm kiểm định chất lượng hiện tại và thông tin liên lạc của dự án và chia sẻ kiến thức Việc giám sát và đánh giá tổng thể của dự án và kiểm toán độc lập cũng sẽ được tài trợ trong hợp phần này
1.2 Tiểu dự án trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
Thực hiện Quyết định số 11181/BCT-KH 20/11/2012 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về việc chủ trương lập dự án đầu tư xây dựng của Trường Đại học Công nghiệp Tp Hồ Chí Minh tại phường Tân Chánh Hiệp, quận 12, Trường Đại học Công nghiệp Tp Hồ Chí Minh đã tiến hành một số công việc triển khai thực hiện Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã ra Văn bản
số 4649/UBND-ĐTMT ngày 03/9/2013 chấp thuận địa điểm xây dựng Trường Đại học Công nghiệp Tp Hồ Chí Minh tại quận 12, ngày 02 tháng 7 năm 2014 UBND thành phố Hồ Chí Minh
ra quyết định số 3294/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh cục bộ đồ án điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị (Quy hoạch phân khu) tỷ lệ 1/2000 Khu dân phường Tân Chánh Hiệp (khu 1) Quận 12 (quy hoạch sử dụng đất – kiến trúc – Giao thông), trong đó đã xác định địa điểm và một số chỉ tiêu sử dụng đất của khu đất xây dựng Trường
Từ những phân tích thực trạng và nhu cầu trên cho thấy sự cần thiết và cấp thiết xây dựng cơ sở vật chất nhằm cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của một cơ sở học thuật chuyên nghiệp, đào tạo bài bản nhân lực chất lượng cao cho ngành công thương nói riêng và toàn khu vực phía nam nói chung
Trước yêu cầu cấp thiết này, Trường Đại học Công nghiệp Tp Hồ Chí Minh để xuất dự án với mục tiêu chung là: “Nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và khu vực, phục vụ công cuộc công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước và thực hiện thắng lợi chiến lược phát triển công nghiệp Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm
2035 của Chính phủ” Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế, việc sử dụng nguồn vốn của WB, làm cơ sở đầu tiên giúp Nhà trường nâng cao một bước đáng kể về các điều kiện đảm bảo chất
Trang 14lượng đào tạo các ngành trọng điểm, làm nền tảng cho việc thực hiện thành công chiến lược phát triển của trường, của ngành Công Thương
Cơ sở mới ngoài việc xây dựng các tòa nhà các khoa và lắp đặt các thiết bị mới còn cần lắp đặt
và đồng bộ hóa một số thiết bị thí nghiệm, thực hành hiện có tại các khoa chuyên ngành của nhà trường
Trong 3 hợp phần, hợp phần 1 sẽ gây ra tác động thu hồi đất để phục vụ việc xây dựng cơ sở mới của trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) - tại phường Tân Chánh Hiệp, quận 12
1.3 Mục tiêu của Kế Hoạch Hành Động Tái Định Cư (RAP)
Theo yêu cầu của chính sách Tái định cư không Tự nguyện của NHTG (OP 4.12, do việc xây dựng cơ sở mới của trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (IUH) tại phường Tân Chánh Hiệp, quận 12, cần thu hồi đất để phục vụ việc xây dựng công trình, nên Kế hoạch Hành động Tái định cư này được chuẩn bị theo yêu cầu kỹ thuật của Khung chính sách Tái định cư của
dự án và theo chính sách Tái định cư không tự nguyện (OP 4.12) của NHTG
Các nguyên tắc được vận dụng xuyên suốt đối với công tác tái định cư là:
1) Trong trường hợp có thể, cần tránh các tác động tiêu cực có thể xảy ra khiến người dân phải di dời, ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế Trong trường hợp không thể tránh khỏi, cần đưa ra các biện pháp giảm thiểu sau phù hợp – như chọn một thiết kế dự án, hoặc kỹ thuật, công nghệ, hoặc lựa chọn một địa điểm công trình phù hợp Khi không thể tránh khỏi, các tác động đó cần được giảm thiểu
2) Nếu yêu cầu tái định cư là không thể tránh khỏi, các hoạt động tái định cư phải được hình thành và thực hiện như một phần không thể tách rời của dự án, cung cấp đầy đủ các nguồn lực đầu tư để người di dời bởi dự án được hưởng những lợi ích của dự án; và 3) Tất cả những người bị ảnh hưởng dự án sẽ được tham vấn đầy đủ và ý nghĩa, và có cơ hội tham gia vào quá trình lập kế hoạch và thực hiện các chương trình tái định cư
Kế hoạch Hành động Tái định cư cũng đặt mục tiêu:
i Đảm bảo đời sống của người bị ảnh hưởng không bị suy giảm/nghèo hơn do tác đông của việc thu hồi đất, thu hồi tài sản và tái định cư do thực hiện dự án
ii Tất cả những người bị ảnh hưởng đều biết và sử dụng được cơ chế giải quyết khiếu nại của dự án khi họ cần
iii Đảm bảo quá trình tái định cư thực hiện thông qua cơ chế tham vấn rõ ràng, minh bạch theo kế hoạch rõ ràng và có sự đồng thuận giữa người bị ảnh hưởng và Chủ đầu tư
iv Đảm bảo người bị ảnh hưởng nhận được hỗ trợ cần thiết như hỗ trợ về di chuyển, nhà tạm cư, nhà, hỗ trộ tập huấn nâng cao năng lực
Trang 15II PHẠM VI TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN VÀ BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU
2.1 Phạm Vi Tác Động của Dự Án
2.1.1 Hộ bị ảnh hưởng
Dư án sẽ ảnh hưởng khoảng 331 hộ gia đình, trong đó 263 hộ là hộ đang sử dụng đất, 68 hộ thuê nhà ở trên đất, và một công ty1 Tổng số hộ ảnh hưởng nặng dự kiến là 230 hộ, bao gồm hộ sẽ mất đất nông nghiệp trên 10% và 82 hộ sẽ tái định cư Tổng số hộ bị ảnh hưởng kinh doanh là 38
hộ Số hộ bị dễ bị tổn thương là 22 hộ (2 hộ nghèo, 12 hộ có phụ nữ là chủ hộ gia đình có người phụ thuộc, 6 hộ thuộc diện chính sách xã hội) Các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án Trường ĐHCN TP HCMC được tóm tắc trong bảng dưới đây:
Bảng 1– Phân loại Tác Động đối với hộ có đất
doanh
hộ bị
dễ bị tổn thương
Hộ bị ảnh hưởng nhẹ
Hộ thuê nhà ở trên đất
Tổng Mất đất
>70%
định cư
Trang 16 Đất công cộng: 7.367,7m2
là đất kênh mương và đất đang là đường giao thông (đường Tân Chánh Hiệp 10) Toàn bộ diện tích đất công công này vẫn để nguyên (không thu hồi)
Tổng diện tích (m2)
Pháp lý đất Đất
trồng cây hàng năm
Đất trồng cây lâu năm
Có GCNQSDĐ hoặc đủ điều kiện được cấp
Không có GCNQSDĐ
Tân Chánh Hiệp
Có 94.3 % hộ bị ảnh hưởng (248 hộ) có Giấy Chứng Nhận Quyền Sự Dụng Đất, và ), hoặc đủ điều
kiện được cấp Số còn lại (5.7%, 15 hộ) không có Giấy Chứng Nhận Quyền Sự Dụng Đất
2.1.3 Ảnh hưởng về Nhà ở và Vật kiến trúc
Nhà ở: Dự án dự kiến thu hồi 13.096m2 diện tích nhà ở Hầu hết nhà ở bị ảnh hưởng là nhà cấp 4,
chiếm tỷ lệ 83.8% tổng số nhà bị ảnh hưởng Qui mô ảnh hưởng nhà không đồng đều – tùy nhà
Tình trạng pháp lý của nhà ở: Kết quả khảo sát cho thấy 81,53% tổng số hộ bị ảnh hưởng xây
nhà trên đất ở Số còn lại cất nhà trên đất nông nghiệp (9 hộ) và đất thuê (2 hộ)
Mục đích sử dụng nhà: Hầu hết các hộ có nhà bị ảnh hưởng (71,4%, 75 hộ) đều đang sử
dụng nhà để ở 11 hộ (10,5%) đang cho thuê nhà 2 hộ vừa ở vừa kết hợp kinh doanh (1,9%) 4
(3,8%) hộ đang sử dụng nhà chỉ cho mục đích kinh doanh
Vật kiến trúc đi cùng với nhà bị ảnh hưởng: Ngoài nhà, một số vật kiến trúc gắn liền với nhà
cũng bị ảnh hưởng, trong đó có nhà thờ họ Trần cũng có khả năng bị ảnh hưởng
Bảng 3 – Tóm tắc diện tích nhà ở và vật kiên trúc bị ảnh hưởng
Diện tích Bếp Nhà vệ Nhà thờ Mồ mả Giến Đồng hồ Đồng Đường Hàng Bồn Sân
Trang 17rào (m)
chứa nước
(m )
2.1.4 Ảnh hưởng về Cây cối và Hoa màu:
Tổng diện tích hoa màu bị ảnh hưởng là 27.751m2, gồm diện tích trồng cỏ voi, mía đường, rau
muống, khổ qua….Khoảng 2.963 cây trồng cũng bị ảnh hưởng, gồm dừa, ổi, táo, xoài, chuối,
mãng cầu, mít, mận, sa kê
2.1.5 Ảnh hưởng Kinh doanh
Có 38 hộ kinh doanh bị ảnh hưởng Trong số này, chỉ có 9 hộ có giấy phép kinh doanh và có
đóng thuế Số còn lại (29 hộ) không đóng thuế Những hộ không đóng thuế là là hộ buôn bán
nhỏ, như tiệm may, tiệm hớt tóc, cho thuê phòng trọ, bán tạp hóa, bán cà phê, sửa xe Trong 38
hộ bị ảnh hưởng, có 29 hộ bị ảnh hưởng vĩnh viễn do đất bị thu hồi và phải tái định cư nơi khác
Số còn lại chỉ bị ảnh hưởng tạm thời
2.1.6 Ảnh hưởng về Mồ mả
31 ngôi mộ sẽ bị ảnh hưởng Việc di dời mộ sẽ được tiến hành sau khi tham vấn đầy đủ với chủ
hộ để việc cải táng diễn ra theo phong tuc tập quán của địa phương, và của từng cá nhân hộ bị
ảnh hưởng Các hộ có mộ bị ảnh hưởng sẽ được bồi thường tiền để a) mua đất cải táng, b) đào,
bốc, c) di chuyển, d) cải táng, e) xây lại mộ, và f) các chi phí hợp lý khác phù hợp với phong tuc
tập quán địa phương
2.1.7 Ảnh hưởng về Công trình Công cộng
7.367,7m2 là đất kênh mương và đất đang là đường giao thông (đường Tân Chánh Hiệp 10) sẽ bị
ảnh hưởng Toàn bộ diện tích đất công công này vẫn để nguyên (không thu hồi) và không bồi
thường theo thỏa thuận giữa chính quyền địa phương và trường ĐHCN TP HCM
2.1.8 Ảnh hưởng về Sinh kế
Về đất nông nghiệp, mặc dù có 182 hộ được xem là ảnh hưởng nặng (do mất đất nông nghiệp
trên 20%, hay trên 10% đối với hộ nghèo/hộ dễ bị tổn thương), hầu hết những hộ này không bị
ảnh hưởng về thu nhập từ đất nông nghiệp do ho không trực tiếp sản xuất nông nghiệp nữa Chỉ
có 12 hộ là còn sử dụng đất trồng hoa màu tăng thu nhập Những hộ còn lại đều trồng cây lâu
năm để giữ đất Những hộ bị ảnh hưởng nặng mà đang sử dụng đất để canh tác sẽ được tham gia
Chương Trình Phục Hồi Thu Nhập
Trang 18Đối với 29 hộ bị hưởng về nhà ở và kinh doanh tại nhà, những hộ này sẽ được tham gia Chương Trình Phục Hồi Thu Nhập do không những bị ảnh hưởng về nhà ở, phải tái định cư, mà còn bị ảnh hưởng kinh doanh và cần thiết lập lại kinh doanh sau khi chuyển sang nơi ở mới
Đối với hộ bị hưởng tích lũy – ví dụ như hộ vừa mất nhà, đất ở, vừa mất kinh doanh thì sẽ được tham vấn bổ sung trong giai đoạn sau khi họ đã rõ tác động đối với gia đình họ và quyết định chọn phương án tái định cư phù hợp
2.1.9 Tác động tích lũy
Trong tổng số 331 hộ bị ảnh hưởng, có 75 hộ sẽ chịu tác động tích lũy và dự kiến những hộ này
sẽ gặp khó khăn trong quá trình tái định cư và phục hồi thu nhập
o 5 hộ mất nhà ở + đất nông nghiệp + thu nhập từ trên đất nông nghiệp
o 29 hộ mất nhà ở + kinh doanh
o 10 hộ mất đất nông nghiệp + kinh doanh
o 27 hộ mất đất ở + kinh doanh
o 4 hộ tái định khi thuộc diện gia đình dễ bị tổn thương
Các hộ trên sẽ tham gia Chương trình phục hồi sinh kế
2.1.10 Tác động tạm thời
Trong quá trình thi công, nếu công tác thi công phát sinh nhu cầu sử dụng đất tạm thời để phục
vụ lán trại, bãi tập kết vật liệu … thì những hộ có đất bị ảnh hưởng sẽ được bồi thường trong suốt thời gian bi ảnh hưởng đó Khi trao trả lại đất, nhà thầu sẽ khôi phục mặt bằng như trước cho hộ
bị ảnh hưởng
Trong trường hợp công tác thi công công trình làm ảnh hưởng việc kinh doanh của những hộ ở ngoài phạm vi dự án, làm ảnh hưởng đến thu nhập từ kinh doan của họ thì những hộ đó sẽ được bồi thường thu nhập bị mất trong suốt thời gian kinh doanh của họ bị ảnh hưởng
2.2 Biện pháp giảm thiểu
ĐHCN TP HCM đã nỗ lực nhằm giảm thiểu các tác động thu hồi đất và tái định cư Đối với các trường hợp thu hồi đất không thể tránh được, dự án sẽ bồi thường thiệt hại về tài sản cũng như về thu nhập cho những hộ bị ảnh hưởng Việc bồi thường sẽ thực hiện dựa trên các nguyên tắc đề ra trong Khung Chính sách này (Xem phần III dưới đây) Ngoài việc bồi thường, các hộ bị ảnh hưởng nặng sẽ được hỗ trợ tài chính để hỗ trợ quá trình tái định cư, xây lại nhà Các hộ này cũng
có quyền tham gia Chương trình Phục hồi Sinh kế được thiết kế dựa trên nhu cầu của chính họ
để có thể phục hồi sinh kế nhanh chóng
Ngoài bồi thường và hỗ trợ, đơn vị thực hiện giải phóng mặt bằng cũng sẽ thực hiện các biện pháp khác nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực Chẳng hạn, đối những các hộ bị ảnh hưởng, hộ
Trang 19BAH sẽ được thông báo sớm về kế hoạch thu hồi đất (vd báo trước 90 khi thu hồi đất nông nghiệp, và 180 ngày khi thu hồi đất ở) Khu tái định cư sẽ được xây dựng gần nơi sinh sống hiện tại của hộ bị ảnh hưởng Trong quá trình tái định cư, hộ bị ảnh hưởng sẽ được tham vấn thường xuyên để thu thập ý kiến, làm cơ sở tránh và giảm thiểu tác động tiêu cực Hộ có kinh doanh ngay tại nhà sẽ được tạo điều kiện sinh hoạt và kinh doanh cho đến khi nơi ở mới của họ đã hoàn chỉnh để chuyển đến Nhà thầu thi công cũng sẽ thực thi các biện pháp cần thiết để tránh tối đa các tác động tiêu cực trong suốt quá trình thi công Ban QLDA và cộng đồng cũng sẽ tích cực tham gia vào công tác giám sát để hạn chế tối đa các tác động tiêu cực
III THÔNG TIN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA CỘNG ĐỒNG BỊ ẢNH HƯỞNG
3.1 Mục đích của Khảo sát Kinh tế -Xã hội và Phương pháp khảo sát
3.1.1 Mục đích
Mục đích của Khảo sát Kinh tế -Xã hội nhằm hiểu được bối cảnh chung của khu vực tiểu dự án
và tình hình Kinh tế -Xã hội (KT-XH) của những hộ bị ảnh hưởng Thông tin thu thập từ cuộc khảo sát này cũng giúp xây dựng Kế Hoạch Hành Đông tái định cư và thiết kế các biện pháp phục hồi sinh kế sao cho phù hợp vối thực tế về KT-XH đối với những hộ bị ảnh hưởng nhằm đảm bảo tính bền vững đới với các quyền lợi của những hộ bị ảnh hưởng
Khảo sát KT-XH cũng thu thập thông tin về a) dân số, b) nghề nghiệp, c) mức sống (gồm thu nhập, chi tiêu, tín dụng, tình hình sức khỏe, vệ sinh môi trường, tình hình sủ dụng nước, quan hệ/tham gia cộng đồng, d) tính dễ bị tỗn thương của hộ bị ảnh hưởng, e) tác động của dự án đối với tài sản con người, kể cả tác động tích lũy của từng hộ, f) phản hồi từ người dân về tác động của dự án và biện pháp giảm thiểu, g) khả năng phục hồi sinh kế, h) mong muốn của hộ bị ảnh hưởng về các phương án tái định cư, và i) ủng hộ của họ đối với dự án
3.1.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp hỗn hợp Là phương pháp sử dụng kỹ thuật phân tích định tính và định lượng để
nâng cao giá trị và độ tin cậy của thông tin thu thập Kỹ thuật phân tích định lượng được áp dụng cho khảo sát KT-XH và Kỹ thuật phân tích phân tích định tính dùng trong các cuộc thảo luận nhóm, phỏng vấn sâu các cá nhân, họp cộng đồng để thu thập được những thông tin mà khảo sát KT-XH không thu thập được Ngoài ra, quan sát hiện trường cũng được thực hiện trước khi tiến hành khảo sát thực tế Khảo sát thực tế đã tiến hành trong tuần thứ nhất tháng 9 năm 2916 (gồm các công việc là quan sát hiện trường, chụp ảnh, hỏi chuyện người dân Từ 28/9 đến 20/10/2016 tiến hành khảo sát KT-XH, thảo luận nhóm, phỏng vấn sâu cá nhân
Cỡ mẫu và cách lấy mẫu
Trang 20Sample size and sampling Cỡ mẫu dùng cho khảo sát KT-XH là 200 hộ, chiếm 60,4% tổng số
hộ bị ảnh hưởng dự kiến (331 hộ) Kỹ thuật lấy mẫu phân tầng được sử dụng nhằm nâng cáo tính đại diện cho các nhóm thuộc các loại ảnh hưởng khác nhau Mẫu tập trung vào nhóm bị ảnh hưởng nặng do nhóm này chiềm đa số Nhóm bị ảnh hưởng nặng gồm a) hộ bị mất đất nông nghiệp từ hơn 20% trở lên, b) hộ mất nhà ở và c) hộ bị ảnh hưởng kinh doanh, d) hộ nghèo/dễ bị tổn thương, và e) hộ bị ảnh hưởng tích lũy (vd mất nhà ở, phải tái định cư, mất kinh doanh…)
Phân tích số liệu Thông tin thu thập từ khảo sát KT-XH được phần tích bằng phần mêm SPSS
Thông tin định tính thu thập từ các cuộc họp cộng đồng, thảo luận nhóm…) được phân tích theo chủ đề Tính xác thực của thông tin được kiểm định bằng hai hình thức: phương pháp phân tích,
và nguồn dữ liệu để nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu
3.2 Tình hình chung về Kinh tế - Xã hội của Khu vực Tiểu dự án
Tiểu dự án cơ sở mới của trường ĐHCN TP HCM tọa lạc tại Phường Tân Chánh Hiệp, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh Diện tích của toàn bộ khu vực Tiểu dự án là 267.019 m2
Quận 12
Quận 12 nằm phía Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh với vị trí địa lý như sau: Phía Bắc giáp huyện Hóc Môn; phía Đông giáp tỉnh Bình Dương, Quận Thủ Đức; phía Nam giáp quận Tân Bình, Gò Vấp, Bình Thạnh; phía Tây giáp huyện Bình Tân; xã Bà Điểm Quận có một phần đường QL1 A đi qua Phía đông có Sông Sài Gòn là một nhánh đường thủy quan trọng
Quận 12 có diện tích tự nhiên là 5.274,89 héc ta, gồm 11 Phường: Thạnh Xuân, Hiệp Thành, Thới An, Thạnh Lộc, Tân Chánh Hiệp, Tân Thới Hiệp, An Phú Đông, Trung Mỹ Tây, Tân Thới Nhất, Đông Hưng Thuận, Tân Hưng Thuận Quận có 395.790 nhân khẩu Cơ cấu kinh tế của Quận gồm bao cột chính: dịch vụ, công nghiệp, và nông nghiệp Thu nhập chính của Quận chủ yếu từ kinh doanh – dịch vụ Khu vực kinh tế này chiếm 68,54% tổng thu nhập của Quận và có tốc độ tăng trưởng hành năm là 20,44% Tổng thu nhập của Quận năm 2015 là 4.700 tỷ đồng Với tốc độ đô thị hóa ngày cành nhanh của Quận, dự kiến thu nhập của Quận từ ngày kinh doanh – dịch vụ và công nghiệp sẽ gia tăng đáng kể trong khi tỷ trọng thu nhập từ nông nghiệp theo qui hoạch sẽ giảm từ 18% như hiện nay xuống còn 0.25% vào năm 2020
Hiện có tổng cộng 8.926 doanh nghiệp đang hoạt động tại địa bàn Quận (16 trong số này là doan nghiệp lớn với hơn 500 công nhân) Số lượng cơ sở kinh doanh tư nhân lớn (14.045 cơ sở) Hoạt động hiệu quả từ các doanh nghiệp này đã mang lại cho Quận một nguồn thu nhập lớn – chủ yếu
từ dịch vụ và công nghiệp – góp phần giúp Quận làm tốt công tác giảm nghèo
Phường Tân Chánh Hiệp
Điều kiện tự nhiên Phường Tân Chánh Hiệp là phường đang trên đà đô thị hóa nằm ở hướng
Tây Bắc của thành phố Hồ Chí Minh, phía Tây giáp phường Trung Mỹ Tây và xã Trung Chánh,
Trang 21phía Đông giáp phường Hiệp Thành, Tân Thới Hiệp, phía Nam giáp phường Đông Hưng Thuận
và phía Bắc giáp xã Thới Tam Thôn Phường có diện tích tự nhiên là 421,37 ha Trong đó, diện tích đang sử dụng là 310 ha, gồm 144ha là đất thổ cư, 6,7ha là đất công cộng, 44,8ha là đất nông nghiệp và cây xanh, 33,6 ha đất giao thông và 86ha là đất phục vụ công nghiệp và các mục đích khác
Dân số Dân số của phường hiện nay hơn 50.000 nhân khẩu (tăng từ 43.415 năm 2006), trong đó
số nhân khẩu thường trú khoảng 25.000 nhân khẩu và khoảng hơn 50% dân số còn lại là nhân dân ở các vùng trên cả nước và nước ngoài đến sinh sống và làm việc trên địa bàn phường
Tình ngưỡng và Dân tộc Về tính ngưỡng, có các tôn giáo như Phật giáo, Công giáo, Cao Đài,
Tin Lành và một số tôn giáo khác, nhìn chung hoạt động và sinh hoạt của các tôn giáo diễn ra bình thường, đúng lễ nghi thuần túy về tôn giáo, đúng pháp luật
Về Dân tộc đa số là dân tộc Kinh, kế đến là dân tộc Hoa và một số ít đồng bào thuộc các dân tộc Khơmer Trong suốt quá trình sinh sống và phát triển, những đồng bào các dân tộc này mang theo mình ngôn ngữ, văn hóa, lối sống, tôn giáo cùng tồn tại dung hòa với nhau trong cộng đồng người Kinh Không có sự khác biệt đáng kễ giữa người Kinh và người Hoa theo theo Chính sách
OP 4.10 (Người Bản Địa) của NHTG
Kinh tế từ khi thành lập phường, đến nay, có 420 công ty, doanh nghiệp và 1.007 hộ cá thể,
trong đó có đơn vị công ty phần mềm Quang Trung là một trong 12 công trình trọng điểm của thành phố Hồ Chí Minh Có hai chợ truyền thống là chợ Tân Chánh Hiệp và chợ Ngã Ba Bầu là hai khu chợ chính phục vụ nhu cầu kinh doanh mua bán của nhân dân trên địa bàn Hai khu chợ này cách khu tái định cư vài ki lô mét nên thuận lợi cho người dân
Về thu nhập, 51% thu nhập của Phường là từ kinh doanh-dịch vụ 29% từ công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp 20 % còn lại là từ sản xuất nông nghiệp (nuôi bò sữa, hoa màu, cây cảnh) Khu vực nông nghiệp lớn nhất Phường là khu vực mà ĐHCN TP HCM chuẩn bị xây dựng cơ sở mới của Trường Mặc dù là khu vực sản xuất nông nghiệp lớn nhất Phường, sản lượng nông nghiệp
từ khu vực này không hiệu quả trong 10-15 năm trở lại đây do thiếu nước tưới Dẫn đến chỉ còn một số hộ còn canh tác với khoảng một nữa diện tích là trồng hoa màu, cây lâu năm và chăn nuôi Với những hộ còn canh tác/sản xuất nông nghiệp, thu nhập từ nông nghiệp không phải là nguồn thu nhập duy nhất
Giao thông Hệ thống giao thông của Phường đã hoàn chỉnh Tuy nhiên, hệ thống thoát nước
vẫn chưa hoàn thiện tại nhiều nơi trên địa bàn Phường, gây tình trạng ngập úng khi mưa lớn
Trường học và Cơ sỡ chăm sóc y tế Trên địa bàn Phường có một trường trung học cấp 3, hai
trường tiểu học, một trường mẫu giao do nhà nước quản lý và 12 cơ sở mẫu giáo tư nhân Phường có Trạm Y Tế - chủ yếu thực hiện các chương trình quốc gia về chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tiêm chủng, phòng chống suy dinh dưỡng, tiêu chảy, nhiễm trùng hô hấp…Trạm có phòng
Trang 22cho bệnh nhân nội trú Chủ yếu phục vụ sinh sản, cấp cứu Tỷ lệ đến khám và chữa bệnh tại trạm thấp do người dân thường khám và chữa bệnh ở bệnh viện khu vực và bệnh viện thành phố vì chất lượng khám và chữa bênh tốt hơn Ngoài ra, trên địa bàn phường còn có một Trung tâm giáo dục thường xuyên và năm trường đại học
3.3 Kết quả điều tra Kinh tế - Xã hội đối với hộ bị ảnh hưởng
Cỡ mẫu dùng cho khảo sát KT-XH là 200 hộ, chiếm 60,4% tổng số hộ bị ảnh hưởng dự kiến (331 hộ) 200 hộ lấy mẫu gồm 1.125 khẩu Nam giới tham gia trả lời khảo sát chiếm 68% (136 người)
Các thông tin chung về hộ bị ảnh hưởng trong mẫu được trình bày dưới đây:
3.3.1 Qui mô hộ
Số khẩu trung bình/hộ là 5 khẩu2 Tỷ lệ nam và nữ trong toàn mẫu tương ứng là 49,8% và 50,2%
3.3.2 Cấu trúc tuổi
Hầu hết chủ hộ (97,8%) tham tham gia khảo sát đều trên 30 tuổi Có 71 chủ hộ có tuổi từ 46-60
và 58 chủ hộ có tuổi từ 60 trở lên, chiếm 71,6% Nhóm chủ hộ có tuổi từ 31-45 chiếm 26,1% Theo kinh nghiệm, những chủ hộ có tuổi sẽ khó khăn trong vấn đề đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp Vì thế, các lớp tập huấn/đào tạo nghề cần thiết kế phù hợp với lứa tuổi và căn cứ trên nhu cầu của hộ
Bảng 4 – Phân bố tuổi của các chủ hộ
lệ nam giới cao hơn nữ giới ở các cấp học (tiểu học, phổ thông cơ sở, phổ thông trung học), hoặc đại học Trên cơ sở này, các lớp đào tạo nghề/hướng nghiệp cũng cần thiết kế phù hợp với trình
độ văn hóa của hộ bị ảnh hưởng
2
Độ lệch chuẩn=2.147, min=1, max=11
Trang 23Bảng 5 – Phân bố về trình độ học vấn của các hộ (theo giới)
Total
cơ sở
Phổ thông trung học
Cao đẳng/Trung học chuyện nghiệp
Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ nam giới nắm vai trò tạo thu nhập cho gia đình thường cao hơn
nữ giới Chỉ có 22,4% nữ giới tham gia vai trò tạo thu nhập cho gia đình – thông qua buôn bán Phần lớn còn lại chủ yếu làm nội trợ Khảo sát cho thấy phần lớn nam là thành viên chính trong gia đình chịu trách nhiệm tạo thu nhập cho gia đình đều thường là chủ cơ sở, hoặc kinh doanh bán lẽ, hoặc là cán bộ nhà nước Chỉ có 3 người trong mẫu làm nông nghiệp
Hình 1- Nghề nghiệp (theo giới)
Phân bố lao động
Theo truyền thống trong xã hội Việt Nam, nam giới đóng vai trò tham gia các hoạt động xã hội
và tạo thu nhập cho gia đình trong khi phụ nữ đảm nhiệm vai trò gia đình: chăm sóc con cái, nấu
ăn, nội trợ Địa bàn dư án là khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh Mặc dù dữ liệu cho thấy nam giới và nữ giới có vai trò bình đẳng trong các công việc như tạo thu nhập, chăm sóc con cái,
Trang 24tham gia các hoạt động xã hội, dữ liệu cũng cho thấy vai trò truyền thống rõ rệt trong các gia đình tham gia khảo sát – đó là nữ giới vẫn còn tham gia làm việc nội trợ nhiều hơn nam giới Những việc như nấu ăn, dọn dẹp nhà, giặt giũ, chăm sóc con cái vẫn chủ yếu do nữ giới đảm trách
Hình 2- Phân công lao động trong gia đình (%thời gian)
Thu nhập
Trong hình trên, mặt dù vai trò làm việc tạo thu nhập cho gia đình có cao ở nữ giới, nam giới vẫn đảm đượng vai trò chủ yếu là tham gia làm các công việc chân tay/việc nặng ngoài xã hội Vì vậy, nam giới vẫn là người chịu trách nhiệm mang lại thu nhập cho gia đình Theo kết quả khảo sát KT-XH, có 32% số người tham gia khảo sát (108 người) cho rằng nam giới đóng góp tạo ra
từ 80-100% thu nhập của gia đình, trong khi có 22% cho rằng nam giới chỉ mang lại từ 51-79% thu nhập của gia đình Tỷ lệ tạo thu nhập này cũng tương ứng với tỷ lệ thời gian mà nam giới dành cho công việc tạo thu nhập của họ
Quyết định chi tiêu trong gia đình
Mặc dù nam giới tạo ra phần lớn thu nhập, họ và nữ giới cùng tham gia bàn bạc và quyết định việc chi tiêu cho gia đình, đặc biệt là những việc quan trọng như việc học hành của con cái, vay tiền, xây nhà, thay đổi công việc Tuy nhiên, về chi tiêu sinh hoạt hàng ngày, nữ giới lại là người quyết định
House cleaning/laundry 4.4
Domestic repair 6.8
Child care 4.5 Income Generation Activities
21
Social activities 14.4 0
Phân công lao động (% thời gian)
Women Men Both
Trang 25Hình 3 - Quyết định chi tiêu trong gia đình (%)
3.3.5 Mức sống
Kinh tế gia đình
Khi được hỏi về hoàn cảnh kinh tế gia đình, có 19% số hộ tham gia khảo sát (26 hộ) cho rằng mình thuộc hoàn cảnh kinh tế khó khăn (nghèo) 64% (87 hộ) cho biết họ có điều kiện kinh tế ở mức trung bình, và 16% (21 hộ) cho biết mình có điều kiện kinh tế khá giả Nhìn nhận về điều kiện kinh tế trong 3 năm gần đây, 59% (82 hộ) cho rằng kinh tế gia đình ổn định, 16% (22 hộ) cho biết kinh tế gia đình có cải thiện trong 3 năm qua Còn lại 25% (34 hộ) cho rằng kinh tế của
họ suy giảm trong 3 năm vừa qua (vì công việc ngày càng cạnh tranh)
Thu nhập và Chi tiêu
Tùy theo công việc, thu nhập của các hộ tham gia khảo sát đều khác nhau Đa phần (50%) số hộ tham gia khảo sát đều có thu nhập chủ yếu từ công việc làm công ăn lương 34% có thu nhập từ
cơ sở kinh doan của mình, 13% có thu nhập từ chăn nuôi Đây là 3 nhóm công việc mang lại phần lớn thu nhập đối với các hộ tham gia khảo sát Trong đó, nhóm chăn nuôi (bò sữa) có thu nhập cao nhất Kế đến là nhóm làm công ăn lương và nhóm có cơ sở kinh doanh gia đình Dữ liệu về thu nhập cũng cho thấy những hộ tham gia sản xuất nông nghiệp (trừ chăn nuôi) là nhóm chiếm tỷ trọng nhỏ nhất (1%) trong cơ cấu thu nhập (theo nghề) của các hộ tham gia khảo sát
Dữ liệu này cũng cho thấy số hộ sử dụng đất nông nghiệp để tạo thu nhập rất nhỏ, nên việc thu hồi đất nông nghiệp sẽ ảnh hưởng đối với một số hộ còn trực tiếp sản xuất nông nghiệp Kết quả này khớp với kết qua thảo luận thực hiện bằng kỹ thuật thảo luận nhóm và kỹ thuật quan sát hiện trường Hầu hết những hộ tham gia khảo sát (76%, 105 hộ) cho biết thu nhập của họ hiên ở mức
ổn định Số còn lại cho rằng thu nhập của họ không ổn định vì một số lý do Số liệu khảo sát cho thấy thu nhập trung bình hàng năm3 của hộ bị ảnh hưởng là 198.613.793 VND
7.5
Money borrow 8.2
Others
75
0
50
Men Both Women Poly (Both)
Trang 26Hình 4- Phân bố thu nhập ròng Hình 5- Phân bố thu nhập trung bình hàng năm
Về chi tiêu, hầu hết các hộ đều dành phần lớn thu nhập cho thức ăn Kế đến là cho học hành của
con cái và chăm sóc sức khỏe Những gia đình có điều kiện kinh tế khá giả hơn có chi phí cho du
lịch hàng năm
Figure 6 - Monthly Family Expenses Tín dụng
Khảo sát cho thấy có 37 hộ tham gia khảo sát hiện đang vay vốn cho các mục đích khác nhau
31,4% vay để chi tiêu gia đình, 31,4% vay kinh doanh, 14,3% vay xây nhà, và 8,6% vay đầu tư
sản xuất Hầu hết những hộ đang vay (89,2%) đều vay từ ngân hàng và từ họ hàng
Crops 1%
Animal husbandray 13%
Businesses
34%
Salary 50%
Remittance 1%
Others 1%
Distribution of net income
(by sources)
(n=180)
Crops 4%
Animal husbandry [PERCENTA GE]
Businesses 21%
Salary 20%
Remittance 4%
Others 5%
Distribution of Average Annual Income (by sources)
(n=180)
Food expenses 49%
Medical care 8%
Education 15%
Tourism 16%
Others 12%
Monthly Family Expenses
(n=179)
Trang 27Sức khỏe
50,5% (101 người) cho biết gia đình họ có người bệnh trong 3 tháng vừa qua Tuy nhiên, hầu hết đều là do cảm sốt thông thường (21,5%, 43 người), viêm đường hô hấp (7,5%, 15 người), và các bệnh thông thường khác (21%, 42 người) Khi bệnh, đa số đều đến bệnh viện khu vực để khám, (50%) 36% khám ở tuyến trên (bệnh viện thành phố), và 7,5% khám ở phòng mạch tư Về bảo hiểm y tế, 87,2% (157 người) cho biết họ có bảo hiểm y tế Số còn lại (12,8) không có bảo hiểm
Nước sạch và vệ sinh môi trường
Tất cả các hộ tham gia phỏng vấn đều có nước sạch để sử dụng Trong đó, 28,5% (61 người) dùng nước máy, 43% (94 người) dùng nước giếng khoan 26,2% không có nước từ hai nguồn trên nhưng vẫn có nước sạch sự dụng nhờ mua lại từ hàng xóm
Về thoát nước, 35,5% (71 người) cho rằng nhìn chung điều kiện thoát nước tại khu vực họ là tốt mặc dù thoát chậm khi có mưa nhỏ 39% cho rằng khi mưa lớn, việc thoát nước trở nên kém do không có hệ thống thoát nước hoàn chỉnh
Về thu gom rác, 56% (88 người) hài lòng với dịch vụ này Dịch vụ thu góm rác duy trì hai ngày một lần
Local Bank 46%
Kinship 43%
High-interest Money Lender 0%
Local mass organization 6%
Other source 5%
Lending Sources
Trang 28Tham gia hội, đoàn thể tại địa phương
Mội nửa số hộ phỏng vấn (85 người) cho biết họ là thành viên của các tổ chức/đoàn thể tại địa phương, ví dụ như Hội cựu chiến binh (54,4%), Hội phụ nữ (22,5%), Hội nông dân (13,2%), Hợp tác xã nông nghiệp (4,7%), Đoàn thanh niên (2,3%) Hầu hết mọi người tham gia khảo sát đều cho biết họ tham gia các tổ chức này để được tập huấn và học hỏi kinh nghiệm
3.3.6 Hộ dễ bị tổn thương
Có 22 hộ thuộc diện dễ bị tổn thương, chiếm 11% số mẫu Trong số 22 hộ này, có 14 hộ là hộ có phụ nữ là chủ hộ gia đình có người phụ thuộc, 2 hộ có sổ hộ nghèo, và 6 hộ thuộc diện chính sách xã hội
3.3.7 Tác động đối với Sinh kế
Trong tổng số 331 hộ bị ảnh hưởng, có 75 hộ sẽ chịu tác động tích lũy và dự kiến những hộ này
sẽ gặp khó khăn trong quá trình tái định cư và phục hồi thu nhập
o 5 hộ mất nhà ở + đất nông nghiệp + thu nhập từ trên đất nông nghiệp
o 29 hộ mất nhà ở + kinh doanh
o 10 hộ mất đất nông nghiệp + kinh doanh
o 27 hộ mất đất ở + kinh doanh
o 4 hộ tái định khi thuộc diện gia đình dễ bị tổn thương
Trong quá trình cập nhập RAP, Ban QLDA sẽ tiến hành tham vấn bổ sung đối với những hộ này
để biết rõ hơn khó khăn/thách thức mà họ dự kiến trong quá trình phục hồi sinh kế và xem họ có cần thêm hỗ trợ đặc biệt từ dự án để hỗ trợ kịp thời
Tap water, 61, 29%
Drilled well, 94, 44%
Bought from other source,
56, 26%
Others, 3, 1%
Sources of Water
Trang 29IV PHỔ BIẾN THÔNG TIN, THAM VẤN VÀ THAM GIA
4.1 Mục tiêu phổ biến thông tin, tham vấn và tham gia
Phổ biến thông tin: Ngân hàng Thế giới yêu cầu Chủ đầu tư đảm bảo người bị ảnh hưởng phải
được cung cấp thông tin đầy đủ về các rủi ro cũng như tác động tiềm tàng của dự án Thông tin
dự án cần phổ biến theo hình thức và ngôn ngữ dễ hiểu đối với người bị ảnh hưởng Thông tin phải dễ tiếp cận, và được cung cấp kịp thời để người bị ảnh hưởng có thể phản hồi ý kiến một cách có ý nghĩa - làm cơ sở cho việc thiết kế dự án và xây dựng các biện pháp giảm thiểu tác động của dự án
Tham vấn và tham gia: Ngân Hàng Thế Giới yêu cầu Chủ đầu tư đảm bảo người bị ảnh hưởng
của dự án có cơ hội tham gia vào quá trình phổ biến thông tin, tham vấn, và góp ý kiến Tuỳ vào tính chất của dự án và qui mô ảnh hưởng của dự án, hoạt động tham vấn cần được tổ chức tương xứng với các rủi ro và qui mô tác động của dự án đối với người bị ảnh hưởng Trong trường hợp người dân tộc thiểu số hiện diện trong khu vực dự án, Chủ đầu tư đảm bảo cần đảm bảo những người dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng bởi dự án được tham gia vào quá trình tham vấn tự do, được báo trước, được cung đầy đủ cấp thông tin (FPIC) Phương pháp tham vấn cũng cần được thực hiện phù hợp với phong tục tập quán của người dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng
4.2 Các bên liên quan
Trong khuôn khổ của dự án này, các bên liên quan sau đây được thông báo về tác động của dự án:
Các hộ bị ảnh hưởng;
Các hộ không bị ảnh hưởng sống liền kề với khu vực dự án;
Đại diện UBND phường Tân Chánh Hiệp
Đại diện UBND Quận 12
Đại diện UBND thành phố Thành phố Hồ Chí Minh;
Đại diện trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
Đại diện các tổ chức đoàn như Hội phụ nữ, Hội nông dân, v.v…;
Đại diện nhóm chuẩn bị dự án của Ngân Hàng Thế Giới;
4.3 Phương pháp phổ biến thông tin, tham vấn và tham gia
4.3.1 Phương pháp và Kỹ thuật
Có thể sử dụng các phương pháp và kỹ thuật khác nhau để phổ biến thông tin, tham vấn và tạo điều kiện để hộ dân tham gia tham vấn, ví dụ như a) họp cộng đồng, b) khảo sát hộ gia đình, c) thảo luận nhóm, phát tờ rơi, quan sát thực địa và phỏng vấn cá nhân Việc sử dụng các kỹ thuật khác nhau giúp nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của thông tin phản hồi từ phía người được
Trang 30tham vấn, đặc biệt là hộ bị ảnh hưởng Sử dụng tốt các kỹ thuật tham vấn giúp i) hộ bị ảnh hưởng nhận được đầy đủ thông tin về dự án, ii) tất cả những hộ bị ảnh hưởng được tham gia vào quá trình tham vấn tự do, được báo trước, và được cung cấp đầy đủ thông tin trong quá trình chuẩn bị
và thực hiện dự án
Những hộ bị ảnh hưởng nặng và hộ dễ bị tổn thương cần mời tham gia vào quá trình phổ biến thông tin và được tham vấn Những nhóm hộ này cần được tham vấn kỹ lưỡng trong suốt chu trình dự án để các phản hồi của họ có thể đưa vào thiết kế dự án
4.3.2 Phổ biến thông tin và tham vấn trong quá trình chuẩn bị dự án
The following information were shared with project stakeholders:
Mô tả dự án và mục tiêu
Sơ lược về các tác động xã hội tiềm tàng
Mục đích tham vấn và quá trình tham vấn
Kế hoạch tham vấn
Tóm tắt về Chính sách Hoạt động OP 4.12 về Tái định cư Không tự nguyện của Ngân Hàng Thế Giới
Nguyên tắc về bồi thường, hỗ trợ, phương án và nguyên tắc thực hiện tái định cư
Các biện pháp giảm thiểu
Cơ chế giải quyết khiếu nại
Trong quá trình chuẩn bị Kế hoạch Hành Động Tái định cư cho Trường ĐHCN TP HCM, các cuộc tham vấn sau đây đã được tổ chức để làm cơ sở xây dựng Kế hoạch Hành Động Tái định
Trang 31bị ảnh hưởng về với mục đích dự án, ranh dự án, tác động dự án cũng như qui trình thu hồi giải phóng mặt bằng theo qui định của Chính phủ Cuộc họp này diễn ra trong tháng 8/2016
Đến thời điểm này, phản hồi từ phía đại diện hộ bị ảnh hưởng và chính quyền địa phương có thể tóm tắc như sau:
A Phản hồi từ Thảo luận nhóm: (có bốn cuộc thảo luận nhóm tổ chức vào ngày 16/10/2016
với sự tham gai của 16 nam và 9 nữ là đại diện của các hộ bị ảnh hưởng)
1 Các ý kiến chung (về giá bồi thường, khu tái định cư):
Người dân cảm thấy chán nản vì sự thay đổi liên túc về quy hoạch đô thị trong khu vực này Tuy nhiên, họ thể hiện sự ủng hộ của mình đối với dự án và mong muốn tài sản bị ảnh hưởng được bồi thường theo giá thị trường đối, đặc biệt là đất bị ảnh hưởng Ngoài
ra, người dân cũng mong muốn dự án được triển khai và hoàn thành càng sớm càng tốt, tránh quy hoạch treo
Giá bồi thường, sau khi thống nhất, cần phổ biến công khai cho người dân được biết
Một số hộ dân quan ngại về qui mô của dự án – qui mô lớn trong khi nhu cầu xây dựng thì nhỏ
Người dân ủng hộ dự án Tuy nhiên, chính quyền cần tổ chức tham vấn cung cấp thông tin đầy đủ để người dân hiểu rõ về mục đích dự án kế hoạch thu hồi đất và chính sách bồi thường Cần công khai thiết kế chi tiết của dự án, chứ không chỉ thông tin chung về qui hoạch
Người dân ủng cần trả lời câu hỏi bằng văn bản chứ không chỉ trả lời tại các buổi họp Một số hộ dân cần giải thích rõ hơn về phương pháp chuyển đổi mục đích sử dụng đất –
từ đất nông nghiệp sang đất thổ ở trong trường hợp diện tích đất còn lại đủ xây lại nhà
Người dân cũng thắc mắc về việc mất lợi thế mặc tiền đường nếu họ chọn vào khu tái định cư của dự án Người dân thích độc lập chứ không muốn vào khu tái định cư do trường quản lý Họ muốn đường giao thông độc lập
Những hộ tái định cư cần từ 6-12 tháng để xây lại nhà – cần hỗ trợ trong quá trình tái định cư
Người dân mong muốn khi hoàn tất, khu tái định cư phải có đường, điện và nước đầy đủ trước khi họ chuyển vào
2 Ý kiến của nhóm có nhà và kinh doanh bị ảnh hưởng:
Người dân cho biết qui hoạch treo cho khu vực họ đang sinh sống gây nhiều khó khăn cho họ trong việc xây dựng/sửa chữa nhà do kẹt qui hoạch nên không được cấp phép xây dựng Việc vay vốn cũng gặp khó khăn do qui hoạch treo
Trang 32 Những hộ hiện đang có nhà ở vị trí thuận lợi (mặt tiền đường) mong muốn được cấp suất tái định cư có vị trí thuận lời tương tự để tiếp tục công việc kinh doanh như trước
Những hộ hiện đang có nhà ở đường Tân Chánh Hiệp 10 lo ngại họ sẽ không được cấp lô đất trong khu tái định cư có vị trí thuận lợi cho công việc kinh doanh như hiện nay
Một số hộ kinh doanh quan ngại không chuyển đổi được nghề do tuổi cao Vì vậy, ho mong muốn được hỗ trợ tìm nơi ở mới phù hợp để tiếp tục nghề cũ
Các hộ kinh doanh mong muốn được trợ cấp mất thu nhập trong quá trình chuyển tiếp Nhân viên của họ cũng cần được hỗ trợ tài chính trong thời gian chờ đợi tiếp tục công việc kinh doanh ở nơi ở mới, hoặc trong thời gian tìm việc mới
Họ cũng mong muốn được hỗ trợ để có thể khôi phục công việc kinh doanh như trước cũng như thu nhập
3 Ý kiến của nhóm mất đất nông nghiệp và ảnh hưởng chăn nuôi
Những hộ nuôi bò sữa rất quan ngại về việc họ có thể mất 50% thu nhập nếu không còn đồng cỏ để nuôi bò (khiến họ phải mua cỏ bên ngoài) Họ cũng quan ngại về chi phí di chuyển vật nuôi đến nơi ở mới và mong dự án hỗ trợ tất cả chi phí vận chuyển
Họ cũng dự kiến sẽ tiếp tục việc nuôi bò khi di chuyển đến nơi ở mới
Một số hộ dân cho biết việc trồng hoa màu của họ trong những năm gần đây không được tốt do ruộng ngập úng Một số nơi khác thì thiếu nước, gây khó khăn cho việc trồng lúa Những hộ làm nông nghiệp dự kiến sẽ duy trì nghề này sau khi di chuyển đến nơi ở mới
4 Nhóm phụ nữ là chủ hộ gia đình:
Nhóm này con cho rằng hiện không có sự bất bình đẳng về giới trong gia đình họ Họ cũng không có bất lợi nào khi sử dụng dịch vụ công Không nhất thiết phải có sự hiện diện của hai vợ chồng khi ký nhận tiền bồi thường Những hộ này có người phụ thuộc cần chăm sóc
Phản hồi từ phía đại diện Trường ĐHCN TP HCM và Quận 12:
Về thiết kế chi tiêt: hiện thí kế chi tiết đang trong quá trình chuẩn bị Trong giai đoạn thiết kế, địa phương sẽ mời người dân đến tham vấn về thiết kế khu tái định cư và biện pháp giảm thiểu tác động Sau khi thiết kế được Sở Qui Hoạch Kiến Trúc Tp Hồ Chí Minh thẩm định và UBND Tp Hồ Chí Minh phê duyệt, thiết kế của trường và khu tái định cư sẽ được công khai để bà con tham khảo và đóng góp ý kiến Thiết kế chi tiết sẽ
Trang 33có qui đinh cụ thể về đường giao thông, vị trí khu ký túc xá sinh viên và các phòng chức năng của Trường
Các chính sách liên quan đến bồi thường – có chi tiết về tiêu chí hợp lệ, các phương án tái định cư, phương thúc thanh toán và kế hoạch thu thực hiện sẽ được niêm yết công khai để bà con góp ý kiến Ban QLDA sẽ còn tổ chức các buổi tham vấn trong tương lai
để thảo luận chi tiết hơn về những vấn đề trên sau phương án sách bồi thường được NHTG và UBND TP HCMC thông qua
Về đề nghị tránh thu hồi đất Nhà thờ tổ họ Trần, đề nghị của hộ gia đình bị ảnh hưởng đang được UBND Quận 12 xem xét Kế hoạch Hành động Tái định cư này đề xuất tránh ảnh hưởng Nhà thờ tổ họ Trần sau khi đi thực địa Trường ĐHCN TP HCMC cũng đang theo dõi quá trình xem xét của UBND Quận 12 về đề nghị của hộ bị ảnh hưởng
B Tham vấn cộng đồng (ngày 30/10/2016 và 13/11/2016):
Trong cuộc họp ngày 30/10/2016 có 27 người tham dự, trong đó có sự hiện diện của hai cán bộ UBND Quận 12 và Phường Tân Chánh Hiệp và 4 cán bộ đại diện Trường ĐHCN TP HCMC Cuộc họp ngày 13/11/2016 có 38 người tham dự, trong đó có 34 người đại diện cho hộ bị ảnh hưởng và 4 cán bộ đại diện cho UBND phường Tân Chánh Hiệp và Trường ĐHCN TP HCMC Cuộc họp được tiến hành theo tuần tự sau:
a) Giới thiệu mục đích cuộc họp;
b) Thành phần tham dự;
c) Trình bày về:
o Mục đích dự án,
o Ranh giới dự án và tác động dự án,
o Vị trí và một số yêu cầu kỹ thuật liên quan đến khu Tái định cư của dự án,
o Các nguyên tắc chính về bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư theo chính sách Tái định cư Không tự nguyện (OP 4.12) của NHTG
d) Phản hồi của người tham dự
e) Trả lời từ phía đại diện Trường ĐHCN TP HCMC và UBND Quận 12)
f) Kết thúc buổi họp và kế hoạch tiếp theo
Ý kiến từ đại diện hộ bị ảnh hưởng:
Người dân quan tâm thiết kế chi tiết của trường, nhất là thiết kế chi tiết của khu Tái định
cư – đường giao thông trong Khu tái định cư có nối với khu vực khác trong phường Sự sẵn sàng về cơ sở hạ tầng của Khu tái định cư (điện, nước, chiều rông mặt đường)
Trang 34 Các hộ hiện đang có cơ sở kinh doanh trên đường Tân Chánh Hiệp 10 muốn biết vị trí cụ thể họ sẽ được cấp trong Khu tái định cư để tính toán phương án kinh doanh của họ khi di chuyển vào
Người dân cũng mong muốn dự án được triển khai càng sớm càng tốt, không còn qui hoạch treo nữa
Người dân ủng hộ việc thực hiện dự án và tin tưởng dự án trường sẽ thay đổi môi trường kinh doanh cho họ
Mong được bồi thưởng theo giá thị trường và được hỗ trợ trong quá trình tái định cư và phục hồi sinh kế/thu nhập
Giá bồi thường cần công bằng và áp dụng nhất quá để tránh ý kiến phản đối của người bị ảnh hưởng
Đất ở cần được bồi thường theo diện tích thực tế - chứ không theo hạn mức của nhà nước qui định cho đất ở
Hộ gia đình đang quản lý Nhà thờ họ Trần cho biết gia đình đã có thư đề nghị UBND
Quận 12 và mong dự án có thể tránh việc thu hồi đất làm ảnh hưởng đến Nhà thờ họ của
họ
Công khai RAP: When RAP preparation is completed, the draft RAP will be disclosed in
English at the World Bank’s Infoshop in Washington D.C and in Vietnamese at the office of PMU and Tan Chanh Hiep Ward People’s Committee - prior to commencing project appraisal Sau khi hoàn tất, bản thảo RAP sẽ được công bố bằng tiếng Anh tại Trung tâm thông tin Infoshop của NHTG tại Washington Tại khu vực dự án, Ban QLDA sẽ công khai bản tiếng Việt tại Văn phòng Ban QLDA và UBND phường Tân Chánh Hiệp – trước khi Ngân Hàng Thế Giới tiến hành thẩm định dự án
4.4 Cơ chế phổ biến thông tin, tham vấn và tham gia trong quá trình thực hiện RAP
Khi dự án bắt đầu thực hiện, kết quả khảo sát thay thế, gói bồi thường cập nhật, thiết kế chi tiết khu tái định cư, và cập nhật kế hoạch RAP sẽ được phổ biến cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng tương tự cách phổ biến áp dụng trong quá trình chuẩn bị dự án Đối với hộ gia đình bị ảnh hưởng nặng, chẳng hạn những hộ cần phải di dời, hoặc thay đổi công việc, cần được mời tham vấn để phản hồi ý kiến về chính sách bồi thường của dự án, phương án tái định cư và sinh kế Việc tham vấn sẽ giúp hộ bị ảnh hưởng lựa chọn được phương án bồi thường và tái định cư phù hợp với gia đình họ Công tham vấn cần quan tâm đến vấn đề giới Tất cả các cuộc tham vấn với người bị ảnh hưởng cần được ghi chép và lưu trữ tại văn phòng Ban QLDA để tham khảo
Trang 35V NGUYÊN TẮC VÀ CHÍNH SÁCH VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ VÀ PHỤC HỒI SINH KẾ
5.1 Nguyên tắc chung
5.1.1 Nguyên tắc bồi thường và hỗ trợ
Hộ gia đình/cá nhân/tổ chức có tài sản là đất đai, nhà cửa, vật kiến trúc, cây trồng, vv và, hoặc kinh doanh bị ảnh hưởng vì thu hồi đất sẽ được bồi thường và hỗ trợ Hộ bị ảnh hưởng nặng- theo định nghĩa của dự án, sẽ được hỗ trợ bằng tiền mặt (hoặc bằng hiện vật trong trường hợp đất đổi đất - đối với đất nông nghiệp) để khôi phục sinh kế của họ bằng mức trước khi có dự án Hộ bị ảnh hưởng nặng cũng được tham gia vào Chương trình phục hồi sinh kế (Xem thêm phần 5.2.4)
Đất bị ảnh hưởng sẽ được bồi thường bằng tiền mặt theo giá thay thế đối với đất no7ng nông nghiệp Đối với đất ở thì áp dụng “đất đổi đất” hoặc bồi thường bằng tiền mặt – tùy chọn lựa của hộ bị ảnh hưởng Những hộ tái định cư sẽ được cấp ít nhất một suất tái định
cư tối thiểu trong khu tái định cư của dự án Trong trường hợp số tiền bồi thường thấp hơn giá trị của một suất tái định cư, người bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ phần chênh lệch
Đơn giá bồi thường đất, nhà cửa, và vật kiến trúc bị ảnh hưởng sẽ được tính dựa trên kết quả khảo sát giá thay thế do tư vấn thẩm định giá độc lập thực hiện Tư vấn thẩm định giá độc lập sẽ do Chủ đầu tư hoặc UBND Quận 12 thuê
5.1.2 Nguyên tắc Tái định cư
Tất cả các hộ gia đình bị mất nhà (do ảnh hưởng hoàn toàn, hoặc một phần nhưng phần còn lại không thể xây lại nhà thì được quyền mua ít nhất một lô đất chuẩn trong khu tái định cư của dự án
Những hộ xây dựng nhà trên đất phi nông nghiệp trước ngày khóa sổ - chỉ đủ điều kiện được hỗ trợ về tài chính thì sẽ được hỗ trợ thêm về tài chính để có mua được một lô đất trong khu tái định cư dự án nếu không còn nơi nào khác để chuyển đến
Khu tái định cư phải được qui hoạch phù hợp và được thực hiện có sự tham vấn đầy đủ với người bị ảnh hưởng Tất cả cơ sở hạ tầng cơ bản, chẳng hạn như đường trải nhựa, vỉa
hè, hệ thống thoát nước, nước và đường điện cần hoàn thiện trước hộ bị ảnh hưởng chuyển vào Chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng này sẽ do Chủ dự án chi trả
Hộ gia đình người muốn nhận tiền bồi thường thay vì nhận đất sẽ được bồi thường bằng tiền mặt theo giá thay thế đầy đủ
Hộ bị ảnh hưởng sẽ được miễn tất cả các phí và thuế liên quan đến chuyển đổi mục đích
sủ dụng đất và cấp GCNQSDĐ hoặc chi phí này được tính trong gói bồi thường
Trang 36 Hộ bị ảnh hưởng sẽ nhận bồi thường và trợ cấp ít nhất 30 ngày trước thu hồi đất (đối với trường hợp không phải di dời) và 60 ngày (đối với trường hợp phải di dời) Cần xem xét bồi thường sớm hơn cho nhóm dễ bị tổn thương do nhóm này có thể cần nhiều thời gian hơn để tiến hành di dời
Khi dự án kết thúc, nếu sinh kế của các hộ a đình bị ảnh hưởng chưa được phục hồi so với mức trước khi có dự án thì Ban QLDA sẽ hỗ trợ bổ sung
Do Kế hoạch Hành động Tái định cư là một trong những thành phần của dự án, dự án sẽ không được coi là hoàn thành cho đến khi Kế hoạch Hành động Tái định cư được thực hiện đầy đủ và đáp ứng mục tiêu chính sách OP 4.12
5.2 Tiêu Chí Hợp Lệ Và Quyền Lợi
5.2.1 Tiêu Chí Hợp Lệ
Người bị ảnh hưởng được bồi thường/hỗ trợ dựa trên quyền sở hữu tài sản, gồm:
Người có quyền lợi hợp pháp đối với đất;
Người không có quyền lợi hợp pháp đối với đất tại thời điểm kiểm kê tài sản nhưng có đủ điều kiện được hợp pháp đối với đất và có quyền hợp pháp đối với tài sản trên đất được pháp luật công nhận, hoặc được công nhận qua quá trình chuẩn bị Kế Hoạch Hành Động Tái Định Cư;
Người không có quyền hợp pháp, và cũng không đủ điều kiện được hợp pháp đối với đất
mà họ đang sử dụng
Những người trong mục (i) và (ii) được bồi thường theo giá thay thế đối với đất và tài sản trên đất, và nhận các hỗ trợ khác Những người trong mục (iii), nếu sử dụng đất trước ngày khóa sổ (ngày Thông báo thu hồi đất được ban hành) thì không được bồi thường về đất nhưng được hỗ trợ tái định cư và các khoản hỗ trợ khác để đạt được mục tiêu đề ra trong Khung chính sách này Người lấn chiếm sau ngày khóa sổ sẽ không được bồi thường hay hỗ trợ bất kỳ hình thức nào Tất cả những người trong mục (i), (ii), hoặc (iii) đều được bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đất, bao gồm kinh doanh trên đất BAH Xem định nghĩa về Hộ bị ảnh hưởng và Hộ bị ảnh hưởng nặng trong Phần Định nghĩa Thuật ngữ (ở trên)
Trường hợp phát sinh sau ngày khoá sổ
Trường hợp hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng chung sống trong một nhà mà được phép tách thành từng hộ gia đình riêng sau ngày khoá sổ của dự án theo quy định của Luật Cư Trú (ban hành ngày 29/11/2006 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2007) và phù hợp với quy định tại Điều 6 Nghị định 47/2014/NĐ-CP và Luật Đất đai 2013 thì được UBND TP HCMC xem xét cấp suất tái định
cư
Trang 375.2.2 Quyền lợi
Căn cứ theo từng nhóm hợp lệ, gói bồi thường/hỗ trợ tái định cư sẽ bao gồm các khoản gồm tiền bồi thường tài sản, tiền hỗ trợ trong quá trình tái định cư, và những hình thức hỗ trợ khác như Tiền thưởng và cơ hội tham gia chương trình phục hồi sinh kế (Xem thêm Phụ lục 1- Ma trận quyền lợi)
Được bồi thường theo giá thay thế đầy đủ
Những hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi từ 20% diện tích trở lên, và từ 10% diện tích trở lên (đối
với hộ nghèo/cận nghèo/dễ bị tổn thương) thì được xem là hộ bị ảnh hưởng nặng và được hỗ trợ
ổn định đời sống và tham gia chương trình phục hồi thu nhập (Xem phần 3.2.3 về Hỗ Trợ và 3.2.4 về Hỗ Trợ Phục Hồi Sinh Kế)
Nếu phần diện tích còn lại (phần không bị ảnh hưởng) không còn giá trị kinh tế nữa thì phần còn
lại đó cũng sẽ được thu hồi và được bồi thường bằng tiền theo giá thay thế (Điều 77 Luật Đất đai
2013, Điều 4 Nghị định 47/2014/NĐ-CP)
Cụ thể,
Đối với đất trồng cây hàng năm:
Bồi thường bằng tiền theo giá thay thế đầy đủ đối với diện tịch bị ảnh hưởng nhưng không vượt quá hạn mức 3ha Diện tích vượt hạn mức, nếu có, chỉ được bồi thường chi phí đầu tư còn lại trên đất4
Trường hợp đất thửa hưởng, Bồi thường bằng tiền theo giá thay thế đầy đủ đối với toàn bộ diện tịch bị ảnh hưởng Trường hợp đất có do chuyển quyền sử dụng thì được bồi thường theo Điều 8, Quyết Định Số 23/2015/QD-UBND Tp HCMC
4
“Remaining Land Investment Costs”, as per Land Law 2013, are costs that the land user has invested in land but have not been fully recovered by the time of land acquisition These includes, for instance, costs of: a) landfill, b) soil fertility improvement, soil erosion prevention (for farming purpose), c) foundation preparation (for business purpose), d) other investment as appropriate to the land use purpose (Article 7, Decision 23/2015/QD-UBND of HCMC PC, Article 3, Decree 47/2014/ND-CP).
Trang 38Đối với đất trồng cây lâu năm:
Bồi thường bằng tiền theo giá thay thế đầy đủ đối với diện tịch bị ảnh hưởng nhưng không vượt quá hạn mức 10ha Diện tích vượt hạn mức, nếu có, chỉ được bồi thường chi phí đầu tư còn lại trên đất (theo Điều 8, Quyết Định Số 23/2015/QD-UBND Tp HCMC)
[Điều 77, 129 – Luật Đất Đai 2013, Điều 4 – Nghị Định 47/2014-ND-CP, Điều 8 - Quyết Định 23/2015/QĐ-UBND
Đối với đất sử dụng ổn định thuộc nhóm đất nông nghiệp trước ngày 1/7/2004, như mô
tả tại Điểm a và b, Khoản 5, Điều 20, Nghị Định 43/2014/NĐ-CP thì được hỗ trợ về đất bằng 100% giá đất nông nghiệp nhưng không vượt quá 10.000m2/hộ Phần diện tích vượt
quá hạn mức chỉ được tính hỗ trợ chi phí đầu tư còn lại vào đất [Điểm c, Khoản 1, Điều
21, Quyết Định 23/2015/QD-UBND Tp HCMC]
Đối với hộ không đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ, có vi phạm pháp luật đất đai (đất
công…) nhưng không có văn bản ngăn chặn của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì được hỗ trợ về tài chính như sau [Điều 21, Quyết Định Số 23/2015/QD-UBND Tp HCMC]:
Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang theo quy định tại Khoản 4, Điều 22, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP thì được hỗ trợ về đất bằng 100% giá đất nông nghiệp nhưng không vượt quá 10.000m2/hộ Phần diện tích vượt quá hạn mức chỉ được tính hỗ trợ chi phí đầu tư còn lại vào đất
Trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 và
trực tiếp sản xuất nông nghiệp thì được hỗ trợ về đất bằng 100% giá đất nông nghiệp để tính bồi thường nhưng không vượt quá 10.000m2/hộ Phần diện tích vượt quá hạn mức, nếu có, không được hỗ trợ
Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 đến trước ngày 01
Trang 39tháng 7 năm 2004 và trực tiếp sản xuất nông nghiệp thì được hỗ trợ về đất bằng 80% giá
đất nông nghiệp nhưng không vượt quá 10.000m2/hộ Phần diện tích vượt quá hạn mức, nếu có, không được hỗ trợ
Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 đến trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 không được hỗ trợ
Đối với cá nhân/hộ gia đình thuê đất
Trường hợp thuê đất do nhà nước quản lý
Đối với hộ gia đình/cá nhân đang thuê đất do nhà nước quản lý (có trả tiền thuê đất hàng năm, hoặc một lần cho toàn bộ thời gian thuê) thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại - được tính trên cơ sở khảo sát (Điều 76 của Luật Đất đai 2013) Tài sản bị ảnh hưởng trên đất thuê bao gồm cây cối, hoa màu và/hoặc vật kiến trúc sẽ được bồi thường theo giá thay thế nếu tạo lập trước ngày khoá
Đối với những hộ bị ảnh hưởng nặng, ngoài tiền bồi thường, các hộ sẽ được hỗ trợ ổn định đời
sống, tham gia chương trình phục hồi sinh kế, và được tiền thưởng nếu bàn giao đất đúng kế hoạch
b Đất ở
Trường hợp bị thu hồi đất ở mà không có nhà/vật kiến trúc trên đất:
(i) Đối với người có quyền sử dụng hợp pháp (có GCNQSDĐ hoặc đủ điều kiện được cấp
GCNQSDĐ):
Được bồi thường bằng tiền mặt theo giá thay thế
(ii) Đối với người không có quyền sử dụng đất hợp pháp (không hợp pháp hoặc không
Trang 40- Bồi thường bằng tiền mặt cho đất bị ảnh hưởng theo giá thay thế
- Bồi thường cho nhà ở/công trình bị ảnh hưởng, xem Phần c dưới đây
(ii) Đối với người không có quyền sử dụng đất hợp pháp
Bồi thường như sau:
Nếu người BAH sử dụng đất phi nông nghiệp5 có nhà trên đất trước ngày 1/7/2004,
và đất sử dụng có nguồn gốc lấn chiếm, người BAH sẽ được cấp một lô đất trong khu tái định cư của dự án có thu tiền sử dụng đất hoặc được quyền mua nhà tái định
cư, nếu họ không còn chỗ ở nào khác trong các xã/phường dự án để di chuyển đến
[Điều 11, QĐ Số 23/2015/QD-UBND, UBND Tp HCMC, Điều 7, Nghị định 47/2014/NĐ-CP, và Điều 80, Luật Đất đai 2013]
Nếu người BAH không có đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ (theo quy định tại Điều 22 của Nghị định 43/2014/NĐ-CP), đang sử dụng đất có nhà trên đất và có vi phạm Luật Đất đai mà chính quyền địa phương không can thiệp thì tùy thuộc vào lịch sử
sử dụng đất, người BAH sẽ được xem xét hỗ trợ bằng tiền mặt, và được bồi thường
về nhà/công trình nếu tạo lập trước ngày khoá sổ theo các quy định của Ủy ban nhân dân thành phố, như sau:
a Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất có nhà trên đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, hộ bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ bằng 40% giá đất ở nhưng không
vượt quá hạn mức qui định về đất ở Diện tích vượt quá hạn mức được hỗ trợ bằng 60% giá đất nông nghiệp nhưng không vượt quá 10,000m2/hộ
b Trường hợp hộ gia đình sử dụng đất có nhà trên đất từ ngày 15 tháng 10 năm
1993 đến trước ngày 1 tháng 7 năm 2004, hộ bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ bằng
30% giá đất ở dựa trên diện tích ở thực tế nhưng không vượt quá hạn mức về đất ở Diện tích vượt quá hạn mức được hỗ trợ bằng 50% giá đất nông nghiệp nhưng không vượt quá 10,000m2