Triết lý về con người, đạo làm người trong nho giáo và vấn đề kế thừa giá trị của nó đối với sự nghiệp đổi mới ở việt nam hiện nay

Nho giáo sinh ra từ một xã hội chiếm hữu nô lệ trên đường suy tàn, vì vậy, Khổng tử đã luyến tiếc và cố sức duy trì chế độ ấy bằng đạo đức. “Đạo” theo Nho gia là quy luật biến chuyển, tiến hoá của trời đất, muôn vật. Đối với con người, đạo là con đường đúng đắn phải noi theo để xây dựng quan hệ lành mạnh, tốt đẹp. Đạo của con người, theo quan điểm của Nho gia là phải phù hợp với tính của con người lập nên. Chính vì vậy, Nho giáo tác động mạnh mẽ đến nếp sống, thói quen, suy nghĩ của con người và tác động vào các khu vực khác của đời sống xã hội cũng như đối với xã hội Việt Nam. Trong công cuộc xây dựng đất nước quá độ lên Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác – Lênin là tư tưởng chủ đạo, là vũ khí lý luận của chúng ta nhưng bên cạnh đó, bộ phận kiến trúc thượng tầng của xã hội cũ vẫn có sức sống dai dẳng. Việc xoá bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của nó là không thể thực hiện nên chúng ta cần vận dụng nó một cách hợp lý để góp phần đạt được mục đích của thời kỳ quá độ cũng như sau này. Vì vậy, việc nghiên cứu lịch sử, giáo lý và sự tác động của Nho giáo đến thế giới quan, nhân sinh quan của con người là hết sức cần thiết. Việc đi sâu nghiên cứu đánh giá những mặt hạn chế cũng như tiến bộ, tư tưởng của Nho giáo đã giúp chúng ta hiểu rõ tâm lý của người dân hơn và qua đó tìm được một phương cách để hướng cho họ một nhân cách chính và đúng đắn. Xuất phát từ lý do trên em mạnh dạn chọn đề tài: “Triết lý về con người, đạo làm người trong nho giáo và vấn đề kế thừa giá trị của nó đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài tiểu luận.

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Nho giáo sinh ra từ một xã hội chiếm hữu nô lệ trên đường suy tàn, vì vậy, Khổng tử đã luyến tiếc và cố sức duy trì chế độ ấy bằng đạo đức “Đạo” theo Nho gia là quy luật biến chuyển, tiến hoá của trời đất, muôn vật Đối với con người, đạo là con đường đúng đắn phải noi theo để xây dựng quan hệ lành mạnh, tốt đẹp Đạo của con người, theo quan điểm của Nho gia là phải phù hợp với tính của con người lập nên Chính vì vậy, Nho giáo tác động mạnh mẽ đến nếp sống, thói quen, suy nghĩ của con người và tác động vào các khu vực khác của đời sống xã hội cũng như đối với xã hội Việt Nam Trong công cuộc xây dựng đất nước quá độ lên Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác – Lênin là tư tưởng chủ đạo, là vũ khí lý luận của chúng ta nhưng bên cạnh đó, bộ phận kiến trúc thượng tầng của xã hội cũ vẫn có sức sống dai dẳng Việc xoá bỏ hoàn toàn ảnh hưởng của nó là không thể thực hiện nên chúng ta cần vận dụng nó một cách hợp lý để góp phần đạt được mục đích của thời kỳ quá độ cũng như sau này Vì vậy, việc nghiên cứu lịch sử, giáo lý và sự tác động của Nho giáo đến thế giới quan, nhân sinh quan của con người là hết sức cần thiết Việc đi sâu nghiên cứu đánh giá những mặt hạn chế cũng như tiến bộ, tư tưởng của Nho giáo đã giúp chúng ta hiểu rõ tâm lý của người dân hơn và qua đó tìm được một phương cách

để hướng cho họ một nhân cách chính và đúng đắn

Xuất phát từ lý do trên em mạnh dạn chọn đề tài: “Triết lý về con người, đạo làm người trong nho giáo và vấn đề kế thừa giá trị của nó đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài tiểu luận

2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm cơ bản của Đảng, của Ngành Ngoài những phương pháp trên, đề tài còn sử dụng các phương pháp

chủ yếu: Phương pháp phân tích tổng hợp; phương pháp tổng kết thực tiễn; phương pháp thống kê so sách; phương pháp chuyên gia,

3 Bố cục của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo tiểu luận gồm có hai phần như sau:

Phần I Triết lý con người, đạo làm người trong nho giáo

Phần II Kế thừa giá trị của nho giáo đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG

Phần I Triết lý con người, đạo làm người trong nho giáo

1.1 Nho giáo là gì?

Tại Trung hoa cổ đại, từ thế kỷ XIII đến thế kỷ III trước Công nguyên, thời kỳ Xuân Thu - Chiến quốc đã phát sinh ra các hệ thống, các dòng tư tưởng triết học bao gồm: Nho giáo, Mặc gia, Đạo gia, Danh gia, Pháp gia, âm dương gia Trong đó Nho giáo là học thuyết lớn nhất trong lịch sử chính trị, đạo đức của dân tộc Trung hoa và có ảnh hưởng rất lớn ở á Đông (Nhật bản, Triều tiên, Việt nam) Nho giáo là một trường phái do Khổng Tử, tên thật là Khâu, hay còn gọi là Trọng Ni, người nước Lỗ (551 479 trước Công nguyên, thời Xuân Thu -Chiến quốc) sáng lập Khổng Tử là người mở đường vĩ đại của lịch sử tư tưởng trung quốc cổ đại ông là nhà triết học, nhà chính trị và là nhà giáo dục nổi tiếng

ở Trung quốc cổ đại Ông đã hệ thống những tri thức tư tưởng đời trước và quan điểm của ông thành học thuyết đạo đức chính trị riêng, gọi là Nho giáo Học thuyết của ông được hai nhà tư tưởng là Mạnh Tử và Tuân Tử hoàn thiện và phát triển Mạnh Tử theo hướng duy tâm, Tuân Tử theo hướng duy vật Trong lịch sử sau này dòng Khổng Mạnh có ảnh hưởng lâu dài nhất Từ nhà Hán trở đi, Nho giáo được nhiều nhà tư tưởng phát triển và sử dụng theo môi trường xã hội của nó Nho giáo được ra đời trong bối cảnh lịch sử sau: Về kinh tế, lực lượng sản xuất đã có những bước tiến lớn, nhiều ngành nghề mới ra đời , cộng thêm sự suy yếu của thế lực chính trị nhà Chu đã làm cho chế độ kinh tế "Tỉnh điền" tan

rã Trong xã hội xuất hiện sở hữu tư nhân về đất đai và do đó xuất hiện giai cấp mới là giai cấp địa chủ Về chính trị, suốt thời Xuân Thu, mệnh lệnh của "Thiên

tử nhà Chu" không còn được tuân thủ; trật tự lễ nghĩa, cương thường xã hội đảo lộn; đạo đức suy đồi Đây là thời mà "Vua không ra đạo vua, tôi chẳng ra đạo tôi" Triết học tại thời điểm này trong xã hội nảy sinh ra hai mâu thuẫn lớn, đó là mâu thuẫn giữa giai cấp địa chủ và tầng lớp thống trị quý tộc thị tộc nhà Chu và mâu thuẫn thứ hai gay gắt hơn nhiều, là mâu thuẫn trong nội bộ giai cấp địa chủ, mâu thuẫn thứ hai biểu hiện là thế lực nào cũng muốn bá chủ Trung nguyên, dẫn tới cuộc chiến tranh giữa các dòng họ, đẩy xã hội vào thời kỳ loạn lạc, thời

"Đánh nhau tranh thành, thì giết người thây chết đầy thành; đánh nhau giành đất thì giết người thây chết đầy đồng" Về văn hoá, người Trung hoa đã sáng tạo ra tri thức về nhiều lĩnh vực, đạt được kiến thức vượt thời đại Chính trong thời đại lịch sử biến chuyển sôi động đó đã đặt ra một loạt những vấn đề xã hội và triết học mới, buộc các nhà tư tưởng phải quan tâm lý giải và làm nảy sinh một loạt các trường phái triết học đa dạng Các dòng tư tưởng triết học thời này đều có chung một đặc trưng là quan tâm giải quyết các vấn đề chính trị - đạo đức - xã hội và không quan tâm tới tôn giáo Đứng trên lập trường của bộ phận cấp tiến, trong tầng lớp quý tộc cũ nhà Chu, Khổng Tử chủ trương lập lại kỷ cương nhà Chu Với mục đích ấy, ông đã lập ra học thuyết mở trường dạy học, đi chu du khắp các nước chư hầu làm thuyết khách mong làm sáng đạo của mình trong thiên hạ Ông chủ trương xây dựng mẫu người quân tử dùng "đức trị, lễ trị" để đưa xã hội từ chỗ hỗn loạn trở nên ổn định Tư tưởng trung tâm của Nho giáo là những vấn đề về chính trị, đạo đức của con người và xã hội

1.2 Quan niệm về con người, đạo làm người

Khổng Tử cho rằng trong xã hội có hai hạng người Đó là người quân tử

và kẻ tiểu nhân Nho gia luôn đề cao mẫu người quân tử và coi thường kẻ tiểu nhân

Khổng Tử quan niệm: Sinh ra là người quân tử thì mãi mãi là người quân tử, còn sinh ra là kẻ tiểu nhân thì mãi mãi là kẻ tiểu nhân, là người quân

tử có thể làm những điều bất nhân, nhưng sinh ra là kẻ tiểu nhân thì đừng mong

ở họ có được những hành động có nhân

Nho giáo quan niệm về bản chất con người Khi nghiên cứu đến con người các nhà nho không thể không đề câp đến bẩ chất của con người.Về vấn đề này các nhà Nho có nhiều ý kiến khác nhau,có khi trao đổi tranh luân một cách gay gắt vói nhau Khổng Tử cho rằng bản tính phú bản của con người là có khác nhau Sự khác nhau của bản tính con người một phần là do thiên phú bẩm một phần lớn là do hoàn cảnh xã hội ,do phong tục tập quán quy định Con người tốt hay xấu thiện hay ác là do sống trong xã hội mà nênchinh vì vậy mà tính con người dối với ông: ở mọi người lúc dầu vốn gần giống nhau về sau mới xa nhau Ông cho rằng “tính tương cận dã ,tập tương viễn dã”tức là bản tính thì gần nhau

do tập tục đi đến xa nhau

Như vậy Khổng Tử cho rằng bản tính con người vốn gần giống nhau nhưng do điều kiện hoàn cảnh ,lối sống tập quán khác nhau mà di dén khác nhau Điều đó có một điểm nào đó giống với triết học Mác-Lênin sau này là đời sống xã hội ,tồn tại xã hội quyết định ý thức tư tưởng của con người Khổng Tử nói chữ tính ở đây không phỉ là tính nết tốt,xấu mà tính ở đây là phần thiên lý trời phú cho có đủ nhân ,nghĩa, lễ ,trí ,thiện ,đức trong con người Tuy nhiên ơ chỗ khác Khổng Tử lại mắc phải sai lầm hạn chế do ông xuất thân trong gia đình

ở tầng lớp quý tộc cho dù chỉ là quý tộc nhỏ bị sa sút nên ông đứng trên lập trường của giai cấp quý tộc Ông cho rằng người thượng trí ỏ trong hoàn cảnh xấu nào cũng không thay đổi nhân tính như cùng chung chạ với bọn ác ,bọn người xấu ,còn kẻ hạ ngu thì ở trong môi trường tốt lành cũng khó thay đổi tính cách truỵ lạc dẫu gần người hiền đức cũng chẳng được cải hoá

Sau Khổng Tử nhiều nhà nho cũng bàn đến bản tính con người Trong

đó Mạnh Tử là nhà nho bàn nhiều đến bản tính con người Ông nêu lên thuyết tính thiện-Bản tính con ngưòi là thiện Ông nhấn mạnh bản chất con người là thiện,tính thiện vốn có ở con người , đã là con người đêu mang tính thiện Mạnh

Tử nhận định sở dĩ con người mất di tính thiện cố hữu mà bị cuốn vào con đường ác là do”vật đục “che lấp ,cái vật đục là tính vốn không có chỉ là do hoàn cảnh bên ngoài tác động vào Mạnh Tử quan niệm tính thiện là lương tâm tiên thiên mà con người phải tồn dưỡng thì mới thành người được.Bởi vây ông rất chú trọng đến việc giáo hoá coi giáo dục là bộ phận trọng yếu của chính trị Ông cho rằng nếu để tính thiện bị mai một sẽ gần với cầm thú Nếu Mạnh Tử đưa ra thuyết tính thiện thì Tuân Tử một nhà nho cuối thời chiến quốc lại chủ trương thuyết” tính ác” Ông cho rằng tình và dục là tự nhiên ai cũng có không thể bớt đi bỏ đi hay làm hại được,con người ai chăng muốn ăn ngon thấy cái đẹp,muốn ngửi hương thơm,nghe những âm thanh hay Ông cho rằng con người

ai cũng có lòng ham lợi ,ai cũng có dục vọng Ham lợi và dục vọng là nguồn gốc gây nên tội ác Từ chỗ cho tính nười là ác ,Tuân Tử nêu lên cái chủ đích sự giáo dục cần phải uốn nắn cái tính lại cho trở về bản tính thiện Ông nói :”Tính là cái

ta không thể làm ra được ,nhưng có thể hoá đi được.Tính không phải tự nhiên ta

có được ,nhưng có thể làm cho có được.Chú ý làm lụng tập thành thói quen dể hoá cai tính” Ông thấy rằng cần thiết phải giáo dục ,uốn nắn con người hạn chế tính ác để đi đến tính thiện

Như vậy Tuân Tử cho tính người là ác và ông chủ trương phải có lễ nghĩa , khuôn phép hình phạt để giáo huấn ngăn ngừa Bàn về tính của con người, Cáo Tử nhà tư tưởng cùng thời với Mạnh Tử cho rằng bản tính con người chẳng phải thiện ác ,cũng có thể làm điều thiện, cũng có thể làm điều ác.Cáo Tử cho răng miếng ngon ai cũng muốn ,gái đẹp ai cũng thích Đó là cái tính của con người Ngoài những bản năng tự nhiên đó ra cò có hành vi: Nhân là thứ ở bên trong mình ,nghĩa là thứ ở bên ngoài ,không thể lẫn lộn nhau Cáo Tử coi nhân tính như tờ giấy trắng muốn viết đen thì đen viết đỏ thì đỏ Ông nói đén bản chất

xã hội của con người.Con người sống trong xã hội chịu tác động của hoàn cảnh

xã hội.Chính hoàn cảnh xã hội là môi trường đểcon người trở thành tốt xấu về sau Như vậy khi bàn đến con người các nhà nho đã đưa ra những quan niệm

khác nhau về tính người.Tuy nêu lên bản tính con người khác nhau nhưng các nhà nho đều có điểm thống nhất chung cân phải giáo dục con người dến tính thiện Để hiểu rõ con gười trong xã hội ta cần xem các nhà nho giải quyết các mối quan hệ của con người trong xã hội như thế nào

Phần II Kế thừa giá trị của nho giáo đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

2.1 Sự truyền bá Nho giáo vào Việt Nam

Việt Nam là nước có quan hệ lâu đời với đất nước Trung Hoa Từ hơn

1000 năm Bắc thuộc, nền văn hoá Trung Hoa, đặc biệt là Nho giáo đã ảnh hưởng rất sâu sắc đến văn hoá tinh thần của xã hội Việt Nam

- Nho giáo được truyền vào Việt Nam từ đời Đông Hán, đến đời vua Lê Thánh Tông (1460-1497) Nho giáo ở nước ta cực thịnh Những người đỗ Tiến sĩ được khắc lên bia đá để ở Văn Miếu Việc học Nho và chế độ thi cử cứ duy trì mãi, đến đầu thế kỷ XX thì chấm dứt (ở Bắc Kỳ vào năm 1915, ở Trung Kỳ vào năm 1918)

- Nho giáo truyền vào Việt Nam cũng tuyên truyền những nội dung cơ bản của học thuyết Nho giáo như: Tam cương, ngũ thường, ngũ luân Việc giáo dục của Nho giáo ở Việt Nam cũng được thể hiện qua các tác phẩm kinh điển của Nho giáo là Tứ Thư: Luận Ngữ, Mạnh Tử, Đại Học, Trung Dung; và Ngũ kinh: Kinh Dịch, Kinh Thi, Kinh Thư, Kinh Lễ và Kinh Xuân Thu

2.2 Ảnh hưởng của Nho giáo đến xã hội Việt Nam

Nho giáo góp phần xây dựng các triều đại phong kiến vững mạnh và bảo

vệ chủ quyền dân tộc Công lao của Nho giáo là góp phần đào tạo tầng lớp nho

sĩ Việt nam, trong đó có nhiều nhân tài kiệt xuất như Lê Quý Đôn, Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Ngô Thì Nhậm Những thể chế chính trị, lễ nghi đạo đức Nho giáo

đã du nhập vào Việt nam Chịu ảnh hưởng của Nho giáo, dòng văn minh dân gian làng xã được phổ biến và phát triển, thể hiện ở các cuộc đua, vui chơi, hoa văn trang trí đền chùa Các tư tưởng đấng trượng phu, quân tử, quan hệ tam

cương, tam tòng tứ đức, thủ tục ma chay, cưới xin, các quy định về tôn ti trật tự, ảnh hưởng rất đậm nét ở Việt nam, nhất là bắt đầu từ đời nhà Lê, khi Nho giáo bắt đầu thống trị và trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong kiến - Nho giáo hướng con người vào con đường ham tu dưỡng đạo đức theo Nhân - Nghĩa - Lễ - Trí - Tín, ham học tập để phò Vua giúp nước Nhiều ý nghĩa giá trị của những chuẩn mực đạo đức Nho giáo đã được quần chúng nhân dân sử dụng trong nền đạo đức của mình Ví dụ như:

+ "Tiên học lễ, hậu học văn" là khẩu hiệu trong các trường học Việt nam

từ xưa đến nay Bác Hồ cũng từng sử dụng những thuật ngữ đạo đức của Nho giáo và đã đưa vào đó những nội dung mới như: "Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, trung, hiếu, "

+ Tư tưởng "Trăm năm trồng người" và "Hữu giáo vô loại" (nghĩa là dạy học cho mọi người không phân biệt đẳng cấp) của Khổng Tử đã được Đảng Cộng sản Việt nam vận dụng trong công cuộc xây dựng đất nước - ảnh hưởng chính của Nho giáo là thiết lập được kỷ cương và trật tự xã hội Nho giáo với các tư tưởng chính trị - đạo đức như "Chính danh", "Nhân trị", "Nhân chính" luôn luôn là bài học quý giá và được vận dụng trong suốt lịch sử Việt nam Nguyễn Trãi trong "Bình Ngô đại cáo" đã viết: "Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân",

và "Lấy đại nghĩa để thắng hung tàn Đem chí nhân để thay cường bạo" Đảng ta thực hiện đường lối lấy dân làm gốc với khẩu hiệu: "Dân giàu, nước mạnh" và

"Chúng ta không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng" Bác Hồ khi kế thừa các tư tưởng triết học Nho giáo đã tinh lọc, loại bỏ những tư tưởng không phù hợp với thời đại và hoàn cảnh của Việt nam lúc bấy giờ Chẳng hạn Khổng Tử cho rằng:

"Thứ dân bất nghị" tức là dân thường không có quyền bàn việc nước, còn Bác

Hồ đề cao dân chủ Khổng Tử coi thường vị trí, vai trò của người phụ nữ trong

xã hội thì Bác Hồ chủ trương nam nữ bình quyền

2.3 Kế thừa giá trị của nho giáo đối với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

2.3.1 Về tư tưởng đạo đức.

Đảng và Nhà nước ta chủ trương phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu, xã hội công bằng dân chủ văn minh Sự chuyển đổi trong kinh tế không thể không có ảnh hưởng, không thể không để lại những dấu ấn trong các mặt khác nhau của đời sống xã hội, của đời sống tinh thần của từng người và cả cộng đồng “ Chính tính chất chuyển đổi này, hay theo một nghĩa nào đó cũng có thể nói là tình trạng tranh tối tranh sáng, đang cùng với tình trạng thiếu pháp luật hoặc chưa hoàn chỉnh của luật pháp, của công cụ quản lý và điều tiết nhà nước làm cho các biến động trong nhiều lĩnh vực trong đó có lĩnh vực đạo đức trở nên hết sức gay gắt và đáng lo ngại”

Hiện nay, trong cơ chế thị trường chúng ta thấy có nhiều hiện tượng đáng báo động về nguy cơ đổ vỡ các giá trị truyền thống trước thế lực đồng tiền:

Đó là hiện tượng một số người có chức có quyền tham gia vào các đường dây buôn lậu, nhận hối lộ, ỷ thế lực mà chèn ép nhân dân Trong các doanh nghiệp,

do mục tiêu theo đuổi lợi nhuận nên nhiều các nhân vì lợi ích của mình mà bỏ qua lợi ích xã hội như làm hàng giả, sử dụng những chất độc hại làm nguy hại sức khoẻ con người, ô nhiễm môi trường sống và các hành vi lừa đảo trong kinh doanh

Trong công cuộc đổi mới hiện nay, chúng ta phải kế thừa những tư tưởng đạo đức Nho giáo Khổng Tử khuyên người ta không nên lo là mình sẽ không có địa vị gì, không nên lo là người đời không biết đến mình, mà chỉ lo là mình có năng lực gì để gánh vác việc đời với xã tắc và xem mình liệu có tài đức

gì để đặt vào địa vị ấy Lời khuyên này vẫn có giá trị trong thời đại chúng ta hiện nay “Một người lãnh đạo chân chính thì ắt hẳn không thể thiếu được mục đích chân chính, không thể thiếu được sự hiểu biết thực sự, một học vấn cao, một sự tu thân, sửa mình kiên trì” Nói cách khác, nhà chính trị, nhà quản lý thì phải lấy học vấn làm cơ sở, làm nền tảng song không thể thiếu được cái đức Do

đó, các nhà lãnh đạo Việt Nam phải luôn đặt chữ đức nên hàng đầu, cần nghiêm khác chống lại các hiện tượng tiêu cực trong xã hội, luôn chăm lo tới đời sống

nhân dân, lắng nghe ý kiến của dân Chúng ta ai cũng biết, trong nền kinh tế thị trường khoảng cách giữa cái tốt và cái xấu giữa cái thiện và cái ác rất mong manh Nếu thiếu bản lĩnh, thiếu kiến thức văn hoá và lương tâm thì con người khó mà giữ được cái khoảng cách mong manh ấy Cho nên, kinh tế thị trường đòi hỏi con người không những phải năng động, sáng tạo có trình độ học vấn, có tài mà phải trung thành, tận tuỵ với công việc, tôn trọng kỷ cương, tuân thủ pháp luật Như vậy công cuộc đổi mới hiện nay, để cả con người và xã hội hướng tới giá trị chân, thiện, mỹ thì phải có sự quan tâm đặc biệt đối với vấn đề định hướng đạo đức Đã đến lúc chúng ta phải xây dựng một môi trường sống trong sạch, lành mạnh trong đó tri thức và những giá trị chân, thiện, mỹ thì cần phải có

sự quan tâm đặc biệt đối với vấn đề định hướng đạo đức Đã đến lúc chúng ta phải chú trọng xây dựng một môi trường sống trong sạch lành mạnh trong đó tri thức về những giá trị, những phẩm chất đạo đức xã hội những giá trị nhân văn, nhân bản phải vừa đóng vai trò động lực, vừa phải là mục tiêu trong sự phát triển Có như vậy, mới đảm bảo sự phát triển hài hoà giữa cái lợi, cái thiện, cái đẹp – sự phát triển cân đối, toàn diện của công cuộc đổi mới đất nước

2.3.2 Về chính trị

Trong thời đại chúng ta, công cuộc đổi mới đã có những biến đổi và mặc

dù đã trở thành nên văn minh hơn nhiều so với vài ba thế kỷ trước, song không phải vì vậy mà mặt trái không mất đi Trong xã hội xuất hiện những nhà lãnh đạo có chức có quyền và ỷ vào chức quyền làm những điều vi phạm pháp luật Theo điều tra thì số người làm ra đồng tiền chân chính bằng mồ hội, sức lực tài năng thực sự và trí tuệ của mình chỉ chiếm một tỷ lệ không đáng kể trong số những con người sa vào con đường tệ nạn Đại bộ phận đó là những kẻ có điều kiện tiêu tiền chùa do họ có chức vụ trong quản lý kinh tế, quản lý Nhà nước Đúng như đại hội IX của Đảng ta đã nhận định rằng, tình trạng tham những, suy thoái về “ đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên là rất nghiêm trọng Nạn tham nhũng kéo dài trong bộ máy của hệ thống chính trị và trong những tổ chức kinh tế là nguy cơ lớn de doạ sự sống còn của Đảng ta” (5)

Sách lược Khổng Tử chỉ ra rằng, một nhà lãnh đạo có danh thì phải làm đúng như vậy “ một nhà quản lý, nhà lãnh đạo không thể chỉ có cái danh, không thể dùng bằng giả để khoe khoang và giữ ghế như tình trạng khá nhức nhối đang diễn ra”, tức là nhà lãnh đạo phải lấy học vấn làm cơ sở nhưng khổng thể thiếu được cái đức Quan điểm này của Khổng Tử trước đây dùng cho các vua chúa quan lại, nhưng ngày nay trong điều kiện kinh tế thị trường, quan điểm này được dùng cho các nhà quản lý kinh tế Do vậy, Đảng và Nhà nước ta cần luôn chăm

lo tới đời sống nhân dân, mọi chính sách của đất nước phải hướng vào việc đảm bảo cuộc sống âm no của nhân dân, làm cho nhân dân luôn tin tưởng vào đường lối lãnh đạo của Đảng tạo điều kiện nhân dân yên tâm lao động sản xuất Đồng thời, chúng ta cần dùng các biện pháp tuyên truyền giáo dục nhân dân phải luôn tin vào đường lối lãnh đạo của Đảng Đồng thời các nhà lãnh đạo phải chủ trương phân phối thu nhập công bằng, phân phối lại thông qua các quỹ phúc lợi

xã hội tạo ra sự cân bằng về mức sống trong các tầng lớp nhân dân

Để đổi mới đất nước, chúng ta có thể khai thác những mặt tích cực của Nho học từ các góc độ khác nhau, trong đó có quan điểm lấy dân làm gốc của nước Cha ông ta đã hiểu rõ tầm quan trọng của quan điểm này Mở đầu thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, Đảng Cộng Sản Việt Nam cũng coi bài học đầu tiên

là lấy dân làm gốc Trong kháng chiến cung vậy, trong xây dựng đất nước ngày nay cũng như vậy, “ mất dân là mất tất cả, mất lòng tin của dân thì cũng chẳng làm được gì” Đó là bài học quan trọng đã được lịch sử cả quá khứ và hiện tại của dân tộc ta đúc kết Mục tiêu của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh Do vậy, hiện nay Đảng ta luôn quan tâm, tới lợi ích của nhân dân, đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu, mọi chính sách của Nhà nước phải luôn hướng vào chăm

lo lợi ích của nhân dân Biểu hiện là trong những năm gần đây, các chính sách của nhà nước ta không chỉ tạo điều kiện phát triển các vùng đô thị và đông dân

cư mà còn chăm lo phát triển kinh tế, tăng thu nhập cho các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các chính sách cho nông dân vay tiền với lãi suất ưu đãi, hỗ trợ